Mieszko Europejski

Mieszko Europejski

Dodano:   /  Zmieniono: 

Co by było, gdyby Mieszko I nie przyjął chrztu?

Nie musimy wróżyć z fusów. Na dzisiejszych terenach Niemiec żyły wówczas plemiona Słowian połabskich, pod wieloma względami bardziej cywilizacyjnie zaawansowane niż polskie. Pozostały one jednak przy pogaństwie i znalazły się w szarej strefie ówczesnej Europy. Marnie na tym wyszły.

Gdyby Polska poszła tą drogą?

To pewnie by jej nie było. Odrzucając chrześcijaństwo, państwo Piastów przestałoby politycznie pasować do ówczesnej Europy. Panującym w Gnieźnie władcom trudno byłoby też uzasadniać swoją władzę nad sąsiednimi plemionami.

Religia słowiańska nie mogłaby się stać odpowiednim spoiwem ich rządów?

Teoretycznie można sobie taką sytuację wyobrazić. Mieszko mógłby wybrać jakieś jedno bóstwo pogańskie i spróbować je zuniwersalizować. Do tego narzucić jakieś wspólne ramy kultowe, być może inspirowane liturgią wschodnią. Tyle że oznaczałoby to kłopoty. Waśnie międzyplemienne zaczęłyby się już na etapie wyboru bożka naczelnego. Co sprowokowałoby krucjaty ze strony chrześcijańskich sąsiadów.

Mieszko mógł też przyjąć chrześcijaństwo ze Wschodu.

Nawet się nad tym zastanawiał. Miałoby to jednak konsekwencje do dziś. Mielibyśmy dziś cyrylicę, bizantyjskie cerkwie, ale też wschodni sposób uprawiania polityki i traktowanie przestrzeni publicznej w sposób zdecydowanie mniej otwarty. Nasza sytuacja przypominałaby zapewne to, co się dzieje w Rosji.

Czyli Mieszko był politycznym geniuszem?

Zdecydowanie tak. Podobnie jak jego syn Bolesław Chrobry. Ci dwaj władcy wyznaczyli kierunek Polski na całe wieki.

Nie wzięli się jednak z Księżyca. Wcześniej istniało już całkiem silne państwo Piastów.

Ale to dopiero Mieszko został na poważnie zauważony przez władców ówczesnego świata.

Co to znaczy?

Został nazwany „przyjacielem cesarza”. Oczywiście nie chodzi o kwestie emocjonalne ani towarzyskie. Mieszko stał się po prostu graczem na skalę europejską. Doskonale wyczuł ten moment i właśnie wtedy podjął decyzję o chrzcie.

Chrzcie Polski? Czy tylko swoim? Bo mamy wokół tego spór historyków.

Razem z Mieszkiem ochrzczono jego rodzinę i najbliższe otoczenie. Później nową religię przyjmowały całe rody współpracowników władcy, kolejne regiony i wspólnoty. Chrześcijaństwo szło więc z góry na dół. Dlatego był to chrzest całego państwa.

Które już wtedy istniało? Czy dopiero zaczynało powstawać?

Istniało, ale w zupełnie innej formie, niż to sobie często wyobrażamy. Nie przypominało jednolitej budowli, ale też nie były to przypadkowo porozrzucane klocki. Gdybym miał tę państwowość do czegoś porównać, to najprędzej do puzzli. Te drobinki miały różną wielkość i kształt, ale mimo wszystko tworzyły pewną całość.

Ze szkoły pamiętamy, że państwo polskie powstało ze zjednoczenia różnych plemion: Wielkopolan, Mazowszan, Lędzian i tak dalej…

To też pewne uproszczenie. Pamiętajmy, że te wielkie plemiona składały się z mniejszych organizmów, często wyizolowanych, odciętych lasami. Komunikacja między nimi była bardzo utrudniona, tym bardziej że poziom wód gruntowych był wyższy niż dziś. Te organizmy łączyły się ze sobą w oparciu o więzy rodowe, czasem w celach obronnych. Dopiero po przyjęciu chrześcijaństwa zaczęło się to zmieniać.

Zapewne bardzo powoli.

Sęk w tym, że zaskakująco szybko. Państwo polskie dosłownie wybuchło. Drugim fenomenem jest jego wyjątkowa trwałość.

Pierwszy chrześcijański władca Czech Wacław jest dziś świętym. Także Stefan, który ochrzcił Węgry, jest wyniesiony na ołtarze. Podobnie św. Włodzimierz, twórca chrześcijańskiej Rusi. Mieszkowi trafić na ołtarze się nie udało. Miał pecha?

To rzeczywiście zagadka. Ale moim zdaniem może to być dowód geniuszu Bolesława Chrobrego. Święty Mieszko I byłby jednak obiektem kultu lokalnego. Chrobry postawił więc na Wojciecha, którego męczeństwo było znane w całej Europie. To jego sprowadzone do Gniezna ciało uświęciło władzę Piastów.

Skutecznie?

Bardzo! Już w 1000 r. cesarz Otto II pielgrzymuje do Gniezna, by się pomodlić przy jego grobie. Idzie boso, choć to przecież marzec. Gdy polski władca przekazuje mu ramię świętego, cesarz jest uszczęśliwiony. Odwzajemnia się licznymi koncesjami politycznymi.

Niestety, już za czasów syna Chrobrego młode struktury państwowe prawie się rozpadły.

To prawda. Za Mieszka II odpada Mazowsze, separuje się Pomorze Gdańskie, znaczną autonomię uzyskuje Małopolska. W dodatku ludzie masowo wracają do pogaństwa, czczą święte gaje, burzą kościoły. Ważne jednak, że ostatecznie chrześcijaństwo zwycięża! Okazuje się, że w stosunkowo krótkim czasie dokonało ono ogromnej zmiany mentalności ludzi. I to już nie jest polityka. Nowa religia okazała się po prostu bardzo silna duchowo.

Okładka tygodnika WPROST: 16/2016
Cały wywiad dostępny jest w 16/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2016 (1733)

  • Dlaczego PiS Unii się nie boi 17 kwi 2016, 20:00 Ta dziwna symbioza nie musi trwać wiecznie, ale dziś sporo nam mówi o stanie Unii i doskonale tłumaczy rosnącą odporność rządów na jej krytykę. 3
  • Bezradna żona ministra sprawiedliwości 17 kwi 2016, 20:53 Patrycja Kotecka, żona Zbigniewa Ziobry nie jest w stanie wyegzekwować wyroku sądu. 7
  • Kuczynski na prezydenta 17 kwi 2016, 20:00 Do drugiej tury wyborów stanęli bowiem córka byłego prezydenta (obecnie siedzącego w więzieniu za machinacje finansowe i prześladowanie opozycji) Keiko Fujimori oraz Pedro Pablo Kuczynski, polityk o żydowskich korzeniach. W pierwszej turze... 8
  • Bawaria kontra uchodźcy 17 kwi 2016, 20:00 Na głowę jednego Bawarczyka straty co roku sięgną od 31 do 77 euro. Tak wynika z najnowszej analizy Ifo Institute, ośrodka badawczego z siedzibą w Monachium. Granicząca z Austrią Bawaria jest wyjątkowo narażona na napływ nielegalnych... 10
  • Debata o antysemityzmie 17 kwi 2016, 20:00 Powraca dyskusja o polskim antysemityzmie.Czy Polacy są antysemitami? Jak wyglądamy na tle innych nacji? W rocznicę powstania w warszawskim getcie do udziału w debacie zaprosiliśmy Polaków i Żydów, którzy mówią nie tylko o trudnych kartach historii stosunków polsko-żydowskich,... 14
  • Polski antysemityzm - mit czy rzeczywistość 17 kwi 2016, 22:30 W dużych miastach działają synagogi, świętowane są noce szabasowe, prowadzone są wykłady oraz otwierane żydowskie restauracje – polski antysemityzm jest dziś bardziej mitem niż rzeczywistością. 16
  • Tolerancja i mulikuturowość stały się w Polsce tabu 17 kwi 2016, 22:38 W Polsce w stosunku do żydów panuje rodzaj nieżyczliwości, podejrzliwości, co oczywiście nie oznacza, że istnieje szeroki agresywny antysemityzm - mówi "Wprost" prof. Paweł Śpiewak, dyrektor Żydowskiego instytutu Historycznego. 18
  • Żydzi i Polacy to sojusznicy 17 kwi 2016, 20:00 Dowiadywaliśmy się, że jesteśmy postrzegani przez stronę żydowską jako nie tyle ofiary II wojny, ile współuczestniczący, haniebnie bierni wobec Zagłady. A de facto staliśmy się w odbiorze żydowskim sprawcami ich nieszczęść mówi prof. Jan Żaryn, historyk, senator PiS. 20
  • Jesteśmy stadem dzikich zwierząt 17 kwi 2016, 20:00 Polacy nie zrobili dostatecznie dużo, aby ratować Żydów, i w tym sensie ponoszą moralną odpowiedzialność za ich śmierć – mówi „Wprost” Alina Cała, historyczka, specjalistka od stosunków polsko-żydowskich. 22
  • Wizja kontra telewizja 17 kwi 2016, 20:00 PiS-owska zmiana na dobre zagościła w publicznym radiu i telewizji. Zwolennicy nowych dziennikarzy i nowych serwisów przekonują, że w publicznych mediach przywrócili równowagę albo – jak kto woli – normalność. Przeciwnicy twierdzą,... 24
  • Rzeczpospolita czy Rzeczpartyjna? 17 kwi 2016, 20:00 Spór wokół Trybunału Konstytucyjnego osłabił międzynarodową pozycję Polski. Przywódcy rządu polskiego długo będą się tłumaczyć ze swych decyzji przy spotkaniach z zagranicznymi partnerami. Łatwo było przewidzieć skutki odmowy... 27
  • Rząd konfliktu. Wewnętrzne walki ministrów PiS 21 kwi 2016, 15:44 Kwestie bezpieczeństwa i finansów wzbudzają najwięcej emocji i konfliktów w rządzie. Ministrowie wyrywają sobie kompetencje i walczą o nominacje w resortach oraz podległych spółkach. 28
  • Zabójcza rezolucja 17 kwi 2016, 20:00 Doprowadzając do uchwalenia przez Parlament Europejski rezolucji wzywającej polski rząd do wykonania zaleceń Komisji Weneckiej, opozycja poniosła największą porażkę od wygranych przez PiS wyborów. Nie uzyskała efektu propagandowego i pozbawiła się atutów w rozgrywce z... 30
  • Dziecko na eksport 17 kwi 2016, 20:00 Siedmioletni Michałek w rodzinnym domu dziecka w Opolu Lubelskim, prowadzonym przez nauczycieli Urszulę i Dariusza Bartoszewskich, mieszkał trzy lata. Trafił tam w połowie 2013 r. Wcześniej opiekowała się nim starsza o kilkanaście lat... 32
  • Jak wypocząć w długi weekend 17 kwi 2016, 20:00 Większość psychologów twierdzi, że aby skutecznie wypocząć, powinniśmy przynajmniej raz w roku wziąć trzy tygodnie urlopu bez przerwy. Tłumaczą, że pierwszy tydzień służy do oderwania się od obowiązków, drugi adaptacji w nowym... 36
  • Inspekcja pracy: był mobbing na UW 17 kwi 2016, 20:00 Mimo że władze UW od lat są alarmowane, że prof. Marian Edward Haliżak, dyrektor Instytutu Stosunków Międzynarodowych (ISM) na Wydziale Dziennikarstwa, mobbinguje podwładnych, uczelnia dotąd niewiele w tej kwestii zrobiła. Teraz zarzuty... 38
  • To nie jest spór obyczajowy 17 kwi 2016, 20:00 Niemniej jednak nawet skazywany na pożarcie zespół może ograć potentata, może więc także szalona próba okiełznania w kilku zdaniach sporu o legalność aborcji mimo wszystko również może się udać. Zamiast więc rozwodzić się nad... 39
  • Kosmiczny dylemat Kościoła 17 kwi 2016, 20:00 Czy jesteśmy przygotowani na odkrycie pozaziemskiej cywilizacji? – pytał niedawno kleryków Wyższego Seminarium Duchownego w Bydgoszczy prof. Marek Abramowicz, kierownik Katedry Astrofizyki na Uniwersytecie w Göteborgu. – Czy Obcy mają... 40
  • Czekając na giganta 17 kwi 2016, 20:00 Amazon, największa na świecie firma sprzedażowa, najpewniej jeszcze w tym roku zadebiutuje w Polsce. Dla polskiego rynku e-commerce może to być prawdziwa rewolucja, która będzie miała swoje ofiary, ale też wielkich wygranych w postaci konsumentów. 43
  • Handlowe okienko 17 kwi 2016, 20:00 Ma pan w głowie już jakąś definicję polskiego klienta? Polscy klienci nie różnią się od innych klientów na świecie. Czy to Amerykanie, Brytyjczycy, czy Polacy – każdy chce trzech rzeczy: niskich cen, najszerszej oferty i wygody w... 45
  • Mglista rewolucja mieszkaniowa 17 kwi 2016, 20:00 To był jeden z filarów programu wyborczego PiS. Pojawił się już w kampanii 2006 r., kiedy to partia Jarosława Kaczyńskiego obiecała, że 3 mln mieszkań powstanie w ciągu ośmiu lat jej rządów. Ale już w styczniu 2007 r. minister... 46
  • Transfer jak milion dolarów 17 kwi 2016, 20:00 Wojciech Balczun (45 lat), były prezes PKP Cargo, najbogatszej spółki z całej grupy kolejowej, okazał się polskim towarem eksportowym w kategorii fachowcy. Właśnie pokonał 30 konkurentów i wygrał konkurs na prezesa ukraińskich kolei państwowych Ukrzaliznycja. Poinformował o... 48
  • Odłączanie kroplówki 17 kwi 2016, 20:00 Na pewno można to robić znacznie efektywniej, znajdować i współfinansować dobre projekty, dzięki którym będziemy budować markę Polski w europejskiej, a może i globalnej gospodarce – mówi Marcin Chludziński, nowy szef Agencji Rozwoju Przemysłu. 50
  • Wsiąść do pociągu zwanego m-commerce 17 kwi 2016, 20:00 Sięgamy po smartfony kilkaset razy dziennie, nie zastanawiając się zbytnio nad tym, jak bardzo zmieniły nasz styl życia, i tylko czasami uświadamiamy sobie, że ich kariera zaczęła się zaledwie pięć lat temu. Lista urządzeń, kiedyś... 52
  • Innowacyjne rozwiązania w laboratoriach 17 kwi 2016, 20:00 Istnieją specjalne systemy przeznaczone dla laboratoriów. Przykładem innowacyjnych rozwiązań są systemy klasy LIMS, oferujące kluczowe funkcje wspierające procesy nowoczesnych placówek naukowych. – To rozwiązania, które pozwalają na... 53
  • Ofiary Panamy 17 kwi 2016, 20:00 To wyglądało jak klasyczna ustawka. Policja zablokowała budynek, w którym mieści się siedziba kancelarii Mossack Fonseca, a do biura wszedł prokurator Javier Caravallo, panamski specjalista od walki ze zorganizowaną przestępczością.... 56
  • Gdzie się podziała polityka wschodnia PiS? 17 kwi 2016, 20:00 W Kijowie powstaje właśnie nowy rząd. Przywódcy Ukrainy – nawet mimo wewnętrznych przetasowań i niekorzystnych zmian na obojętniejącym coraz bardziej Zachodzie – nadal podkreślają wolę utrzymania prozachodniego kursu. Niestety, rola... 60
  • Dlaczego islamscy terroryści atakują Europę? 17 kwi 2016, 20:00 Poziom zagrożenia terrorystycznego w Europie jest bezprecedensowy. Szef niemieckiego Federalnego Urzędu Ochrony Konstytucji przyznał, że jego analitycy nie docenili gotowości Państwa Islamskiego do ukrywania zamachowców pośród... 62
  • Wszyscy ludzie prezydenta Busha 17 kwi 2016, 20:00 „Niewygodna prawda” to opowieść o białych plamach w życiorysie Busha? To nie jest rzecz o George’u W. Bushu, tak jak film „Wszyscy ludzie prezydenta” nie był opowieścią o Nixonie. Tu chodzi o relacje między amerykańskimi... 66
  • Sztuka rynku 17 kwi 2016, 20:00 Stadion Narodowy gościł już fanów różnych dyscyplin: piłki nożnej i ręcznej, siatkówki, wyścigów samochodowych, ale w kwietniu 2016 r. po raz pierwszy oblegany był przez szalikowców sztuki. Teraz na stadionie odbyły się targi... 68
  • Mieszko Europejski 17 kwi 2016, 20:00 Co by było, gdyby Mieszko I nie przyjął chrztu? Nie musimy wróżyć z fusów. Na dzisiejszych terenach Niemiec żyły wówczas plemiona Słowian połabskich, pod wieloma względami bardziej cywilizacyjnie zaawansowane niż polskie. Pozostały... 70
  • Kiedy software człowieka zawodzi 17 kwi 2016, 20:00 Choroby neurologiczne dotyczą układu nerwowego, w tym mózgu – głównego „systemu operacyjnego” naszego organizmu. Wiele z nich, np. udar mózgu, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, związanych jest z wiekiem. W związku z tym, że... 72
  • Udar mózgu – stop! 17 kwi 2016, 20:00 Nagłe drętwienie połowy ciała. Niedowład jednej ręki. Opadający kącik ust. To typowe objawy udaru mózgu. W takiej sytuacji nie wolno zwlekać, ale trzeba natychmiast wezwać pogotowie. Od tego, jak szybko zostanie udzielona pomoc,... 74
  • Stymulator zdrowia 17 kwi 2016, 20:00 Iwona Maciszewska: Czy padaczkę można wyleczyć? Dr Hab. n. med. Beata Majkowska-Zwolińska: Stosując terapię farmakologiczną, która jest podstawą leczenia padaczki, można wyeliminować lub ograniczyć napady. Taki pacjent może... 76
  • Ratuj się przed wstrząsem 17 kwi 2016, 20:00 23 lipca 2006 r., ciepły letni dzień. Rodzinny piknik nad Zalewem Zegrzyńskim. Jedna z uczestniczek sięga po butelkę ze słodkim napojem. Chce się napić, podnosi ją do ust. Niespodziewanie pada zemdlona. Nie może oddychać, dusi się.... 78
  • Auto dla młodych z korpo. Opel Mokka 17 kwi 2016, 20:00 Barbie nie musi przecież przewozić dziecięcego wózka czy wielkich zakupów. Nie zabiera ogromnych walizek na wakacje – właściwie to Barbie chyba cały czas jest na wakacjach. Jedyne, co Barbie musi wozić, to jest Ken. Ale on też nie ma dzieci – nawet na boku – czy owczarka... 84
  • Jakaś dziwna rocznica 17 kwi 2016, 20:00 Nowocześni – którzy raczej trzymają się daleko od Kościoła – utrzymują, że władca Polan miał plan wprowadzenia Polski do Europy, a mohery teraz chcą nasz kraj z tej Europy wyciągnąć. Z tego by wynikało, że aby do niej znowu wejść, Nowocześni będą musieli się jeszcze raz... 86
  • Wielki comeback polskich ziół 17 kwi 2016, 20:00 Ostropest, siemię lniane, czystek. Trudno wymienić wszystkie ich zalety. Mają zbawienny wpływ na organizm. wprowadzając je na stałe do diety, wyświadczamy sobie wielką przysługę. 87
  • Dziecięcy biznes 17 kwi 2016, 20:00 Bogata i dobrze przygotowana oferta dla rodzin z dziećmi w polskich hotelach to wręcz ewenement na skalę europejską. Nic dziwnego, że do hoteli przyjaznych rodzinom rezerwacje trzeba robić z dużym wyprzedzeniem. Ponad 70 proc. hoteli... 88
  • Cała naprzód do przygody 17 kwi 2016, 20:00 Marzeniem niejednego turysty jest mieszkać w jednym hotelu, ale codziennie budzić się w innym mieście. Właśnie takie możliwości daje rejs wycieczkowy. – Pomaga spełnić różne oczekiwania i trafia do osób o najbardziej odmiennych... 94

ZKDP - Nakład kontrolowany