Epidemia ślepoty

Epidemia ślepoty

Dodano: 
10 milionów Polaków w okularach, następne 10 milionów w drodze po okulary
Pierwszych okularów ze szlifowanymi szkłami używały w XIII wieku osoby, które zajmowały się pisaniem i czytaniem "uczonych ksiąg". Roger Bacon, angielski teolog i filozof przyrody, napisał w liście do papieża Klemensa IV, że "szkła do oczu" to "dobry instrument dla ludzi starych i takich, którzy słabe oczy mają". Dziś w Polsce ponad 10 mln osób używa okularów, a co drugi Polak ma kłopoty ze wzrokiem. W Chinach okulary lub soczewki korekcyjne powinno nosić 600 mln osób, czyli prawie połowa ludności. Do 2020 r. aż 70 proc. populacji świata (5,3 mld osób) będzie wymagało korekcji wad wzroku - przewiduje Światowa Organizacja Zdrowia.
Najbardziej niepokojące jest to, że coraz więcej ludzi nie tylko wymaga korekcji wzroku, ale nawet może w najbliższych latach oślepnąć. U co drugiej osoby po 65. roku życia rozwija się przynajmniej jedna choroba oczu powodująca ślepotę. Coraz częściej wzrok tracą również młodzi ludzie. Zaćma do niedawna występowała głównie u osób w wieku emerytalnym, teraz zmętnienie soczewki oka występuje już u pięćdziesięciolatków. Jaskra powodująca stopniowy zanik nerwu wzrokowego była wykrywana u osób po 45. roku życia, dziś coraz częściej chorują osoby trzydziesto-, a nawet dwudziestoletnie!


Edukacja wad wzroku
[powiększ]
Wady wzroku stały się powszechne pod koniec XV wieku po wynalezieniu przez Johannesa Gutenberga maszyny drukarskiej. Gwałtownie zaczęły się nasilać w ostatnich 50 latach wraz z rozwojem oświaty i upowszechnieniem się telewizji. Gdy wśród Eskimosów i Aborygenów wprowadzono obowiązek nauki czytania i pisania, w ciągu zaledwie jednego pokolenia liczba krótkowidzów zwiększyła się u nich z 2 proc. do 45 proc. Jeszcze więcej krótkowidzów przybyło po upowszechnieniu się komputerów osobistych. W USA krótkowzroczność jest wykrywana u co czwartej osoby, a w Wielkiej Brytanii - u co trzeciej (najczęściej wśród ludzi z wyższym wykształceniem). W Polsce krótkowidzem jest już co trzeci licealista, a korekcji wzroku wymaga 41 proc. czternastolatków i 49 proc. dziewiętnastolatków - wykazały badania Ogólnopolskiego Komitetu Kontroli Wzroku.
Bronisław Komorowski, poseł Platformy Obywatelskiej, jest krótkowidzem od lat szkolnych, bo jak powiedział w rozmowie z "Wprost", w dzieciństwie zbyt dużo czytał, w dodatku w łóżku oświetlał tekst jedynie latarką. Marian Piłka z PiS zaczął nosić okulary na trzecim roku studiów. Zbigniew Wodecki jest dalekowidzem (ma plus 4,7 dioptrii), bo ślęczał nad nutami przez lata gry na skrzypcach. Dalekowzroczność często rozwija się u uczniów, których oczy przyzwyczajone były do patrzenia w dal i nagle muszą sprostać zadaniom "krótkodystansowym", na przykład u rozpoczynających naukę w szkole. Zbigniew Hołdys już w szkole podstawowej narzekał, że bolą go głowa i oczy podczas czytania, ale nauczyciele sądzili, że chce się w ten sposób wymigać od nauki. Okazało się, że jest dalekowidzem.

Ślepota komputerowa
- Główną przyczyną krótkowzroczności jest używanie wzroku wyłącznie na małą odległość, do czytania lub przy monitorze komputera - mówi prof. Jerzy Szaflik, szef Kliniki Okulistyki Akademii Medycznej w Warszawie. Gałka oczna zaczyna wtedy rosnąć, by podołać zwiększonemu obciążeniu, a jej wydłużanie prowadzi do krótkowzroczności. Takie kłopoty ze wzrokiem mają prawie wszyscy pracownicy laboratoriów, którzy przez osiem godzin dziennie używają mikroskopu. W Izraelu problemy z oczami ma 80 proc. uczniów szkół, w których intensywnie naucza się tekstów religijnych. W Singapurze trudno zwerbować pilotów, którzy nie mają kłopotów ze wzrokiem (krótkowidzami jest tam 98 proc. absolwentów medycyny).
Dla oczu uciążliwa jest konieczność ciągłej akomodacji, czyli dostosowywania wzroku tak, by ostro widzieć przedmioty znajdujące się w różnej odległości od patrzącego - monitor, klawiaturę, notatki. Do takiego wysiłku oczy są zmuszone szczególnie podczas pracy przy komputerze, gdy źrenice ciągle zmieniają rozmiar - nawet kilka tysięcy razy dziennie. Gałki oczne wykonują wtedy ponad 30 tys. ruchów dziennie, co sprawia, że u niektórych osób już po kilku miesiącach następuje wyraźne pogorszenie ostrości widzenia. U co drugiej osoby, najczęściej powyżej 45. roku życia, rozwija się tzw. prezbiopia, czyli starczowzroczność. Ta choroba co roku jest wykrywana u czterech milionów Amerykanów i ma coraz mniej wspólnego z wiekiem. Prof. Brien A. Holden, dyrektor Centrum Badań Oczu w Sydney, przewiduje, że za 20 lat na starczowzroczność będzie narzekało aż dwie trzecie populacji powyżej 45. roku życia.

Morderca wzroku
Ślęczenie przy komputerze może doprowadzić do rozwoju jaskry, groźnej choroby oczu, występującej najczęściej w związku ze schorzeniami układu krążenia i nowotworami (choruje na nią 800 tys. Polaków). Specjaliści z Toho University w Tokio zauważyli taką zależność u krótkowidzów, którzy pracują przy komputerze co najmniej cztery godziny dziennie. Nie wiadomo, jaka jest tego przyczyna, bo nie udało się nawet ustalić, co wywołuje jaskrę. Prawdopodobnie u krótkowidzów nerw wzrokowy, przypominający kabel elektryczny zawierający wiązkę przewodów, jest bardziej wrażliwy na uszkodzenia. Choroba nazywana podstępnym mordercą wzroku niszczy włókna nerwu, co powoduje zawężenie pola widzenia, choć ostrość widzenia na wprost jest zachowana niemal zawsze.
Przez wiele lat sądzono, że głównym powodem jaskry jest podwyższone ciśnienie śródgałkowe. Tak było w wypadku George`a Busha seniora. W kwietniu 1990 r. wykryto u niego początki jaskry - podwyższone ciśnienie śródgałkowe w lewym oku. Były prezydent miał dużo szczęścia, bo w ten sposób choroba przebiega jedynie u 20 proc. chorych. Większość pacjentów przychodzi do okulisty dopiero, gdy już ślepnie. Aż 80 proc. chorych nie odczuwa nawet bólów głowy ani oczu. Uszkodzenie wzroku postępuje u nich podczas snu, gdy spada ogólne ciśnienie krwi, a wzrasta ciśnienie fizjologiczne w oku (szczególnie u osób cierpiących na nadciśnienie tętnicze, którym lekarze podają zbyt silne leki). Pierwszym niepokojącym sygnałem może być pojawienie się tęczowej obwódki wokół jasnych przedmiotów oraz mało zauważalne ograniczenie pola widzenia. Chory obija się o przedmioty, a podczas prowadzenia pojazdu może mieć kolizje z samochodami nadjeżdżającymi z boku.

Miażdżyca oka
U wielu osób dochodzi do trwałego uszkodzenia wzroku, bo zbyt późno zgłaszają się do lekarza. - Postęp w leczeniu chorób oczu jest ogromny, ale nie można pomóc chorym, u których uszkodzenia oka są już zaawansowane i nieodwracalne, szczególnie uszkodzenie siatkówki i nerwu wzrokowego - alarmuje prof. Andrzej Stankiewicz, kierownik Kliniki Okulistycznej Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie. Kłopot w tym, że w Polsce nie prowadzi się żadnego programu profilaktyki schorzeń oczu. Zapominamy, że choroby cywilizacyjne, takie jak cukrzyca i schorzenia układu krążenia, wywołują nie tylko miażdżycę naczyń krwionośnych i zawały serca. W znacznym stopniu przyczyniają się również do rozwoju zaćmy, jaskry i odwarstwienia siatkówki. O ile jednak pamiętamy o badaniach profilaktycznych chorób układu krążenia, o tyle zapominamy zadbać o oczy.
Maria Fołtyn miała 60 lat, gdy wykryto u niej cukrzycę. Diagnozę postawiono dopiero, kiedy zaczęła mieć kłopoty ze wzrokiem. - To było przerażające, bo widziałam świat jakby w połowie, zamiast całego telefonu dostrzegałam tylko jego fragment - mówi wybitna śpiewaczka. Podobne zaburzenia widzenia po 10-15 latach cukrzycy pojawiają się u 80 proc. diabetyków. Zbyt wysoki poziom glukozy we krwi stopniowo uszkadza naczynia krwionośne odżywiające siatkówkę, co doprowadza do rozwoju tzw. retinopatii cukrzycowej. Podobne skutki wywołują nadciśnienie tętnicze krwi oraz podstępnie rozwijająca się miażdżyca tętnic.

Ciemne muszki
Ponad 48 proc. osób prawie codziennie narzeka na dolegliwości oczu, najczęściej na ich zmęczenie i łzawienie. Co druga osoba często pracująca przy komputerze skarży się na objawiające się zaczerwienieniem i pieczeniem tzw. suche oko (powodowane zbyt małą ilością łez lub ich nieprawidłowym składem). Większość osób bagatelizuje takie objawy. Tymczasem w wypadku oczu żadna, nawet pozornie błaha dolegliwość, nie powinna być bagatelizowana. Badania dna oka, pola widzenia i ciśnienia śródgałkowego powinny być wykonywane przynajmniej raz na dwa lata, szczególnie przez osoby po czterdziestym roku życia.
Pierwszym niepokojącym sygnałem jest tzw. czerwone oko, jak okuliści nazywają przekrwienie powierzchownych naczyń krwionośnych spojówki, twardówki lub nadtwardówki. U wielu osób może to zwykłe zapalenie spojówki, ale czasami jest ono zwiastunem schorzeń zagrażających widzeniu, takich jak choroby rogówki, zapalenie błony naczyniowej, twardówki i ostry atak jaskry - mówi Andrzej Mądrala, prezes Centrum Medycznego Mavit w Warszawie. Krystyna Sienkiewicz zaczęła mieć kłopoty ze wzrokiem, gdy po wyczerpującym spektaklu w wyniku skoku ciśnienia tętniczego w obu oczach doszło do krwotoku podsiatkówkowego. Badania wykazały, że nastąpiło u niej grożące utratą wzroku odwarstwienie siatkówki, którego zwiastunem może być pojawianie się "ciemnych muszek" lub "jasnych iskier".
Zaburzenia widzenia są ostatnim sygnałem alarmowym, który może uchronić chorego przed całkowitą utratą wzroku. Gdy linie proste zaczynają falować, a twarze i postacie się rozmazują, można podejrzewać, że doszło do zwyrodnienia plamki żółtej, najczęstszego schorzenia powodującego ślepotę (cierpi na nie 250 tys. Polaków). Świat postrzegany przez dotknięte nim osoby składa się wyłącznie z cieni. W środku pola widzenia pojawia się ciemna plama sprawiająca, że niemożliwe staje się prowadzenie auta, oglądanie telewizji i czytanie. Przed oczami chorego pojawiają się czarne plamy i następuje tzw. ślepota zmierzchowa, często mylona z kurzą ślepotą. Chorzy nie dostrzegają znajomych na ulicy i ciągle się potykają, bo nie widzą stopni ani dziur w chodniku. Dalsze zwlekanie z wizytą u specjalisty sprawia, że zostaje im już tylko ciemność.


Dobrać szkła
Niewłaściwie dobrana moc szkieł korekcyjnych może pogłębić wadę, zamiast ją skorygować. Do niedawna okuliści uważali, że krótkowzroczność można zatrzymać, stosując okulary czy soczewki kontaktowe o mocy mniejszej niż ta, która jest potrzebna do całkowitej korekcji wady. Badania prof. Daniela O'Leary'ego z Anglia Polytechnic University w Cambridge wykazały, że takie postępowanie nie tylko nie poprawia wzroku, ale może go wręcz pogarszać. Jego zdaniem, niecałkowita korekcja krótkowzroczności może pogorszyć widzenie zwłaszcza u osób, których leczenie zaczęto w dzieciństwie.
Szkodliwe są również soczewki kontaktowe kupowane bez konsultacji z okulistą, na przykład w sklepach internetowych. Użytkownicy często noszą je przez wiele dni, a nawet tygodni bez przerwy, co zwiększa ryzyko infekcji spojówek i rogówki, mogących prowadzić nawet do utraty wzroku. Jeszcze groźniejsze są tzw. soczewki kosmetyczne podkreślające naturalny kolor tęczówki, zmieniające go na inny (na przykład pomarańczowy czy krwistoczerwony) lub ozdabiające oko wzorem czy rysunkiem. Tanie produkty pochodzące z krajów azjatyckich często nie spełniają norm jakościowych i mogą uszkadzać delikatną powierzchnię rogówki.


Przywracanie wzroku
wady rogówki - lekarze dobrze radzą sobie z leczeniem wad rogówki (przezroczystej struktury znajdującej się w przedniej części oka). Likwidujące krótkowzroczność zabiegi laserowej keratotomii, czyli zmniejszania grubości rogówki, są już standardem. Od niedawna kliniki w USA oferują podobne leczenie osobom cierpiącym na prezbiopię, czyli tzw. starczowzroczność (zamiast lasera stosowane są bezpieczniejsze dla ludzkich tkanek fale radiowe).
prezbiopia (starczowzroczność) - biologiczną soczewkę można wymienić na sztuczną, niemal tak samo elastyczną(w ten sposób ludzie starsi mogą mieć tak dobry wzrok jak 20-latkowie).
zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) - najgroźniejsza postać choroby, tzw. wysiękowa, jest leczona laseroterapią. Zmiany w centrum plamki można usuwać metodą fotodynamiczną. Kwalifikują się do niej jedynie chorzy ze świeżo wykrytą neowaskularyzacją podsiatkówkową. Nadzieją dla pozostałych są leki nowej generacji, które pojawią się najwcześniej w przyszłym roku.
terapia genowa - po wprowadzeniu do oka odpowiednio spreparowanych fragmentów DNA lub RNA można zatrzymać rozwój zwyrodnienia plamki żółtej i jaskry (trwają pierwsze próby kliniczne z udziałem ludzi).
transplantacja siatkówki - prof. Robert Aramant z University of Louisville przywrócił wzrok sześciu pacjentom za pomocą przeszczepu siatkówek pobranych z płodów.


Prześwietlenie oka
Okuliści będą mogli wkrótce precyzyjnie wykrywać niepokojące zmiany w oku. Takie możliwości stwarza pierwszy na świecie tomograf optyczny do użytku w gabinetach lekarskich, opracowany przez polskich specjalistów. - Aparat dokładnie bada wszystkie dziesięć warstw siatkówki - mówi prof. Józef Kałużny z Kliniki Okulistyki Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy. Urządzenie pozwala wcześnie wykrawać retinopatię cukrzycową oraz zwyrodnienia i stany zapalne siatkówki, m.in. zwyrodnienie plamki żółtej. Do tej pory można było wykrywać postać wysiękową tej choroby, gdy była już w zaawansowanym stadium. W ciągu trzech lat nowy tomograf powinien być w każdym gabinecie okulistycznym w Polsce.
Okładka tygodnika WPROST: 10/2006
Więcej możesz przeczytać w 10/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 10/2006 (1213)

  • Na stronie - Jestem z układu 12 mar 2006 Nie wierzę, że PiS zagraża dziś wolności prasy w Polsce bardziej niż SLD w czasach swej potęgi 3
  • Wprost od czytelników 12 mar 2006 Igrzyska przebierańców Wbrew temu, co twierdzą autorzy artykułu "Igrzyska przebierańców" (nr 6), curling jest jedną z najciekawszych i najbardziej widowiskowych dyscyplin zimowych igrzysk olimpijskich. Te zawody... 3
  • Skaner 12 mar 2006 SKANER - POLSKA POLSKA - ROSJA Kłamstwo katyńskie Zawsze będziemy dochodzili prawdy. Chcemy, aby wszystkie kraje uznały zamordowanie Polaków w Katyniu za sytuację zbrodniczą - mówi premier Kazimierz Marcinkiewicz. - To szok.... 8
  • Dossier 12 mar 2006 PRZEMYSŁAW GOSIEWSKI przewodniczący Klubu Parlamentarnego PiS "Jest jeszcze kwestia kolejnych zmian i te zmiany idą przede wszystkim tutaj w aspekcie zmian" Program I PR JACEK KURSKI poseł PiS "Gdy pan redaktor Żakowski słyszy... 9
  • Sawka czatuje 12 mar 2006 10
  • Poczta 12 mar 2006 W obronie Wildsteina W liście opublikowanym dwa tygodnie temu (nr 8) zarzuciliśmy Jackowi Żakowskiemu próbę zdyskredytowania Bronisława Wildsteina w audycjach radiowej i telewizyjnej. W odpowiedzi Jacek Żakowski twierdzi, że nie... 14
  • Playback 12 mar 2006 14
  • Ryba po polsku - Równowaga w reformach 12 mar 2006 Istnieją dwa byty publiczne, media i politycy, które się sobą żywią. W końcu jeden drugiego zeżre 15
  • Z życia koalicji 12 mar 2006 Ruszyła kampania wyborcza. Formalnie przed jesiennymi wyborami samorządowymi, ale zaryzykowalibyśmy butelkę naszego ulubionego napoju niegazowanego, że przy okazji odbędą się też wybory parlamentarne (albo koalicja PiS-PO). Wszyscy o tym... 16
  • Z życia opozycji 12 mar 2006 Biednej PO nawet narciarze robią na złość. Ledwie platformersi bąknęli, że coś nam słabo idzie na igrzyskach w Turynie (przez Marcinkiewicza, oczywiście), a tu zaraz dwa medale. W sumie to nic dziwnego, że Sikora trzyma z Kaczorami. Są... 17
  • Nałęcz - Dymisja premiera 12 mar 2006 Marcinkiewicz jest rumakiem, który dla wodza Kaczyńskiego wygrywa prestiżowe gonitwy 18
  • Fotoplastykon 12 mar 2006 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Prezydent honoris causa 12 mar 2006 Prezydentura Lecha Kaczyńskiego miała być warunkiem powstania IV RP, a w rzeczywistości może być ona przeszkodą jej powstania 20
  • Układ układów 12 mar 2006 Niedługo się okaże, że Jarosław Kaczyński sam musi walczyć z całym światem 24
  • Koniec wyborczego teatru 12 mar 2006 Większościowa ordynacja wyborcza według "Wprost" i Fundacji im. J. Madisona Centrum Rozwoju Demokracji 28
  • Giełda 12 mar 2006 Hossa Świat Kompromis norymberski Niemiecki związek zawodowy metalowców IG Metall oraz szwedzki koncern Electrolux doszły wreszcie do porozumienia w sprawie zamknięcia fabryki AEG w Norymberdze. Produkcja z tego zakładu zostanie... 34
  • Argentyński polonez? 12 mar 2006 Rozmowa z prof. Leszkiem Balcerowiczem, prezesem NBP 36
  • Solidarność egoistów 12 mar 2006 Polscy związkowcy stają się europejskimi mistrzami w likwidowaniu własnych miejsc pracy 40
  • Związek lemingów 12 mar 2006 Co łączy lemingi, małe gryzonie z tundry, i związkowców z fabryki silników samochodowych Fiat GM Powertrain w Bielsku-Białej? 42
  • O jedną stopę za daleko 12 mar 2006 Gołębie wyrywają złotego jastrzębiom 44
  • Linia Chiraca 12 mar 2006 W Unii Europejskiej obowiązuje zasada: tak dla wolnego rynku, ale dla naszych firm w waszych krajach 46
  • Słoń wyścigowy 12 mar 2006 Indie eksportują "mózgi i ręce" obywateli 52
  • Lenin w portfelu 12 mar 2006 Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli jak uniknąć katastrofy gospodarczej 56
  • Załatwione odmownie - Balcerowicz i gorsi 12 mar 2006 Zamiast naprawiania państwa mamy postkomunistyczną "powtórkę z rozrywki" 58
  • Supersam 12 mar 2006 60
  • Biżuteria dla dam 12 mar 2006  Polska nie ma najwyższego deficytu budżetowego wśród nowych państw Unii Europejskiej, ale najwolniej go ogranicza. Niepokoi to Komisję Europejską, bo obiecywaliśmy, że w 2007 r. dziura w finansach publicznych osiągnie 3 proc. PKB,... 60
  • Męski relaks 12 mar 2006  Co ósma osoba odwiedzająca gabinety kosmetyczne w Polsce to mężczyzna. Największą popularnością u panów cieszą się zabiegi odchudzające i depilacyjne. Marka Decléor postanowiła zachęcić ich do dwóch innych: program Savoir... 60
  • Chłodzenie z alarmem 12 mar 2006 Sygnał alarmowy wzrostu temperatury, przyciski dla funkcji szybkiego schładzania i zamrażania oraz termometr - tak rozbudowane panele sterowania stają się normą w lodówkach najnowszej generacji. Można je znaleźć m.in. w... 60
  • Tańczący ze sławą 12 mar 2006 W przeciwieństwie do swego ojca Aleksandra Kwaśniewska zatańczy, ale nie zaśpiewa 62
  • Auto z klocków 12 mar 2006 Nawet najwięksi producenci muszą dziś stawiać na samochody niszowe 66
  • Misjonarki seksu 12 mar 2006 Prostytutka zaspokaja nas nie wtedy, gdy kopuluje, lecz wówczas, gdy moralizuje 68
  • Klęska Stalina 12 mar 2006 Czas Bieruta, moskiewskiego agenta, który dosłużył się rangi polskiego prezydenta, dobiegł końca wraz ze śmiercią Stalina 72
  • Know-how 12 mar 2006 Woda na Marsie Sonda Mars Reconnaissance Orbiter, która ma poszukiwać śladów wody na Marsie, wejdzie na orbitę Czerwonej Planety 10 marca - zapowiada NASA. Manewr jest ryzykowny - dotychczas udawał się zaledwie w 65 proc.... 75
  • Epidemia ślepoty 12 mar 2006 10 milionów Polaków w okularach, następne 10 milionów w drodze po okulary 76
  • Kup nerkę! 12 mar 2006 Handel narządami wychodzi z podziemia 84
  • Bez granic 12 mar 2006 Kamieniami i maczetami Choć George W. Bush przyleciał do Indii z dobrymi wiadomościami, nie został przyjaźnie powitany. Amerykański prezydent zgodził się sfinalizować porozumienie atomowe między USA a Indiami. Umowa zakłada... 86
  • Tańce na rurze 12 mar 2006 Liczenie na Kijów w naszej polityce energetycznej może się okazać czystą naiwnością 88
  • Otwarci i gotowi 12 mar 2006 Rozmowa z Anatolijem Kinachem, sekretarzem Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy 91
  • Cenzura z tłumikiem 12 mar 2006 W Rosji zabito już co najmniej 200 dziennikarzy 92
  • Oda do paryskich mostów 12 mar 2006 *** Paryż, gdy zdejmie się z niego kolor, zawsze będzie się kojarzyć z fotogramami zmarłego niedawno Henri Cartier-Bressona. I chyba świadomie - z myślą o wielkim fotografiku, właśnie aby tak jak on ukazać ponadczasowe piękno stolicy... 94
  • Oda do paryskich mostów 12 mar 2006 *** Paryż, gdy zdejmie się z niego kolor, zawsze będzie się kojarzyć z fotogramami zmarłego niedawno Henri Cartier-Bressona. I chyba świadomie - z myślą o wielkim fotografiku, właśnie aby tak jak on ukazać ponadczasowe piękno stolicy... 94
  • Brukselskie krasnale 12 mar 2006 Europę czeka afera porównywalna do afery Abramoffa 95
  • Czarny front 12 mar 2006 Afryka zmienia się w gniazdo islamskiego fundamentalizmu 98
  • Menu 12 mar 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Matura z króliczkiem Sytuacja jest trudna. Z jednej strony, redakcja "Playboya" wystawiła pewnej licealistce świadectwo dojrzałości na swojej rozkładówce, z drugiej - dyrekcja szkoły wywaliła... 100
  • Recenzje 12 mar 2006 102
  • Anderszewski superstar 12 mar 2006 ***** Zeszłoroczny sukces Rafała Blechacza pozwala mówić o wielkiej trójce współczesnych polskich pianistów, reprezentujących najwyższy światowy poziom. Piotr Anderszewski, "drugi po Zimermanie", kolejną płytą potwierdza... 102
  • Plakat ponad wszystko 12 mar 2006 ***1/2* "Wszyscy oddziałują na wszystkich" - te słowa Andy'ego Warhola pasują jak ulał do tematu reklamy. Zwłaszcza do tej nieruchomej, często budzącej emocje i spotykanej na każdym kroku: od wielkich amerykańskich autostrad i... 102
  • Człowiek biegnący przez nudę 12 mar 2006 * Cieknie ta proza jak woda z zepsutego kranu. Tak autor pewnie rzecz ustawił z wydawcą: nie będzie ani Dostojewskiego, ani ostrych kawałków z budowy III RP. Co będzie? Ogólne pitu-pitu, jakby wprost od wuja Kazia, który na imieninach... 102
  • Pochyła księżniczka 12 mar 2006 ** Tuwim twierdził, że operetka to "stara idiotka". Jednak "Księżniczka czardasza" Kálmána nadal jest pozycją obowiązkową w repertuarze każdego teatru muzycznego. Warszawska operetka zaprosiła do swojej inscenizacji... 102
  • Pochyła księżniczka 12 mar 2006 ** Tuwim twierdził, że operetka to "stara idiotka". Jednak "Księżniczka czardasza" Kálmána nadal jest pozycją obowiązkową w repertuarze każdego teatru muzycznego. Warszawska operetka zaprosiła do swojej inscenizacji... 102
  • Człowiek z celuloidu 12 mar 2006 Komuna nie zdołała zniszczyć Andrzeja Wajdy, ale on sam siebie - jak najbardziej 104
  • Dyskoteka ojca Rydzyka 12 mar 2006 Sacro polo lansowane przez Radio Maryja i telewizję Trwam zastąpiło disco polo 108
  • Sam nieobliczalny 12 mar 2006 Peckinpah pokazał, w jakich jatkach rodziła się amerykańska tożsamość i wpisana w nią skłonność do przemocy 110
  • Górna półka - Polowanie na Wojtyłę 12 mar 2006 Kiedy w październiku 1978 r. włodarze PRL oswajali się z wiadomością o wyborze kardynała Karola Wojtyły na papieża, I sekretarz Komitetu Krakowskiego PZPR Kazimierz Barcikowski wydał polecenie, by zgromadzić w jednym miejscu najważniejsze dokumenty lokalnej administracji... 111
  • Pazurem - Kobieta ma głos 12 mar 2006 "Kiler, trzysta dolarów? Ochujałeś? Co ja sobie za to kupię? Waciki?" 112
  • Ueorgan Ludu 12 mar 2006 Nr 10 (176) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 6 marca 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Kto zje tę żabę? NIECHCIANE BOCIANY Do Polski lecą masowo bociany, nawet te, które w minionych latach gniazdowały w innych krajach. Każdy z nich... 113
  • Skibą w mur - Czas wywrotek 12 mar 2006 Według nowej definicji, wolne media to te, w których prezentuje się tylko punkt widzenia władzy 114

ZKDP - Nakład kontrolowany