Łatwa deklaracja i trudna realizacja

Łatwa deklaracja i trudna realizacja

Zaczyna się trzeci tydzień stycznia – nadchodzi czas porzucania noworocznych postanowień. Dlaczego ich nie realizujemy? Czy zniechęcamy się brakiem efektów, czy też ma to inne uzasadnienie? Jak to zmienić?

Krzysztof Kornas

Tłok na siłowniach i u dietetyków, znajomi polecający sobie nawzajem sposoby na rzucenie tego czy innego nałogu, masowo zakładane konta oszczędnościowe, układane długie listy książek do przeczytania, planowane liczne podróże i powtarzane jak mantry wyrażenia „nigdy więcej” i „od teraz zawsze” – wszyscy dobrze znamy te i podobne stałe elementy stycznia. Można odnieść wrażenie, że na początku roku w magiczny sposób wszyscy stają się nowymi ludźmi. Zazwyczaj ten stan utrzymuje się jednak co najwyżej kilka tygodni. Czy stawianie sobie w tym okresie długoterminowych celów ma w ogóle sens? Dlaczego wielu ludzi nie realizuje postanowień noworocznych? Z pomocą przychodzi nauka, wyjaśniając słabości ludzkiej psychiki i dostarczając narzędzi ułatwiających ich przezwyciężenie. Okazuje się bowiem, że już wiemy, jak wykorzystać początek Nowego Roku, aby skutecznie oszukać lenistwo, wyeliminować szkodliwe przyzwyczajenia, a następnie utrwalić nowe, dobre nawyki.

Czas ma znaczenie

Czy jakiekolwiek próby zmian przyzwyczajeń podejmowane zimą mają większy sens niż w innych miesiącach? Psycholog John C. Norcross, specjalista w zakresie zmian zachowania, badał tę kwestię. Z wyników badań opisanych w „Journal of Clinical Psychology” wynika, że na początku roku rzeczywiście o zmiany jest łatwiej. Wśród wybranych przez Norcrossa do badania osób byli ci, którzy coś sobie postanowili na Nowy Rok, oraz ludzie niepodejmujący takich postanowień, ale również chętni, by swoje zachowanie zmienić, tyle że w bliżej nieokreślonej przyszłości. Naukowcy odkryli, że już samo powzięcie konkretnego postanowienia właśnie w okresie noworocznym było dla zaistnienia pożądanych zmian lepszą wróżbą niż ogólne chęci bez jasnego planu. Po dwóch tygodniach 71 proc. osób z pierwszej grupy nadal dążyło do osiągnięcia wyznaczonych sobie celów, podczas gdy 50 proc. badanych z grupy drugiej przestało już na tym etapie myśleć o zmianach. Po upływie sześciu miesięcy statystyki prezentowały się jeszcze bardziej kontrastowo: 46 proc. osób z pierwszej grupy nadal kontynuowało swoje starania, a odsetek niepostanawiających nic na Nowy Rok, którzy wciąż chcieli po tym okresie coś zmienić, zmalał do zaledwie 4 proc. 

Stawianie sobie celów w okresie noworocznym przełożyło się zatem na ponad dziesięciokrotnie większy sukces, jeśli chodzi o ogólną skuteczność motywacji w dążeniu do zmian, niż chęci zmian niepoparte takimi postanowieniami. Wprawdzie nawet w pierwszej grupie większość (54 proc.) nie zrealizowała swoich postanowień, ale różnica i tak robi wrażenie. Norcross ustalił ponadto, że kluczowe dla realizacji postanowień są pierwsze trzy miesiące starań. Po pierwszym kwartale połowa osób, które je podjęły, już się wycofała, ale przez kolejny – tylko dodatkowe 4 proc. Można jednak wątpić w to, do jakiego stopnia wyniki tego badania odpowiadają rzeczywistości. Norcross sam podkreśla, że – w związku choćbyze specyfiką badanej grupy i metodologią – jego szacunki mogą być zawyżone. Zwraca ponadto uwagę na to, że istotną rolę w podejmowaniu i realizowaniu postanowień odgrywają osobowość każdego człowieka czy różnice między płciami oraz że kontrole uczestników badania stanowiły dla nich dodatkową motywację, aby dążyć do wyznaczonych sobie celów. Poza kontekstem badawczym sytuacja może wyglądać mniej optymistycznie.

Trening siły woli

Psycholodzy podkreślają, że samokontrola to ograniczony zasób siły woli, ale taki, który każdego dnia się odnawia. Jest jak mięsień, z którego po intensywnym ćwiczeniu można korzystać w mniejszym zakresie, ale który następnie, po okresie regeneracji, będzie silniejszy. Mark Muraven, psycholog, przeprowadził ciekawy eksperyment dotyczący takiego treningu. Jego wyniki opisał w „Journal of Experimental Social Psychology”. W jednej z grup uczestnicy badania mieli przez dwa tygodnie powstrzymywać się od jedzenia słodyczy, a każdą sytuację, w której jednak po nie sięgali, zapisywać, zmuszając się w ten sposób do myślenia o czynności wykonanej nieświadomie, czyli ćwicząc samokontrolę. Przed tym okresem i po nim przeprowadzonoinne badanie. Polegało ono na tym, że osoby naciskały przycisk na klawiaturze najszybciej, jak tylko mogły, kiedy zauważyły, że coś się zmieniło na ekranie komputera. Jedna czwarta badanych dodatkowo słyszała w niektórych przypadkach pojawiania się na ekranie bodźca dźwięk i wtedy miała się powstrzymać przed naciśnięciem przycisku. Obserwując same zmiany na ekranie, szybko uczymy się wykonywać zadanie automatycznie. Wprowadzenie drugiego bodźca, sprzecznego z pierwszym, wymusza świadomą kontrolę reakcji. Okazało się, że po dwóch tygodniach prowadzenia dziennika walki z pokusami badani radzili sobie z tym testem dużo lepiej niż przed tym okresem, co badacze wyjaśniali wytrenowaniem siły woli. Ale sam trening samokontroli to nie wszystko. 

Dobrze jestponadto wykorzystywać chwile, kiedy jej nam nie brakuje, aby uprzedzić problemy, o których wiemy, że pojawią się w czasie, kiedy trudniej będzie nam się kontrolować. Im więcej pokus wyeliminujemy z otoczenia, tym łatwiej będzie nam zrealizować postanowienia. Dla Norcrossa ważna była jeszcze jedna kwestia: porównanie strategii, jakie przyjmowali ci, którzy odnieśli sukces, i ci, którym się to nie udało. Najskuteczniejsze okazało się właśnie rozumienie potrzeby samokontroli oraz zaprojektowanie wokół siebie takiego świata, w którym trzeba jak najmniej walczyć z pokusami, aby osiągnąć cele – ułatwienie sobie dokonywania konkretnych zmian, krok po kroku, oraz monitorowanie na bieżąco postępów. Jeśli chcemy pozbyć się nałogu, możemy np. usunąć z otoczenia wszystko, co nam o nim przypomina. Chcąc zacząć lepiej się odżywiać, można np. kupować tylko zdrową żywność, tak aby w razie ochoty na niezdrowe jedzenie zawsze trzeba było specjalnie wyjść w tym celu z domu, żeby je kupić. Norcross podkreślał ponadto, że ograniczonym zasobem jest także uwaga. Jeśli postanowień podejmiemy zbyt wiele, zamiast skupić się na najważniejszej w danej chwili kwestii, albo jeśli będą one zbyt ogólne, zmuszając nas do zbyt częstego korygowania zachowania w obliczu trudności, liczba konkurujących o naszą uwagę problemów generowanych przez postanowienia szybko może pogrążyć szanse na sukces.

Przechytrzyć własny umysł

W książce „Siła nawyku” dziennikarz Charles Duhigg dokonał przeglądu najważniejszych badań dotyczących tego rodzaju zachowań. Dowiedział się np., że nawyki stanowią ponad 40 proc. wszystkich aktywności ludzi. Na szczęście można wpłynąć na to, jak w obrębie tych 40 proc. wygląda stosunek nawyków dobrych do złych. Najważniejsze jest zrozumienie tzw. pętli nawyku. Tworzą ją trzy elementy: wskazówka, zwyczaj i nagroda. Wskazówką jest to, co powoduje odruchowe działanie – cokolwiek, co umysł kojarzy z nawykiem. Zwyczajem jest sama nawykowa czynność, a nagrodą – pozytywne uczucie. Wskazówką może być praktycznie wszystko: powtarzalne wydarzenia w ciągu dnia (związane z miejscem, czasem, ludźmi), emocje (np. niepokój), ale też, niestety, wszechobecne reklamy. Pętla zamyka się stopniowo, wraz z utrwalaniem się związku wskazówki i nagrody. Dzieje się tak dlatego, że nasz mózg jest mistrzem oszczędzania energii – co tylko może, to zautomatyzuje. Często nie zauważamy nawet, kiedy nawyki powstają, a rozumienie tego mechanizmu pozwala do pewnego stopnia przejąć nad nimi kontrolę i kształtować je świadomie. Kiedy jakąś czynność wykonujemy regularnie, po pewnym czasie zaczyna się to dziać w dużym stopniu poza naszą świadomością, odruchowo. Według badań przeprowadzonych przez zespół psycholożki Philippy Lally, których wyniki opublikowano w „European Journal of Social Psychology”, ukształtowanie się nawyku w takim stopniu, by wszedł nam w krew jako automatyzm, zajmuje średnio 66 dni. A wśród nawyków znajdują się oczywiście nałogi, z którymi później przychodzi nam walczyć. Kształcenie silnej woli możemy w tej walce uzupełnić o strategię, dzięki której nasze słabości zamienimy w atuty. Polega ona na zmienianiu w pętli nawyku środkowego elementu – zwyczaju. W artykule opublikowanym w „Personality and Social Psychology Bulletin” psycholożka Marieke Adriaanse, specjalistka w zakresie badań nad przezwyciężaniem złych nawyków, opisuje eksperyment, w którym uczestników poproszono, by podali przykłady sytuacji wywołujących u nich czynności będące złymi nawykami. 

Taką sytuacją było na przykład uczucie niepokoju, a wywoływaną przez nie czynnością nawykową – zjedzenie czegoś słodkiego. Następnym krokiem (w przypadku połowy badanych – druga połowa była grupą kontrolną) było wymyślenie alternatywnego zachowania, którym można by zastąpić zły zwyczaj, kiedy pojawi się prowokujący go bodziec. Alternatywą dla jedzenia słodyczy w konsekwencji uczucia niepokoju było zjedzenie jabłka. Okazało się, że takie zastąpienie złego zachowania dobrym prowadziło do zdecydowanie większej redukcji szkodliwego przyzwyczajenia niż sama walka z nawykiem bez wprowadzenia alternatywy dla zwyczaju. Podobną strategię przetestował na sobie Duhigg. Analizując swój nawyk podjadania ciastek, zorientował się, że chodzi po nie do kawiarni w budynku redakcji codziennie o tej samej porze (wskazówka), bo przy okazji może tam porozmawiać z kolegami (zwyczaj), co sprawia mu radość (nagroda). Zaczął więc zagadywać kolegów o podobnej porze (ta sama wskazówka) w innych miejscach (nowy zwyczaj, ta sama nagroda), a niedługo nałóg udało się przezwyciężyć.

Podziękujesz sobie

We wspomnianym w opisie badania Norcrossa kluczowym okresie trzech miesięcy od powzięcia postanowienia najważniejsza okazała się u badanych gotowość do zmian i wiara we własne możliwości – to te czynniki, a nie np. wsparcie innych osób, decydowały o powodzeniu planów. Wsparcie dla naszych starań stawało się jednak decydującew kolejnych tygodniach. Jego brak może bowiem zwiększyć poziom kortyzolu (hormonu stresu) we krwi, co przełoży się na silniejsze uczucie niepokoju, a to negatywnie wpływa na naszą zdolność do realizowania postanowień. Badacze nawyków zwracają uwagę na kontekstowość tego rodzaju zachowań, a o kontekście często decyduje nasze środowisko społeczne. Dlatego oprócz treningu samokontroli, eliminowania pokus oraz zastępowania złych zwyczajów dobrymi warto zadbać o to, by ludzie, z którymi spędzamy najwięcej czasu, byli świadomi naszych postanowień. Podejmowaniu lepszych decyzji sprzyja także wyobrażanie sobie siebie w przyszłości: zdrowszego, bogatszego, szczęśliwszego. Pomaga to przezwyciężyć pokusy, których pełna jest teraźniejszość. Wiąże się z tym jednak pewien problem, który zauważył zespół psychologa Dana Gilberta, prowadząc badania (opisane w „Journal of Cognitive Neuroscience”) z wykorzystaniem obrazowania pracy mózgu podczas takich mentalnych podróży w czasie. Naukowcy ustalili, że kluczowy jest dla nich obszar mózgu znany jako vmPFC (brzuszno-przyśrodkowa kora przedczołowa), odpowiadający m.in. za kontrolę reakcji związanych z emocjami. Aktywność w tym obszarze mózgu zwiększa się, kiedy ludzie myślą o sobie, a kiedy myślą o innych ludziach – maleje. Z jednym ważnym zastrzeżeniem: owszem, vmPFC działa na pełnych obrotach, kiedy myślimy o sobie, ale tylko o naszym ja w teraźniejszości. Kiedy uczestnicy eksperymentu wyobrażali sobie siebie w przyszłości, aktywność w tym obszarze malała, jak gdyby dla mózgu chodziło o inną osobę. Prawdopodobnie m.in. dlatego tak łatwo przychodzi nam obarczanie tej „innej osoby” konsekwencjami wszelkich naszych szkodliwych przyzwyczajeń. Badania Norcrossa pokazują, że wielu ludziom udaje się zrealizować postanowienia noworoczne. Czasami nie dzieje się to za pierwszym razem, ale większość osób postanawiających coś na Nowy Rok zachęcona sukcesami, choćby nietrwałymi, wraca do postanowień w kolejnych latach, aż do skutku. Dlatego zmieniając kalendarze, warto spróbować zmienić także siebie – łatwiej nie przyjdzie nam to w żadnym innym okresie. A nasze przyszłe ja z pewnością będzie nam wdzięczne. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 3/2017
Więcej możesz przeczytać w 3/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2017 (1770)

  • Takiego stycznia jeszcze nie było 15 sty 2017, 20:00 Mamy ledwie początek roku i połowę miesiąca, a w Polsce zdarzyło się tyle, że można by tym obdzielić kwartał. O wielu wydarzeniach piszemy w tym (i poprzednim) wydaniu „Wprost”. Oto ich subiektywny ranking. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 15 sty 2017, 20:00 NAJCIEKAWSZA PLOTKA UBIEGŁEGO TYGODNIA BRZMI: Jakub Bierzyński, doradca wizerunkowy Ryszarda Petru i jego partii, miał rzucić papierami po maderskiej aferze i już nie pracuje dla ugrupowania. Dla Nowoczesnej to duża strata, bo to on miał... 6
  • Spięcie tygodnia 15 sty 2017, 20:00 Dominik Tarczyński poseł PiS Schetyna przegrał PRZEZ CAŁY CZAS TRWANIA PROTESTU OPOZYCJA, GŁÓWNIE GRZEGORZ SCHETYNA, starała się o to, żeby Polska przegrała. To, co wydarzyło się w ubiegłym tygodniu, widzę jako kapitulację... 8
  • Obraz tygodnia 15 sty 2017, 20:00 12,8 mln Sprzedaż biletów na polskie filmy w 2016 r. osiągnęła nienotowany od wielu lat wynik. Rekordowa okazała się również frekwencja kinowa, która wyniosła ponad 51,5 mln. Współczuję córce pana Krzysztonka (krakowski radny PO),... 9
  • Info radar 15 sty 2017, 20:00 Wojny informatyczne Ministrowie rozwoju oraz cyfryzacji domagają się, by resort edukacji przywrócił do programu nauczania klas 1-3 szkół podstawowych założenia nauczania informatyki przygotowane przez ekspertów. W minionym tygodniu... 10
  • Lewo Prawo 15 sty 2017, 20:00 Granice lojalności Magdalena Środa PRZEZ SETKI LAT NIE DOPUSZCZANO KOBIET DO POLITYKI, TWIERDZĄC, ŻE „Z NATURY” SIĘ DO TEGO NIE NADAJĄ, bo są emocjonalne, histeryczne, zmienne, swoje myślenie opierają na intuicjach, a nie na zasadach,... 11
  • Zdarzyło się jutro 15 sty 2017, 20:00 Pablo Escobar i święty Kit. A może i nieświęty. 15
  • Krajobraz po bitwie, czyli 7 pytań o przyszłość 15 sty 2017, 20:00 PiS jest największym wygranym parlamentarnej wojny o budżet i media, choć sam ją wywołał i musiał się wycofać z niektórych pomysłów. Największym przegranym jest Platforma Obywatelska. Ale cała opozycja wyszła poobijana z tej walki. 17
  • Schetyna przegrał 15 sty 2017, 20:00 Szef PO chciał wywołać destabilizację państwa, która mogła skutkować przyblokowaniem Polsce środków unijnych – mówi Paweł Kukiz, lider ugrupowania Kukiz’15. 20
  • Kukiz o działaniach Schetyny: Mogły się skończyć przyblokowaniem Polsce środków z UE 15 sty 2017, 20:34 Szef PO chciał wywołać destabilizację państwa, która mogła skutkować przyblokowaniem Polsce środków unijnych – mówi w rozmowie z Joanną Miziołek Paweł Kukiz, lider ugrupowania Kukiz’15. 20
  • Tajemnice KOD 15 sty 2017, 20:00 Afera finansowa pogrąża Mateusza Kijowskiego, lidera Komitetu Obrony Demokracji. W KOD spekuluje się, że na czele ruchu może stanąć Władysław Frasyniuk lub Andrzej Rzepliński. 22
  • Wszystkie interesy Kijowskiego 15 sty 2017, 20:00 Dotarliśmy do dokumentów pokazujących, że niezwykła kariera biznesowa Mateusza Kijowskiego zaczęła się już 15 lat temu. 24
  • Bunt młodych 15 sty 2017, 20:00 Frakcja młodych w PO wypowiada wojnę Grzegorzowi Schetynie. Cel? Jesienne przejęcie władzy w regionach. 26
  • Trucie Polaków 15 sty 2017, 20:00 O smogu oficjalnie dowiadujemy się dopiero wtedy, gdy normy dla szkodliwych pyłów przekraczane są wielokrotnie. Urzędnicze regulacje nie zdają egzaminu. 29
  • Prawicy walka ze smogiem 15 sty 2017, 20:00 EWA WANAT Prawica wierzy w wiele rzeczy, których gołym okiem nie widać, ale akurat nie w smog, o którym nie wspominają ani Biblia, ani Katechizm Kościoła katolickiego, ani Roman Dmowski. Nawet minister zdrowia uważa, że smog istnieje... 33
  • Niepotrzebny szlaban na węgiel 15 sty 2017, 20:00 Regularnie powraca pomysł zakazu stosowania węgla w domowych piecach albo w ogóle paliw stałych. Czarne złoto nie musi jednak wcale okazać się czarnym ludem. 34
  • Jak się zarabia na smogu 15 sty 2017, 20:00 Jeden sprzedaje maski przeciwpyłowe, inny tlen w puszkach. Wszyscy chcą zarobić na brudnym powietrzu i mieć z tego czysty zysk. 36
  • Rozgrywki okołogimnazjalne 15 sty 2017, 20:00 Referendum w sprawie gimnazjów to szczyt hipokryzji. PO wspierana przez ZNP odrzuciła niedawno identyczny wniosek. 38
  • Gdyby to była zwyczajna rodzina 15 sty 2017, 20:00 Przemysław Wałęsa mógł zostać wybitnym sportowcem. Jednak podobnie jak siedmioro jego rodzeństwa był synem jednego z dwóch najbardziej znanych Polaków. 41
  • Ferie pod palmami 15 sty 2017, 20:00 Kurorty przeżyją najazd polskich turystów. O 33 proc. wzrosło zainteresowanie zimowym wypoczynkiem. Czy to efekt 500+? 44
  • Stare auta, nowa miłość 15 sty 2017, 20:00 Nostalgia za samochodami z okresu PRL jest jak ówczesne samochody – deficytowa i awaryjna. 46
  • Jerzy Mazgaj: Wizerunek można komuś zepsuć w sekundę 15 sty 2017, 20:00 Prezydent Trump bankrutował cztery razy. Na prezydenta się nie wybieram, ale bankrutować raz jeszcze bym nie chciał – mówi były prezes Almy. Zdecydował się przerwać milczenie i udzielić nam pierwszego wywiadu od czasu wybuchu kryzysu w znanej sieci delikatesów. 50
  • Crowdfundingowi naciągacze 15 sty 2017, 20:00 Gdy brakuje pieniędzy na realizację pomysłu, możesz poprosić o nie internautów. Niestety, podobnie postępują oszuści. 54
  • Hossa Bessa 15 sty 2017, 20:00 Afera kremowa Włoskie Ferrero przeżywa czekoladowy kryzys. Po tym, jak europejski nadzór ds. żywności podał, że w nutelli mogą się znajdować rakotwórcze substancje, media informowały, że słynny krem znika z części włoskich... 56
  • Know How 15 sty 2017, 20:00 Motocykl na śnieg Lubisz śnieg i motocykle? Producent tych ostatnich, Christini, stworzył motocykl, który zamiast kół ma gąsienicę. Ta hybryda, pół motocykl, pół śniegowiec, ma pozwolić na motocyklowe wypady za miasto nawet w... 57
  • Trump w Białym Domu 15 sty 2017, 20:00 Nowy prezydent USA obejmuje urząd w atmosferze histerycznego sprzeciwu amerykańskich elit. Tymczasem lepiej trzymać za niego kciuki, bo na świecie dawno nie było równie niebezpiecznie. 58
  • Europejscy poligamiści 15 sty 2017, 20:00 Wielożeństwo ma się w nowoczesnej Unii Europejskiej świetnie, choć jest nielegalne. Przykład rodziny Tatari pokazuje, że nie bardzo wiadomo, co zrobić z powszechnymi u muzułmanów praktykami. 64
  • W świecie robotów 15 sty 2017, 20:00 Telewizor o grubości dwóch milimetrów czy elektryczne auto przyspieszające w dwie sekundy do setki. Targi CES pokazały, co nas czeka w 2017 r. 66
  • Ciężki oddech 15 sty 2017, 20:00 Palenie papierosów i substancje drażniące z wdychanego powietrza, czyli smog, powodują przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Dziś to czwarta przyczyna zgonów na świecie. 68
  • 7 pomysłów na zimę 15 sty 2017, 20:00 Jeśli nie narty, to co? Podpowiadamy, jak spędzić zimowy urlop w niebanalny sposób. 70
  • ASX – bestseller gotowy na nowe wyzwania 15 sty 2017, 20:00 Mitsubishi ASX 2017 ma odświeżony wygląd i zmodernizowane wnętrze. Dzięki całej gamie wersji wyposażenia, silników i napędów klienci mogą dopasować auto do własnych potrzeb. 73
  • Łatwa deklaracja i trudna realizacja 15 sty 2017, 20:00 Zaczyna się trzeci tydzień stycznia – nadchodzi czas porzucania noworocznych postanowień. Dlaczego ich nie realizujemy? Czy zniechęcamy się brakiem efektów, czy też ma to inne uzasadnienie? Jak to zmienić? 74
  • Tajemnica porucznika Ordona 15 sty 2017, 20:00 Fortyfikacje reduty Ordona zawsze były większe niż w rzeczywistości. Rolę armat odgrywały strofy narodowego wieszcza, tworząc legendę patriotów kładących bez wahania głowę na szafocie historii. 77
  • Hollywood made in China 15 sty 2017, 20:00 To nie przypadek, że akcja wchodzącego do kin „Wielkiego Muru” toczy się w Państwie Środka. Hollywood potrafi przypodobać się Chińczykom, którzy uratowali finanse niejednego amerykańskiego filmu. 80
  • Majchrzak: Moim obowiązkiem jest wiedzieć, chcieć i potrafić 15 sty 2017, 20:00 Rolą w filmie Jana Jakuba Kolskiego „Las, 4 rano” Krzysztof Majchrzak po dziesięciu latach wraca na ekrany kin. 84
  • Wzrok wstecz, Globy zdobyte 15 sty 2017, 20:00 „La La Land” Damiena Chazelle’a, triumfator tegorocznych Złotych Globów, to udana wariacja na temat dawnych musicali. 87
  • Głowa wysoko podniesiona 15 sty 2017, 20:00 Gdyby w polskiej literaturze nie pojawił się Janusz Głowacki, trzeba by go wymyślić. Bo jest jej potrzebny jak sole trzeźwiące. 88
  • Kuroń – święty ateista? 15 sty 2017, 20:00 O tym, dlaczego w postaci Jacka Kuronia zawierają się polskie sprzeczności, przed premierą „Pasji według św. Jacka” w Teatrze Powszechnym mówi autorka sztuki Małgorzata Sikorska-Miszczuk. 91
  • Wydarzenie 15 sty 2017, 20:00 MUZYKA Noblisty dzieła zebrane Archiwalne nagrania najważniejszych artystów w historii muzyki popularnej długo były traktowane przez koncerny płytowe dość nieufnie, pozostając pod względem edytorskim daleko w tyle za… wydawnictwami... 92
  • Edyta Herbuś: To się państwu spodoba 15 sty 2017, 20:00 ŻYJEMY W BARDZO SZYBKICH CZASACH, ALE JA NIE CHCĘ ULEGAĆ TEJ PRESJI. DBAM O TO, CO DLA MNIE WAŻNE. Zostawiam przestrzeń na doświadczanie, wzrastanie. Chcę być tu i teraz, bo ta chwila przecież już nigdy nie wróci. Cieszyć się każdym... 96
  • Jak fałszuje czerwona orkiestra 15 sty 2017, 20:00 Niemiecka lewica do spółki z rosyjską propagandą rozpętały prawdziwą histerię z powodu pojawienia się w Polsce kilku tysięcy amerykańskich żołnierzy. Ich rolą jest nie tylko studzenie zapędów Putina, ale także trwałe... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany