Faszyści pod Tatrami

Faszyści pod Tatrami

Dodano:   /  Zmieniono: 
Werdykt wyborców zdestabilizował sytuację polityczną na Słowacji. Powód do niepokoju mają zarówno partnerzy z Grupy Wyszehradzkiej, jak i Unia Europejska.

Od wyborów parlamentarnych na Słowacji minął już ponad tydzień, a bratysławski świat polityki nadal trwa w szoku. To, co miało być rutynowym potwierdzeniem dominacji rządzącej do tej pory partii Smer (Kierunek) premiera Roberta Ficy, okazało się procesem rozsadzającym nagle cały porządek polityczny u naszych południowych sąsiadów. Całkowite rozjechanie się prognoz przedwyborczych na Słowacji pokazuje, że kłopoty z wiarygodnością sondaży mamy nie tylko w Polsce. Według badań ośrodków sondażowych stabilną większość (być może umożliwiającą nawet samodzielne rządzenie) miał otrzymać Smer, któremu wróżono zdobycie grubo ponad jednej trzeciej głosów. Gdyby to nie wystarczyło, Fico dobrałby sobie koalicjanta i rządził dalej w przekonaniu, że wyborcy nie widzą alternatywy dla jego wizji.


Straszenie nie popłaca


Główną taktyką kierownictwa Smeru było ciągłe straszenie Słowaków falą uchodźców. Okazało się to nawet skuteczne, tyle że część zaniepokojonych wyborców zwróciła się niespodzianie wprost ku skrajnej prawicy. W ten sposób doszło do największego zaskoczenia, czyli zdobycia prawie 9 proc. głosów przez ekstremistyczną, otwarcie rasistowską partię Nasza Słowacja Mariana Kotleby, której wcześniej nie wróżono nawet wejścia do parlamentu.
Paradujący w stroju przypominającym mundur faszystowskiej Gwardii Hlinki z czasów wojny Kotleba nie jest nowicjuszem na słowackiej scenie politycznej – jego ugrupowanie uzyskało dobry wynik już w czasie wyborów samorządowych w kraju bańskobystrzyckim w 2013 r., a on sam został żupanem (wojewodą) w Bańskiej Bystrzycy. Wszyscy pocieszali się, że to była pojedyncza wpadka. Teraz widać, że nie całkiem. Cieszyć się może tylko partia słowackich nacjonalistów (SNS), która również weszła do parlamentu, ale na tle polityka oskarżanego o wręcz faszystowskie ciągoty wygląda na całkiem umiarkowaną. Fatalnie wybrana taktyka walki wyborczej dała Smerowi zaledwie 28 proc. głosów – tak złego wyniku nie przewidział nikt. Dodatkowo to cios dla samego Ficy, który traktował ostatnie wybory trochę jak referendum na temat swojej roli przywódczej. Wyniki innych partii też okazały się odległe od prognoz – liberalna Wolność i Solidarność (SaS) miała dostać 3 proc. głosów, a dostała 12. Nic nie znacząca partia Zwykli Ludzie i Niezależne Jednostki (OĽaNO-NOVA) skończyła na trzecim miejscu – 11 proc. Wspólna węgiersko-słowacka partia Most-Hid uzyskała 6,5 proc. Chadecka KDH w ogóle nie weszła do parlamentu, w którym znalazło się za to populistyczne ugrupowanie Jesteśmy Rodziną Borisa Kollára, mało znanego polityka podejrzewanego o kontakty z bratysławskim półświatkiem, o którym na pewno wiadomo tylko tyle, że ma dziewięcioro dzieci z ośmioma partnerkami. W czarnej dziurze polityki zniknęła zapewne już na zawsze SDKÚ-DS, partia byłych premierów Mikuláša Dzurindy i Ivety Radičovéj.


Rząd nie do sklecenia


Ostatecznie do rozdrobnionego parlamentu weszło osiem partii reprezentujących całe spektrum polityczne. W tych warunkach utworzenie nowego rządu będzie drogą przez mękę. Słowaccy analitycy układają najróżniejsze kombinacje, z których w żaden sposób nie wychodzi stabilny rząd. Właściwie jedynym pozytywnym elementem tych rozważań jest przekonanie, że z Kotlebą, człowiekiem używającym faszystowskiego pozdrowienia „Na stráž!“, nikt nie wejdzie w żadną koalicję.

Gorzej, że z Robertem Ficą także mało kto chce współpracować. Wprawdzie prezydent Andrej Kiska już powierzył mu misję stworzenia nowego gabinetu, ale po wszystkich przymiarkach okazuje się, że w 150-osobowym parlamencie szefowi Smeru brak 12 „szabel”. Nie lepiej wygląda szansa na stworzenie trwałej koalicji sześciu partii centrowych i populistycznych. To twór bardziej teoretyczny niż zdolny do funkcjonowania (doświadczenia wielopartyjnej prawicowej koalicji pod wodzą Dzurindy z lat 1998- 2006 pokazują, że na Słowacji wychodzi to kiepsko). Niektórzy uważają, że rządząca dotychczas partia mogłaby przekonać do siebie część innych ugrupowań pod warunkiem, że z pola widzenia zniknąłby sam Fico. Ale ten znany uparciuch o wielkich ambicjach nie zgodzi się na rolę biernego obserwatora polityki.


Partner mniej wiarygodny


Najbardziej prawdopodobną perspektywą wydają się żmudne (i niestety raczej bezowocne) rozmowy koalicyjne, po których prezydent Kiska zmuszony będzie powołać jakiś gabinet „techniczny”. Nie uczyni to ze Słowacji wiarygodnego partnera ani dla Grupy Wyszehradzkiej, ani dla Unii Europejskiej.
Perspektywa wpadnięcia Bratysławy w trwały, wewnętrzny wir polityczny to przede wszystkim problem dla grupy V4, która w ostatnich miesiącach próbowała tchnąć nowego ducha w przygasającą od kilku lat współpracę środkowoeuropejską. Polskę, Węgry, Czechy i Słowację zjednoczył opór przeciwko unijnym planom rozdzielania obowiązkowych kontyngentów uchodźców. Pojawiły się też plany wspólnych inicjatyw infrastrukturalnych – jak choćby budowy trasy Via Carpatia, czy wojskowych – czego przykładem stało się powołanie wspólnego batalionu „wyszehradzkiego”. Bez aktywnego udziału państwa leżącego w samym środku grupy V4 rozwijanie tej współpracy będzie jednak trudne. Zamieszanie polityczne w Bratysławie nie jest też dobrą wiadomością dla Brukseli.

Wprawdzie to niezbyt duże państwo nie jest kluczowym graczem na naszym kontynencie, ale tak się składa, że akurat w drugiej połowie bieżącego roku obejmie rotacyjną prezydencję Unii Europejskiej. Tymczasem nie można wykluczyć, że fiasko tworzenia rządu spowoduje ostatecznie konieczność rozpisania nowych wyborów właśnie w tym czasie. Byłby to zarówno prestiżowy cios dla Słowacji, jak i ból głowy dla przywódców UE, która ma dziś wystarczająco dużo problemów, by nie dokładać do nich kryzysu rządowego w kraju sprawującym – przynajmniej formalnie – funkcję kontynentalnego koordynatora. Wszyscy dobrze pamiętają jeszcze fatalny okres unijnego przewodnictwa czeskiego w 2009 r., które wskutek upadku rządu Mirka Topolanka i przedterminowych wyborów zapisało się jako „droga po grudzie”. Na samą myśl o możliwej powtórce tego scenariusza wielu ludziom w Brukseli włos jeży się na głowie.

Więcej możesz przeczytać w 11/2016 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 11/2016 (1728)

  • Gra o rzeczownik 13 mar 2016, 20:00 Polityka, jak muzyka młodzieżowa, składa się z huku i marketingu. Scenę kontroluje nie ten, kto wybrzmi najładniej, ale ten, kto precyzyjnie trafi w ucho odbiorcy. Kto pierwszy nazwie emocje i będzie kontrolował nowy rzeczownik. Rodzina,... 3
  • Wokalista AC/DC odzyska słuch w Polsce 13 mar 2016, 20:00 Informacja o tym, że australijski zespół AC/DC przerywa trasę koncertową w USA w związku z pogorszeniem się słuchu wokalisty, 68-letniego Briana Johnsona, wywołała niepokój także wśród polskich fanów hard rocka. W tym u prof. Henryka Skarżyńskiego, dyrektora Światowego Centrum... 6
  • „Na stojąco, na siedząco, w przykucu” 13 mar 2016, 20:00 Niemieckie Ministerstwo Zdrowia uruchomiło stronę internetową, która ma uczyć uchodźców o zwyczajach seksualnych panujących w Europie. 6
  • Kto w imieniu PO 13 mar 2016, 20:00 Porządki w Platformie Obywatelskiej sięgnęły też występów polityków w mediach. Stefan Niesiołowski, Iwona Śledzińska-Katarasińska, Jacek Protasiewicz, Adam Szejnfeld mieli zostać uznani przez nowe kierownictwo za osoby, które pogarszają wizerunek partii. 7
  • Dzieci odbierają sobie życie w Australii 13 mar 2016, 20:00 Samobójstwo dziesięcioletniej dziewczynki z odizolowanej aborygeńskiej osady Loom, 4 tys. km od Perth, zszokowało całą Australię. 7
  • Koński dołek 13 mar 2016, 20:00 Głośny spór o zmiany kadrowe w stadninie koni czystej krwi arabskiej w Janowie Podlaskim zbadają prokuratorzy. 7
  • Neonaziści z Białegostoku 13 mar 2016, 20:00 Wprost dotarł do niepublikowanych wcześniej zdjęć przedstawiających podlaskich skinheadów. 8
  • Siostry Wachowski 13 mar 2016, 20:00 Fani kultowej trylogii „Matrix” nakręconej przez braci Wachowskich po raz pierwszy doznali szoku, kiedy Laurence („Larry”) w 2012 r. przeszedł operację zmiany płci i przyjął imię Lana. 8
  • Pracownik otrzyma 4 mln zł premii od Facebooka 13 mar 2016, 20:00 Ponad 4 mln w przeliczeniu na złotówki wyniesie najwyższa premia dla pojedynczego pracownika przyznana przez korporację Marka Zuckerberga 10
  • Elewacje i publikacje, czyli tydzień z głowy 13 mar 2016, 20:00 Zdarzyło się jutro 12
  • Musicie znaleźć kompromis 13 mar 2016, 20:00 Opinia Komisji Weneckiej w sprawie Trybunału Konstytucyjnego nie jest ciosem dla rządu Beaty Szydło, ale szansą na wyjście z kryzysu. Bo gra nie toczy się już o to, kto będzie zasiadał w tym sądzie konstytucyjnym, ale jakie będą wewnętrzne i zewnętrzne skutki tego zamieszania. 16
  • PiS ekstremalny 13 mar 2016, 20:00 Prawo i Sprawiedliwość ma dziś dwie twarze. Z jednej strony widzimy fachowców, którzy kreują realną politykę, z drugiej fighterów w każdej chwili gotowych do ataku najostrzejszym nawet słowem. 19
  • Liberałowie z drugiego szeregu 13 mar 2016, 20:00 Zwykle zajmują stanowiska wiceministrów. Nie zawsze należą do PiS. Nie wdają się w polemiki polityczne, tylko robią swoje. 21
  • Staram się być wyrazisty 13 mar 2016, 20:00 Od 17 września 1939 r. toczy się w Polsce spór o to, kto ma być gospodarzem w naszym kraju – czy my, Polacy, czy spadkobiercy tych, którzy przyjechali tutaj na sowieckich czołgach. 22
  • Rozmowy kontrolowane 13 mar 2016, 20:00 Po co służby inwigilują dziennikarzy? Tylko po to, żeby więcej wiedzieć. 24
  • Nowi generałowie Macierewicza 13 mar 2016, 20:00 Zaczęło się z hukiem. Dymisję złożyło pięciu generałów. Potem sprawa ucichła. Tymczasem w armii trwa wymiana kadrowa. Wojsko przychylnie patrzy na zmiany. 26
  • Dwie twarze Waszczykowskiego 13 mar 2016, 20:00 W MSZ jest lista kilkudziesięciu dyplomatów, którzy z końcem roku stracą swoje stanowiska. Już latem może zostać odwołanych 40 ambasadorów, ale politycy PiS uważają, że zmiany należało przeprowadzić szybciej. 30
  • Kurski zamiast Daszczyńskiego. Nie na tym polega rewolucja 13 mar 2016, 20:00 Media publiczne są zdegenerowane nie tylko merytorycznie, ale także pod względem finansowym poprzez upadek abonamentu. Radykalne działania naprawcze są konieczne – mówi „Wprost” Krzysztof Czabański,wiceminister kultury. 32
  • Chodzące billboardy 13 mar 2016, 20:00 Polscy celebryci coraz chętniej sprzedają swoją prywatność. Jednocześnie jest coraz mniej chętnych, by za nią płacić. 38
  • Od sex-shopu do love store’u 13 mar 2016, 20:00 Polska erotyka przeszła długą drogę z baraków do szklanych sekssalonów i butików. 44
  • Odczarować start-upy 13 mar 2016, 20:00 Polskie inkubatory przedsiębiorczości są socjalistyczną porażką. Od mówienia o innowacyjności i gospodarce opartej na wiedzy nie staniemy się nowocześni. 50
  • Widzisz problem, zgłoś rozwiązanie 13 mar 2016, 20:00 W konkursie „Młodzi Zdolni 2016 – Mój pomysł dla Polski” czekamy na pomysły badań, które prowadzą do rozwiązania problemu istotnego dla kraju, regionu, miasta, gałęzi gospodarki albo dyscypliny nauki. 53
  • PiS na wiatraki 13 mar 2016, 20:00 Zapowiada się kolejna odsłona batalii o wiatraki w Polsce. 29 marca w Sejmie ruszą konsultacje społeczne w sprawie ustawy o lokalizacji farm wiatrowych. 54
  • Krajobraz po Brexicie 13 mar 2016, 20:00 O tym, że Wielką Brytanię bez UE czeka apokalipsa, trąbi już cała Europa. Pozostaje tylko pytanie, czy sama Unia przetrwa tę stratę? 60
  • W poszukiwaniu zdrowej diety 13 mar 2016, 20:00 Przekonanie o konieczności zdrowego odżywiania jest wśród Polaków niemal powszechne. Ośmiu na dziesięciu z nas ocenia, że nasza codzienna dieta jest zdrowa. 63
  • Faszyści pod Tatrami 13 mar 2016, 20:00 Werdykt wyborców zdestabilizował sytuację polityczną na Słowacji. Powód do niepokoju mają zarówno partnerzy z Grupy Wyszehradzkiej, jak i Unia Europejska. 64
  • Zgniły śledź od Putina 13 mar 2016, 20:00 Rosyjska propaganda na wszelkie sposoby stara się pomieszać szyki Angeli Merkel, licząc na wymuszenie bardziej ugodowej postawy Berlina wobec Moskwy. 66
  • Tego narodu nawet znicz nie rozpali 13 mar 2016, 20:00 Igrzyska w Tokio w 2020 r. miały przynieść Japonii optymizm i impuls ekonomiczny. Ale impuls ciężko wykrzesać w społeczeństwie starców i nadregulacji. 68
  • Patrol słonecznych seriali 13 mar 2016, 20:00 Hollywood sięga po stare seriale i przerabia je na filmy fabularne. Po „Drużynie A” czy „Starskym & Hutchu” przyszedł czas na „Słoneczny patrol”. Tym razem bez biustu Pameli Anderson. 78
  • To nie ja, to partia 13 mar 2016, 20:00 Piotr Jaroszewicz umierał dwa razy: najpierw polityczną śmierć zadali mu jego byli towarzysze, potem zginął w niewyjaśnionych okolicznościach. 82
  • Szczyrzycka soczewka 13 mar 2016, 20:00 Na stole w Kafe Zielony Niedźwiedź stoi pięć kapslowanych, zielonych butelek. Powstały niedaleko Szczyrzyca i są owocem pracy i doświadczeń Marcina i Kuby Lorków 85
  • Wreszcie będzie neutralnie 13 mar 2016, 20:00 Dla lewicy zawsze najważniejsza jest semantyka. Inne nazywanie rzeczy i zjawisk miało pozwolić na zmianę ich samych. 91
  • Wino, pałace i spa 13 mar 2016, 20:00 Łoże z baldachimem to dziś już za mało, by do hotelu urządzonego w zabytku przyjechali goście. Hotelarze prześcigają się w wymyślaniu atrakcji i proponują kąpiel w winie, piwo z własnego browaru, grę w kasynie czy zwiedzanie prywatnego muzeum. 92
  • Brama do świata 13 mar 2016, 20:00 Aż 25 nowych tras zamierzają uruchomić w tym roku przewoźnicy operujący na Lotnisku Chopina w Warszawie. To najlepszy tego typu wynik wśród wszystkich lotnisk w Europie. 98