Od 5 marca 2026 r. zacznie obowiązywać ustawa wygaszająca rozwiązania przewidziane w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy. Zmiany w przepisach wprowadzają nowe obowiązki zarówno dla samych Ukraińców, jak i dla ich pracodawców.
Zmiany dla Ukraińców w Polsce od 5 marca
Osoby, które mają aktualny status PESEL UKR, nie muszą podejmować żadnych dodatkowych kroków, aby nadal korzystać z ochrony. Inaczej jest jednak w przypadku tych, którym numer PESEL UKR został nadany bez okazania ważnego dokumentu tożsamości. Ci Ukraińcy najpóźniej do 31 sierpnia 2026 roku muszą potwierdzić swoje dane w urzędzie. Jeśli tego nie zrobią, od 1 września ich status zostanie zmieniony na NUE, czyli nieuregulowany pobyt, co w praktyce będzie oznaczało utratę prawa do legalnego pobytu w Polsce.
Istotną zmianą jest wprowadzenie 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o nadanie PESEL UKR dla osób, które wjadą do Polski po wejściu w życie nowych przepisów. Regulacja ta ma ograniczyć przypadki nieformalnego przedłużania pobytu. Jednocześnie pobyt poza Polską przekraczający 30 dni może skutkować utratą statusu UKR, co szczególnie dotknie pracowników sezonowych oraz osoby delegowane do pracy za granicą.
Dostęp do rynku pracy dla posiadaczy PESEL UKR pozostaje uproszczony – nadal wystarczy złożyć powiadomienie w powiatowym urzędzie pracy, bez konieczności uzyskiwania zezwolenia.
Nowe regulacje dla Ukraińców w Polsce. Co się zmieni?
Nowe przepisy umożliwiają także prowadzenie Ukraińcom działalności gospodarczej na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Wprowadzono kartę pobytu CUKR, wydawaną na trzy lata osobom objętym ochroną czasową. Dokument ten zapewnia pełny dostęp do rynku pracy bez dodatkowych formalności, prawo do prowadzenia firmy oraz możliwość podróżowania po strefie Schengen do 90 dni w każdym 180-dniowym okresie.
Część regulacji budzi jednak wątpliwości interpretacyjne. Przedsiębiorcy pytają m.in., jak liczyć 30-dniowy okres pobytu poza Polską oraz czy możliwe będzie odzyskanie utraconego statusu UKR. Niejasne pozostają także zasady ponownego nadania PESEL UKR osobom, których status zmieniono na NUE, oraz sytuacja osób posiadających paszport biometryczny i dokumenty pobytowe z innych państw Schengen.
Zmiany obejmą także ochronę zdrowia. Od 5 marca uchodźcy z Ukrainy będą mogli korzystać ze wszystkich świadczeń opieki zdrowotnej, jednak pod warunkiem posiadania ubezpieczenia i odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wyjątkiem są m.in. osoby poszkodowane na wojnie, kobiety w ciąży czy ofiary przemocy.
Czytaj też:
Rodzice krytykują nowe przepisy MEN. „Płacimy dwa razy”Czytaj też:
Wojna uderza w portfele Polaków. Ceny wakacji idą w górę