Wprost

Zanim został ministrem transportu, Sławomir Nowak dzień zaczynał zwykle od joggingu o 7 rano w warszawskich Łazienkach. Kondycję ma dobrą, więc bez wysiłku robił kolejne okrążenia. Strój – najnowszy sprzęt sportowy, na bogato – jak podsumowuje jeden z obserwatorów wysiłków ministra. W uszach słuchawki mp3, a w nich? Nowak podkreśla, że na szczycie jego playlisty jest zawsze kapela U2. Na pewno zdarzało się mu więc często nucić nieco mniej znany kawałek: „Rise up" (wznosić się, unosić do góry).

Od tego czasu sporo się zmieniło. Teraz częściej zaczyna dzień od trzaśnięcia drzwiami czarnego bmw 7 i kieruje się do okrąglaka, jak nazywany jest budynek resortu transportu. Samochód minister dostał pod koniec stycznia z BOR – wynika z naszych informacji. Po zakończonej prezydencji Biuro przekazało dwa takie auta z kolumny reprezentacyjnej do dyspozycji centrum obsługującego rząd. Z prośbą o użyczenie zgłosił się resort transportu.

---

Minister w swoim fotelu czuje się coraz pewniej. Jedno z ostatnich posiedzeń Sejmu. Na sali plenarnej spotyka swojego poprzednika Cezarego Grabarczyka. – Zwolniłeś już wszystkich moich ludzi! Tylko jeden jeszcze został – atakuje go Grabarczyk i nie szczędzi pretensji. – Tak, a który? Daj to nazwisko – odparowuje Nowak z ironicznym uśmiechem. Świadkami rozmowy jest przynajmniej kilkunastu posłów Platformy zasiadających w pierwszych rzędach.

Wojna z Grabarczykiem

Nowak faktycznie przystąpił energicznie do wielkiej wymiany kadr swojego poprzednika. Po kolei precyzyjnie odsuwa ludzi Grabarczyka. Niedawno powołał na nowego prezesa PKP Jakuba Karnowskiego, menedżera z finansjery. Media właśnie doniosły, że przekonał go m.in. kontraktem menedżerskim na ponad 60 tys. zł brutto miesięcznie. Karnowski ma kolej zrewolucjonizować, co oczywiście pójdzie na konto Nowaka. Minister liczy na szybkie efekty.

– Nowak stawia na tych, do których ma zaufanie i co do których wie, że będzie mógł sobie przypisać efekty ich pracy – przyznaje jeden z wpływowych polityków PO. Taką grupą, z której wywodzi się też Karnowski, są dawni młodzi współpracownicy Leszka Balcerowicza z czasów, gdy był ministrem finansów w rządzie AWS-UW. Nowak ich dobrze zna, bo pracował jako asystent Janusza Onyszkiewicza, ministra obrony w tym samym rządzie.

Janusz Piechociński z PSL, który bacznie obserwuje Nowaka w resorcie, uważa, że jego ostatnie ruchy kadrowe to dopiero początek. – Po Euro będzie kolejna fala, na pierwszy rzut pójdą Porty Lotnicze – przewiduje. Przyznaje, że wymiana ludzi Grabarczyka może Nowakowi wyjść tylko na dobre, bo ekipa poprzednika nie była najlepiej oceniana.

Już dotychczasowe zmiany wystarczyły, żeby rozpętać wojnę ze środowiskiem Grabarczyka w PO, czyli ze spółdzielnią. Frakcja jest mocno poobijana po kiepskim wyniku wyborczym, a Nowak swoimi działaniami i podważaniem dokonań poprzednika dodatkowo ją osłabia. Dlatego w rewanżu spółdzielnia próbuje przejąć młodzieżówkę Platformy – dotąd absolutną strefę wpływów Nowaka. Minister sam wywodzi się z Młodych Demokratów, był ich szefem i promotorem. Jednak przed sobotnimi wyborami nowych władz poinformował, że na zjazd się nie wybiera.

Plecy zamiast zaplecza

Jednak w przeciwieństwie do Grabarczyka i jego spółdzielni Nowak nie ma szans na zbudowanie własnego zaplecza w partii. W klubie go nie lubią – to zresztą jedno z delikatniejszych stwierdzeń, jakie można usłyszeć. Arogancki, bucowaty, zarozumiały – takie sformułowania padają w PO zdecydowanie częściej. – Cyniczny młody wilk – dodaje jeden z naszych rozmówców. Do tego bardzo wrażliwy na swoim punkcie. Polityk bliżej związany z Nowakiem przyznaje: – On ma wielu wrogów i ma tego świadomość. Bez Tuska by go nie było. A teka ministra i czarne bmw 7 jeszcze bardziej drażnią partyjnych kolegów.

Ale właśnie dzięki tej tece Nowak coraz bardziej usamodzielnia się politycznie. Nawet jego wrogowie przyznają, że jest skuteczniejszy, niż się spodziewali. To w dużej mierze zasługa świetnego public relations, z którego Nowak słynie.

Dotąd był wyłącznie współpracownikiem premiera, według Janusza Palikota wręcz „wydmuszką". Jego pozycja zależała tylko od Donalda Tuska, który jednym skinieniem palca mógł go strącić w polityczny niebyt. Zrobił to zresztą po aferze hazardowej, kiedy z funkcji szefa gabinetu politycznego i ministra w kancelarii premiera zesłał Nowaka do Sejmu. To był brutalny cios, bo Nowakowi wydawało się, że gra szczególną rolę przy szefie rządu. Wyciągnął wnioski. „Stal hartuje się w ogniu. Trzeba być twardym, a nie miętkim” – mówił wiele miesięcy później w wywiadzie dla „Polski The Times”. Ale wtedy był już ministrem w Pałacu Prezydenckim. To doświadczenie było kolejnym krokiem ku samodzielności politycznej.

Jakie są dzisiejsze notowania Nowaka u Tuska? Coraz lepsze. Nowak robi bowiem wszystko, żeby się wykazać jako minister, czym zyskuje punkty u szefa. – On bardzo szybko uczy się nowego poletka. Ma plan i go realizuje. Wreszcie może się wykazać – opowiada jeden z polityków PO, który dobrze życzy Nowakowi. Jego zdaniem sukces w resorcie może ministrowi otworzyć drogę do ścisłej politycznej czołówki. – To dla Sławka najpoważniejszy test w życiu. Widać w nim determinację. Jeśli osiągnie sukces, to na pewno przesądzi to w dużym stopniu o jego przyszłości politycznej – przyznaje Tadeusz Aziewicz z PO.

Z drugiej strony sam Tusk jest coraz słabszy i potrzebuje politycznego wsparcia. A na to ze strony Nowaka może zawsze liczyć, co było widać choćby podczas ostatniej sejmowej awantury wokół Smoleńska. Nikt tak nie bronił z sejmowej trybuny wystąpienia Tuska jak Nowak. Potem zaś ruszył w rajd po mediach, gdzie dzień po dniu zabierał głos w sprawie wystąpienia prezesa PiS, mocno je krytykując. – Politycy jak Jarosław Kaczyński, Antoni Macierewicz wygadują bzdury i sączą ten jad Polakom do głów – oświadczył kilka dni temu w Radiu RMF FM. I to był znak, że po tygodniach spędzonych raczej w okopach swojego okrąglaka (niektórzy mówili wręcz o syndromie oblężonej twierdzy) wraca na pierwszą linię frontu.

Pomorski baron

O tym, że Nowak cieszy się wciąż szczególnymi względami u Tuska, świadczy jeszcze jedna sprawa. W poprzedniej kadencji władze Platformy podjęły decyzję, że żaden minister nie może być jednocześnie szefem regionu w partii. To był poważny cios w partyjnych baronów, mocno osłabiał wówczas Schetynę, Grabarczyka i Ewę Kopacz – wszyscy musieli oddać fotele szefów regionów, żeby zachować teki ministrów. W tej kadencji w takiej sytuacji jest tylko Nowak. Czy decyzja władz przestała obowiązywać? Zapytaliśmy o to kilkoro polityków z kierownictwa partii. Wszyscy kręcili głowami z wymownym wyrazem twarzy. – U nas w regionie nie ma potrzeby zmian. Taka dyskusja w ogóle się nie toczy – podkreśla pomorski poseł PO Sławomir Neumann.

Bo pomorska Platforma to matecznik Nowaka, tam minister dzieli i rządzi. Rozdaje zresztą karty nie tylko w lokalnych strukturach partyjnych. Zdaniem wielu naszych rozmówców sprytnie i bardzo ostrożnie buduje też wpływy w spółkach. – Widać, że gdański baron chce mieć wpływ na skarb – uważa Janusz Piechociński z PSL.

Politycy Platformy z Pomorza opowiadają na przykład o konflikcie między lokalnymi działaczami kojarzonymi z Nowakiem a prezydentem Gdańska Pawłem Adamowiczem wokół Portu Gdańskiego. Adamowicz, choć zasiada we władzach portu, jako prezydent podniósł mu wysokość opłaty za wieczyste użytkowanie i wywołał tym wielką awanturę. Ale najwięcej emocji wśród polityków w regionie budzą trwające właśnie konkursy na fotele prezesów najważniejszych pomorskich spółek, czyli Lotosu i Energii. – Nowak jest niezwykle ostrożny. Ale próbował zagrać przeciw obecnemu prezesowi Lotosu Pawłowi Olechnowiczowi – mówi jeden z najważniejszych polityków w regionie. Miał się tym narazić pomorskiej wierchuszce – od Bogdana Borusewicza po tzw. starych liberałów z Januszem Lewandowskim na czele. Podobna sytuacja ma miejsce w Enerdze, w której prezesem jest Mirosław Bieliński. – A Nowak kibicuje Wojciechowi Topolnickiemu, byłemu wiceprezesowi PGE – twierdzą politycy Platformy z otoczenia starych liberałów.

Sam Nowak pytany o spółki zawsze kategorycznie odcina się od jakichkolwiek wpływów. Na Pomorzu coraz wyraźniej tli się jednak podział: młode wilki Nowaka kontra starzy liberałowie z KLD. Nowak miał przy okazji nadepnąć na odcisk nawet Janowi Krzysztofowi Bieleckiemu. Tym bardziej że traktuje go jako pomału schodzącą gwiazdę – mówi jeden z pomorskich działaczy PO, dobrze rozeznany w ich relacjach. Ale oficjalnie Nowak bardzo dba o kontakty z Bieleckim. Radził się byłego premiera w sprawie przejścia do Pałacu Prezydenckiego. Teraz, jako minister transportu, konsultuje z nim też wszystkie strategiczne posunięcia. Ostatnio podczas obiadu, który politycy zjedli wspólnie dwa tygodnie temu.

Sojusz z Budzanowskim

Nowak ma za to coraz lepsze relacje z ministrem skarbu Mikołajem Budzanowskim. Na posiedzeniu rządu siedzą obok siebie. Dużo rozmawiają. Znajomość ta zaczęła się zresztą jeszcze długo przed tym, zanim pojawiły się propozycje tek. Wcześniej znał też Annę Budzanowską, żonę ministra skarbu. Pracował z nią w Pałacu Prezydenckim (kiedy on był ministrem w kancelarii, a ona dyrektorem, ściągniętym tam z resortu sportu po dymisji Mirosława Drzewieckiego).

Minister transportu miał zresztą pomysł, żeby zatrudnić Budzanowską w swoim resorcie. Ale Budzanowska nadal pracuje w Kancelarii Prezydenta, bo Nowak miał w ostatniej chwili zmienić zdanie. Dlaczego? Politycy raczej mało przychylni Nowakowi twierdzą, że przestraszył się możliwych komentarzy w mediach i ewentualnego niezadowolenia Tuska. Ci bliżej związani z Nowakiem kreślą jednak inną wersję. – To był tylko wstępny pomysł – twierdzi jeden z naszych rozmówców. Nie wiadomo, czy ta sytuacja wpłynie na relacje obu ministrów. Samemu Budzanowskiemu przydałby się polityczny sojusznik z dobrym dojściem do premiera. Dlatego wielu w PO jako gest ministra skarbu wobec Nowaka odczytało też ostatnią nominację w resorcie. Zastępcą Budzanowskiego został Tomasz Lenkiewicz – rówieśnik i znajomy Nowaka z Gdańska.

Pole minowe

Jeśli Nowak myśli o przyszłości w ścisłej politycznej czołówce, to umiejętność budowania sojuszy będzie mu coraz bardziej potrzebna. Bez nich nie poradzi sobie ani w walce o własną pozycję, ani z minami we własnym resorcie. Te dotyczą zwłaszcza budowy dróg, które Nowak, stawiając na kolej, traktuje po macoszemu. Problemy jednak się piętrzą, kolejni wykonawcy protestują, inwestycje okazują się klapą, a drogi na Euro mogą nawet nie być przejezdne (sygnały o poważnych kłopotach docierają z budów kolejnych odcinków). – Nowak stara się mówić otwarcie, jak jest. Nie ściemnia, że drogi będą, jeśli nie będzie – ujmuje strategię ministra polityk PO. Choć Nowak od dawna przygotowuje grunt, żeby wyłączną odpowiedzialnością za to obarczyć poprzednika, to dobrze wie, że problemy z autostradami są tykającą bombą. Szybko powinno się więc okazać: saper czy snajper?

PS Mimo kilku próśb nie udało nam się porozmawiać ze Sławomirem Nowakiem na potrzeby tego artykułu.