Ratuj się przed wstrząsem

Ratuj się przed wstrząsem

Dodano:   /  Zmieniono: 

23 lipca 2006 r., ciepły letni dzień. Rodzinny piknik nad Zalewem Zegrzyńskim. Jedna z uczestniczek sięga po butelkę ze słodkim napojem. Chce się napić, podnosi ją do ust. Niespodziewanie pada zemdlona. Nie może oddychać, dusi się. Mimo natychmiastowej reanimacji umiera. Tak zmarła Ewa Sałacka (49 lat). Aktorka nie zauważyła, że do butelki z napojem wpadła osa, która ją użądliła. Nikt z osób jej towarzyszących nie zdawał sobie sprawy, że Ewa Sałacka była uczulona na jad osy i że w razie ukąszenia grozi jej wstrząs anafilaktyczny. I to właśnie było przyczyną jej śmierci. Anafilaksja to ciężka, zagrażająca życiu natychmiastowa reakcja na alergen – np. jad owada, czynnik pokarmowy (orzeszki), zwierzęcy (sierść kota, pierze ptaków), pyłki roślin czy roztocza kurzu domowego.

Najcięższą postacią anafilaksji jest wstrząs anafilaktyczny. W jego trakcie może dojść do nadmiernego skurczu oskrzeli, co, podobnie jak przy astmie, powoduje duszność i problemy z oddychaniem. Głównym objawem jest jednak spadek ciśnienia tętniczego krwi i zasłabnięcie lub utrata przytomności. Do reakcji anafilaktycznej dochodzi w ciągu kilku minut, a z reguły nie później niż w ciągu kilku godzin po kontakcie z alergenem. Pierwsze objawy to najczęściej pokrzywka i świąd na całym ciele. Kiedy anafilaksja się uogólnia, czyli zaczyna zajmować kolejne narządy, takie jak układ oddechowy (pojawia się katar, wyciekanie z nosa, trudności w oddychaniu) albo układ pokarmowy (bóle brzucha, biegunka), to znaczy, że reakcja anafilaktyczna wymknęła się spod kontroli i zmierza w kierunku wstrząsu anafilaktycznego. Najbardziej niebezpieczne jest zajęcie układu krążenia: rozszerzają się naczynia, spada ciśnienie i przepływ krwi w mózgu, pacjent traci przytomność. Następuje śmierć.

Epidemia uczuleń

Podczas gdy na początku XX w. alergia była problemem zaledwie co setnej osoby, dziś ma ją już kilkadziesiąt procent populacji. Na różnego rodzaju uczulenia cierpi aż 40 proc. Polaków. Co czwarty Polak (8 mln osób) ma alergiczny nieżyt nosa, z którego może rozwinąć się astma. Na nią z kolei choruje około 10 proc. Polaków. Wiele osób ma alergię na leki, pokarmy, sierść zwierząt, ukąszenia owadów, atopowe zapalenie skóry, pokrzywkę i obrzęk naczynioruchowy. Z alergią zmaga się ponad połowa mieszkańców dużych miast – najwięcej alergików mieszka w Warszawie, we Wrocławiu i w Poznaniu. Przyczyny? Główna to zanieczyszczenie środowiska, które w wielkich ośrodkach miejskich jest znacznie wyższe niż na wsi. Skłonność do alergii zwiększa jednak nie tylko zanieczyszczenie powietrza, ale także palenie papierosów.

Lato i owady

Latem dla alergików szczególnie niebezpieczne są ukąszenia owadów – os, pszczół czy szerszeni. Większość z nas reaguje na takie ukąszenia miejscowym obrzękiem, zaczerwienieniem oraz świądem, ale u osób uczulonych na substancje zawarte w jadzie owadów po ukąszeniu dochodzi do nadmiernych reakcji. Nadwrażliwość alergików przejawia się tym, że reagują oni na bodziec o dawce dobrze tolerowanej przez osoby zdrowe. Możemy to porównać do uszkodzonego alarmu samochodowego. Prawidłowo działający włączy się, kiedy do auta dobierze się złodziej. Kiedy jednak alarm jest uszkodzony, jego sygnał uruchomi przechodzień, zwyczajnie trącając auto, spadająca z drzewa gałązka czy ptak. Z roku na rok przybywa osób skarżących się na różnego rodzaju uczulenia. Załzawione oczy, wodnisty katar, uciążliwe kichanie mogą całkiem popsuć samopoczucie i obniżyć jakość funkcjonowania na co dzień. Mimo że alergia nie jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia, zwiększa ona ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznej i wstrząsu anafilaktycznego.

Czy jestem alergikiem?

W diagnostyce alergii bardzo ważny jest wywiad – to tak naprawdę więcej niż połowa sukcesu. Podejrzewając alergię, można wykonać testy na skórze lub badać przeciwciała we krwi, ale dodatni wynik nie jest jeszcze rozpoznaniem alergii. Około 30 proc. ludzi ma dodatni wynik testów, nie mając jednak objawów choroby. Jeśli podejrzewamy alergię, możemy również wykonać testy prowokacyjne lub test odstawienia (polega to na eliminowaniu z diety poszczególnych podejrzanych produktów – mleka krowiego, orzeszków ziemnych, cytrusów itp.). Te stosunkowo proste metody nie rozstrzygają o charakterze reakcji immunologicznej, ale są bardzo pomocne w ukierunkowaniu leczenia. Ten, kto wie, że jest alergikiem, powinien porozmawiać ze swoim lekarzem o lekach ratujących życie. – Każda osoba, która miała w swoim życiu anafilaksję uogólnioną, powinna przejść diagnostykę alergologiczną. Lekarz być może zdecyduje o przepisaniu leków zabezpieczających na wypadek wystąpienia anafilaksji. Leki te nosi się przy sobie po to, by wykorzystać je w chwili nagłego zagrożenia anafilaksją – mówi dr Piotr Dąbrowiecki z Wojskowego Instytutu Medycznego, przewodniczący Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP, od lat zajmujący się szkoleniem pacjentów na specjalnie organizowanych warsztatach (szczegóły na stronie www.astma-alergia-pochp.pl). W wielu pracach naukowych udowodniono ścisłą zależność nasilenia objawów chorobowych od stopnia ekspozycji na alergeny, na które chory jest uczulony. Eliminacja alergenów, obok farmakoterapii i immunoterapii, jest podstawowym elementem leczenia chorób alergicznych. Unikanie alergenów jest wymieniane jako podstawowa metoda leczenia alergii.

Co ty wiesz o anafilaksji?

Każdy alergik jest zagrożony wstrząsem anafilaktycznym. – Im więcej wiesz na temat anafilaksji, tym lepiej i bezpieczniej żyjesz – uważa dr Dąbrowiecki. Tymczasem niska świadomość społeczna, a także niedoszacowanie częstości występowania anafilaksji oraz trudność w rozpoznaniu anafilaksji przez samych lekarzy to najważniejsze problemy związane z reakcją anafilaktyczną. Jak pokazują wyniki raportu „Stan wiedzy o anafilaksji” (TNS, badanie na reprezentatywnej grupie 1000 Polaków), zaledwie 10 proc. z nas wie, jak należy się zachować, kiedy osoba w naszym towarzystwie zaczyna się dusić i skarży się, że skóra ją swędzi, a takie objawy mogą świadczyć o początku reakcji anafilaktycznej. Kampania edukacyjna „Przygotuj się na wstrząs!” ma na celu poszerzanie wiedzy społeczeństwa na temat anafilaksji. W jej ramach eksperci opracowali pierwsze w Polsce algorytmy postępowania, które pomogą zarówno lekarzom, jak i osobom bez wiedzy medycznej w walce o ludzkie życie. – Trzeba pamiętać, że ratowanie ludzi jest proste, a nasza bezczynność może kogoś kosztować życie – podsumowuje Marcin Gizicki, koordynator sekcji ratownictwa Fundacji Inicjatyw Społecznych, ratownik medyczny na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Regionalnego Szpitala Specjalistycznego im. dr Władysława Biegańskiego w Grudziądzu. Nie w każdym przypadku to się udaje. Ciężki wstrząs, taki, który kończy się zgonem, ma około 100 Polaków rocznie.

Okładka tygodnika WPROST: 16/2016
Więcej możesz przeczytać w 16/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2016 (1733)

  • Dlaczego PiS Unii się nie boi 17 kwi 2016, 20:00 Ta dziwna symbioza nie musi trwać wiecznie, ale dziś sporo nam mówi o stanie Unii i doskonale tłumaczy rosnącą odporność rządów na jej krytykę. 3
  • Bezradna żona ministra sprawiedliwości 17 kwi 2016, 20:53 Patrycja Kotecka, żona Zbigniewa Ziobry nie jest w stanie wyegzekwować wyroku sądu. 7
  • Kuczynski na prezydenta 17 kwi 2016, 20:00 Do drugiej tury wyborów stanęli bowiem córka byłego prezydenta (obecnie siedzącego w więzieniu za machinacje finansowe i prześladowanie opozycji) Keiko Fujimori oraz Pedro Pablo Kuczynski, polityk o żydowskich korzeniach. W pierwszej turze... 8
  • Bawaria kontra uchodźcy 17 kwi 2016, 20:00 Na głowę jednego Bawarczyka straty co roku sięgną od 31 do 77 euro. Tak wynika z najnowszej analizy Ifo Institute, ośrodka badawczego z siedzibą w Monachium. Granicząca z Austrią Bawaria jest wyjątkowo narażona na napływ nielegalnych... 10
  • Debata o antysemityzmie 17 kwi 2016, 20:00 Powraca dyskusja o polskim antysemityzmie.Czy Polacy są antysemitami? Jak wyglądamy na tle innych nacji? W rocznicę powstania w warszawskim getcie do udziału w debacie zaprosiliśmy Polaków i Żydów, którzy mówią nie tylko o trudnych kartach historii stosunków polsko-żydowskich,... 14
  • Polski antysemityzm - mit czy rzeczywistość 17 kwi 2016, 22:30 W dużych miastach działają synagogi, świętowane są noce szabasowe, prowadzone są wykłady oraz otwierane żydowskie restauracje – polski antysemityzm jest dziś bardziej mitem niż rzeczywistością. 16
  • Tolerancja i mulikuturowość stały się w Polsce tabu 17 kwi 2016, 22:38 W Polsce w stosunku do żydów panuje rodzaj nieżyczliwości, podejrzliwości, co oczywiście nie oznacza, że istnieje szeroki agresywny antysemityzm - mówi "Wprost" prof. Paweł Śpiewak, dyrektor Żydowskiego instytutu Historycznego. 18
  • Żydzi i Polacy to sojusznicy 17 kwi 2016, 20:00 Dowiadywaliśmy się, że jesteśmy postrzegani przez stronę żydowską jako nie tyle ofiary II wojny, ile współuczestniczący, haniebnie bierni wobec Zagłady. A de facto staliśmy się w odbiorze żydowskim sprawcami ich nieszczęść mówi prof. Jan Żaryn, historyk, senator PiS. 20
  • Jesteśmy stadem dzikich zwierząt 17 kwi 2016, 20:00 Polacy nie zrobili dostatecznie dużo, aby ratować Żydów, i w tym sensie ponoszą moralną odpowiedzialność za ich śmierć – mówi „Wprost” Alina Cała, historyczka, specjalistka od stosunków polsko-żydowskich. 22
  • Wizja kontra telewizja 17 kwi 2016, 20:00 PiS-owska zmiana na dobre zagościła w publicznym radiu i telewizji. Zwolennicy nowych dziennikarzy i nowych serwisów przekonują, że w publicznych mediach przywrócili równowagę albo – jak kto woli – normalność. Przeciwnicy twierdzą,... 24
  • Rzeczpospolita czy Rzeczpartyjna? 17 kwi 2016, 20:00 Spór wokół Trybunału Konstytucyjnego osłabił międzynarodową pozycję Polski. Przywódcy rządu polskiego długo będą się tłumaczyć ze swych decyzji przy spotkaniach z zagranicznymi partnerami. Łatwo było przewidzieć skutki odmowy... 27
  • Rząd konfliktu. Wewnętrzne walki ministrów PiS 21 kwi 2016, 15:44 Kwestie bezpieczeństwa i finansów wzbudzają najwięcej emocji i konfliktów w rządzie. Ministrowie wyrywają sobie kompetencje i walczą o nominacje w resortach oraz podległych spółkach. 28
  • Zabójcza rezolucja 17 kwi 2016, 20:00 Doprowadzając do uchwalenia przez Parlament Europejski rezolucji wzywającej polski rząd do wykonania zaleceń Komisji Weneckiej, opozycja poniosła największą porażkę od wygranych przez PiS wyborów. Nie uzyskała efektu propagandowego i pozbawiła się atutów w rozgrywce z... 30
  • Dziecko na eksport 17 kwi 2016, 20:00 Siedmioletni Michałek w rodzinnym domu dziecka w Opolu Lubelskim, prowadzonym przez nauczycieli Urszulę i Dariusza Bartoszewskich, mieszkał trzy lata. Trafił tam w połowie 2013 r. Wcześniej opiekowała się nim starsza o kilkanaście lat... 32
  • Jak wypocząć w długi weekend 17 kwi 2016, 20:00 Większość psychologów twierdzi, że aby skutecznie wypocząć, powinniśmy przynajmniej raz w roku wziąć trzy tygodnie urlopu bez przerwy. Tłumaczą, że pierwszy tydzień służy do oderwania się od obowiązków, drugi adaptacji w nowym... 36
  • Inspekcja pracy: był mobbing na UW 17 kwi 2016, 20:00 Mimo że władze UW od lat są alarmowane, że prof. Marian Edward Haliżak, dyrektor Instytutu Stosunków Międzynarodowych (ISM) na Wydziale Dziennikarstwa, mobbinguje podwładnych, uczelnia dotąd niewiele w tej kwestii zrobiła. Teraz zarzuty... 38
  • To nie jest spór obyczajowy 17 kwi 2016, 20:00 Niemniej jednak nawet skazywany na pożarcie zespół może ograć potentata, może więc także szalona próba okiełznania w kilku zdaniach sporu o legalność aborcji mimo wszystko również może się udać. Zamiast więc rozwodzić się nad... 39
  • Kosmiczny dylemat Kościoła 17 kwi 2016, 20:00 Czy jesteśmy przygotowani na odkrycie pozaziemskiej cywilizacji? – pytał niedawno kleryków Wyższego Seminarium Duchownego w Bydgoszczy prof. Marek Abramowicz, kierownik Katedry Astrofizyki na Uniwersytecie w Göteborgu. – Czy Obcy mają... 40
  • Czekając na giganta 17 kwi 2016, 20:00 Amazon, największa na świecie firma sprzedażowa, najpewniej jeszcze w tym roku zadebiutuje w Polsce. Dla polskiego rynku e-commerce może to być prawdziwa rewolucja, która będzie miała swoje ofiary, ale też wielkich wygranych w postaci konsumentów. 43
  • Handlowe okienko 17 kwi 2016, 20:00 Ma pan w głowie już jakąś definicję polskiego klienta? Polscy klienci nie różnią się od innych klientów na świecie. Czy to Amerykanie, Brytyjczycy, czy Polacy – każdy chce trzech rzeczy: niskich cen, najszerszej oferty i wygody w... 45
  • Mglista rewolucja mieszkaniowa 17 kwi 2016, 20:00 To był jeden z filarów programu wyborczego PiS. Pojawił się już w kampanii 2006 r., kiedy to partia Jarosława Kaczyńskiego obiecała, że 3 mln mieszkań powstanie w ciągu ośmiu lat jej rządów. Ale już w styczniu 2007 r. minister... 46
  • Transfer jak milion dolarów 17 kwi 2016, 20:00 Wojciech Balczun (45 lat), były prezes PKP Cargo, najbogatszej spółki z całej grupy kolejowej, okazał się polskim towarem eksportowym w kategorii fachowcy. Właśnie pokonał 30 konkurentów i wygrał konkurs na prezesa ukraińskich kolei państwowych Ukrzaliznycja. Poinformował o... 48
  • Odłączanie kroplówki 17 kwi 2016, 20:00 Na pewno można to robić znacznie efektywniej, znajdować i współfinansować dobre projekty, dzięki którym będziemy budować markę Polski w europejskiej, a może i globalnej gospodarce – mówi Marcin Chludziński, nowy szef Agencji Rozwoju Przemysłu. 50
  • Wsiąść do pociągu zwanego m-commerce 17 kwi 2016, 20:00 Sięgamy po smartfony kilkaset razy dziennie, nie zastanawiając się zbytnio nad tym, jak bardzo zmieniły nasz styl życia, i tylko czasami uświadamiamy sobie, że ich kariera zaczęła się zaledwie pięć lat temu. Lista urządzeń, kiedyś... 52
  • Innowacyjne rozwiązania w laboratoriach 17 kwi 2016, 20:00 Istnieją specjalne systemy przeznaczone dla laboratoriów. Przykładem innowacyjnych rozwiązań są systemy klasy LIMS, oferujące kluczowe funkcje wspierające procesy nowoczesnych placówek naukowych. – To rozwiązania, które pozwalają na... 53
  • Ofiary Panamy 17 kwi 2016, 20:00 To wyglądało jak klasyczna ustawka. Policja zablokowała budynek, w którym mieści się siedziba kancelarii Mossack Fonseca, a do biura wszedł prokurator Javier Caravallo, panamski specjalista od walki ze zorganizowaną przestępczością.... 56
  • Gdzie się podziała polityka wschodnia PiS? 17 kwi 2016, 20:00 W Kijowie powstaje właśnie nowy rząd. Przywódcy Ukrainy – nawet mimo wewnętrznych przetasowań i niekorzystnych zmian na obojętniejącym coraz bardziej Zachodzie – nadal podkreślają wolę utrzymania prozachodniego kursu. Niestety, rola... 60
  • Dlaczego islamscy terroryści atakują Europę? 17 kwi 2016, 20:00 Poziom zagrożenia terrorystycznego w Europie jest bezprecedensowy. Szef niemieckiego Federalnego Urzędu Ochrony Konstytucji przyznał, że jego analitycy nie docenili gotowości Państwa Islamskiego do ukrywania zamachowców pośród... 62
  • Wszyscy ludzie prezydenta Busha 17 kwi 2016, 20:00 „Niewygodna prawda” to opowieść o białych plamach w życiorysie Busha? To nie jest rzecz o George’u W. Bushu, tak jak film „Wszyscy ludzie prezydenta” nie był opowieścią o Nixonie. Tu chodzi o relacje między amerykańskimi... 66
  • Sztuka rynku 17 kwi 2016, 20:00 Stadion Narodowy gościł już fanów różnych dyscyplin: piłki nożnej i ręcznej, siatkówki, wyścigów samochodowych, ale w kwietniu 2016 r. po raz pierwszy oblegany był przez szalikowców sztuki. Teraz na stadionie odbyły się targi... 68
  • Mieszko Europejski 17 kwi 2016, 20:00 Co by było, gdyby Mieszko I nie przyjął chrztu? Nie musimy wróżyć z fusów. Na dzisiejszych terenach Niemiec żyły wówczas plemiona Słowian połabskich, pod wieloma względami bardziej cywilizacyjnie zaawansowane niż polskie. Pozostały... 70
  • Kiedy software człowieka zawodzi 17 kwi 2016, 20:00 Choroby neurologiczne dotyczą układu nerwowego, w tym mózgu – głównego „systemu operacyjnego” naszego organizmu. Wiele z nich, np. udar mózgu, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, związanych jest z wiekiem. W związku z tym, że... 72
  • Udar mózgu – stop! 17 kwi 2016, 20:00 Nagłe drętwienie połowy ciała. Niedowład jednej ręki. Opadający kącik ust. To typowe objawy udaru mózgu. W takiej sytuacji nie wolno zwlekać, ale trzeba natychmiast wezwać pogotowie. Od tego, jak szybko zostanie udzielona pomoc,... 74
  • Stymulator zdrowia 17 kwi 2016, 20:00 Iwona Maciszewska: Czy padaczkę można wyleczyć? Dr Hab. n. med. Beata Majkowska-Zwolińska: Stosując terapię farmakologiczną, która jest podstawą leczenia padaczki, można wyeliminować lub ograniczyć napady. Taki pacjent może... 76
  • Ratuj się przed wstrząsem 17 kwi 2016, 20:00 23 lipca 2006 r., ciepły letni dzień. Rodzinny piknik nad Zalewem Zegrzyńskim. Jedna z uczestniczek sięga po butelkę ze słodkim napojem. Chce się napić, podnosi ją do ust. Niespodziewanie pada zemdlona. Nie może oddychać, dusi się.... 78
  • Auto dla młodych z korpo. Opel Mokka 17 kwi 2016, 20:00 Barbie nie musi przecież przewozić dziecięcego wózka czy wielkich zakupów. Nie zabiera ogromnych walizek na wakacje – właściwie to Barbie chyba cały czas jest na wakacjach. Jedyne, co Barbie musi wozić, to jest Ken. Ale on też nie ma dzieci – nawet na boku – czy owczarka... 84
  • Jakaś dziwna rocznica 17 kwi 2016, 20:00 Nowocześni – którzy raczej trzymają się daleko od Kościoła – utrzymują, że władca Polan miał plan wprowadzenia Polski do Europy, a mohery teraz chcą nasz kraj z tej Europy wyciągnąć. Z tego by wynikało, że aby do niej znowu wejść, Nowocześni będą musieli się jeszcze raz... 86
  • Wielki comeback polskich ziół 17 kwi 2016, 20:00 Ostropest, siemię lniane, czystek. Trudno wymienić wszystkie ich zalety. Mają zbawienny wpływ na organizm. wprowadzając je na stałe do diety, wyświadczamy sobie wielką przysługę. 87
  • Dziecięcy biznes 17 kwi 2016, 20:00 Bogata i dobrze przygotowana oferta dla rodzin z dziećmi w polskich hotelach to wręcz ewenement na skalę europejską. Nic dziwnego, że do hoteli przyjaznych rodzinom rezerwacje trzeba robić z dużym wyprzedzeniem. Ponad 70 proc. hoteli... 88
  • Cała naprzód do przygody 17 kwi 2016, 20:00 Marzeniem niejednego turysty jest mieszkać w jednym hotelu, ale codziennie budzić się w innym mieście. Właśnie takie możliwości daje rejs wycieczkowy. – Pomaga spełnić różne oczekiwania i trafia do osób o najbardziej odmiennych... 94

ZKDP - Nakład kontrolowany