Rosyjsko-niemiecka ruletka

Rosyjsko-niemiecka ruletka

NIEMCY MOGĄ ZATRZYMAĆ PUTINA. Problem w tym, że im się to nie opłaca. Czy będą się przyglądać, jak rosyjska armia wejdzie do wschodniej Ukrainy?

Pierwszy raz w swojej historii Parlament Europejski próbował kogoś zakneblować. Z największym zapałem pomysł popierały skrajne ławy – zieloni z lewa i konserwatyści z prawa. Rebecca Harms z Partii Zielonych opiniowała dosadnie: „Gerhard Schröder prowadzi kampanię na rzecz akceptacji posunięć Władimira Putina”. Poszło o wypowiedzi byłego kanclerza Niemiec, w których winą za ukraiński kryzys obarczał Europę. – To błędy Unii rozpaliły konflikt między Rosją a Ukrainą – mówił. – Europejscy politycy nie pojmują kulturowej tożsamości Ukrainy. Europosłowie wymyśli więc, że przegłosują rezolucję, w której zasugerują, „aby w przyszłości powstrzymywał się on od komentarzy z uwagi na to, że jego związek z Gazpromem, podmiotem będącym jednym z najważniejszych instrumentów rosyjskiej polityki zagranicznej, tworzy widoczny konflikt interesów”.

Nie pierwszy raz Schröder gra w drużynie Kremla. W 2008 r. bronił prawa Rosji do interwencji w Gruzji, tłumacząc, że gruziński prezydent Micheil Saakaszwili jest hazardzistą pod zgubnym wpływem amerykańskich doradców. Jeszcze jako kanclerz stanął po stronie Moskwy i wspieranego przez nią Wiktora Janukowycza w czasie pomarańczowej rewolucji na Ukrainie. Słynny rosyjski dysydent Siergiej Kowaliow mówił wtedy, że poprzez działania Schrödera „Niemcy wymienili prawa człowieka i demokrację na kilka euro”. Nieco wcześniej, gdy Zachód potępiał ustawione przez Kreml wybory parlamentarne w Czeczenii, Gerhard Schröder stwierdził, że „nie dopatrzył się żadnych poważnych uchybień”. Putina nazywał „nieskazitelnym demokratą”. Gdy w 2005 r. oddawał władzę, „Der Spiegel” wyraził nadzieję, że dobiegł końca „obsceniczny karnawał miłości” między Berlinem a Moskwą. Rzeczywiście Angela Merkel Putina nie pokochała. Jednak zupełnie nie przeszkodziło to jej rozkręcać wielomiliardowych interesów, które zaczął z Rosjanami robić jej poprzednik. Dziś te miliardy wiążą Unii ręce.

BRACIA

Styczeń 2001 r., Moskwa. Państwo Schröderowie spędzają u państwa Putinów święta prawosławnego Bożego Narodzenia. Po nabożeństwie w soborze Chrystusa Zbawiciela zaliczają gwiazdkowe przedstawienie w teatrze Bolszoj, potem przejażdżkę kuligiem po najpiękniejszych, zasypanych śniegiem zakątkach stolicy Rosji. Schröder czuje się jak w filmie. Po latach w autobiografii napisze o swojej przyjaźni z Putinami: „Z żadną inną prezydencką parą tak szybko nie zbudowaliśmy tak naturalnej i nieskomplikowanej relacji”. Od pierwszych spotkań Schröder jest pod wielkim wrażeniem tego, jakim „skromnym, bezpośrednim, inteligentnym i sprawnym fizycznie” człowiekiem jest Putin.

Na pewno nie bez znaczenia było to, że Schröder niepewnie się czuł wśród zachodnich przywódców, bo – co rzadkie wśród Niemców – nie zna żadnych języków obcych. Za to Putin – po latach spędzonych w Dreźnie – świetnie mówi po niemiecku; jego córki chodziły do niemieckojęzycznej szkoły w Moskwie. Schröder też przypadł Putinowi do gustu, bo – podobnie jak włoski premier Silvio Berlusconi – ma niewyszukane maniery, co od razu skracało dystans. Obaj przywódcy pochodzą z biednych rodzin (matka Schrödera była sprzątaczką, Putin dorastał w wielorodzinnej leningradzkiej komunałce). Jeden z najbliższych współpracowników kanclerz Niemiec mówił, że Schrödera i Putina łączą „bratnie biografie”. W ciągu siedmiu lat rządów Gerharda Schrödera odwiedzali się z Władimirem Putinem dziesiątki razy. W 2004 r.

Schröderowie zaadoptowali dziewczynkę z rosyjskiego sierocińca. Media pisały, że Putin osobiście nadzorował załatwienie adopcji, podobnie jak przyznanie byłemu kanclerzowi doktoratu honoris causa Rosyjskiej Akademii Nauk w 2008 r. Putin był też jedynym zagranicznym gościem na przyjęciu z okazji 60. urodzin Schrödera w jego domu w Hanowerze. Hitem tamtego wieczoru był występ kozackiego chóru. Schröderowskie otwarcie Niemiec na Rosję stanowiło całkowity zwrot w powojennej tradycji zachodnioniemieckiej polityki zagranicznej. Wprawdzie to Helmut Kohl w 1997 r. kurtuazyjnie zaprosił Borysa Jelcyna do klubu najbogatszych, powiększając grupę G7 do G8, jednak dopiero Schröder rozpoczął budowę potężnej niemiecko-rosyjskiej unii gospodarczej. Magnaci niemieckiego przemysłu mieli swoje stałe fotele w jego samolocie – niemal bez przerwy latającym na wschód. Dziś w Rosji działa ponad 6 tys. niemieckich firm, ich łączne inwestycje opiewają na 20 mld euro. Kiedy Schröder dochodził do władzy, niemiecki eksport do Rosji zamykał się w kwocie 5 mld euro; gdy odchodził – był już trzy razy większy. W zeszłym roku Niemcy wysłali do Rosji towarów (głównie samochodów, maszyn i chemikaliów) za 36 mld euro, a Rosjanie do Niemiec za 4 mld więcej. Najważniejszy w tym sojuszu jest gaz.

RURA

Druga połowa lat 80. to, jak sam przyzna po latach, najszczęśliwszy czas w życiu Władimira Władimirowicza Putina. Ma nieco ponad 30 lat, jest pułkownikiem KGB i kieruje komórką rosyjskiego wywiadu w Dreźnie. Ma piękną żonę, pełne kieszenie gotówki i mnóstwo czasu na uprawianie sportów i bujanie się po piwiarniach. Według licznych źródeł jego najbliższym kompanem zostaje wtedy agent Stasi Matthias Warnig. Wspólnie prowadzą operacje werbowania obywateli Niemiec Zachodnich do komunistycznych służb (obaj zaprzeczają, twierdzą, że poznali się dopiero w latach 90.).

Nie wiadomo, czy cokolwiek łączyło już wtedy Warniga ze Schröderem. Wiadomo natomiast, że kilkanaście lat później obaj Niemcy stanęli na czele jednego z najważniejszych konsorcjów energetycznych współczesnego świata – Nord Stream AG – które zbudowało biegnący po dnie Bałtyku Gazociąg Północny i nim dziś zarządza. Pomysł rury, którą przesyłano by rosyjski gaz do Niemiec z pominięciem Polski i krajów bałtyckich, narodził się pod koniec lat 90. w Moskwie i już na początku XXI w. – kiedy Putin wziął władzę na Kremlu, a Schröder został kanclerzem – dostał zielone światło z Berlina. Konsorcjum powstało w 2005 r., 51 proc. udziałów ma w nim Gazprom, 31 proc. niemieckie firmy Basf i E.On, reszta przypada francuskiemu GDF Suez i holenderskiemu N.V. Nederlandse Gasunie. Matthias Warnig jest od początku prezesem grupy, a Gerhard Schröder, który w 2005 r. przegrał wybory w Niemczech – szefem rady nadzorczej. – Obrzydlistwo – komentował jego decyzję przyjęcia posady partner koalicyjny, szef zielonych Reinhard Bütikofer. – Nasz były kanclerz został właśnie telemarketerem polityki Putina.

Media spekulowały, za ile – pojawiały się sumy od kilkuset tysięcy do kilku milionów euro rocznej pensji. Wśród krytyków decyzji Schrödera była jego następczyni Angela Merkel. Jednak kilka lat później – 8 listopada 2011 r. na ceremonii w niemieckim Lubminie – to właśnie ona wspólnie z ówczesnym prezydentem Rosji Dmitrijem Miedwiediewem odkręci kurek, uruchamiając gazociąg. Na lubmińskiej scenie orkiestra symfoniczna będzie wtedy grała utwory rosyjskich i niemieckich klasyków. Rozpromieniony Miedwiediew powie, że to „wielce symboliczny moment”. Były agent Stasi Warnig i były kanclerz Schröder będą siedzieć w pierwszym rzędzie. Dziś dzięki bałtyckiej rurze Niemcy kupują od Rosjan 40 proc. zużywanego przez siebie gazu. „Kochankowie, nie przeciwnicy” – tytułuje niedawny artykuł o niemiecko-rosyjskich interesach tygodnik „The Economist”.

RULETKA

Rosyjska aneksja Krymu jest faktem dokonanym. Gdy ten numer „Wprost” idzie do druku, rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow oświadcza, że formalne przyłączenie półwyspu do Federacji zostanie dopełnione do końca (minionego) tygodnia. To, że Zachód nie uznaje tej decyzji, niewiele zmienia. Wprowadzenie zakazów wizowych dla kilkudziesięciu osób nie jest dla Putina żadną karą. Pytanie, co zrobią Unia Europejska i USA, gdy Kreml zdecyduje się na próbę przejęcia kontroli nad całą wschodnią Ukrainą. „Nikt nie ma tak ogromnej możliwości wywarcia presji na Rosję jak Niemcy” – pisze w ostatnim numerze „Der Spiegel”. Wiele krajów Unii – w tym Polska – tkwi w gospodarczym uścisku z Rosją; ale żaden w tak silnym jak nasi zachodni sąsiedzi. Wojna ekonomiczna byłaby kosztowna dla obu stron, ale o wiele bardziej zaszkodziłaby Rosji. Bez chemikaliów importowanych z Niemiec stanie rosyjski przemysł rafineryjny. Zakręcenie kurka, który Merkel z Miedwiediewem odkręcili w 2011 r. w Lubminie, będzie dla rosyjskiej gospodarki ciosem druzgocącym.

Czy bez gazu z Rosji Niemcy by sobie poradzili? Dziś – po wyjątkowo łagodnej zimie – ich gazowe magazyny są wypełnione po brzegi, paliwa wystarczy na co najmniej kilkanaście miesięcy. Co potem? Zwolennicy gospodarczego wykończenia Moskwy odpowiedzą chórem: tani gaz z USA. Polityczno-gospodarcze lobby zabiegające o uwolnienie amerykańskich paliw łupkowych, dziś objętych zakazem eksportu, jest silniejsze z każdym kolejnym posunięciem Władimira Putina.

Eksperci twierdzą jednak, że nawet jeśli Amerykanie dadzą swój gaz, Angela Merkel za wszelką cenę będzie starała się uniknąć otwartej wymiany ciosów z Kremlem. To ona blokowała wprowadzenie ostrzejszych sankcji, których jeszcze przed krymskim referendum domagały się Waszyngton i część krajów UE. Kanclerz jest pod ogromną presją wielkiego niemieckiego biznesu. Reprezentujące go think tanki szacują, że handel z Rosjanami daje Niemcom 300 tys. miejsc pracy. Siemens buduje lokomotywy dla rosyjskich kolei państwowych; Volkswagen sprzedał w zeszłym roku Rosjanom 200 tys. aut; niektóre firmy z branży maszynowej stoją w całości na eksporcie do Rosji. – Jestem bardzo zaniepokojony, że damy się wciągnąć w spiralę sankcji i kontrsankcji, które nikomu nie dadzą niczego dobrego – mówi Eckhard Cordes, szef grupy reprezentującej firmy działające na Wschodzie. Niedawny sondaż pokazał, że dalszym sankcjom sprzeciwia się też trzy czwarte Niemców. Nastroje, jakie panują za Odrą, dobrze oddają dyskusje na internetowych forach. Pod tekstami o rezolucji w sprawie Schrödera większość internautów broni byłego kanclerza. „Wydaje się, że Schröder najlepiej rozumie, co się dzieje na Ukrainie, więc lepiej go słuchać, niż kneblować” – brzmi jedna z typowych opinii.

Sama rezolucja padła. Większość europosłów przypomniała sobie o wolności słowa i uznała, że były kanclerz, choćby i był rosyjskim agentem, może mówić, co mu się podoba. Gdy dziesięć lat temu w czasie pomarańczowej rewolucji stanął po stronie Rosji i Wiktora Janukowycza, „Der Spiegel” napisał, że wprowadza Niemcy „do gry w geopolityczną rosyjską ruletkę”. Rozgrywka trwa. Bębenkiem pistoletu nadal kręci Putin, tyle że na miejscu Schrödera siedzi dziś Angela Merkel. Czy wystarczy jej zimnej krwi? ■

Okładka tygodnika WPROST: 13/2014
Więcej możesz przeczytać w 13/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2014 (1621)

  • Skaner 23 mar 2014, 20:00 Świat Zagubione Od 8 marca trwają poszukiwania malezyjskiego boeinga 777. To nie pierwszy samolot, który zniknął bez śladu z radarów. Szczątków większości z nich nie odnaleziono nawet po latach. Katastrofa lotnicza samolotu... 4
  • Euroentuzjastów już nie ma… 23 mar 2014, 20:00 Europanie ma szczęścia. Ciągle jest niewidoczna. W Polsce zawsze przesłaniała ją Polska i jej sprawy wewnętrzne, dziś przesłania ją Polska i jej sprawy zewnętrzne, czyli Ukraina. Gdzie indziej nie jest lepiej. Bo nawet zagrożenie... 8
  • Nie testować obywateli 23 mar 2014, 20:00 Sąd Najwyższy utrzymał w ubiegłym tygodniu wyrok uniewinniający byłą posłankę PO Beatę Sawicką i burmistrza Helu Mirosława Wądołowskiego w głośnej sprawie korupcyjnej. Przypomnę, afera posłanki PO Beaty Sawickiej stała się... 8
  • Lekcja zimnej wojny 23 mar 2014, 20:00 Irytujenas powolność Unii Europejskiej i NATO. A to przecież nic nowego. Zachód jest nie od dziś mocarzem spętanym demokratycznymi procedurami. I tak jak w Monachium w 1938 r. dla agresora otwiera się przestrzeń do rozbojów. Świat po... 9
  • Nie dać się rozgrywać 23 mar 2014, 20:00 Kryzys ukraińsko-rosyjski sprawił, że więcej mówimy o możliwościach obronnych Polski, a także ryzyku ewentualnego ataku ze Wschodu. To ważne rozważania, ale nie mniej istotne jest to, by dostrzec inne zagrożenie, o którym prawie się... 10
  • Gra o świńską koronę 23 mar 2014, 20:00 Marek Sawicki to polityczny zawodnik wagi ciężkiej. Wiele miesięcy czekał, by wrócić. Aż wyczuł wiatr ze wschodu. 12
  • Miś do wynajęcia 23 mar 2014, 20:00 Michał Kamiński latami był kibicem Legii. Potem przerzucił sympatię na Polonię Warszawa. W polityce dokonał równie radykalnego zwrotu. Walczył u boku Kaczyńskiego, teraz przeszedł do drużyny Tuska. 16
  • Niezatapialny 23 mar 2014, 20:00 Ani prywata, ani mętne interesy nie zaszkodziły karierze prezesa Totalizatora sportowego Wojciecha Szpila. 20
  • Putin: groźny, bezwzględny, zły 23 mar 2014, 20:00 W polityce jest stałe lobby prorosyjskie, w gospodarce też – mówi Krystyna Kurczab-Redlich, polska dziennikarka, która 15 lat pracowała w Rosji. 24
  • Pudelek Europejski 23 mar 2014, 20:00 Jeszcze nigdy w wyborach do europarlamentu polskie partie nie wystawiły tylu celebrytów, co w tym roku. Politycy mają wobec nich prosty plan: WYKORZYSTAĆ I RZUCIĆ. 28
  • Ukłuci przez system 23 mar 2014, 20:00 Kilkudziesięciu rodziców z całej Polski domaga się, by prokuratura zbadała sprawę tragicznych powikłań, które u ich dzieci mogły wywołać szczepionki. 32
  • Depresja pakera 23 mar 2014, 20:00 Obwód bicepsa i klaty mierzą kilka razy dziennie. Wyniszczają swoje zdrowie katorżniczymi ćwiczeniami i sterydami. Oficjalnie BIGOREKTYCY umierają jednak na zawał lub ostrą niewydolność krążenia. Ewentualnie popełniają samobójstwo z powodu depresji. 38
  • Dziecko w mediach sprzedam 23 mar 2014, 20:00 Niektórzy rodzice zrobią wszystko, BY ICH POCIECHA BRYLOWAŁA W MEDIACH. Nawet jeśli kilkuletni chłopiec ma rapować o dziwkach, a mała dziewczynka przerobiona na ociekającą seksem księżniczkę – prężyć się na scenie. 42
  • Powrót Gorgonowej 23 mar 2014, 20:00 Sztab specjalistów rozpoczął prace nad najbardziej sensacyjnym projektem kryminalistyczno- -prawniczym ostatnich lat: próbą wznowienia procesu RITY GORGONOWEJ. 46
  • Wiosna startuje w stolicy 23 mar 2014, 20:00 Ponad 12 tys. przyznanych numerów startowych. 1,2 tys. wolontariuszy. Tona medali. W niedzielę 30 marca odbędzie się 9. PZU Półmaraton Warszawski. 53
  • Marki zdrowego stylu życia 23 mar 2014, 20:00 Przez trzy kolejne lata największe w Polsce biegi na dystansach maratonu i półmaratonu będą rozgrywane pod nazwą PZU Maraton Warszawski i PZU Półmaraton Warszawski. Co was skłoniło do podjęcia takiej decyzji? Drogi PZU i fundacji... 54
  • Strzał w dziesiątkę 23 mar 2014, 20:00 Półmaraton Warszawski to dziś największa tego typu impreza biegowa w Polsce – mówi Marek Tronina, dyrektor 9. PZU Półmaratonu Warszawskiego. 55
  • Zdrowie w twoich nogach 23 mar 2014, 20:00 Bieganie to najlepszy sposób, by zrzucić zbędne kilogramy, stać się wytrzymalszym, sprawniejszym i silniejszym. 56
  • Jak wyhodować dyktatora i na tym zarobić 23 mar 2014, 20:00 BOLSZEWICY nie utrzymaliby się przy władzy nawet dwa lata, gdyby nie pomoc zachodnich polityków, bankierów i biznesmenów. 58
  • 4Service – tańsze usługi serwisowe dla użytkowników Škody 23 mar 2014, 20:00 Wydaje się, że serwisowanie kilkuletniego auta w autoryzowanych stacjach nie ma sensu z uwagi na koszty. Ale nie dla klientów Škody. Preferencyjne ceny na oryginalne części i usługi zapewnia im program 4Service. 62
  • Rosyjsko-niemiecka ruletka 23 mar 2014, 20:00 NIEMCY MOGĄ ZATRZYMAĆ PUTINA. Problem w tym, że im się to nie opłaca. Czy będą się przyglądać, jak rosyjska armia wejdzie do wschodniej Ukrainy? 64
  • W poszukiwaniu zaginionej kasy 23 mar 2014, 20:00 Nowe władze w Kijowie twardo GRAJĄ Z BOGACZAMI, bo ich fortuny mogą pomóc postawić gospodarkę na nogi. Jeśli miliarderzy wybiorą Moskwę, skończą bez majątków. 68
  • Uwolnić gaz! 23 mar 2014, 20:00 Czy Polska potrzebuje własnej technologii wydobycia gazu z łupków? Odpowiedź na to pytanie jest krótka. Tak. Jaka ma to być technologia? Najlepiej skuteczna, relatywnie tania i bezpieczna dla środowiska naturalnego. 72
  • Interes grzechu wart 23 mar 2014, 20:00 Miały być zyski, wielkie inwestycje i wejście na giełdę. Z kościelnego biznesu OJCÓW CYSTERSÓW Z MAŁOPOLSKI pozostał jednak tylko niesmak. 80
  • Między dżumą a cholerą 23 mar 2014, 20:00 To nie wzrost cen, lecz ich spadek jest dziś ZAGROŻENIEM DLA EUROPEJSKIEJ GOSPODARKI. I nie ma pomysłów, jak z nim walczyć. 84
  • Pieniądze i bezpieczeństwo 23 mar 2014, 20:00 Faktoring to nie tylko dobry sposób na pozyskanie środków czy polepszenie płynności finansowej. To także instrument umożliwiający zwiększenie bezpieczeństwa firmy oraz optymalne zarządzanie różnego rodzaju ryzykami. 86
  • Czas na inwestycje 23 mar 2014, 20:00 Niskie ceny oraz stopy procentowe, zwiększające się możliwości w zakresie pożyczania pieniędzy – to może skłaniać do tego, by rozpocząć inwestycje w firmie z wykorzystaniem kredytu. Już niebawem może nas to kosztować więcej niż obecnie. 88
  • Anatomia przestępcy 23 mar 2014, 20:00 Co przestępca ma w środku? W książce „Gastrofaza. PRZYGODY W UKŁADZIE POKARMOWYM” sprawdza to amerykańska pisarka popularnonaukowa. 90
  • Miły nawyk… oszczędzania 23 mar 2014, 20:00 Oszczędzania można się nauczyć. Tak jak mycie zębów to nawyk, który może w sobie wyrobić każdy z nas. 92
  • To jest moja love story 23 mar 2014, 20:00 W stulecie urodzin Bohumila Hrabala wybierzmy się w podróż w czasie i przestrzeni. Bo każdy w jakiejś mierze składa się z miejsc i adresów, które po sobie zostawił. 96
  • Panteon bogów Ameryki 23 mar 2014, 20:00 „THOR. MROCZNY ŚWIAT” to z sukcesem przeniesiona na ekran historia o nordyckim bogu. Jedna z wielu, które się narodziły w kultowym Marvelu. 97
  • Ludzie w hotelu 23 mar 2014, 20:00 WES ANDERSON jest artystą szalonym i nieobliczalnym. Dlatego jego aktorzy idą za nim w ogień. 98
  • Kalejdoskop kulturalny 23 mar 2014, 20:00 SZTUKA Wielki Tomaszewski Henryk Tomaszewski wybitnym artystą był. „Byłem, czego i Wam życzę”, obszerna monograficzna wystawa w warszawskiej Zachęcie, jeszcze raz to przypomina. Brawurowo. W tym roku przypada jubileusz setnych... 100
  • Za co kochamy morderców? 23 mar 2014, 20:00 Otoczyliśmy niezrozumiałym kultem morderców, a zapomnieliśmy o ofiarach zbrodni. Przecież to im należy się uwaga – mówi Lauren Beukes, pisarka z RPA. 104
  • Bomba tygodnia 23 mar 2014, 20:00 Kino akcji Ostatnio sporo siedzę przy komputerze, kończę książkę, więc czytam wiadomości od znajomych regularniej niż zwykle. Właśnie kumpel, który o szoł-bizie wie tylko tyle, że jest i jest raczej beznadziejny, wysłał mi link do... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany