Dworce grozy

Dworce grozy

Policjanci i pseudokibice na dworcu PKP Katowice (fot. katowice.slaska.policja.gov.pl)
Ataki, zastraszanie podróżnych, kradzieże – z bezpieczeństwem na polskich dworcach jest coś nie tak. Kolejarze chcieliby to zmienić, potrzebne są jednak nowe przepisy.

We Wrocławiu 20-latek zdewastował szybę przeciwpożarową w holu Dworca Głównego. Gdy ochroniarze próbowali go zatrzymać, pobił jednego z nich. Obezwładnili go dopiero wezwani na pomoc SOK-iści, czyli funkcjonariusze Straży Ochrony Kolei. W Poznaniu na Dworcu Głównym do pomieszczenia z monitoringiem wdarł się 28-latek. Bił po twarzy siedzącego tam ochroniarza, groził mu. Miał przy sobie nóż. Znów pomogli SOK-iści – obezwładnili agresora i skuli kajdankami. W Przemyślu zaniepokojony podróżny wezwał patrol SOK do dziwnie zachowującego się pracownika ochrony dworca. 61-letni ochroniarz okazał się mieć ponad półtora promila alkoholu we krwi, bo jak sam wyznał – w trakcie pracy wypił litr wódki i jedno piwo. W Bochni na dworcu kolejowym brutalnie pobito 18-latka, który odprowadzał swoją dziewczynę na pociąg. Miał szczęście, że świadkami zdarzenia byli SOK-iści w cywilu, którzy przerwali napaść. W Przemyślu dwóch pijanych mężczyzn obrzucało podróżnych wyzwiskami, a jeden z nich wymachiwał maczetą. Porządek z nimi zrobili dopiero SOK-iści. W Malborku przed dworcem PKP i na oczach ochrony, która nie zareagowała na całe zajście, pobito 35-letniego mężczyznę. Takich historii można przytoczyć więcej. Łączy je to, że wszystkie wydarzyły się w ciągu ostatnich miesięcy na dworcach kolejowych lub w bezpośrednim sąsiedztwie. I że prowokują pytanie: czy jesteśmy na dworcach kolejowych bezpieczni?

Dworzec to nie kolej

Zacznijmy od pojęć. SOK-iści to funkcjonariusze Straży Ochrony Kolei. Pilnują porządku i bezpieczeństwa na obszarze kolejowym oraz w pociągach i pojazdach kolejowych zgodnie z ustawą o transporcie kolejowym z 28 marca 2003 r. Definiuje ona obszar kolejowy jako miejsca, gdzie znajduje się droga kolejowa, budynki i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy. Ale co kluczowe dla funkcjonariuszy SOK i pasażerów – nie zalicza do niego dworców kolejowych. Te w ustawie określone są jako obiekty przeznaczone do obsługi podróżnych położone przy linii kolejowej. SOK nie musi ich więc chronić. Co więcej, część spółek kolejowych nie ma własnego SOK, mimo że zobowiązuje ich do tego ustawa. Własną straż ma PKP PLK oraz PKP SKM Trójmiasto. Pozostali jak np. WKD, PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa, Dolnośląska Służba Dróg i Kolei we Wrocławiu w ogóle SOK nie mają. Efekt jest dziś taki, że dworce kolejowe chronią dziś prywatne firmy ochroniarskie. Rocznie kosztuje to ok. 60 mln zł. I ochroniarze mają ograniczone uprawnienia, nie mogą np. legitymować podejrzanych, nie są tak przeszkoleni jak SOK-iści, ich szeregi zasilają również przysłani w ramach aktywizacji zawodowej niepełnosprawni. Firmy ochroniarskie często zatrudniają osoby z orzeczeniem niepełnosprawności, bo mogą liczyć na dofinansowanie do płacy i pokrycie kosztów szkoleń i inne przywileje. Oczywiście nie chodzi o samą ideę – słuszną – aktywizacji osób niepełnosprawnych.

Tu jednak na szali jest zdrowie i życie podróżnych. Dla porównania: SOK szkoli się w dwóch ogólnopolskich ośrodkach: Zbąszyniu k. Poznania i w Przemyślu. – Przed przystąpieniem do służby w Straży Ochrony Kolei adepci muszą poznać techniki interwencyjne, środki przymusu bezpośredniego, zakres czynności wyjaśniających, postępowań mandatowych itp. Poznają procedury bezpieczeństwa obowiązujące w przypadku wystąpienia zagrożeń, także terrorystycznych. Sprawdzamy też ich predyspozycje psychologiczne – wylicza Marcin Żywiołek, rzecznik prasowy SOK. Sytuacja więc wygląda często tak, że kiedy na dworcu coś się dzieje, do interwencji wzywani są funkcjonariusze SOK, którzy są w okolicy. Codziennie SOK-iści podejmują ok. 500 interwencji. Głównie chodzi o chuligańskie wybryki, kradzieże i wykroczenia typu: zginął towar z wagonów towarowych, ktoś zdewastował ważne urządzenia, ukradł fragment torów, sieci trakcyjnej lub przejazdu kolejowego albo błąka się po torach. Rzadko, ale bywa, że znudzone dzieci obrzucają kamieniami pociągi. Kilka tygodni temu SOK-iści z Dębicy ratowali nawet psa, którego ktoś przywiązał do torów. Udało się go odwiązać w ostatniej chwili.

Trzech na jednego

Problem nie kończy się na tym, kto ochrania dworce. Rozwiązania wymaga też kwestia uprawnień funkcjonariuszy SOK. Mogą oni legitymować podejrzanych lub świadków zdarzenia, zatrzymać tych, którzy popełnili przestępstwo lub wykroczenie (ale tylko po to, aby oddać w ręce policji), kontrolować w uzasadnionych przypadkach samochody poruszające się po terenie kolejowym oraz ukarać mandatem wandali. Nie mają jednak dostępu do policyjnej bazy danych, aby sprawdzić, czy zatrzymana osoba jest poszukiwana listem gończym. Najwyższa Izba Kontroli na początku tego roku przedstawiła raport o bezpieczeństwie przewozów kolejowych.

Brak dostatecznych uprawnień SOK-istów i niewłączenie dworców do infrastruktury kolejowej NIK zaliczył do 10 barier obniżających bezpieczeństwo przewozów kolejowych. „Niepokoi również fakt, że dworce kolejowe, które rocznie obsługują ok. 300 mln pasażerów, nie są objęte systemem zarządzania bezpieczeństwem na kolei, bo w ustawie o transporcie nie zostały zalicz maczetą one do elementów infrastruktury kolejowej. Co więcej, część dworców nie jest przygotowana do prowadzenia działań ratunkowych oraz ewakuacji pasażerów w przypadku wystąpienia pożaru lub innych zagrożeń, w tym o charakterze terrorystycznym” – czytamy we wnioskach pokontrolnych. W związku z tym wśród zaleceń NIK skierowanych do ministra infrastruktury znalazł się punkt mówiący o konieczności podjęcia działań, które umożliwiłyby zaliczenie dworców do infrastruktury kolejowej, a co za tym idzie – przejęciem zadań obecnej ochrony przez SOK.

Powstanie nowa Straż?

Remedium na bolączki SOK-istów miała być ustawa, której projekt opracowała w 2016 r. jeszcze poprzednia ekipa MSWiA. SOK powróciłaby do swojej nazwy sprzed 100 lat – Straż Kolejowa. Miałaby podlegać Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji i stałaby się wyspecjalizowaną policją kolejową. Projekt trafił już nawet pod obrady Komitetu Stałego Rady Ministrów, ale utknął w sejmowej zamrażarce. Zapytane o powody tej decyzji MSWiA odpowiada lakonicznie: „po przeprowadzonych konsultacjach oraz analizie uwag i opinii zgłoszonych do projektu ustawy na obecnym etapie podjęto decyzję o wstrzymaniu dalszych prac nad tym projektem”. Kolejarze nie wiedzą, co się dzieje, a firmy ochroniarskie bronią swoich interesów. W ostatnich latach zainkasowały mocne ciosy. Poza podniesieniem minimalnej stawki godzinowej dla pracowników, tracą rynek na rzecz dużych przedsiębiorstw państwowych. Własną ochronę stworzyły np. Poczta Polska oraz energetyczni giganci Energa i Tauron.

Z niepokojem przyglądają się temu prywatne agencje ochrony, dla których oznacza to znaczne uszczuplenie przychodów na wartym 10 mld zł rynku. W maju Polski Holding Ochrony (PHO) skierował do premiera Morawieckiego list, w którym pyta o przyczynę i cel zastępowania powszechnie stosowanego od lat w administracji państwowej i spółkach Skarbu Państwa outsourcingu usług ochrony powoływanymi własnymi jednostkami ochroniarskimi. Na drodze do uchwalenia ustawy o Straży Ochrony Kolei mogły też stanąć planowane dla jej funkcjonariuszy przywileje, podobne do tych policyjnych. Stanowiłoby to dodatkowe obciążenie dla budżetu – co zresztą zostało podniesione przez resort finansów na etapie konsultacji międzyresortowych. Bez względu na przyczynę zamrożenia tej ustawy truizmem pozostaje, że jeżeli na polskich dworcach kolejowych mamy się czuć bezpiecznie, musi go pilnować profesjonalna służba. Taka jak Straż Ochrony Kolei. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 28/2018
Więcej możesz przeczytać w 28/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 28/2018 (1843)

  • Łączy nas nie tylko piłka 8 lip 2018, 20:00 To jeden z tych punktów na mapie, które dla większości ludzi, jeśli tam nie trafią, pozostają nieznane. Santoczno jest niewielką wsią, oddaloną o niecałe 20 km od Gorzowa Wielkopolskiego. Liczy sobie nieco ponad 200 mieszkańców. W... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 8 lip 2018, 20:00 PRZY OKAZJI NOWELIZACJI USTAWY O IPN W PIS MOŻNA USŁYSZEĆ, ŻE PREZES TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO JULIA PRZYŁĘBSKA ZAWIODŁA W TEJ SPRAWIE. – Trybunał miał dać wykładnię odnośnie tej ustawy w kwietniu, a tymczasem w czerwcu pani prezes... 6
  • Obraz tygodnia 8 lip 2018, 20:00 50 tys. tegorocznych maturzystów powinęła się noga i nie zdali egzaminu dojrzałości. 13,7 tys. z nich – z więcej niż jednego przedmiotu, nie będą więc mogli przystąpić do poprawki w sierpniu. Wygrany Georgia May Jagger Córka Micka... 9
  • Info Radar 8 lip 2018, 20:00 PiS chce zmienić ordynację do Sejmu? Według naszych informacji po wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2019 r. PiS planuje zmienić ordynację do Sejmu. – Nadal formalnie będzie proporcjonalna, tylko powstanie 100 małych okręgów... 10
  • Sąd Najwyższy, czyli im dalej w las, tym ciemniej 8 lip 2018, 20:00 „W TEJ POLSCE NIGDY ŁADU, ALE NAJMNIEJ TERAZ” – z każdym dniem kryzy- su wokół Sądu Najwyższego stary cytat z Fredry wypełnia się nową treścią. Politycy PiS postanowili podporządkować sobie wymiar sprawiedliwości, więc... 11
  • Awantura o Sąd Najwyższy 8 lip 2018, 20:00 prof. Magdalena Środa, filozofka, feministka Polska przestała być właśnie państwem prawa. Bo niezależne sądownictwo to jego najważniejszy filar. Dla znaczącej części społeczeństwa nie ma to znaczenia. Sądzę, że gdyby zrobić... 14
  • Jestem bardzo zdolny, tylko niedopilnowany 8 lip 2018, 20:00 Na manifestacjach pod Sądem Najwyższym nie ma tłumów, bo nie ma przywódców. To, co proponują dzisiejsi politycy, jest za słabe i za nudne – mówi Lech Wałęsa, były prezydent. 16
  • Kampania Wałęsów 8 lip 2018, 20:00 Lech Wałęsa, były prezydent i legenda Solidarności, wraca na scenę polityczną. Chce nie tylko zjednoczyć opozycję, ale też wesprzeć syna w wyścigu o prezydenturę Gdańska. 20
  • Pięć raf polskiej dyplomacji 8 lip 2018, 20:00 Poznaliśmy kulisy rządowej strategii odbudowania relacji z Izraelem. W tle są gry dyplomatyczne, duże pieniądze, ambicje polityków, a nawet Watykan. 25
  • Przełomowa deklaracja 8 lip 2018, 20:00 Odkąd sięga moja pamięć, nie znam takiego przypadku, aby deklaracja premiera Izraela stawiała znak równości między przejawami wrogości wobec Żydów i wobec jakiegokolwiek innego narodu na świecie. Tak dla państwa żydowskiego, jak i... 29
  • Polacy mają potrzebę wspólnoty 8 lip 2018, 20:00 Ludzie domagają się od samorządowców: dajcie nam przestrzeń, gdzie możemy się spotykać, działać – mówi Jacek Sutryk, kandydat na prezydenta Wrocławia. 30
  • Tęsknię za Polską, której już nie ma 8 lip 2018, 20:00 fogelman 32
  • Wakacje nad Morzem Śródziemnym 8 lip 2018, 20:00 Plaża jest od tego, żeby stawiać zamki z piasku albo żeby zakopać się w nim po szyję, albo żeby biegać po niej z psem. Plaża nie jest do tego, żeby na nią wypływały zwłoki dzieci. Od początku roku w Morzu Śródziemnym utonęło... 35
  • Psie fanaberie i kocia przesada 8 lip 2018, 20:00 Polacy zwariowali na punkcie czworonogów. Przebierają je, zapisują do żłobków, a nawet malują im paznokcie. I wydają na nie więcej niż na dzieci. 37
  • Do serca przytul psa 8 lip 2018, 20:00 Jeśli co 40. z nas przygarnie zwierzę, schroniska nie będą potrzebne – mówi Dorota Sumińska, doktor zwierząt. 40
  • Nie rozumiem kotów 8 lip 2018, 20:00 Psy zawsze mocno zaprzątały moją wyobraźnię, były miejskie… Koty mają inny styl życia, są mniej zależne od człowieka – opowiada Szymon Majewski. 41
  • Morze… będzie rekord 8 lip 2018, 20:00 To będzie wyjątkowe lato dla polskiego morza. Nad Bałtykiem mogą paść kolejne rekordy – temperatury i liczby turystów. 42
  • Witamy w imprezowni 8 lip 2018, 20:00 Tanie kwatery i tanie loty sprawiły, że prawie każdego stać na podróżowanie. Najbardziej atrakcyjne polskie miasta zaczynają walczyć z nadmiarem odwiedzających. 44
  • Dynastia po polsku 8 lip 2018, 20:00 Prawdziwych biznesowych rodów w Polsce nie ma. Są tylko bogaci rodzice, którzy teraz przekazują fortuny dzieciom. Ile z nich nie przehula rodzinnego majątku, a da początek pierwszym dynastiom polskiego biznesu? 48
  • Hossa Bessa 8 lip 2018, 20:00 Solaris do Hiszpanii Po miesiącach poszukiwań w końcu jest: producent autobusów Solaris znalazł inwestora dla swojej firmy. Spółkę z podpoznańskiego Bolechowa ma przejąć hiszpański producent pociągów i tramwajów CAF. Solaris to... 57
  • Portfel cyfrowych dzieci 8 lip 2018, 20:00 Pokolenie nastolatków, nazywane generacją Z, jest przedsiębiorcze, odporne na reklamę i ma nastawienie konsumpcyjne. Pozyskanie ich będzie nie lada wyzwaniem dla banków. 58
  • Ile zarabia sędzia 8 lip 2018, 20:00 Szymon Marciniak, polski sędzia piłkarski, pożegnał się z mundialem. Jednak finansowo narzekać nie może. 60
  • Dworce grozy 8 lip 2018, 20:00 Ataki, zastraszanie podróżnych, kradzieże – z bezpieczeństwem na polskich dworcach jest coś nie tak. Kolejarze chcieliby to zmienić, potrzebne są jednak nowe przepisy. 62
  • Know How 8 lip 2018, 20:00 Rower na sterydach Duży, niemal profesjonalny góral wspomagany silnikiem elektrycznym? Taka filozofia jazdy budziła moje zdziwienie, bo klasa e-bike’ów, czyli rowerów elektrycznych, kojarzy się raczej z rowerami dla osób starszych. Ale... 64
  • Na wroga trzeba patrzeć realistycznie 8 lip 2018, 20:00 Z całym szacunkiem dla Polski, ale USA mają swoje interesy na całym świecie, dlatego nie możemy umieszczać w każdym kraju po jednej dywizji – mówi George Friedman, gdy „Wprost” pyta go o obecność u nas wojsk amerykańskich. 67
  • Gry wojenne doktora Friedmana 8 lip 2018, 20:00 Ile dywizji i jak szybko Stany Zjednoczone mogą w razie konfliktu z Rosją wysłać do Polski, to jest najważniejsze pytanie, przed jakim stoicie – mówi dr George Friedman, autor bestselleru „Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek”, w którym Polskę obsadza w roli regionalnego... 68
  • Trump na wojnie z imigrantami 8 lip 2018, 20:00 Prezydent USA na uszczelnianiu granicy może zyskać więcej niż jego przeciwnicy na filozofii otwartych drzwi. 71
  • Ironman z cukrzycą 8 lip 2018, 20:00 W leczeniu cukrzycy wysiłek fizyczny jest traktowany na równi z leczeniem farmakologicznym – mówi Eugeniusz Śnieżko, triathlonista. 74
  • Uzdrowić zdrowie 8 lip 2018, 20:00 Potrzebna jest dyskusja ponad podziałami na temat zdrowia. To w zasadzie ostatni moment – uważa dr Janusz Meder, prezes Polskiej Unii Onkologii. 76
  • Wdrażałem model niemiecki 8 lip 2018, 20:00 Mnie już w Trójce nie ma, a moja piosenka tam jest. To rodzaj kontaktu ze słuchaczami. Bo ludzie są w porządku – przekonuje Artur Andrus. 80
  • Maluchem ku sławie 8 lip 2018, 20:00 W kraju prawie nieznana, za granicą Karolina Sofulak powoli wyrasta na gwiazdę. Właśnie wygrała Europejski Konkurs Reżyserii Operowej. 84
  • Czasami gram gwiazdę 8 lip 2018, 20:00 Piosenki są jak moje dzieci, które wypuszczam w świat. Chcę, żeby innym pomogły – mówi Stanisława Celińska, aktorka i piosenkarka, która wydała album „Malinowa”. 86
  • Wydarzenie 8 lip 2018, 20:00 Otchłań mroku „Ostre przedmioty”, reż. Jean-Marc Vallée, twórca Marti Nixon, HBO/HBO GO Nikogo już nie dziwi, że jakościowe seriale reżyserują topowi reżyserzy. Dla znanego m.in. z oscarowego „Witaj w klubie” Jeana-Marca Valée... 88
  • Film 8 lip 2018, 20:00 Śmierć przy prosecco „Ostatnie prosecco hrabiego Ancillotto”, reż. Antonio Padovan, Aurora ZWŁOKI HRABIEGO ZNALEZIONO NA CMENTARZU. Z pustą fiolką po lekach nasennych i (również pustą) butelką po prosecco. Dowody wskazują na... 89
  • Muzyka 8 lip 2018, 20:00 Reanimacja niepotrzebna Bycie kompozycyjnym talentem, który momentami ociera się o geniusz, stwarza ten problem, że ludzie cały czas czekają na rzeczy wiekopomne. I mają problem z tym, że tworzy się muzykę lekką, łatwą i przyjemną,... 90
  • Kalejdoskop 8 lip 2018, 20:00 Bal manekinów Gombrowicz – wiadomo, doczekał się pokaźnej biblioteki o swojej twórczości i o swoim życiu. Jednak pewne fakty wciąż pozostają nieznane – Magdalena Miklasz odkryła na przykład, że był pisarzem nudnym. A było to... 91
  • Książka 8 lip 2018, 20:00 Anatomia rozpadu GRETA GETLER UDANIE DEBIUTUJE POWIEŚCIĄ, KTÓRA JEST BOLESNĄ SPOWIEDZIĄ 30-LETNIEJ KOBIETY. Bolesną, bo odkryła pustkę swojego życia i własne niespełnienie, którego najbardziej wyrazistym znakiem jest bezdzietność.... 92
  • Gorąca, wakacyjna premiera w Teatrze Capitol! 8 lip 2018, 20:00 Gdy noc poślubna zmienia się w koszmar, publiczność śmieje się do łez! 93
  • Lud 8 lip 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Nie interesuję się specjalnie polityką i bardzo sobie tę cechę cenię. Niewidzenie i nieinteresowanie się pozwala jakoś przeżyć to, co normalnie zapewne kosztowałoby mnie mnóstwo nerwów. Ostatnio jednak zdarzyło... 95
  • Jak nie dać się oszukać producentom żywności 8 lip 2018, 20:00 RADZI Anna Makowska, dietetyczka i blogerka Ostatnio statnio w sklepie znalazłam gotowe do wypicia espresso w plastikowym kubku. Jak zwykle sprawdziłam skład. Okazało się, że coś, co było sprzedawane jako kawa, w rzeczywistości było... 96
  • Próbuję iść drogą Jana Pawła II 8 lip 2018, 20:00 Moje marzenia nie dotyczą już medali, teraz ważne jest dla mnie to, by innym pomagać odnosić sukces 97
  • Trzej Królowie ze Strasburga i ACTA 2.0 8 lip 2018, 20:00 Kurz wygrał wybory, bo mówił imigrantom „dość”, ale na posiedzeniu w Brukseli siedział jak mysz pod miotłąBoh trojcu lubit. To rosyjskie przysłowie pasuje do listy gości Parlamentu Europejskiego podczas ostatniego przed wakacjami... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany