Od 2022 roku obowiązywała tak zwana specustawa, czyli ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Dzięki niej osoby uciekające przed wojną mogły szybciej zalegalizować pobyt, podjąć pracę, korzystać ze świadczeń i zapisać dzieci do szkół na uproszczonych zasadach.
5 marca 2026 roku wchodzi w życie ustawa z 23 stycznia 2026 roku o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Oznacza to początek końca nadzwyczajnych przepisów. Zmiany obejmują zasady legalnego pobytu, zatrudnienia, prowadzenia działalności gospodarczej, a także część rozwiązań dotyczących edukacji.
Nowe regulacje są bardziej restrykcyjne i stopniowo ograniczą dotychczasowe przywileje.
Szkoły jeszcze bez rewolucji. Zmiany przesunięte do końca roku szkolnego
Tego samego dnia zacznie obowiązywać również rozporządzenie Ministra Edukacji z 26 lutego 2026 roku, które dostosowuje przepisy dotyczące kształcenia dzieci i młodzieży z Ukrainy do nowych zasad.
Jak czytamy na portalu prawo.pl, ustawodawca uznał jednak, że wprowadzanie dużych zmian w trakcie roku szkolnego mogłoby wywołać chaos. Rok szkolny trwa od 1 września do 31 sierpnia, dlatego zdecydowano, że część rozwiązań dla uczniów z Ukrainy zostanie utrzymana do końca bieżącego roku szkolnego, czyli do 31 sierpnia 2026 roku. Chodzi o dzieci i młodzież, które przybyły do Polski po 24 lutego 2022 roku.
Pierwotnie przepisy miały wygasnąć już 4 marca 2026 roku, ale ostatecznie szkoły dostały dodatkowe miesiące na spokojne dokończenie roku.
Jakie wsparcie dla uczniów z Ukrainy zostaje do sierpnia 2026 roku?
Do końca wakacji szkoły nadal będą mogły korzystać z dodatkowego finansowania związanego z nauką uczniów z Ukrainy. Utrzymane zostanie między innymi finansowanie dodatkowych zadań, bezpłatny transport, pomoc materialna oraz możliwość nauki w oddziałach przygotowawczych.
Uczniowie nadal będą mieli prawo do dodatkowych lekcji języka polskiego w wymiarze co najmniej dwóch godzin tygodniowo. W mocy pozostaną też podwyższone limity godzin ponadwymiarowych dla nauczycieli. Nadal nie będzie wymagane urzędowe potwierdzenie znajomości języka polskiego od pomocy nauczyciela i asystentów międzykulturowych.
Dyrektorzy szkół w dalszym ciągu będą mogli, w porozumieniu z radą pedagogiczną i radą rodziców, modyfikować program wychowawczo-profilaktyczny tak, by lepiej odpowiadał potrzebom uczniów z doświadczeniem migracyjnym. Utrzymane zostaną również rozwiązania dotyczące szkół branżowych pierwszego stopnia i techników. Uczniowie z oddziałów przygotowawczych nadal będą mogli uczestniczyć w zajęciach ukierunkowanych na wybrane efekty kształcenia, dostosowane do ich możliwości i poziomu przygotowania.
Do sprawdzania poszczególnych egzaminów, na przykład ósmoklasisty czy arkuszy maturalnych nadal będzie można dopuścić także osoby, które formalnie nie są wpisane na oficjalną listę egzaminatorów, jeśli pojawi się taka potrzeba (na przykład ze względu na język, specyfikę arkuszy lub większą liczbę uczniów).
Bez zmian pozostanie także możliwość przyjmowania dzieci i uczniów z niepełnosprawnościami do placówek specjalnych na podstawie oświadczenia rodzica o złożeniu wniosku do publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Po 31 sierpnia 2026 roku szkoły mają wrócić do standardowych zasad wynikających z ogólnych przepisów prawa oświatowego. To oznacza, że wyjątkowe rozwiązania wprowadzone po wybuchu wojny stopniowo przejdą do historii.
Czytaj też:
Rekolekcje paraliżują szkoły? Rodzice mówią o absurdzieCzytaj też:
Nauczyciele napisali do Barbary Nowackiej. Alarm w sprawie reformy MEN