Jesteśmy stadem dzikich zwierząt

Jesteśmy stadem dzikich zwierząt

Dodano:   /  Zmieniono: 31
Żydzi pojmani przez SS w trakcie powstania w getcie warszawskim
Żydzi pojmani przez SS w trakcie powstania w getcie warszawskim / Źródło: Raport Jurgena Stroopa/Domena Publiczna
Polacy nie zrobili dostatecznie dużo, aby ratować Żydów, i w tym sensie ponoszą moralną odpowiedzialność za ich śmierć – mówi „Wprost” Alina Cała, historyczka, specjalistka od stosunków polsko-żydowskich.

Kiedy zaproponowałam pani rozmowę na temat stosunków polsko-żydowskich w związku z rocznicą powstania w getcie warszawskim, powiedziała pani, że to jest banalny temat. Czy to znaczy, że już wszystko na temat stosunków polsko-żydowskich zostało powiedziane?

Nie. Temat nie jest ani banalny, ani wyczerpany. Jeżeli chodzi o historię, mamy bardzo wiele białych plam. Przykładowo etnografia Żydów była słabo opracowana przed wojną i już się nie rozwinie, bo nie ma kogo badać. Nie ma ani kultury, ani pozostałości materialnych, ani ludzi. Jeżeli chodzi o historię, to też mamy mnóstwo białych plam. Sam Holocaust nie został całościowo przebadany.

Dlaczego? Wydaje się, że powstało na ten temat mnóstwo prac.

Nie są poznane historie gett w poszczególnych miastach. Stosunkowo dużo wiemy o getcie w Warszawie, ale nie wszystkie miejscowości doczekały się swoich monografii. A przede wszystkim bardzo „zabagniony” jest temat stosunków polsko-żydowskich w czasie okupacji niemieckiej. A temat Kościoła w czasie okupacji i jego stosunku do Żydów oraz Zagłady jest w ogóle nieruszony. Co nieco wiemy na temat pomocy Żydom ze strony księży czy zakonów, o przechowywaniu dzieci żydowskich i wydawaniu im fałszywych metryk, natomiast całościowo sprawa nie została opracowana. A więc jest jeszcze dużo tajemnic do odkrycia.

Pani dała się poznać jako surowa recenzentka postaw Polaków w czasie okupacji. Kilka lat temu w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” powiedziała pani, że Polacy w pewnym sensie są współodpowiedzialni za Holocaust.

Nie mówiłam o współodpowiedzialności. Powiedziałam, że Polacy nie zrobili dostatecznie dużo, aby ratować Żydów, i w tym sensie ponoszą moralną odpowiedzialność za ich śmierć. Weźmy chociażby taką sprawę – szacuje się, że po likwidacji wszystkich gett, poza łódzkim, które działało prawie do końca wojny, około sto kilkadziesiąt do 200 tys. Żydów ukrywało się w lasach. Natomiast tych, którzy przeżyli Holocaust, było ok. 50 tys. Zasadne jest więc pytanie, co się stało z tą resztą, która się ukrywała. Nie mamy na ten temat informacji. Niemniej jednak prof. Jan Grabowski przeanalizował sytuację w jednej gminie w Małopolsce i na tej podstawie wysnuł wniosek, że podobna sytuacja panowała w całej Generalnej Guberni. Otóż w tej gminie hitlerowcy stworzyli system wyłapywania tych ukrywających się Żydów, w który obligatoryjnie byli wciągnięci Polacy. To oni organizowali polowania na ukrywających się. Złapanych Żydów zabijali albo dostarczali Niemcom czy granatowej policji.

Uważa pani, że tych Żydów można było uratować? Przecież Polacy innych Polaków też nie potrafili uchronić od śmierci z rąk Niemców. A wiadomo, że za pomaganie Żydom groziła kara śmierci.

Z socjologii wiadomo, że w stanie zagrożenia, i to dużo mniejszego, solidarność społeczna pęka dosyć szybko. Jesteśmy jednak stadem dzikich zwierząt i tyle. Ale jeżeli będziemy rozpatrywali tę sprawę na płaszczyźnie moralnej, to zdecydowanie na naszej zbiorowej duszy ciąży wina za brak dostatecznej pomocy Żydom.

A jednak wśród uhonorowanych medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” najwięcej jest Polaków - 6620.

Na 30-milionowy naród to trochę mało. Nie była to pomoc na miarę możliwości. Uważam, że ta wstrzemięźliwość w niesieniu pomocy wynika z antysemityzmu, którego natężenie przed wojną, zwłaszcza po 1935 r., było duże. Polacy, którzy ratowali Żydów, nie tylko wykazywali się heroizmem, ale też musieli przełamać uprzedzenia swoje i całego otoczenia zaszczepione przez przedwojenną propagandę. A więc potrzebna do tego była odwaga, bo stawiało się całą rodzinę w śmiertelnym niebezpieczeństwie, oraz zignorowanie tego, co np. mówił ksiądz o Żydach. Opowiem pani historię osoby, która przeżyła Holocaust. Jako dziecko została wzięta z klasztoru i adoptowana przez polską rodzinę. Ci ludzie nie wiedzieli, że dziewczynka jest Żydówką, ale w pewnym momencie się to wydało, bo ona się jakoś się „wysypała” w rozmowie z przybranym bratem. Rodzice poszli do Żydów”. Poza tym z pism Zofii Kossak- -Szczuckiej wiemy, że byli księża, którzy wydawali Żydów, bo ona piętnowała takie przypadki. Nie wiadomo, jaki procent stanowili księża, którzy chcieli ratować Żydów, a jaki procent ci, którzy tego nie chcieli, bo, jak powiedziałam, nie ma badań na ten temat. Ale obie postawy miały miejsce i raczej mniejszość gotowa była do pomocy. Za ukrywanie polskiego konspiratora też groziła kara śmierci, a jednak nie było tego moralnego rozdarcia. Trzeba też pamiętać, że Polskie Państwo Podziemne nie wsparło,że bardzo trudno było nawiązać kontakty z organizacjami żydowskimi w warunkach okupacyjnych. Dopiero gdy rząd emigracyjny w Londynie zaczął się domagać, by wspomóc Żydów, to te kontakty się zadzierzgnęły, głównie dzięki kontaktom działaczy Bund w getcie z działaczami PPS.

Skoro Polacy pani zdaniem nie stanęli na wysokości zadania, to w takim razie które państwo bardziej pomogło Żydom?

Chociażby Dania, która swoich Żydów przetransportowała nocami na łodziach do Szwecji. Tam oczywiście tych Żydów było mało, a kraj nie był pod taką ciężką okupacją jak Polska. Ale prawdę mówiąc, wszystkie kraje w Europie za mało zrobiły, żeby ratować Żydów, o czym moim zdaniem zadecydował rozpowszechniony antysemityzm. Większość krajów, które mogły ratować Żydów, np. Stany Zjednoczone czy Anglia, ustaliły określone limity uchodźców żydowskich. Australia dopiero w latach 50. zniosła te limity dla Żydów. Antysemityzm był podglebiem tych zjawisk.

Spotkałam się z opinią, że być może Polacy chętniej pomagali Żydom zasymilowanym, dobrze mówiącym po polsku, których po prostu znali.

Nie ma na to dowodów, że zasymilowani Żydzi mieli większą szansę na przeżycie. W dużych miastach znajomość języka i brak tzw. semickiego wyglądu rzeczywiście bardzo ułatwiały znalezienie pomocy. Natomiast na wsiach decydowały kontakty między ludźmi i pieniądze, jakimi dysponowali Żydzi. Za to po wojnie więcej tych zasymilowanych zostawało w Polsce, a Żydzi ortodoksyjni starali się wyjechać na Zachód. Głównie z tego powodu, że w ustroju komunistycznym obawiali się kolejnych represji i braku wolności wyznania.

Dlaczego się tego obawiali, skoro sporo Żydów było we władzach komunistycznych?

I w ten sposób doszliśmy do stereotypu „żydokomuny”. Od razu powiem, że pogląd, jakoby to Żydzi zaprowadzili w Polsce komunizm, jest śmieszny. Już w PRL Bolesław Bierut starannie liczył Żydów w różnych urzędach, więc mamy dane na ten temat. W resortach siłowych Żydów było w sumie 1 proc., więc nie można mówić o ich nadreprezentacji. Jedynie w MSW Żydzi stanowili 13 proc., ale pozostałych 87 proc. to byli Polacy. Nie jest możliwe, żeby te 13 proc. zniewoliło ponad 30 mln Polaków. Zdecydowanie komunizm w Polsce robili Polacy, a nie Żydzi, a stało się tak dlatego, że miał on swoich zwolenników. Dawał klasom niższym nadzieję na poprawę bytu i załatwiał takie palące problemy, jak np. głód ziemi zaspokojony przez reformę rolną. Prawdopodobnie gdyby partia komunistyczna nie miała wzmocnienia w postaci Związku Radzieckiego, to nie wygrałaby wyborów, a w każdym razie nie rządziłaby samodzielne. Ale razem z lewicą PPS-owską byłaby i tak dużą siłą.

Okładka tygodnika WPROST: 16/2016
Cały wywiad dostępny jest w 16/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 31
  • malkontent IP
    szejk wyjasnia sprawy ukrainy / der ewige jude english subtitles / akcje podwaterloonapisy poskie / nowa chazaria na ukrainie? / tajna stolica nazistow po wojnie enigma / ashke-nazi / ukrywane lekarstwo na raka film dokumentalny
    • michael.pogorzelski@gmail.com IP
      Najwiecej Zydow zginelo z " reki " z Zydow . Judenraty i Policja Zydowska w pelnej KOOPERACJI z SS wyekspediowalo setki tysiecy do obozow zaglady .Sklad osobowy ELITY GETT zydowskich to nie zydowska holota ALE INTELEKTUALISCI , PRZEMYSLOWCY , LEKARZE ..itd . O ile ktos chcial zjesc przedwojennej jakosci posilek ...to tylko w Warszawskim albo Lodzkim gettcie . NAWET mozna bylo zamowic homary i popic najlepszym francuskim winnem . Dla tych co lubia nocne lokale i ekskluzywne panienki tylko w gettcie . Ma sie rozumiec byly to przybytki dla tych majacych srodki ...Rowniez , tak przy okazji tematu .....W orgi mordowania ludnosci cywilnej w powstaniu warszawskim 268 zydowskich ochotnikow tak wykazalo sie swoim bestialstwem , ze SS apalowalo do Berlina aby ich wycofac.CZY TO SA MOJE DYRDYMALY ????? NIE ....POCZYTAJ DZIEWCZYNKO ZRODLOWE ISRAELSKIE HISTORYCZNE MATERIALY . JAK DOTAD TO ...OLGI TOKARCZUK MATERIALY POCHODZA OD GAZETY WYBORCZEJ , POLITYKI ( to ta gazeta co ma byc dla tych bardziej rozgarnietych ) no i samego Grossa.Moze z wyzyn swojego dobrego samopoczucia DORADZISZ PANSTWU ISRAEL ABY PRZYJAL : DZIECI, KOBIETY i STARCOW UCHODZCOW . JAK SAMA PEWNIE ZAUWAZYSZ nie upieram sie aby rowniez przyjmowac mlodych panow w wieku ' poborowym "BYC MOZE ....z REDAKCJA POLITYKI ZAAPELUJESZ ABY ARMIA ISRAELA ZAPRZESTALA TRENOWANIA W MORDOWANIU DZIECI I KOBIET LUDNOSCI TUBYLCZEJ I WYRZUCANIA TYCH NIE ZABITYCH Z WLASNYCH DOMOW . W KONCU MOZE OLGA TOKARCZUK Z REDAKCJA POLITYKI ( TOWARZYSTWO WZAJEMNEJ ADORACJI )NAMOWI KNESSET I POTEZNA ARMIE ISRAELA NA WOJNE Z KALIFATEM. PANI OLU TE WSZYSTKIE PANI OPINIE >>>MOGA TYLKO POCHODZIC Z PANI NIEWIEDZY . INACZEJ JAKO OSOBA CHOCIAZBY SREDNIO ROZGARNIETA NIE DALABY SIE WYSTAWIC PRZEZ CWANIAKOW Z POLITYKI NA SMIESZNOSC . ZALOZE SIE ,ZE W SWOJEJ NAIWNOSCI POZWALA PANI NA MANIPULOWANIE SOBA W NIKCZEMNYM CELU.
      • Skrzypek na dachu IP
        Pani Elisa Olczyk nie tlumaczy dlaczego wobec agresji wynikajac z traktatu
        Ribbentrop - Molotow we wrzesniu 1939 ten Polski zolnierz Zydowskiego
        pochodzenia chetniej zrzucal mundur i porzucal bron i uciekal do domu .
        Wstyd i smrod tchorzostwa za takim z majtek czuc przez cale zycie ale tym
        bohaterom co staneli do walki nie bylo znane strach przed wlasna smiercia .
        • azazis IP
          holokaust nie powstał bez przyczyny, wszystko na tym świecie ma przyczynę i skutek, niestety wielu Żydów o tym zapomina
          • Skrzypek na dachu IP
            Zydzi bez wzruszenia na kleske wrzesniowa czesto mowili ze lepiej im bylo
            pod zaborem Pruskim niz w panstwie Polskim a byli tacy nawet ktorzy tez
            porzucili bron i mundur wojska Polskiego i uciekli do domu przekonani ze
            tak sobie zycie uratuja chyba myslac ze Polacy ich bardziej nienawidza .

            Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2016 (1733)

            • Dlaczego PiS Unii się nie boi 17 kwi 2016, 20:00 Ta dziwna symbioza nie musi trwać wiecznie, ale dziś sporo nam mówi o stanie Unii i doskonale tłumaczy rosnącą odporność rządów na jej krytykę. 3
            • Bezradna żona ministra sprawiedliwości 17 kwi 2016, 20:53 Patrycja Kotecka, żona Zbigniewa Ziobry nie jest w stanie wyegzekwować wyroku sądu. 7
            • Kuczynski na prezydenta 17 kwi 2016, 20:00 Do drugiej tury wyborów stanęli bowiem córka byłego prezydenta (obecnie siedzącego w więzieniu za machinacje finansowe i prześladowanie opozycji) Keiko Fujimori oraz Pedro Pablo Kuczynski, polityk o żydowskich korzeniach. W pierwszej turze... 8
            • Bawaria kontra uchodźcy 17 kwi 2016, 20:00 Na głowę jednego Bawarczyka straty co roku sięgną od 31 do 77 euro. Tak wynika z najnowszej analizy Ifo Institute, ośrodka badawczego z siedzibą w Monachium. Granicząca z Austrią Bawaria jest wyjątkowo narażona na napływ nielegalnych... 10
            • Debata o antysemityzmie 17 kwi 2016, 20:00 Powraca dyskusja o polskim antysemityzmie.Czy Polacy są antysemitami? Jak wyglądamy na tle innych nacji? W rocznicę powstania w warszawskim getcie do udziału w debacie zaprosiliśmy Polaków i Żydów, którzy mówią nie tylko o trudnych kartach historii stosunków polsko-żydowskich,... 14
            • Polski antysemityzm - mit czy rzeczywistość 17 kwi 2016, 22:30 W dużych miastach działają synagogi, świętowane są noce szabasowe, prowadzone są wykłady oraz otwierane żydowskie restauracje – polski antysemityzm jest dziś bardziej mitem niż rzeczywistością. 16
            • Tolerancja i mulikuturowość stały się w Polsce tabu 17 kwi 2016, 22:38 W Polsce w stosunku do żydów panuje rodzaj nieżyczliwości, podejrzliwości, co oczywiście nie oznacza, że istnieje szeroki agresywny antysemityzm - mówi "Wprost" prof. Paweł Śpiewak, dyrektor Żydowskiego instytutu Historycznego. 18
            • Żydzi i Polacy to sojusznicy 17 kwi 2016, 20:00 Dowiadywaliśmy się, że jesteśmy postrzegani przez stronę żydowską jako nie tyle ofiary II wojny, ile współuczestniczący, haniebnie bierni wobec Zagłady. A de facto staliśmy się w odbiorze żydowskim sprawcami ich nieszczęść mówi prof. Jan Żaryn, historyk, senator PiS. 20
            • Jesteśmy stadem dzikich zwierząt 17 kwi 2016, 20:00 Polacy nie zrobili dostatecznie dużo, aby ratować Żydów, i w tym sensie ponoszą moralną odpowiedzialność za ich śmierć – mówi „Wprost” Alina Cała, historyczka, specjalistka od stosunków polsko-żydowskich. 22
            • Wizja kontra telewizja 17 kwi 2016, 20:00 PiS-owska zmiana na dobre zagościła w publicznym radiu i telewizji. Zwolennicy nowych dziennikarzy i nowych serwisów przekonują, że w publicznych mediach przywrócili równowagę albo – jak kto woli – normalność. Przeciwnicy twierdzą,... 24
            • Rzeczpospolita czy Rzeczpartyjna? 17 kwi 2016, 20:00 Spór wokół Trybunału Konstytucyjnego osłabił międzynarodową pozycję Polski. Przywódcy rządu polskiego długo będą się tłumaczyć ze swych decyzji przy spotkaniach z zagranicznymi partnerami. Łatwo było przewidzieć skutki odmowy... 27
            • Rząd konfliktu. Wewnętrzne walki ministrów PiS 21 kwi 2016, 15:44 Kwestie bezpieczeństwa i finansów wzbudzają najwięcej emocji i konfliktów w rządzie. Ministrowie wyrywają sobie kompetencje i walczą o nominacje w resortach oraz podległych spółkach. 28
            • Zabójcza rezolucja 17 kwi 2016, 20:00 Doprowadzając do uchwalenia przez Parlament Europejski rezolucji wzywającej polski rząd do wykonania zaleceń Komisji Weneckiej, opozycja poniosła największą porażkę od wygranych przez PiS wyborów. Nie uzyskała efektu propagandowego i pozbawiła się atutów w rozgrywce z... 30
            • Dziecko na eksport 17 kwi 2016, 20:00 Siedmioletni Michałek w rodzinnym domu dziecka w Opolu Lubelskim, prowadzonym przez nauczycieli Urszulę i Dariusza Bartoszewskich, mieszkał trzy lata. Trafił tam w połowie 2013 r. Wcześniej opiekowała się nim starsza o kilkanaście lat... 32
            • Jak wypocząć w długi weekend 17 kwi 2016, 20:00 Większość psychologów twierdzi, że aby skutecznie wypocząć, powinniśmy przynajmniej raz w roku wziąć trzy tygodnie urlopu bez przerwy. Tłumaczą, że pierwszy tydzień służy do oderwania się od obowiązków, drugi adaptacji w nowym... 36
            • Inspekcja pracy: był mobbing na UW 17 kwi 2016, 20:00 Mimo że władze UW od lat są alarmowane, że prof. Marian Edward Haliżak, dyrektor Instytutu Stosunków Międzynarodowych (ISM) na Wydziale Dziennikarstwa, mobbinguje podwładnych, uczelnia dotąd niewiele w tej kwestii zrobiła. Teraz zarzuty... 38
            • To nie jest spór obyczajowy 17 kwi 2016, 20:00 Niemniej jednak nawet skazywany na pożarcie zespół może ograć potentata, może więc także szalona próba okiełznania w kilku zdaniach sporu o legalność aborcji mimo wszystko również może się udać. Zamiast więc rozwodzić się nad... 39
            • Kosmiczny dylemat Kościoła 17 kwi 2016, 20:00 Czy jesteśmy przygotowani na odkrycie pozaziemskiej cywilizacji? – pytał niedawno kleryków Wyższego Seminarium Duchownego w Bydgoszczy prof. Marek Abramowicz, kierownik Katedry Astrofizyki na Uniwersytecie w Göteborgu. – Czy Obcy mają... 40
            • Czekając na giganta 17 kwi 2016, 20:00 Amazon, największa na świecie firma sprzedażowa, najpewniej jeszcze w tym roku zadebiutuje w Polsce. Dla polskiego rynku e-commerce może to być prawdziwa rewolucja, która będzie miała swoje ofiary, ale też wielkich wygranych w postaci konsumentów. 43
            • Handlowe okienko 17 kwi 2016, 20:00 Ma pan w głowie już jakąś definicję polskiego klienta? Polscy klienci nie różnią się od innych klientów na świecie. Czy to Amerykanie, Brytyjczycy, czy Polacy – każdy chce trzech rzeczy: niskich cen, najszerszej oferty i wygody w... 45
            • Mglista rewolucja mieszkaniowa 17 kwi 2016, 20:00 To był jeden z filarów programu wyborczego PiS. Pojawił się już w kampanii 2006 r., kiedy to partia Jarosława Kaczyńskiego obiecała, że 3 mln mieszkań powstanie w ciągu ośmiu lat jej rządów. Ale już w styczniu 2007 r. minister... 46
            • Transfer jak milion dolarów 17 kwi 2016, 20:00 Wojciech Balczun (45 lat), były prezes PKP Cargo, najbogatszej spółki z całej grupy kolejowej, okazał się polskim towarem eksportowym w kategorii fachowcy. Właśnie pokonał 30 konkurentów i wygrał konkurs na prezesa ukraińskich kolei państwowych Ukrzaliznycja. Poinformował o... 48
            • Odłączanie kroplówki 17 kwi 2016, 20:00 Na pewno można to robić znacznie efektywniej, znajdować i współfinansować dobre projekty, dzięki którym będziemy budować markę Polski w europejskiej, a może i globalnej gospodarce – mówi Marcin Chludziński, nowy szef Agencji Rozwoju Przemysłu. 50
            • Wsiąść do pociągu zwanego m-commerce 17 kwi 2016, 20:00 Sięgamy po smartfony kilkaset razy dziennie, nie zastanawiając się zbytnio nad tym, jak bardzo zmieniły nasz styl życia, i tylko czasami uświadamiamy sobie, że ich kariera zaczęła się zaledwie pięć lat temu. Lista urządzeń, kiedyś... 52
            • Innowacyjne rozwiązania w laboratoriach 17 kwi 2016, 20:00 Istnieją specjalne systemy przeznaczone dla laboratoriów. Przykładem innowacyjnych rozwiązań są systemy klasy LIMS, oferujące kluczowe funkcje wspierające procesy nowoczesnych placówek naukowych. – To rozwiązania, które pozwalają na... 53
            • Ofiary Panamy 17 kwi 2016, 20:00 To wyglądało jak klasyczna ustawka. Policja zablokowała budynek, w którym mieści się siedziba kancelarii Mossack Fonseca, a do biura wszedł prokurator Javier Caravallo, panamski specjalista od walki ze zorganizowaną przestępczością.... 56
            • Gdzie się podziała polityka wschodnia PiS? 17 kwi 2016, 20:00 W Kijowie powstaje właśnie nowy rząd. Przywódcy Ukrainy – nawet mimo wewnętrznych przetasowań i niekorzystnych zmian na obojętniejącym coraz bardziej Zachodzie – nadal podkreślają wolę utrzymania prozachodniego kursu. Niestety, rola... 60
            • Dlaczego islamscy terroryści atakują Europę? 17 kwi 2016, 20:00 Poziom zagrożenia terrorystycznego w Europie jest bezprecedensowy. Szef niemieckiego Federalnego Urzędu Ochrony Konstytucji przyznał, że jego analitycy nie docenili gotowości Państwa Islamskiego do ukrywania zamachowców pośród... 62
            • Wszyscy ludzie prezydenta Busha 17 kwi 2016, 20:00 „Niewygodna prawda” to opowieść o białych plamach w życiorysie Busha? To nie jest rzecz o George’u W. Bushu, tak jak film „Wszyscy ludzie prezydenta” nie był opowieścią o Nixonie. Tu chodzi o relacje między amerykańskimi... 66
            • Sztuka rynku 17 kwi 2016, 20:00 Stadion Narodowy gościł już fanów różnych dyscyplin: piłki nożnej i ręcznej, siatkówki, wyścigów samochodowych, ale w kwietniu 2016 r. po raz pierwszy oblegany był przez szalikowców sztuki. Teraz na stadionie odbyły się targi... 68
            • Mieszko Europejski 17 kwi 2016, 20:00 Co by było, gdyby Mieszko I nie przyjął chrztu? Nie musimy wróżyć z fusów. Na dzisiejszych terenach Niemiec żyły wówczas plemiona Słowian połabskich, pod wieloma względami bardziej cywilizacyjnie zaawansowane niż polskie. Pozostały... 70
            • Kiedy software człowieka zawodzi 17 kwi 2016, 20:00 Choroby neurologiczne dotyczą układu nerwowego, w tym mózgu – głównego „systemu operacyjnego” naszego organizmu. Wiele z nich, np. udar mózgu, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, związanych jest z wiekiem. W związku z tym, że... 72
            • Udar mózgu – stop! 17 kwi 2016, 20:00 Nagłe drętwienie połowy ciała. Niedowład jednej ręki. Opadający kącik ust. To typowe objawy udaru mózgu. W takiej sytuacji nie wolno zwlekać, ale trzeba natychmiast wezwać pogotowie. Od tego, jak szybko zostanie udzielona pomoc,... 74
            • Stymulator zdrowia 17 kwi 2016, 20:00 Iwona Maciszewska: Czy padaczkę można wyleczyć? Dr Hab. n. med. Beata Majkowska-Zwolińska: Stosując terapię farmakologiczną, która jest podstawą leczenia padaczki, można wyeliminować lub ograniczyć napady. Taki pacjent może... 76
            • Ratuj się przed wstrząsem 17 kwi 2016, 20:00 23 lipca 2006 r., ciepły letni dzień. Rodzinny piknik nad Zalewem Zegrzyńskim. Jedna z uczestniczek sięga po butelkę ze słodkim napojem. Chce się napić, podnosi ją do ust. Niespodziewanie pada zemdlona. Nie może oddychać, dusi się.... 78
            • Auto dla młodych z korpo. Opel Mokka 17 kwi 2016, 20:00 Barbie nie musi przecież przewozić dziecięcego wózka czy wielkich zakupów. Nie zabiera ogromnych walizek na wakacje – właściwie to Barbie chyba cały czas jest na wakacjach. Jedyne, co Barbie musi wozić, to jest Ken. Ale on też nie ma dzieci – nawet na boku – czy owczarka... 84
            • Jakaś dziwna rocznica 17 kwi 2016, 20:00 Nowocześni – którzy raczej trzymają się daleko od Kościoła – utrzymują, że władca Polan miał plan wprowadzenia Polski do Europy, a mohery teraz chcą nasz kraj z tej Europy wyciągnąć. Z tego by wynikało, że aby do niej znowu wejść, Nowocześni będą musieli się jeszcze raz... 86
            • Wielki comeback polskich ziół 17 kwi 2016, 20:00 Ostropest, siemię lniane, czystek. Trudno wymienić wszystkie ich zalety. Mają zbawienny wpływ na organizm. wprowadzając je na stałe do diety, wyświadczamy sobie wielką przysługę. 87
            • Dziecięcy biznes 17 kwi 2016, 20:00 Bogata i dobrze przygotowana oferta dla rodzin z dziećmi w polskich hotelach to wręcz ewenement na skalę europejską. Nic dziwnego, że do hoteli przyjaznych rodzinom rezerwacje trzeba robić z dużym wyprzedzeniem. Ponad 70 proc. hoteli... 88
            • Cała naprzód do przygody 17 kwi 2016, 20:00 Marzeniem niejednego turysty jest mieszkać w jednym hotelu, ale codziennie budzić się w innym mieście. Właśnie takie możliwości daje rejs wycieczkowy. – Pomaga spełnić różne oczekiwania i trafia do osób o najbardziej odmiennych... 94

            ZKDP - Nakład kontrolowany