Wstrząs cywilizacyjny

Wstrząs cywilizacyjny

Dodano:   /  Zmieniono: 
Prawie 90 procent śmiertelnych ofiar ostatniego trzęsienia ziemi w Kaszmirze zginęło pod gruzami walących się domów
Mogło zginąć ledwie kilka lub kilkanaście osób, a zginęło ponad 30 tysięcy. Trzęsieniu ziemi w Pakistanie nie można było zapobiec, ale można było zminimalizować jego skutki. Wystarczyłoby budować domy według odpowiednich technologii, odporne na wstrząsy. Ale łatwo tak powiedzieć, bo kto miałby za to płacić w biednym i źle zorganizowanym państwie, jakim jest Pakistan.
Trzęsienie o sile 7,6 stopnia w skali Richtera w Kaszmirze (najpotężniejsze wstrząsy zanotowane na ziemi miały siłę 9,5 stopnia w tej skali) sprawiło, że oprócz 30 tys. zabitych 42 tys. ludzi zostało rannych, a 2,5 mln osób pozostało bez dachu nad głową. Najgorsze było to, że po zasadniczym wstrząsie było jeszcze 114 wstrząsów wtórnych, utrudniających akcję ratowniczą.

ŚMIERTELNE DRGANIA
Skazani na wstrząsy
- Wciąż mamy ofiary podczas trzęsień ziemi, bo nauka nadal nie dysponuje skuteczną metodą prognozowania wstrząsów. Wszystkie opracowane dotychczas symulacje okazały się praktycznie bezwartościowe - mówi w rozmowie z "Wprost" William Bakun z US Geological Survey. Przewidywanie wstrząsów nie wychodzi łożącym na to dziesiątki milionów dolarów Japończykom, mimo że wykorzystują do tego Earth Simulator, czyli jeden z najpotężniejszych superkomputerów na świecie. Z pomocą najbardziej zaawansowanych technologii uczeni potrafią natomiast wskazać miejsca, w których w ciągu najbliższych dziesięcioleci może dojść do silnych wstrząsów, a także określić ich prawdopodobną siłę. Ta wiedza nie wystarcza jednak, by się ustrzec ofiar.
Wprawdzie trzęsienie w północnym Pakistanie było największe w tym regionie od stu lat, lecz nie można mówić, że wstrząsy w Kaszmirze są niespodzianką. W pobliżu Muzaffarabad, gdzie było epicentrum ostatniego trzęsienia, przebiega bowiem granica między indyjską i euroazjatycką płytą tektoniczną. Płyta indyjska co roku przesuwa się o 4 cm na północ - wsuwając się pod auroazjatycką, co wywołuje regularne trzęsienia. Dlatego w ostatnich latach wstrząsy obejmowały kilka krajów regionu: Afganistan, Nepal, Chiny i Indie. W 2002 r. w regionie Gilgit-Astore (100 km na północ od Muzaffarabadu) trzęsienie pozbawiło dachu nad głową 16 tys. osób. Najpoważniejsza tragedia w tym regionie świata rozegrała się w 1935 r., gdy w pakistańskiej Kwecie zginęło 30 tys. osób.

Pułapki na ludzi
"To nie trzęsienia zabijają ludzi. Oni giną pod walącymi się budynkami, które są prawdziwymi pułapkami na ludzi" - powtarza Charles Richter, twórca skali Richtera. Ta banalna prawda potwierdziła się właśnie w Pakistanie, gdzie większość ofiar zginęła pod gruzami domów - tylko w Muzaffarabadzie było to 11 tys. osób. - W tym regionie budynki mają ściany ze zbrojonego betonu i cegieł, które są bardzo mało odporne na kołysanie występujące podczas trzęsień - mówi David Booth z British Geological Survey.
W grudniu 2003 r. trzęsienie ziemi o sile 6,3 stopnia w skali Richtera zniszczyło irańskie miasto Bam - zginęło 26 tys. osób, a 80 proc. domów zawaliło się, pozostawiając 60 tys. mieszkańców bez dachu nad głową. Zaledwie cztery dni później podobnie silne trzęsienie nawiedziło Paso Robles w Kalifornii, ale tam uszkodzeniu uległo tylko kilkanaście budynków, a śmierć poniosło zaledwie dwóch mieszkańców.
Nawet silne wstrząsy nawiedzające bardzo gęsto zaludnione miasta nie muszą powodować dziesiątków tysięcy zabitych. Gdy 10 lat temu w Kobe doszło do trzęsienia o magnitudzie 7,3 stopnia w skali Richtera, zginęło 6,4 tys. mieszkańców miasta, choć zniszczeniu uległo 250 tys. budynków. Japonia leży w niezwykle sejsmicznym rejonie świata (rocznie dochodzi tam do 1000 trzęsień), więc tamtejsze władze bardzo dokładnie przeanalizowały przypadek Kobe i teraz straty byłyby już znacznie mniejsze.

Inżynieria antysejsmiczna
Prawie 90 proc. śmiertelnych ofiar ostatniego trzęsienia w Kaszmirze zginęło pod gruzami walących się domów. Większość budynków, które runęły, powstała przed 1981 r. W tym właśnie roku w Japonii wszedł w życie nowy kodeks budowlany, który zmusza do stawiania domów z zachowaniem wyższych norm bezpieczeństwa. Powstały m.in. "płynne" fundamenty, będące rodzajem resorów łagodzących wstrząsy. Tego typu rozwiązania stosuje się także w Kalifornii. Przebojem antysejsmicznej inżynierii stał się oddany w ubiegłym roku do użytku w stolicy Tajwanu drapacz chmur Tajpej 101 (liczący 509 m budynek jest jednym z najwyższych na świecie). Projektanci szczycą się tym, że jest on w stanie wytrzymać trzęsienia ziemi o sile ponad 7 stopni w skali Richtera. Jest to możliwe dzięki superwytrzymałym słupom betonowym, które wzmacniają budynek do 65. piętra. Dodatkowo w tej konstrukcji zastosowano nowoczesną technologię TMD (Tuned Mass Damper) - na 87. piętrze umieszczono 800-tonowy blok, który dociąża budynek i sprawia, że najwyższe piętra są odporne na chwianie się.
Nowe technologie zabezpieczające przed trzęsieniem podnoszą koszty budowy o 5-10 proc., a więc są możliwe do zastosowania także w krajach słabiej rozwiniętych. W wypadku katastrofy straty materialne są dzięki temu wielokrotnie niższe. Również w wypadku trzęsień ziemi obowiązuje zasada znana z medycyny - że lepiej się zaszczepić przed chorobą, niż potem ją leczyć.
W Pakistanie (podobnie jak w Bam czy w rejonach dotkniętych ubiegłorocznym tsunami) 80 proc. domów było zbudowanych samodzielnie przez ich właścicieli. Postawiono, a właściwie sklecono je z najtańszych materiałów. Dlatego te budynki składały się jak domki z kart pod wpływem wstrząsów. Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) ujawnił, że 38 indyjskich miast (w każdym z nich mieszka co najmniej pół miliona osób) leży na terenach bardzo aktywnych sejsmicznie. Każde z tych miast wygląda bardzo podobnie do Muzaffarabadu, więc łatwo sobie wyobrazić, jakie skutki wywołałoby tam silne trzęsienie.
Gdy Perwez Muszarraf, prezydent Pakistanu, apeluje do świata o pomoc, trzeba jej udzielić. Można jednak wtedy zapytać, czy podczas jego rządów zbyt dużo nie wydawano na armię i kontrolę społeczeństwa, a za mało na przeciwdziałanie trzęsieniom. Faktem jest jednak, że biedne kraje położone w strefach sejsmicznych mają małe szanse na uchronienie się przed skutkami takich katastrof. Jak zwykle panaceum jest tu wolny rynek, czyli wzrost zamożności tych społeczeństw. Tyle że w muzułmańskim Pakistanie czy Iranie wcale nie jest to priorytet.
Więcej możesz przeczytać w 42/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2005 (1194)

  • Na stronie - Test konia 23 paź 2005 Kaczyński proponuje państwową szkołę kopania się z koniem, Tusk zaś naukę jazdy konnej w kasku 3
  • Wprost od czytelników 23 paź 2005 Oszustwo demokratyczne Świetny artykuł o konieczności wprowadzenia jednomandatowych okręgów wyborczych "Oszustwo demokratyczne" (nr 40) porusza jedynie jeden z wielu elementów zagadnienia. Jak trafnie zauważają... 3
  • Skaner 23 paź 2005 SKANER - POLSKA WYBORY Wehrmacht bez znaczenia Ujawnienie w piątek wieczorem przez "Fakty" TVN i "Wiadomości" TVP 1 dokumentów potwierdzających, że dziadek Donalda Tuska był wcielony do Wehrmachtu, w minimalnym... 6
  • Dossier 23 paź 2005 LECH WAŁĘSA były prezydent RP "Tusk słucha argumentów, a jego konkurent jest jak Koziołek Matołek: jak się zaprze, to nikt go nie przekona" podczas spotkania z Donaldem Tuskiem ANDRZEJ LEPPER przewodniczący Samoobrony... 7
  • Sawka czatuje 23 paź 2005 8
  • Ryba po polsku - Szczury i praszczury 23 paź 2005 Ordynacja wyborcza powinna nakazywać, aby jednym z kandydatów był ktoś z komunistyczną przeszłością 12
  • Playback 23 paź 2005 13
  • Poczta 23 paź 2005 APEL UCZONYCH W imieniu prezydium Polskiej Akademii Nauk i prezydium Rektorów Akademii Szkół Polskich wyrażamy wdzięczność i satysfakcję z zapowiedzianego w budżecie na rok 2006 podwyższenia nakładów na badania... 13
  • Z życia koalicji 23 paź 2005 Wielu skądinąd przytomnych ludzi dotknął syndrom drugiej tury. "Nadciąga kaczyzm, to zaraza gorsza od faszyzmu!" - wrzeszczą przerażeni zwolennicy Tuska. "Tusk to przefarbowany czerwony, otoczony bandą... 14
  • Z życia opozycji 23 paź 2005 - To nie jest koniec. To dopiero początek - oświadczyła Henryka Teodora Bochniarz swym zwolennikom zaraz po tym, gdy ogłoszono, że dostała ledwie 1 proc. głosów. Po czym sobie poszła. Smutno nam się zrobiło, bo w wieczór... 15
  • Nałęcz - Zbrodni nie było 23 paź 2005 Fałszowanie historii może tylko zatruć atmosferę pomiędzy Rosjanami i Polakami 16
  • Fotoplastykon 23 paź 2005 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 17
  • Rzeczpospolita obojga elektoratów 23 paź 2005 Wyborcy Tuska i Kaczyńskiego różnią się od siebie znacznie bardziej niż sami ci politycy 18
  • Schizofrenia przy urnie 23 paź 2005 Na kogo mają głosować zwolennicy IV Rzeczypospolitej? 22
  • Złośliwy nie jestem 23 paź 2005 Rozmowa z Kazimierzem Marcinkiewiczem, kandydatem PiS na premiera 24
  • Żadnej ściemy! 23 paź 2005 Debata "Wprost" z Donaldem Tuskiem, kandydatem na prezydenta RP 28
  • Wybierzmy przeszłość! 23 paź 2005 Oświecone elity nie powinny dekretować, jaki użytek z wiedzy o kandydatach mają czynić wyborcy 32
  • Prezydent od parady 23 paź 2005 Polacy nigdy tak naprawdę nie chcieli mieć prezydenta 36
  • Zbrodnia państwowa 23 paź 2005 Kto naprawdę zabił księdza Jerzego Popiełuszkę - dziennikarskie śledztwo "Wprost" i telewizji Polsat 40
  • Socjaldemokratyczny heretyk 23 paź 2005 Janik i Szmajdziński nucą antyrynkowe wynurzenia na melodię "Pamelo, żegnaj" 54
  • Giełda 23 paź 2005 HOSSA ŚWIAT Czarodziej marketingu Harry Potter powinien być dla wszystkich firm wzorem stosowania skutecznego marketingu - uważa Stephen Brown, profesor marketingu, autor pracy "Czarodziej! Magiczna marka Harry`ego Pottera". Sześć... 56
  • Bezrobocie widmo 23 paź 2005 Wielu polskich bezrobotnych jest gotowych dać łapówkę, by nie trafić do legalnej pracy 58
  • Zwycięstwo na ostrzu noża 23 paź 2005 Rozmowa z Thomasem C. Schellingiem, tegorocznym laureatem Nagrody Nobla z ekonomii 64
  • Elektromachia 23 paź 2005 Nie dajmy się zwariować, to tylko promocja! 66
  • Załatwione odmownie - Wróćmy do Afryki! 23 paź 2005 Kolejna fura pieniędzy nie pomoże się Afryce wydobyć z ubóstwa 70
  • Supersam 23 paź 2005 74
  • Piwo dla ascetów 23 paź 2005 Słynny projektant Ora Ito jest twórcą nowej butelki piwa Heineken. Wyróżnia ją zaskakująco ascetyczna forma i materiał, z którego została wykonana - aluminium. Ekskluzywny Heineken w nowym opakowaniu trafi na razie tylko do kilku... 74
  • Modne Porto 23 paź 2005 Za dziesięć lat to nie Włochy czy Francja, lecz Portugalia ma szansę być największym producentem odzieży w Europie. Moda z tego kraju zdominowała ostatnią edycję targów SIMM w Madrycie (drugich największych na kontynencie). Kolekcje z... 74
  • Tytanowe zegarki 23 paź 2005 Firma Citizen, znana ze stworzenia w 1975 r. najdokładniejszego, a w 1978 r. najcieńszego (o grubości niespełna 1 mm) zegarka świata, wprowadza właśnie na rynek pierwsze modele czasomierzy z opatentowanego przez siebie białego,... 74
  • Golenie na sportowo 23 paź 2005 Mała powierzchnia golenia i brak możliwości regulacji mocy w zależności od typu zarostu to podstawowe wady większości maszynek do golenia - wynika z badań przeprowadzonych przez koncern Philips. Dlatego nową linię elektrycznych golarek... 74
  • Wstrząs cywilizacyjny 23 paź 2005 Prawie 90 procent śmiertelnych ofiar ostatniego trzęsienia ziemi w Kaszmirze zginęło pod gruzami walących się domów 76
  • Kobiety nie płaczą! 23 paź 2005 Martha Stewart stała się ludową heroiną Ameryki 82
  • Planeta niewyspanych 23 paź 2005 Więcej niż na wojnę w Iraku Amerykanie wydają na zwalczanie bezsenności 86
  • Jerozolima na walizkach 23 paź 2005 W stolicy państwa żydowskiego żyje coraz mniej Żydów 88
  • Zakładnicy historii 23 paź 2005 Nawet pół miliona obywateli II Rzeczypospolitej mogło służyć w Wehrmachcie 90
  • Know-how 23 paź 2005 NAWIGACJA W ZALOTACH Samice świerszczy trafiają do swych partnerów, nasłuchując ich charakterystycznego śpiewu. Brytyjscy zoologowie z University of Cambridge zauważyli, że owady, które zwykle słabo reagują na sygnały z... 94
  • Wylecz się prywatnie! 23 paź 2005 PIERWSZY RANKING PRYWATNYCH SZPITALI 96
  • Bez granic 23 paź 2005 ŚWIĘTO KIMA Komunistyczna Partia Korei Północnej ma już 60 lat. I jak na jubilatkę przystało, czuje się doskonale. Podczas hucznych obchodów rocznicy ani słowem nie wspomniano o programie atomowym i sporze z USA.... 104
  • Późne wnuki Bismarcka 23 paź 2005 Samoloty z niemieckimi politykami nie będą lądować w Warszawie w drodze do Moskwy 106
  • Hiszpańska dziura w płocie 23 paź 2005 Za dziesięć lat co piąty Hiszpan będzie imigrantem 110
  • Tango populista 23 paź 2005 Polityka zamieniona w melodramat prowadzi do katastrofy 112
  • Anarchia domowa 23 paź 2005 Powróciła szansa na realizację amerykańskiego planu "Mapy drogowej" 114
  • Menu 23 paź 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Przeciąg historii No i wreszcie wiemy, dlaczego wyginęły dinozaury. Nie kometa, nie efekt cieplarniany... po prostu w atmosferze ziemskiej pojawiło się za dużo tlenu. Sprzyjało to małym ssakom, wielkim gadom - nie.... 116
  • Recenzje 23 paź 2005 118
  • Muchy nie będą srały 23 paź 2005 * * * * * Franz Ferdinand mógł być obwołany najlepszym brytyjskim zespołem roku 2004. Mógł też zdobyć najbardziej prestiżowe nagrody za swój pierwszy album "Franz Ferdinand", który - mimo że wydany przez niezależną firmę... 118
  • Podroby z wątroby 23 paź 2005 * * * * * W Ziembicach pewien jegomość chciał zaspokoić popyt na mięso. A że łatwiej znaleźć człowieka niż świnię, rezolutny Niemiec zamiast szlachtować bydło rzeźne, uśmiercał ofiary w swoim domu i peklował je w słoiki.... 118
  • W imię ojca, matki i dziecka 23 paź 2005 * * * * Bohaterem filmu braci Dardenne jest rzeczywiście dziecko. Dopiero narodzone, słabe i bezbronne. Bez prawa głosu. Ojciec, drobny złodziejaszek, postanawia je sprzedać do adopcji, matka chce je zachować. Konflikt między małoletnimi... 118
  • Maryla jedna 23 paź 2005 * * * * "Daj mi byle co" - zaczyna swoją nową, świetną płytę, gwiazda polskiej estrady. I, jak to Maryla, deklaruje przekornie, bo sama nigdy nie dała nam "byle czego", ani muzycznie, ani w tekstach. Tak jest i tym... 118
  • Złodzieje nut 23 paź 2005 Polscy muzycy nagminnie kopiują zachodnie przeboje 120
  • Posłaniec w teatrze 23 paź 2005 Przenikliwy i wyrafinowany umysł Harolda Pintera opacznie interpretuje najnowszą historię 124
  • Boski Placido 23 paź 2005 Po premierze "Otella" publiczność oszalała na punkcie Dominga na prawie półtorej godziny, a kurtynę podnoszono sto jeden razy! 126
  • Ueorgan Ludu 23 paź 2005 KAMPANIA WYBORCZA CORAZ BARDZIEJ MERYTORYCZNA Czy osławiony Unabomber jest trzecim bliźniakiem? W ostatnią sobotę przedstawiciele sztabu wyborczego Donalda Tuska zasugerowali, że osławiony Unabomber, Ted Kaczyński, terrorysta przez wiele... 128
  • Skibą w mur - Czas krzyżówek 23 paź 2005 Kurski plus Wehrmacht równa się Lepper minus Luftwaffe 130