Dyskretny urok historyjek

Dyskretny urok historyjek

Dodano:   /  Zmieniono: 
Rozmowa z CARLOSEM RUIZEM ZAFÓNEM, hiszpańskim pisarzem
Marta Sawicka: Jak się pisze książkę, którą kupuje 3 mln czytelników w 40 krajach - jak było z pana "Cieniem wiatru"?
Carlos Ruiz Zafón: Nie mam obsesji napisania kolejnego hitu. O losy książki martwię się więc dopiero wtedy, gdy ją skończę. Moje motto brzmi: wierz w najlepsze, bądź gotów na najgorsze. Nie mam przed oczami modelowego czytelnika. Najważniejsza jest solidna praca, wierność własnym wizjom i gustom. Przede wszystkim myślę o historii, o jej konstrukcji. Bo powieść jest jak katedra, tyle że ze słów, a nie z kamienia. To, że twardo stoi na gruncie, ale też potrafi olśnić, jest zasługą zarówno fundamentów, jak i zdobień.
- Ale w powieści najważniejsi są pełnokrwiści bohaterowie.
- Oczywiście, że najważniejsze są postacie. To one zjednują czytelnika. Gdy piszę, żyję już tylko w świecie moich postaci. Zatracam się w nim na jakieś półtora roku, bo tyle czasu zajmuje mi napisanie książki. Nagle staję się bohaterem własnej powieści, ale też jej pierwszym czytelnikiem i sędzią. Często surowym.
- I jak pan ocenia te swoje historie?
- Są dobre, gdy czytelnik jest zaskakiwany czymś, czego przed lekturą nie jest w stanie przewidzieć. Zadaniem pisarza jest znalezienie właściwego sposobu usatysfakcjonowania czytelnika - nie siebie samego. Dzięki tej filozofii od 15 lat żyję z pisania. I dobrze, że mój zawodowy żywot zależy od reakcji publiczności, bo dzięki temu nie katuję ludzi nudnymi książkami. Literatura, podobnie jak film, powinna się podobać.
- Dobra powieść powinna być uniwersalna czy tkwić w lokalnym kolorycie?
- I jedno, i drugie. Wzrastałem w cieniu Sagrada Familia Gaudiego i ta specyficzna lokalność Barcelony na pewno na mnie wpłynęła. Z kolei uniwersalność to znajomość tradycji. Ważni są dla mnie tacy pisarze, jak Szekspir, Dickens, Tołstoj czy Flaubert, czyli XIX-wieczni mistrzowie powieści. Cenię też amerykańskich modernistów - Johna Dos Passosa czy Williama Faulknera. Generalnie - czytam wszystko: od kryminałów i fantastyki po japońskie anime.
- Czyli podział na kulturę wysoką i niską to bzdura?
- Oczywiście. Kultura nie rezyduje w jakiejś duchowej sferze, a dziś bardziej niż kiedykolwiek jest związana z ekonomią. I musi być konkurencyjna, bo konkurencja mobilizuje do perfekcji.
- Literatura nie ma zbawiać, tylko rozbawiać?
- Tak jest. Gdy nie było innych mediów, to literatura przede wszystkim interpretowała rzeczywistość. Dziś jedynym jej celem pozostaje opowiadanie historii. To zresztą pierwotna funkcja literatury: snucie historii, a więc stwarzanie piękna i uczenie za jego pomocą o nas samych i regułach tego świata. Kiedyś spytano Umberta Eco, dlaczego w wieku 54 lat, mając za sobą tyle ważkich rozpraw, esejów i wykładów, zdecydował się napisać "Imię róży" - popularną powieść. Eco odpowiedział, że tylko poprzez takie medium można wyrazić niektóre fundamentalne rzeczy.
- Czyli powieść powinna uczyć, bawiąc?
- Całe nasze życie i kultura opierają się na rozrywce. Kultura jest po to, by cieszyć ludzi i uczynić ich życie znośniejszym. Jeśli kultura w tym pomaga, to po co tworzyć sztuczne podziały na sztukę wysoką i niską. Czytelnicy są zmęczeni pisarskimi eksperymentami, których domagają się naiwni krytycy. Najlepsza literatura, dziś należąca do klasycznego kanonu, zawsze była literaturą popularną: od Szekspira przez Cervantesa i Dickensa.
- Przed laty był pan związany z Hollywood. Czy to doświadczenie pomaga w konstruowaniu dobrych historii?
- Do Los Angeles przyjechałem w 1994 r. i przez sześć lat pracowałem jako scenarzysta. I nauczyłem się, że pisanie dla filmu to świetna szkoła. Przecież gramatyka filmu nie jest niczym innym jak produktem XIX-wiecznej narracji literackiej. Tołstoj czy Dickens pisali o każdym szczególe otaczającego świata i musieli tym zainteresować publiczność. Podobnie robią dziś filmowcy. Dlatego przemysł filmowy musiał się nauczyć świetnego rzemiosła. Teraz pisarze mogą się uczyć od filmowców, choć kiedyś było odwrotnie. Kiedy budujesz film, najważniejsze są precyzja i dyscyplina. Dziś mamy do czynienia z tyloma atrakcyjnymi wizualnie bodźcami, że aby zatrzymać kogoś przy książce, trzeba nie lada gimnastyki. Film to dla pisarza świetna rozgrzewka.
Więcej możesz przeczytać w 28/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 28/2005 (1180)

  • Na stronie - Wyzerować al-kaidometr 17 lip 2005 Albo my doprowadzimy indeks giełdy Al-Kaidy do zera, albo terroryści na amen wyzerują indeksy naszych giełd Gdy na giełdzie Al-Kaidy indeks idzie w górę, w cywilizowanym świecie, czyli na giełdach w Nowym Jorku, Londynie, Paryżu, Tokio, Berlinie i Warszawie, indeksy spadają... 3
  • Skaner 17 lip 2005 Polska dla wolnej Białorusi Czy polscy politycy mają plan przygotowania w Mińsku białoruskiej "pomarańczowej rewolucji"? - Łagodna polityka wobec Łukaszenki nie przyniosła rezultatów, dlatego trzeba działać inaczej -... 6
  • Dossier 17 lip 2005 DONALD TUSK lider Platformy Obywatelskiej "Dzisiaj prawdziwy wybór w Polsce to jest wybór między Platformą Obywatelską a różnymi wersjami socjalizmu" Program I Polskiego Radia ARKADIUSZ KASZNIA rzecznik Klubu... 7
  • Sawka czatuje 17 lip 2005 8
  • Playback 17 lip 2005 12
  • Poczta 17 lip 2005 Guma do życia Ciekawe, dlaczego w rankingu najbardziej wpływowych osobowości telewizyjnych ("Guma do życia", nr 23) zabrakło nazwiska Huberta Urbańskiego, najpopularniejszego prezentera TVN, a jednocześnie - jak donoszą liczne... 12
  • Nałęcz - Zawracanie kijem Wisły 17 lip 2005 Hasło wyborcze SLD "Razem jesteśmy silni" brzmi jak deklaracja wspólnoty z grupą trzymającą władzę Sojusz Lewicy Demokratycznej zadeklarował nowy styl działania. Potępił afery, zawłaszczanie państwa, egoizm rządzących, czyli wszystkie przywary, które cechowały go w ostatnim... 14
  • Ryba po polsku - Front Jedności Naszych 17 lip 2005 Proponuję powoływać komisję śledczą na zasadzie karuzeli. Mogłaby obradować w wesołym miasteczku Cała, pełna pięknej dramaturgii awantura, jaka się rozegrała w sobotę między marszałkiem Włodzimierzem Cimoszewiczem a sejmową komisją śledczą do spraw Orlenu, obrana z wzniosłych... 15
  • Z życia koalicji 17 lip 2005 Orlenowska komisja wyrzuciła ze swego grona Andrzeja Różańskiego (SLD), bo ponoć groził on ekspertowi. Panowie, czy takiego Różańskiego można się bać?! Przecież to rencista, wystarczy spojrzeć. Obrażony SLD wycofał... 16
  • Z życia opozycji 17 lip 2005 Lech Kaczyński pokazał Narodowi teczkę. Zdaniem esbeków i ich agentów, Kaczyński był "zajadły i ambicjonalny". I niech ktoś teraz powie, że esbecy nie znali się na ludziach. Mamy taką prośbę, otóż bardzo... 17
  • Fotoplastykon 17 lip 2005 18
  • Lex Cimoszewicz 17 lip 2005 Kandydat na prezydenta Cimoszewicz oddzielił się od marszałka Sejmu Cimoszewicza i obaj wyszli z sali Czy druga osoba w państwie, główny ustawodawca, może nie znać konstytucji albo ją ignorować? Włodzimierz Cimoszewicz, marszałek... 20
  • Anarchiści III RP 17 lip 2005 Czas odbudować państwo prawa i demokrację w naszym kraju: bez Cimoszewiczów i ich dworu Ukoronowaniem kampanii wymierzonej w komisją śledczą ds. Orlenu było wystąpienie przed nią Włodzimierza Cimoszewicza. Tę kampanię organizuje dominujący układ polityczny III RP, wspierany... 24
  • Wyrób demokracjopodobny 17 lip 2005 Ma wielką głowę tworzącą medialne opinie i niezdarne polityczne ciałko Przerwaniem ciszy wokół coraz bardziej skandalicznej maniery wykorzystywania pamięci o solidarnościowym ruchu do wspierania polskiej lewej nogi jest list grupy ludzi dawnej "Solidarności". Wzywają oni... 26
  • Paranoja tajności 17 lip 2005 Niedługo dzieci będą się uczyć o królu Władysławie J., który pokonał Krzyżaków pod Grunwaldem Strzeż tajemnicy państwowej!", "Strzeż tajemnicy służbowej! Może właśnie tobie wróg chce ją wyrwać!" - straszyły propagandowe PRL-owskie plakaty w latach 50. i 60. "Nie należy... 28
  • W służbie Moskwy 17 lip 2005 Współpracownik gen. Jaruzelskiego, były szef MSW, uczestniczył w największej zbrodni w powojennej Polsce Sześciuset Polaków zniknęło w lipcu 1945 r. bez śladu. Byli ofiarami najbardziej tajemniczej zbrodni w powojennej Polsce, dokonanej przez funkcjonariuszy sowieckiego NKWD... 32
  • Giełda 17 lip 2005 Hossa Świat Smok poluje na ropę 18,5 mld USD zaproponował państwowy chiński koncern naftowy CNOOC za przejęcie Unocalu, dziewiątej największej firmy petrochemicznej w USA. To kwota o ponad 2 mld USD wyższa niż cena zaproponowana za tę... 34
  • Prezydent Marks 17 lip 2005 Tusk na piątkę, Religa - cztery z minusem, Kaczyński i Cimoszewicz na tróję - oceniają dziennikarze "Wprost" Podwyżki podatków, likwidacja Rady Polityki Pieniężnej, kierowanie przez polityków prywatnymi firmami - to tylko część tego, co nas czeka, jeżeli wybory prezydenckie... 36
  • Patek z Londynu 17 lip 2005 Po luksusowe dobra minister finansów wysyła Polaków za granicę Janusz Filipiak (42. na liście najbogatszych "Wprost"), właściciel ComArchu, niemal żadnego przedmiotu z tzw. najwyższej półki (łącznie z garniturami) nie kupił w Polsce. Podobnie Marek Profus (17. na liście) -... 42
  • Wesoły pogrzeb socjalizmu 17 lip 2005 Słowacki tygrys zje polskiego kota? Koniec socjalistycznego państwa pseudodobrobytu, które wszystko wszystkim obiecuje (a w praktyce wybranym daje wiele, zaś pozostałym - figę) - zaproponował Słowakom Richard Sulik, który wcześniej wprowadził na Słowacji podatek liniowy.... 48
  • Wędka dla Afryki 17 lip 2005 Rozmowa z PAULEM WOLFOWITZEM, prezesem Banku Światowego 50
  • Załatwione odmownie - Profesorzyce matysiakują 17 lip 2005 Wszyscy nieudacznicy walczą pod sztandarami socjalistycznej równości o bezpłatne studia na państwowych uczelniach O przemianach polityczno-społecznych i gospodarczych w Polsce pisze się u nas dużo i zwykle - niestety! - z niewielkim sensem. Dlatego polemiki w tych sprawach... 52
  • Supersam 17 lip 2005 54
  • Parada Garbusów 17 lip 2005 Herbie unika porzucenia na złomowisku, po ciężkich bojach pokonuje konkurencję, a dodatkowo zakochuje się w New Beetle'u. Nowa produkcja Disneya "Herbie: fully loaded" jest pretekstem do tego, by w Berlinie (gdzie odbędzie się... 54
  • Wyspa do wzięcia 17 lip 2005 "Osadnicy z Catanu", kultowa gra planszowa, która od swej niemieckiej premiery 10 lat temu sprzedała się w 7 mln egzemplarzy, właśnie trafia na rynek w polskiej wersji. Dla planszówek była tym czym Harry Potter dla rynku... 54
  • Papierowe torebki 17 lip 2005 Inspiracją do najnowszej kolekcji francuskiej projektantki Natashy Fariny był styl przełomu XIX i XX wieku. Każda jej torebka zamówiona dla warszawskiego domu mody Forget-Me-Not jest ręcznie robiona z wielowarstwowego, tłoczonego i... 54
  • Ze zdjęcia na plakat 17 lip 2005 W dobie fotografii cyfrowej archiwa zdjęć z tradycyjnych klisz coraz częściej przenoszone są do komputera. Skaner DiMAGE Scan Elite 5400 II firmy Konica Minolta przetwarza odbitki na cyfrowe pliki, ale też reprodukuje je nawet w plakatowym... 54
  • "Wprost" u Wrót Mazur 17 lip 2005 Przyodziani w skóry zwierząt i uzbrojeni w maczugi wojownicy Galindii zamykali dziennikarzy "Wprost" w klatce, zaprzęgali do wozu i przysmażali na stosie ofiarnym. A był to jedynie krótki przerywnik między konkurencjami, w... 54
  • Cool Britannia 17 lip 2005 Olimpiada w Londynie to koniec politycznej kariery... Jacques'a Chiraca Paryż miał więcej gotowych obiektów, mocniejsze zaplecze finansowe i doskonale dopracowane plany rozbudowy. Wygrał jednak Londyn. Bo reprezentuje to, co nowe, energiczne i pozytywne. Reprezentuje to, co... 56
  • Mister szos 17 lip 2005 Pontiac aztek był tak ohydny, że produkujący go pracownicy - mimo gigantycznej zniżki - wstydzili się go kupować Kiedy zaczynała się historia motoryzacji, wszystkie samochody były podobne do konnych bryczek, na których wzorowali się producenci aut. Później tylko najtańsze,... 60
  • Tańczący z diabłami 17 lip 2005 10 miejsc, które musisz zobaczyć - Budrewicz odkrywa Bretanię Podobno od stuleci panoszy się w tym kraju liczna armia gnomów. Krążą one po polach i lasach, niektóre grają w szachy na cmentarzach. Mało się o nich słyszy, bo Bretania, gdzie żyją, jest krainą ciszy, a... 64
  • Armia Janów Bondów 17 lip 2005 Podczas II wojny światowej niemal wszyscy Polacy byli agentami polskiego wywiadu Jak przebiegałaby II wojna światowa bez Polski i Polaków? Czy zwycięskie skutki dla wolnego świata byłyby wyobrażalne? A jeśli tak, czy na pewno świat ów odniósłby zwycięstwo? Pozornie pytania te... 66
  • Biesy historii 17 lip 2005 Bolszewizm i faszyzm były dwiema herezjami jednego (socjalistycznego) nurtu - dowodzi Richard Pipes Zdobyć władzę w kraju ogarniętym wojną i kryzysem politycznym nie jest trudno. Trudniej jest ją utrzymać. W swej wielkiej syntezie rosyjskiej rewolucji, wydanej w Polsce 11 lat... 69
  • Ostatnia przerwa w pracy 17 lip 2005 Nie kilkanaście, lecz tysiące strajków utorowały drogę z PRL do wolnej Polski Od kilku tygodni trwa licytacja, gdzie naprawdę zaczął się Sierpień '80. Rywalizują o to Mielec, Świdnik, Lublin, Szczecin i Gdańsk. Tymczasem proces, który doprowadził do podpisania sierpniowych... 70
  • Know-how 17 lip 2005 Rezus zakłopotany Do niedawna sądzono, że tylko ludzie odczuwają zmieszanie w kłopotliwych sytuacjach. Badacze z University at Buffalo udowodnili, że konsternację odczuwają też rezusy i delfiny butelkonose. Podczas eksperymentu młodym... 72
  • Kod lewicy - kod prawicy 17 lip 2005 Geny lewicy i prawicy raczej koncentrują się, a nie mieszają Człowiek ze swej natury jest zwierzęciem politycznym" - twierdził Arystoteles już w IV wieku p.n.e. Ten pogląd zaczynają dziś potwierdzać ewolucjoniści, zoolodzy, a nawet genetycy. Okazuje się, że poglądy polityczne... 74
  • Siepacze z bagien 17 lip 2005 Niemieccy archeolodzy odkryli najlepiej zachowaną na północ od Alp mumię z czasów przedrzymskich Na wrzosowiskach koło Uchte w Dolnej Saksonii natrafiono na ciało dziewczyny w wieku 16-20 lat, z długimi włosami, które pod wpływem torfu zmieniły kolor na rudawy. Policja... 76
  • Automatyczny astronauta 17 lip 2005 Zamiast ludzi wszechświat zdobywają kosmiczne roboty Sonda Deep Impact w kilka sekund uzyskała więcej informacji o najbliższej Ziemi przestrzeni kosmicznej niż astronauci prowadzący prawie od siedmiu lat badania na Międzynarodowej Stacji Orbitalnej Alfa. Technicznie było to... 78
  • Bez granic 17 lip 2005 Latający Bush Prawie leciałem - stwierdził George Bush po przejażdżce rowerowej w szkockim Gleneagles, gdzie odbywał się szczyt G-8. Podczas szybkiego zjazdu rowerem amerykański prezydent zderzył się ze stojącym przy drodze policjantem.... 81
  • Ludobójstwo XXI wieku 17 lip 2005 W Europie zlokalizowano co najmniej 21 uśpionych komórek Al-Kaidy - podobnych do tej, która uderzyła w Londyn Po 7 lipca Europa, niespodziewanie dla siebie samej, znalazła się w centrum wojny z terroryzmem. Islamski terroryzm to forpoczta wojny cywilizacji. Naszym wrogom... 82
  • Wygramy albo zginiemy 17 lip 2005 Bronią terrorystów są bomby, bronią władców - baryłki wypełnione ropą naftową. Cel jest jeden: zniszczyć Zachód! Już dosyć. Nie możemy dalej tolerować wciąż powtarzanej tezy, że gdyby nie zaangażowanie w Iraku, nie doszłoby do zamachów w Madrycie i Londynie. To rozumowanie... 90
  • Pakt niebezpieczeństwa 17 lip 2005 Islamscy radykałowie w Wielkiej Brytanii potraktowali antyterrorystyczne ustawy jak wypowiedzenie wojny Atak terrorystyczny zwykle zdarza się niespodziewanie, ale w wypadku czwartkowych zamachów w Londynie tak nie było. Niektórzy przywódcy brytyjskich fundamentalistów... 92
  • Polska lista zaginionych 17 lip 2005 29-letnia Karolina Glueck wyszła w czwartek rano po pracy w centrum Londynu - od tamtej pory ślad po niej zaginął Oprawione i powiększone zdjęcie 29-letniej Karoliny Glueck wisi na murze przy stacji metra King's Cross. Narzeczony i przyjaciele na wszelki wypadek dodali do... 93
  • Bioruletka 17 lip 2005 Zwerbowani przez Al-Kaidę agenci KGB pilnują poradzieckiej broni biologicznej ukrytej w Wielkiej Brytanii? Jak w rosyjskiej ruletce nie wiadomo, gdzie jest kula i kiedy wystrzeli. Podczas zimnej wojny sowiecki wywiad ukrył na Zachodzie broń masowego rażenia - biologiczną,... 94
  • Show starego rzeźnika 17 lip 2005 Proces Saddama Husajna będzie największym przedstawieniem prawniczym świata Salem należy do starego klanu arabskiego, walecznego i wiernego tradycji. Kiedy jego lud zaatakuje Ezechiel, dawny wróg, wcielenie diabła na usługach chrześcijan i żydów, Salem zjednoczy skłócone... 98
  • Menu 17 lip 2005 Krótko po Wolsku Co z tą Afryką? Weterani szołbiznesu wszelkiej maści skrzyknęli się w podziwu godnym widowisku multimedialnym pod hasłem "Pomóc Afryce!". Przyznam, że nawet się wzruszyłem prawie. Ochłodłem, gdy... 102
  • Recenzje 17 lip 2005 104
  • Pieski świat 17 lip 2005 **Kolejna europejska, niestety, nieudana odpowiedź na rozrywkowe produkcje z Hollywood. Luc Besson, który jest autorem scenariusza i producentem filmu, pasjonuje się amerykańskim kinem akcji. Świadomie do niego nawiązuje, wręcz stara się... 104
  • Totalnie śmieszna katastrofa 17 lip 2005 ****Kim Dzong Il to największy terrorysta świata, a Alec Baldwin wraz z połową hollywoodzkich gwiazd to lewicowi idioci - zdają się krzyczeć w swoim najnowszym dziele twórcy "South Parku". Trey Parker i Matt Stone tym razem na... 104
  • Oczy jasne, szeroko zamknięte 17 lip 2005 *****Dwa lata temu album "Lifted Or The Story Is In The Soil, Keep Your Ear To The Ground" zainaugurował kult Conora Obersta - 22-letniego pieśniarza i autora piosenek z Omaha (w stanie Nebraska). Nagrywa on pod kryptonimem Bright... 104
  • Miles o północy 17 lip 2005 *****Gdy Miles Davis umierał w 1991 r., wraz z jego śmiercią bezpowrotnie przeminęła epoka bogów i herosów jazzu. Davis świętym na pewno nie był - film o nim, gdyby powstał, pewnie byłby szokiem na miarę "Głębokiego... 104
  • Przekręt Edypa 17 lip 2005 ***Dwie kobiety rywalizujące o względy tego samego mężczyzny to dobry materiał na komedię. Gdy jedna z nich jest matką bohatera, robi się niebezpiecznie. A gdy cała trójka to wysoko wykwalifikowani oszuści, mamy murowany dramat.... 104
  • Szczęśliwy nieboszczyk 17 lip 2005 Kanału TV Kultura nie oglądają nawet ci, którzy najgłośniej domagali się jego powstania Chcieliście klęski, to ją macie. Tak można zrecenzować dotychczasową działalność kanału TV Kultura. Mogą go obejrzeć jedynie wybrańcy, choć wszyscy abonenci za niego płacą. Kanał Kultura... 106
  • Dyskretny urok historyjek 17 lip 2005 Rozmowa z CARLOSEM RUIZEM ZAFÓNEM, hiszpańskim pisarzem 109
  • Hollywood w Szanghaju 17 lip 2005 Tylko chińskie kino jest w stanie rywalizować z produkcjami z Ameryki Wystarczyło jedno pokolenie, by chińskie kino nie tylko dźwignęło się z upadku, lecz na powrót stało się światową potęgą. Dokonało się to za sprawą grupy młodych reżyserów, którzy nie przeoczyli chwili... 110
  • Ueorgan Ludu 17 lip 2005 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 28 (143) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 11 lipca 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Zapuszczamy żurawia do Szkocji Maciej Żurawski jednak będzie Szkotem, gdyż Celtic ustąpił przed... 113
  • Skibą w mur - Lektury na chmury 17 lip 2005 "Anioły i demony" - ojciec Hejmo jako zbuntowany raper walczący z Gwardią Szwajcarską o nowe mikrofony w Watykanie Wraz z nadejściem sezonu urlopowego ożywiła się dyskusja wokół wakacyjnych lektur. Od gazetki ściennej po poważne tygodniki ogłasza się powstanie nowego gatunku... 114