Emigracja na prowincję

Emigracja na prowincję

Atrakcyjna praca już nie tylko w dużym mieście. Specjaliści dobre oferty znajdują teraz na prowincji. Małe miejscowości są też szansą dla tych, którzy w aglomeracjach nie są w stanie pokonać konkurencji i dostać etatu.

Czasami po trudnym dniu w pracy myśl, że muszę przejechać blisko 70 km, by znaleźć się w domu, bywa przytłaczająca – mówi Natalia Kossut-Kaczmarek, dyrektor ds. zarządzania marką w firmie Ochnik, produkującą odzież i galanterię skórzaną. – Wszystko mija, jak już siądę za kierownicą, bo do domu jadę godzinę, bez korków, drogą przez las. Mam czas, by się wyciszyć – tłumaczy. Natalia do pracy z Warszawy do Garwolina dojeżdża cztery razy w tygodniu. W podróży między miastami jest od trzech lat. Takich jak ona jest coraz więcej.

WSZYSCY WYJECHALI

Do tej pory scenariusz był jeden: ten, kto miał lepsze wykształcenie i ambicje zawodowe, nie szukał dla siebie miejsca w małym miasteczku. Praca na wsi? To rozwiązanie dobre dla nieudaczników. Tyle, że czasy się zmieniają. Coraz więcej firm lokuje swoje siedziby poza dużymi aglomeracjami, często w specjalnych strefach ekonomicznych, gdzie są ułatwienia dla biznesu. I wtedy pojawia się problem – skąd wziąć wykwalifikowanych ludzi do pracy. – Często jest tak, że ktoś buduje fabrykę na prowincji, wierząc, że szybko znajdzie w okolicy pracowników. Okazuje się jednak, że dobrzy menedżerowie tu nie mieszkają. Szuka się ich więc w pobliskich dużych miastach i namawia na pracę z dojazdami – mówi Krzysztof Inglot z agencji pracy Work Service. Jako przykład podaje Wronki, znajdujące się między Poznaniem a Gorzowem, gdzie swoje fabryki ma Amica. A także Środę Śląską pod Wrocławiem z fabryką katalizatorów BASF, Nową Sól koło Zielonej Góry, gdzie ulokował się japoński Funai, czy Mławę, półtorej godziny od Warszawy, z LG...

Firmy w małych miejscowościach kuszą dobrymi zarobkami, stałymi umowami o pracę i przyjazną atmosferą. Tu kluczowi pracownicy nie usłyszą, że jest trzysta osób chętnych na ich stanowisko, bo to po prostu nieprawda i wszyscy o tym wiedzą. Nawet jeśli stopa bezrobocia w danym miejscu przekracza średnią w Polsce, to nie ma wśród nich menedżerów średniego i wyższego szczebla. – W ostatnich latach polska prowincja przeszła podwójny drenaż mózgów. Najpierw młodzi, zdolni, po studiach zostawali masowo tam, gdzie studiowali. Inni, zwykle ci najbardziej przedsiębiorczy, emigrowali za granicę. Dlatego teraz firmy muszą ściągać specjalistów z dużych miast – tłumaczy prof. Krys tyna Iglicka-Okólska, demograf i rektor Uczelni Łazarskiego.

Ponadto kadra z dużych metropolii może pochwalić się doświadczeniem zawodowym zdobytym w firmach z tzw. wielkiego biznesu. To szczególnie ważne w sytuacji, gdy prowincjonalne przedsiębiorstwo rozwija się, rozrasta i ma ambicje stać się ogólnopolską marką. Natalia Kossut-Kaczmarek wspomina, że propozycja od Ochnika pojawiła się, kiedy była na urlopie macierzyńskim. – Okazała się ona na tyle interesująca, że zdecydowałam się nie wracać do firmy, w której dotychczas pracowałam. Obecną pracę wybrałam nie ze względu na zarobki czy proponowane stanowisko, ale z uwagi na atmosferę w firmie. Tu nie ma wielkomiejskiego pośpiechu, wyścigu szczurów czy korporacyjnych zwyczajów – zapewnia.

Z uwagi na atrakcyjność miejsca z Warszawy dojeżdża także jej koleżanka Agata Zwolińska, główny projektant w Ochniku. – Nie chcę pracować w korporacji i realizować cudzych wizji. Tu mam swobodę działania i jestem przekonana, że w Warszawie tak dobrej pracy bym nie znalazła – tłumaczy. Ale czy takie dojazdy to nie strata czasu i pieniędzy? – Moim znajomym, którzy jadą do pracy z Białołęki na Ursynów zajmuje to więcej czasu – mówi Zwolińska. Prowincja okazuje się także dobrym miejscem na przeprowadzkę i stworzenie własnego miejsca pracy. – Na wsi latami nic się nie działo, brakowało dobrych szkół czy inicjatyw kulturalnych. Dziś jest ogromne zapotrzebowanie na tego typu działalność – mówi Michał Łapiński, twórca ośrodka edukacji alternatywnej i animacji kulturalnej „Kacze Bagno” w Kurzętniku na Warmii.

Jego głównym zajęciem jest organizowanie warsztatów na otwartej przestrzeni dla grup, często z dużych miast, oraz koordynowanie lokalnych akcji kulturalnych. Zanim zdecydował się na uruchomienie własnego biznesu, miał etat na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. – Choć na pracę na uczelni nie narzekałem, to jednak w mieście brakowało mi przestrzeni. Wiedziałem też, że zakładając taki ośrodek dla młodzieży, będę miał zdecydowanie większe możliwości rozwoju. W Olsztynie taki ośrodek jak mój nie sprawdziłby się, nie mielibyśmy tak bogatej oferty – tłumaczy Łapiński. Na prowincję coraz częściej zaglądają też prawnicy. – Miasto jest już nasycone prawnikami i trudno o klientów. W małych miejscowościach mieszkańcy często nie mają dostępu do usług prawnych, a problemów do rozwiązania wcale nie jest mniej – mówi Mariusz Paplaczyk, poznański adwokat. – Coraz więcej adwokatów otwiera filie swoich kancelarii na prowincji. Bywają tam dwa-trzy razy w tygodniu – opowiada mecenas. Pojawiają się już tacy, którzy w małych miejscowościach prowadzą tak dużo spraw, że powoli tam przenoszą swoje główne siedziby i zmieniają na dobre miejsce zamieszkania.

To wciąż jednak nieliczni. Bo choć coraz więcej osób przekonuje się do pracy na prowincji, to do przesiedlenia już nie są tacy skorzy. – Wolę wieczorem wrócić do Warszawy. Ulica w stolicy daje mi, jako projektantce, zdecydowanie więcej inspiracji niż ulica w Garwolinie – Agata Zwolińska tłumaczy, dlaczego do tej pory nie zdecydowała się przeprowadzić. Jednak zdaniem Krzysztofa Inglota zjawisko migracji z miast na wieś za pracą będzie się w ciągu najbliższych lat nasilać, bo i polska wieś staje się coraz bardziej atrakcyjna dla mieszkańców. – Nie będzie to jednak proces gwałtowny, bo małe miasto nie jest w stanie zaoferować dobrze zarabiającym menedżerom takiego życia, na jakie ich stać. Na prowincji wciąż brakuje oferty kulturalnej i dobrej edukacji dla dzieci – mówi Inglot.

BY W OGÓLE COŚ ROBIĆ

Czasami jednak praca poza granicami dużych miast jest dla ludzi koniecznością. Joanna Jaskółka, autorka bloga Matka Tylko Jedna zdecydowała się na emigrację na wieś, bo to, co razem ze swoim partnerem zarabiali w mieście, nie starczało im na utrzymanie.– Zdecydowaliśmy się wrócić na Mazury, bo wiedzieliśmy, że będziemy mieli gdzie mieszkać, a dzięki pomocy dziadków przy dziecku będziemy mieli szansę na znalezienie lepszej pracy – opowiada Jaskółka. Plan udało się zrealizować. Partner Joanny zmienił pracę kierowcy na etat w wojsku, a Jaskółka założyła bloga dla rodziców, który obecnie jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych wśród tzw. blogów parentingowych. – Coraz intensywniej myślimy o rozpoczęciu jakiejś dodatkowej działalności związanej z licznie napływającymi na Mazury turystami – zdradza swoje plany Joanna Jaskółka. W dużych miastach na każde stanowisko są setki chętnych, w małych – przychodzi góra kilka CV. I statystyka jest po ich stronie. Beata: – Jestem polonistką. Przez rok szukałam pracy w szkole w Lublinie. W końcu znalazłam zajęcie 20 km od miasta. Praca ta nie spełnia wielu moich oczekiwań, ale przynajmniej jest. Nie chcę być ciągle telemarketerem, a tylko takie zajęcie byłam w stanie znaleźć w Lublinie.

Karol: – Jestem realizatorem dźwięku i pedagogiem. Latami pracowałem w telewizjach na śmieciówkach, wiecznych stażach a potem na firmę. Teraz dostałem pracę w ośrodku dla młodzieży. Nagrywam z nimi płyty. Mam pierwszy w życiu etat i nie muszę płacić tego horrendalnie wysokiego ZUS-u, który pożerał mi połowę dochodu. Agata: – Pracowałam w PR, ale przyszedł kryzys i dostałam wypowiedzenie. Długo nie mogłam znaleźć pracy. W mojej rodzinnej miejscowości zaproponowali mi pracę sekretarki w przedszkolu. Zgodziłam się. To była dobra decyzja, bo z uwagi na to, że mieszkam na przedmieściach, dojazd do pracy zajmuje mi mniej niż traciłam na dojazd w Warszawie do agencji po drugiej stronie miasta. Żałują zmiany? Nie. Bo wieś to nie inna planeta i nie inna rzeczywistość. A główny problem z przekonaniem się do pracy na prowincji tkwi w przesądach i stereotypach.■

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

DLA KOGO PRACA NA PROWINCJI

1. TAK,

JEŚLI LUBISZ JEŹDZIĆ SAMOCHODEM

Dojazdy komunikacją publiczną zabierają zazwyczaj więcej czasu niż jazda samochodem. A w dodatku trzeba dotrzeć z dworca do firmy. Jeśli ktoś nie lubi spędzać czasu za kółkiem, będzie się męczył.

2. BYĆ MOŻE,

JEŚLI JESTEŚ RODZICEM

Wyjeżdżając do pracy poza miasto i zostawiając dzieci w szkole w mieście, trzeba mieć na miejscu kogoś, kto w razie czego zajmie się nimi. Także przeprowadzając się na wieś, trzeba sprawdzić ofertę edukacyjną w pobliżu, by nie narazić dziecka na wielogodzinne dojazdy do szkoły.

3. NIE,

JEŚLI LUBISZ MIEJSKIE ATRAKCJE

Kawiarnie, kina, teatry, kluby, galerie (ze sztuką, ale także te handlowe), restauracje, puby… Tego na prowincji brak. Ktoś, kto lubi miejskie tempo i gwar na prowincji będzie się męczył. Tu żyje się i pracuje wolniej.

Okładka tygodnika WPROST: 23/2015
Więcej możesz przeczytać w 23/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 23/2015 (1682)

  • Tak umiera partiokracja 31 maj 2015, 20:00 Wybory prezydenckie wygrał Zmiana. Wygrał czy wygrała, ale w debatach i medialnych popisach oratorskich najczęściej przywoływana jest Zmiana. Zmiana wprowadza się do pałacu prezydenta, wali do drzwi premiera, szefów NBP, KNF, TVP,... 3
  • Skaner 31 maj 2015, 20:00 LEWICA Nowacka odmówiła Przed jesiennymi wyborami parlamentarnymi w SLD może dojść do rozłamu. Grupa trzydziestolatków z tej partii myśli o jej porzuceniu i założeniu nowej, własnej formacji. Uważają, że skoro odwołanie Leszka... 5
  • Platforma na skraju załamania nerwowego 31 maj 2015, 20:00 Wcześniejsze wybory, nowe otwarcie czy rekonstrukcja rządu – PO szuka pomysłu na odzyskanie politycznej inicjatywy. Zamiast spójnej strategii w obozie rządzącym widać jednak same nerwowe ruchy, które jeszcze powiększają panujący tam chaos. 8
  • Najdroższe obietnice 31 maj 2015, 20:00 Po porażce w wyborach prezydenckich rząd założył czapkę Świętego Mikołaja i obiecuje prezenty. Pytanie, czy worek z wyborczymi upominkami się nie rozerwie. 10
  • Strategia PiS ma na imię Duda 31 maj 2015, 20:00 Zwycięstwo Andrzeja Dudy na nowo określa strategię PiS na jesienne wybory. Dopiero ich wynik określi ramy jego prezydentury. 12
  • Powrót zdrowego rozsądku 31 maj 2015, 20:00 Po wyborach nadszedł czas rozliczeń. I jak należało się spodziewać, prezydent elekt zaczyna urealniać obietnice. Nie będzie powrotu do wieku emerytalnego 60 i 65 lat. 16
  • Korekta sojuszy 31 maj 2015, 20:00 Zwycięstwo wyborcze politycznego sojusznika brytyjskich konserwatystów może zmienić układ sił w zdominowanej przez Niemcy Europie. Z tego powodu medialne straszenie prawicową dyktaturą w Polsce zostało wyparte przez poważne analizy. 18
  • Internet nie wybaczył Komorowskiemu 31 maj 2015, 20:00 Nie oddajmy Polski gówniarzom”, „Rośnie fundamentalistyczny radykalizm w młodym pokoleniu Polaków. Módlmy się, by jak najszybciej wyemigrowali”, „Głosowanie na komediantów”. Przez ostatnie trzy tygodnie... 21
  • Bunt młodego pokolenia 31 maj 2015, 20:00 Wyniki wyborów prezydenckich ukazały niezadowolenie młodych ze słabej partycypacji w sukcesie polskiej transformacji. Wszystkie partie w Polsce zdawały sobie z tego sprawę, ale politycy preferowali emerytów i rencistów kosztem młodych i... 21
  • ROZDMUCHANY BUDŻET PREZYDENTA 31 maj 2015, 20:00 Bronisław Komorowski jest czwartą najdroższą głową państwa w Europie. Więcej wydają tylko prezydenci Włoch i Francji oraz brytyjska królowa. Sprawdziliśmy, na co konkretnie idą wydatki pałacu. 168 mln zł zostało zarezerwowanych w... 22
  • Wojna Platformy 31 maj 2015, 20:00 Wojna idzie – zaczęłam kopać schron, żeby tam przetrwać ofensywę Platformy Obywatelskiej z bardzo smutnym prezydentem Komorowskim na czele. A mają iść szerokim frontem i środkiem polskiej drogi – co może się skończyć... 23
  • Zadania dla nowego prezydenta 31 maj 2015, 20:00 Pół Polski łamie sobie głowę nad przyczynami porażki prezydenta. Jedni mówią o ospałej kampanii, inni o nieszczęsnej fladze PO, szuka się też innych przyczyn. Mało kto zadaje pytanie, czy może na wynik nie wpłynęły kwestie... 23
  • Operacja Belka, czyli łakome kąski 31 maj 2015, 20:00 Szef NBP niespodziewanie stał się najgorętszym nazwiskiem po wygranych przez Andrzeja Dudę wyborach prezydenckich. Jego ustąpienie byłoby dla PiS prawdziwym ciosem poniżej pasa, a PO otworzyłoby drogę do obsadzenia aż dwóchkluczowych stanowisk. 24
  • Jakie ruchy kadrowe ma nowy prezydent 31 maj 2015, 20:00 Andrzej Duda oprócz obsady swojej kancelarii i wskazania szefa Narodowego Banku Polskiego będzie miał wpływ na kilka ważnych stanowisk. 25
  • We Will Rock You 31 maj 2015, 20:00 Ugrupowanie Pawła Kukiza w sondażach przeskakuje już PO. Nic dziwnego, że w całym kraju tworzą się spontaniczne struktury jego powstającej formacji. Czasem samozwańcze. 26
  • Ekstradycja do karnej kolonii 31 maj 2015, 20:00 Polski sąd zgodził się na wydanie Rosji biznesmena, który naraził się Kremlowi. Sędziowie nie wzięli pod uwagę zeznań świadków, którzy otwarcie przyznają, że do obciążania przedsiębiorcy zmuszała ich rosyjska policja. 28
  • Mandaty z wybojami 31 maj 2015, 20:00 Policja się zawzięła i zabiera prawa jazdy jadącym zbyt szybko kierowcom. Pomysł w zasadzie słuszny. Tylko czy pasuje do polskich realiów? Dlaczego znowu zapomniano, że winę za wypadki ponoszą nie tylko kierowcy, ale przede wszystkim fatalny stan naszej infrastruktury? 30
  • Paragraf zamiast serca 31 maj 2015, 20:00 Państwo wciąż odbiera rodzicom dzieci z powodu złej sytuacji materialnej i niezaradności. Procedury i przepisy wygrywają ze zdrowym rozsądkiem. 34
  • Bezkarny jak lekarz, bezradny jak pacjent 31 maj 2015, 20:00 W Polsce kary za kardynalne błędy medyczne są rzadkością, pacjenci czekają na zadośćuczynienie latami. System sprzyja lekarzom, chorzy stoją pod ścianą. 37
  • Emigracja na prowincję 31 maj 2015, 20:00 Atrakcyjna praca już nie tylko w dużym mieście. Specjaliści dobre oferty znajdują teraz na prowincji. Małe miejscowości są też szansą dla tych, którzy w aglomeracjach nie są w stanie pokonać konkurencji i dostać etatu. 40
  • Państwowe przegrywa 31 maj 2015, 20:00 Największe rodzime firmy wciąż są kontrolowane przez państwo. Rozwijają się jednak wolniej niż te kontrolowane przez polski kapitał prywatny. 42
  • 200 najwiekszych Polskich firm 31 maj 2015, 20:00 Legenda LP, Spółka, Kto kontroluje, Branża, Przychody ze sprzedaży (mln zł), Zmiana przychodów (proc.), Wartość firmy* (mln zł) 1 PKN Orlen SA sp Przemysł paliwowy 106 832 -6,0 28 400 2 PGNiG SA sp Przemysł paliwowy 34 304 7,1 38 527 3... 46
  • Ile kosztują nasze marki 31 maj 2015, 20:00 Na liście najcenniejszych polskich marek cały czas brakuje przedstawiciela branży technologicznej. Na świecie takie firmy są w czołówce. 52
  • Duży potencjał w polskich firmach 31 maj 2015, 20:00 W zestawieniu dwustu największych polskich firm aż 103 to spółki giełdowe. To dużo i mało zarazem. Część z nich zostało sprywatyzowanych przez giełdę, w wyniku czego 41 jest dziś notowanych na GPW. Dużym sukcesem jest to, że większość z obecnych w rankingu spółek giełdowych... 54
  • Polacy będą zarabiać więcej 31 maj 2015, 20:00 Nie zakładaliśmy firmy po to, by podnieść sobie poziom życia. Od początku chcieliśmy tworzyć coś wielkiego – mówi Tomasz Hanczarek, prezes Work Service. 56
  • Moya umacnia się na rynku paliw 31 maj 2015, 20:00 Nie jesteśmy sztywni jak koncerny, ale trzymamy standardy dużych sieci – mówi Rafał Pietrasina, prezes Anwimu, operatora sieci stacji paliw Moya. 58
  • Inwestujemy w nowe marki 31 maj 2015, 20:00 W następnych latach chcemy zarejestrować ok. 40 nowych produktów związanych z branżą rolną – zapowiada Robert Smorawski, dyrektor marketingu Chemirolu. 60
  • Mistrzowie komunikacji 31 maj 2015, 20:00 Związek Banków Polskich wystąpił z nową ofertą „pomocy” dla wpakowanych w instrumenty finansowe sprzedawane pod fałszywą nazwą kredytów we frankach. Najbardziej kuriozalnym elementem tej propozycji jest punkt:... 62
  • Czy banki naruszają prawa człowieka? 31 maj 2015, 20:00 Przemoc. To modne ostatnio słowo. Głównie za sprawą debaty wokół tzw. konwencji antyprzemocowej. Podkreśla się w niej często fizyczny i psychiczny wymiar przemocy. A zapomina się – choć na świecie rozmawia się o tym od... 62
  • HOSSA BESSA 31 maj 2015, 20:00 Inwestycja wysokiego napięcia Po tym jak kilkanaście dni temu Jan Kulczyk sprzedał ponad 15-proc. pakiet akcji Polenergii, wykres akcji spółki energetycznej szoruje brzuchem po dnie. Flagowym projektem koncernu ma być budowa elektrowni... 63
  • Blatter kontra Ameryka 31 maj 2015, 20:00 Futbol może nie jest narodową pasją Ameryki, ale walka z korupcją owszem. Działacze FIFA strzelili sobie samobója, prowadząc nielegalne operacje w USA. 64
  • Neonaziści kontra islamiści 31 maj 2015, 20:00 Niemcy mają powody, by obawiać się terroru zarówno islamistów, jak i neonazistów. Nowością okazała się pierwsza w Europie antyislamska organizacja terrorystyczna. 68
  • Od truchtu do startu 31 maj 2015, 20:00 Coraz więcej osób zaczyna przygodę z bieganiem pod okiem trenera. Ale nie brakuje też takich, które zaczynają biegać spontanicznie. Dobry trener pozwoli uniknąć błędów początkującego, które mogą się skończyć zniechęceniem, przetrenowaniem i kontuzją. 70
  • Biegamy razem, bo lubimy 31 maj 2015, 20:00 BiegamBoLubię to swego rodzaju fenomen. Przed pięcioma laty garstka biegaczy zebrała się w czterech miastach. Dziś to największa biegowa akcja społeczna w Polsce. PKO Bank Polski wspiera ten projekt od trzech lat. 72
  • Festiwalowy czerwiec 31 maj 2015, 20:00 Wakacje dawno przestały być kulturalnym sezonem ogórkowym. Przeciwnie, to właśnie wtedy kultura rozkwita. Bo ruszają letnie festiwale, odbywają się największe koncerty i przyjeżdżają do Polski międzynarodowe gwiazdy kultury. 31 MAJA-7... 74
  • Produkt do słuchania 31 maj 2015, 20:00 Violetta, największa globalna gwiazda młodzieżowej popkultury, której serialowe losy śledzi 40 mln widzów, a na koncerty której przychodzą tysiące fanów, została wymyślona tak, by dorastała ze swoimi odbiorcami. I taka jest przyszłość kreowania dziecięcych idoli. 76
  • II Sekspospolita 31 maj 2015, 20:00 Historyk Kamil Janicki napisał pierwszą seksualną historię dwudziestolecia międzywojennego. 80
  • Kanibale i łowcy głów 31 maj 2015, 20:00 Wypreparowane czaszki japońskich żołnierzy stały się pamiątką przywożoną do USA z wojny na Pacyfiku. Japończycy rewanżowali się, zjadając amerykańskich jeńców. 82
  • Z dalekiego kraju 31 maj 2015, 20:00 W Cannes triumfuje „Dheepan”, na polskie ekrany wchodzi „Szkoła Babel”. Najważniejsze francuskie filmy to opowieści o imigrantach. 86
  • Zuza i parkinson 31 maj 2015, 20:00 Obserwowanie, jak Jerzy Pilch, jeden z najpopularniejszych polskich pisarzy, zmaga się słowem z nieuleczalną chorobą, jest naprawdę poruszające. Tym bardziej że efektem tej walki są książki nietuzinkowe. 88
  • Biznes na zaświatach 31 maj 2015, 20:00 Umrzesz. Ale nawet po śmierci możesz dawać rady wnukom. Coraz więcej firm oferuje zachowanie twojej osobowości dla przyszłych pokoleń. 90
  • Bronię lajfstajlu 31 maj 2015, 20:00 Przeczytałem właśnie o nowym, ale od razu bardzo modnym trendzie. Mianowicie: na koncerty domowe. Zaprasza się ulicznego grajka do domu, organizuje mu na Facebooku wydarzenie i o określonej godzinie sadza publiczność na podłodze w dużym... 92
  • KALEJDOSKOP KULTURALNY 31 maj 2015, 20:00 KSIĄŻKI Mariusz Cieślik Twarz czechofila Mariusz Szczygieł najpierw był twarzą z telewizji dzięki sukcesowi talk-show „Na każdy temat”; później stał się twarzą polskiego reportażu, przede wszystkim za sprawą... 93
  • Michnik z Lisem pod ścianą 31 maj 2015, 20:00 Panowie Tomasz Lis, Jacek Żakowski, Adam Michnik oraz pani Janina Paradowska – szpica rdzawej propagandy – mają problem. I to podwójny. Pierwszym jest brak strachu Polaków przed prezesem-potworem. Polacy nie kupują już tego... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany