Latami szczury były kojarzone głównie z piwnicami czy laboratoriami. Często traktowane brutalnie lub po macoszemu, najczęściej z obrzydzeniem. Tymczasem są to zwierzęta niezwykle inteligentne, wrażliwe i społeczne – bardziej podobne do ludzi, niż się może wydawać.
Szczury są empatyczne
Jak podkreśliła profesor Ewelina Knapska, szczury mają wyjątkowe zdolności. Potrafią bowiem silnie reagować na emocje innych członków społeczności. – Jeśli jeden osobnik się boi, to drugi szczur przejmuje od niego ten strach – mówiła w Programie 1 Polskiego Radia. Gryzonie te potrafią dekodować sygnały płynące od innych szczurów i odpowiednio na nie reagować. Naukowcy porównują takie zachowania do ludzkiej empatii.
Chodzi nie tylko o trudne emocje: jak wynika bowiem z badań, te niewielkie zwierzęta potrafią również uspokajać się nawzajem. Gdy spokojny szczur przebywa z tym zdenerwowanym, ten drugi szybciej odzyskuje równowagę. Co ciekawe, gryzonie są także zainteresowane pozytywnymi przeżyciami innych – profesor Knapska zauważyła, że jeśli jeden osobnik znajdzie warte uwagi pożywienie, pozostałe szczury szybko to zauważają i podążają jego śladem. W ten sposób stado otrzymuje istotną informację o otoczeniu.
– Warto interesować się emocjami innych, bo one mogą powiedzieć nam o tym, co jest zagrożeniem w środowisku, a gdzie jest dobre jedzenie – wyjaśniła badaczka.
Szczurze dzieciństwo kluczowe
Jak wynika z analiz naukowców, szczurza młodość ma kolosalne znaczenie w rozwoju tych gryzoni. Okazuje się bowiem, że zwierzęta te bawią się, uczą relacji społecznych i zdobywają doświadczenia w dorosłym życiu. Z kolei izolacja młodych od innych szczurów może być powodem poważnych problemów.
– Izolacja społeczna od innych osobników w tym czasie powoduje, że zaburzone zostają różne zdolności społeczne jako dorosłe osobniki – zaznaczyła profesor.
Szczury pomagają w zrozumieniu ludzkich procesów
Naukowcy zaznaczają, że w wielu obszarach szczurzy mózg działa podobnie do ludzkiego – szczególnie jeśli chodzi o emocje. Nowoczesne metody badawcze – takie jak optogenetyka (innowacyjna technika w neurobiologii, która pozwala na precyzyjne kontrolowanie aktywności określonych neuronów za pomocą światła) – umożliwia naukowcom pobudzać lub wyciszać poszczególne neurony i obserwować zmiany zachowania badanych gryzoni.
Metoda ta ma prowadzić do zrozumienia, jak działa ich mózg, skąd bierze się stres, strach czy radość.
Czytaj też:
Małe ciała, wielka misja. Tak szczury ratują ludzkie życieCzytaj też:
Niezwykły gość nad Morskim Okiem. Turyści zachwyceni widokiem