Madryt oddala się od UE

Madryt oddala się od UE

Madryt
Madryt / Źródło: Flickr / Przemek P./https://szarada.net/okreslenie-z-krzyzowki/patron-stadionu-w-madrycie/
Hiszpanię czekają przyspieszone wybory, w których antyimigracyjna i antyeuropejska partia Vox ma szansę wejść do rządu.

Mniejszościowy hiszpański rząd Pedro Sáncheza upadł, bo parlament (Kortezy) nie przyjęły jego budżetu. W chwili zamykania tego wydania „Wprost” data przedterminowych wyborów nie była jeszcze znana, ale wiele wskazuje na to, że może do nich dojść jeszcze przed majowymi wyborami do europarlamentu. To bardzo dobra wiadomość dla eurosceptycznej partii Vox, która z poparciem na poziomie kilkunastu procent może się stać częścią konserwatywnej koalicji, mogącej przejąć władzę w Madrycie. Podobny wynik Vox może także osiągnąć w wyborach do Parlamentu Europejskiego, co oznacza, że broniące tradycyjnych wartości ugrupowanie może stać się kolejną nową partią w Europie, która zmieni dotychczasowy układ sił w Brukseli.

Czasy, w których Hiszpanią rządziły na zmianę dwie przewidywalne pod każdym względem proeuropejskie partie: Partia Ludowa (PP) i socjaliści z PSOE, minęły już kilka lat temu. Na scenie politycznej zadebiutowały neomarksistowska partia Podemos i centrowe Ciudadanos, uniemożliwiając dotychczasowym liderom samodzielne rządy. Odkąd do tej politycznej czwórki dołączył pod koniec ubiegłego roku Vox, sytuacja jeszcze bardziej się skomplikowała. Dziś w Hiszpanii nawet koalicja dwóch partii może się okazać zbyt wątła, żeby rządzić. Szersze sojusze wydawały się jeszcze niedawno niemożliwe do zrealizowania. Jednak 10 lutego konserwatyści z Partii Ludowej wraz z centrową Ciudadanos i populistami z Vox zorganizowali w centrum Madrytu wielki wiec, w którym wzięły udział setki tysięcy Hiszpanów. Protestujący domagali się zwołania przedterminowych wyborów i dymisji premiera. Kilka dni później Sánchez – po tym, jak Kortezy nie uchwaliły budżetu – chcąc nie chcąc, znalazł się w sytuacji przymusowej i ogłosił termin przyspieszonych wyborów: 28 kwietnia.

Powrót do korzeni

Liberalne elity Europy były do niedawna spokojne o Hiszpanię. I rzeczywiście, fala trumpizmu długo tam nie docierała. Do czasu. Pod koniec ubiegłego roku do regionalnego parlamentu Andaluzji dostali się bowiem politycy nowej partii Vox, obiecujący w swojej kampanii „konserwatywną rekonkwistę”. Partia, która jeszcze rok temu miała w całym kraju ledwo kilka tysięcy członków, zdobyła w najludniejszym regionie Hiszpanii aż 12 miejsc w lokalnym parlamencie. Mimo apeli z Francji, żeby stworzyć „kordon sanitarny” wobec tego prorodzinnego i antyimigracyjnego ugrupowania, Partia Ludowa i Ciudadanos podpisały z Vox umowę o poparciu przez populistów regionalnego rządu w Andaluzji. Media już zresztą zarzucają konserwatysom i Ciudadanos, że przejęły część postulatów skrajnej prawicy. Vox powstał w grudniu 2013 r., ale zaczęło być o nim głośno dopiero 7 października 2018 r. Na zjazd partii w madryckim centrum kongresowym Vistalegre przyjechało 10 tys. zwolenników.

To był frekwencyjny rekord, o którym na początku swej aktywności Podemos i Ciudadanos mogły tylko marzyć. Vox zarejestrował 43-letni dziś Santiago Abascal, ale partię współtworzył z José Antonio Ortegą Larą, byłym urzędnikiem więziennym z Kraju Basków, którego przez dwa lata przetrzymywali w zamknięciu terroryści z ETA. Trudno się więc dziwić, że ostra krytyka separatystów to jeden z najważniejszych rysów programowych Vox. Wielu członków nowej partii, w tym sam Abascal, to byli działacze Partii Ludowej rozczarowani jej centrowym kursem i biernością wobec ataków na spuściznę generała Franco czy separatystycznych dążeń Katalonii. Jak przekonuje na wiecach Abascal, jego partia „jest patriotyczną alternatywą dla Hiszpanów, którzy chcą bronić najważniejszych dla siebie wartości wyniesionych z domu”. Vox zapowiada więc wielki powrót do idei scentralizowanej politycznie Hiszpanii i chce zrezygnować z podziału kraju na autonomiczne wspólnoty (do których należy Katalonia). Nie od razu oczywiście, bo – jak tłumaczy Abascal– potrzebna jest najpierw zmiana konstytucji, o co łatwo nie będzie. Według komentatorów to właśnie zdecydowana krytyka katalońskich separatystów przyniosła Voxowi tak spektakularny polityczny sukces. Nie dziwi więc, że podobną retorykę zaczynają przejmować zarówno PP, jak i Ciudadanos. Na wspomnianym już wspólnym antyrządowym wiecu w Madrycie politycy tych ugrupowań wzywali do ukarania separatystów. Okazja ku temu akurat się nadarza.

Proceduralny wodewil

W ubiegłym tygodniu rozpoczął się proces 12 katalońskich polityków, spośród których dziewięciu jest oskarżonych o bunt i łamanie hiszpańskiej konstytucji. Sąd Najwyższy w Madrycie ma zbadać rolę, jaką oskarżeni odegrali w przeprowadzeniu 1 października 2017 r. referendum niepodległościowego. 90 proc. głosujących opowiedziało się za oderwaniem od Hiszpanii. Ponieważ jednak stanowili oni tylko 43 proc. uprawnionych do głosowania, rząd hiszpański uznał referendum za nielegalne i w ciągu kilku tygodni przejął pełną kontrolę nad zbuntowaną prowincją. Oskarżonym grozi kara 25 lat więzienia. Jednym z nich jest Oriol Junqueras, były wicepremier Katalonii.

Jego obrońca, Andreu Van den Eynde, nazwał proces proceduralnym wodewilem i uznał, że jest on od początku upolityczniony, bo „dążenie do samostanowienia nie jest w Unii Europejskiej zabronione”. Na rozprawie obecni są przedstawiciele partii Vox, którzy wnieśli skargę obywatelską, do której prawo ma każdy obywatel ze względu na ważny interes publiczny. Vox chce zadbać o to, aby oskarżenie o rebelię pozostało na stole nawet wtedy, kiedy prokurator zmieni zdanie po przesłuchaniach. Vox dobrze wyczuwa społeczne nastroje. Hiszpanie są zmęczeni kunktatorskim postępowaniem rządu socjalisty Sáncheza, a wcześniej także konserwatysty Rajoya wobec separatystów. Według sondażu opublikowanego w grudniu ubiegłego roku w dzienniku „ABC”, prawie 60 proc. respondentów uznało, że Madryt powinien ściślej kontrolować rząd Katalonii. Spada też poparcie dla niepodległości w samej Katalonii.

Według grudniowego sondażu NC Report 52 proc. Katalończyków sprzeciwia się secesji. Na tej fali rosnącej niechęci do separatyzmu sporo można w tej chwili w Hiszpanii ugrać. Premier Sánchez ten moment przeoczył. Dlatego przegrał głosowanie o budżet. Mimo że ugiął się przed żądaniami katalońskich separatystów zasiadających w Kortezach i przystał na to, aby stali się stroną negocjacji Katalonii z hiszpańskim rządem, katalońscy posłowie i tak nie poparli jego budżetu, doprowadzając do upadku jego rządu, który, gdy piszę ten tekst, jeszcze trwa, ale wchodzący w jego skład politycy – jak wynika z m.in. z ich radiowych wypowiedzi – są przekonani, że wyznaczenie daty przedterminowych wyborów jest kwestią najbliższej przyszłości. Stwarza to szansę na powrót do władzy konserwatywnej Partii Ludowej. Była ona długo równie pobłażliwa wobec katalońskich separatystów co socjaliści. Teraz jednak PP oskarża Sáncheza o zdradę i przejmuje ostre hasła Voxu, zresztą nie tylko te dotyczące separatystów. Łatwo sobie więc wyobrazić powtórzenie na szczeblu centralnym koalicji ludowców z Ciudadanos i Voxem. To zaś oznacza, że Madryt przestanie być bezpieczną dla dotychczasowego układu sił w UE stolicą. Proeuropejscy konserwatyści z Partii Ludowej i Ciudadanos ryzykują wytykanie palcem przez Brukselę, ale raczej nie będzie wybrzydzać, bo czego się nie robi dla władzy.

Okładka tygodnika WPROST: 8/2019
Więcej możesz przeczytać w 8/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 8/2019 (1874)

  • Polska musi mieć własny głos 17 lut 2019, 20:00 Jaki jest bilans warszawskiego szczytu w sprawie Iranu? O konferencji pisze w tym wydaniu Jakub Mielnik, szef działu Zagranica. Wydaje się, że była niedoceniana. Ostatecznie okazała się wydarzeniem wysokiej rangi i pojawili się na niej... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 17 lut 2019, 20:00 PO WARSZAWIE KRĄŻY NASTĘPUJĄCY ŻART O RAFALE TRZASKOWSKIM I PATRYKU JAKIM: jeden chciał być europosłem, a został prezydentem Warszawy, a drugi chciał być prezydentem, a będzie europosłem. Faktycznie Jaki ma duże szanse na zdobycie... 6
  • Obraz tygodnia 17 lut 2019, 20:00 80 tys. zł odprawy dostanie wylatujący ze stanowiska prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska Kazimierz Kujda, były współpracownik Jarosława Kaczyńskiego, a wcześniej SB Wygrana Tulia – założony w Szczecinie żeński zespół... 9
  • Info radar 17 lut 2019, 20:00 Nowacka problemem dla PSL Rozmowy koalicyjne między PSL i Platformą Obywatelską nie były łatwe. Obie partie skonfliktował nie tylko spór o wyborcze jedynki na listach, lecz także obecność głoszącej lewicowe poglądy Barbary Nowackiej w... 10
  • Kleczkowska już się skończyła 17 lut 2019, 20:00 Rozmowa z Małgorzatą Rożniatowską, aktorką 12
  • Afera lustracyjna w szeregach PiS 17 lut 2019, 20:00 Lewo PRZESZŁOŚĆ TO JEDNA Z NIELICZNYCH RZECZY, KTÓREJ NIE MOŻNA ZMIENIĆ. Rzecz jasna można ją ubarwić, zubożyć, przekłamać lub wyprzeć się jej. Zmienić się nie da. Za jakąś jej część jesteśmy odpowiedzialni; nasza biografia... 14
  • Tusk wraca do gry 17 lut 2019, 20:00 Donald Tusk chce stworzyć nowy projekt polityczny. Ma z nim ruszyć tuż po wyborach europejskich, choć jego wysłannicy już zaczęli dyskretny objazd po kraju. 17
  • Tuska ciągnie do Polski 17 lut 2019, 20:00 Platforma Obywatelska nie kładzie na stół żadnej oferty dla kraju – mówi Rafał Dutkiewicz, były prezydent Wrocławia. 22
  • Wojna przebrzmiałych gwiazd 17 lut 2019, 20:00 Adam Bielan i Michał Kamiński, dwaj politycy, którzy przed laty wspólnie robili PR dla PiS, a później ich drogi się rozeszły, mogą zetrzeć się w tegorocznej kampanii europejskiej. 26
  • Przebiegle czy po kozacku? 17 lut 2019, 20:00 Wydalenie polskiego konsula z Norwegii spotkało się z godnościową reakcją naszego rządu; w imię reguły wzajemności z Polski wydalona została norweska konsul. Nie jest jasne, co naprawdę skłoniło centro-prawicowy rząd w Oslo do... 29
  • Furą albo stopem 17 lut 2019, 20:00 Polska prowincja jest odcięta od świata. Jeśli ktoś nie ma samochodu, siedzi w domu. Komunikacja publiczna nie działa albo działa iluzorycznie. 30
  • Nie kłaniam się każdemu, nie każdemu podam rękę 17 lut 2019, 20:00 Jestem z Polaków dumny, ale niekoniecznie z tych, z których każą być dumni. Jest w nas tak wiele ukrytego bohaterstwa. Całe mnóstwo małych, skromnych, cudownych ludzi o wielkich sercach – mówi piosenkarz Marek Dyjak. 35
  • Sprawiedliwi 17 lut 2019, 20:00 Już parę lat nie kąpałam się w Morzu Śródziemnym. Zastanawiam się, czy wchodząc dziś do jego błękitnej wody, umiałabym nie myśleć o tym, że stało się masowym grobem. Od 2014 r. utonęło w nim 17 852 uchodźców i imigrantów. Do... 39
  • Wolność, nie zakaz 17 lut 2019, 20:00 Idąc dalej tą samą drogą, co przez ostatnie ćwierć wieku, za kilka lat możemy nie mieć żadnej polskiej sieci handlowej, a może nawet żadnego polskiego sklepu. Nie ma w Europie drugiego dużego kraju, który by sobie na to pozwolił – mówi Marzena Gradecka, jedna z najbogatszych... 41
  • Jak dorobić się mieszkania 17 lut 2019, 20:00 Przez 10 lat trzeba odkładać średnią krajową pensję, żeby kupić 60-metrowe mieszkanie w Warszawie. Z jednej strony ceny są zawrotne, z drugiej na pniu wyprzedają się nawet dziury w ziemi. 44
  • Hossa Bessa 17 lut 2019, 20:00 Pożegnanie z grafenem Tak się kończy los wynalazków made in Poland. Grafen miał być naszą narodową szansą na globalny sukces. Właśnie podano informację, że spółka Nano Carbon, która miała uruchomić masową produkcję tego... 47
  • Patrioci na zakupach 17 lut 2019, 20:00 Niemal 540 mld zł wytransferowano z Polski do krajów UE w dekadę. Można za to sfinansować w ciągu roku program 7000 plus. 48
  • Niska emisja, wysoki zysk 17 lut 2019, 20:00 Tradycyjne diesle i benzyniaki za kilkanaście lat zastąpią elektryki. Wiedzą o tym koncerny paliwowe, które coraz śmielej stawiają na zieloną energię. 50
  • Konferencja przejęzyczeń 17 lut 2019, 20:00 Warszawski szczyt miał być głównie o Bliskim Wschodzie, ale zmienił się w część kampanii wyborczej izraelskiego premiera Beniamina Netanjahu, zorganizowanej w Polsce przez jego amerykańskich sojuszników. 52
  • Byli terroryści w służbie demokracji 17 lut 2019, 20:00 Sytuacja gospodarcza i polityczna w Iranie dojrzała do kolejnej rewolucji – mówi „Wprost” Farzin Hashemi, przedstawiciel irańskich Mudżahedinów Ludowych. 55
  • Madryt oddala się od UE 17 lut 2019, 20:00 Hiszpanię czekają przyspieszone wybory, w których antyimigracyjna i antyeuropejska partia Vox ma szansę wejść do rządu. 58
  • Skuteczne spanie 17 lut 2019, 20:00 Czy istnieją jakieś rozwiązania problemu szerzenia się bezsenności w naszym społeczeństwie? W jaki sposób możemy przyczynić się do zmiany obecnego stanu rzeczy? 60
  • Dzwonek alarmowy 17 lut 2019, 20:00 Kłopoty ze wzwodem, jego utrzymaniem i obniżone libido to nie powód do wstydu, ale natychmiastowej wizyty u lekarza. Mogą bowiem świadczyć o poważnej chorobie. 64
  • Żeby serce biło dłużej 17 lut 2019, 20:00 Na kondycję układu sercowo-naczyniowego pracujemy całe życie. To oznacza, że wielu chorób można uniknąć. Również zawału. 66
  • Tropem Wilczym 17 lut 2019, 20:00 3 marca odbędzie się już po raz siódmy Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych Tropem Wilczym. To największa tego typu impreza na świecie. 68
  • Nienawiść to towar, na którym się świetnie zarabia 17 lut 2019, 20:00 Moja poprzednia płyta była wyznaniem człowieka pogodzonego z losem, który przycupnął na kamyczku. Dzisiaj świat zaczyna tym kamyczkiem chwiać – o nowym albumie „Za niebawem” i niezgodzie na współczesną rzeczywistość mówi Wojciech Waglewski. 72
  • Odjazd wieszcza 17 lut 2019, 20:00 We śnie Rymkiewicza podobny do rockowego gitarzysty Slasha Mickiewicz odjeżdża na nowoczesnym rowerze. Klasyka i współczesność, wieszcz narodowy i popkultura w jednym. 76
  • Głosy dawnego świata 17 lut 2019, 20:00 Tegoroczna edycja Berlinale potwierdziła, że festiwale filmowe stały się współcześnie balem na Titanicu. 81
  • Wydarzenie 17 lut 2019, 20:00 Recykling przemocy Hiwa K, Wysoce nieprawdopodobne, choć nie niemożliwe, Kuratorka: Aneta Szyłak, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, do 28 kwietnia 2019 r. Hiwa K nie tworzy sztuki lekkiej, łatwej i przyjemnej, a wystawa w... 83
  • Książka 17 lut 2019, 20:00 Dzień szakala 2.0 Z THRILLERAMI JEST JAK Z UŻYWKAMI – odbiorca wciąż potrzebuje większej dawki. W tym przypadku emocji. Doszło już do tego, że wstrząsają nami głównie opowieści, których bohaterowie ratują świat przed zagładą.... 85
  • Kalejdoskop 17 lut 2019, 20:00 Co z tą Polską? Inteligenci”, nowa sztuka Marka Modzelewskiego w reżyserii Roberta Talarczyka, to tekst bardzo nam dzisiaj potrzebny. Ewidentnie wartościowa literacko i artystycznie, pokazuje rzeczywistość tu i teraz. Odnosi się nie tyle... 86
  • Fałszywa wiosna 17 lut 2019, 20:00 To, co obecnie przeżywamy, to przedziwny okres fałszywej wiosny, która wykwita co roku jak gruźliczy wypiek na bladym, anemicznym liczku lutego. Przedwczesna, niedonoszona, szalona. Uderza do głowy jak zbyt młode wino. Zamiast śpiewu... 87
  • Kulturalna trzynastka 17 lut 2019, 20:00 Martyna Kliszewska AKTORKA I MALARKA 88
  • Z siłowni do show-biznesu 17 lut 2019, 20:00 Do niedawna szczytem ich medialnych osiągnięć była kilkuminutowa obecność w programach śniadaniowych. Dziś marzy im się prime time. 90
  • 7 trendów dla aktywnych 17 lut 2019, 20:00 1 Fit lifestyle Dziś bycie fit nie ogranicza się już tylko do bywania na siłowni, w sali do crossfitu czy biegania maratonów. – Za tym stoi cała filozofia. To bycie aktywnym fizycznie, ale też budowanie charakteru, polepszanie jakości... 92
  • Rarytasy z carskiego pałacu 17 lut 2019, 20:00 Gdy spytacie mieszkańców Podlasia z okolic Puszczy Białowieskiej, jakie imię męskie najsmakowiciej im się kojarzy, na pewno w odpowiedzi usłyszycie o Marcinku z Hajnówki. 94
  • Inspiracją bywa dla mnie Instagram 17 lut 2019, 20:00 Katarzyna Zielińska 96
  • Jak się przebranżowić 17 lut 2019, 20:00 Praca nie dostarcza ci satysfakcji, a każde przyjście do firmy okupione jest stresem? Frustracje narastają, bo przełożeni nie doceniają twoich starań? Jeśli czujesz, że w twoim życiu zawodowym potrzebna jest zmiana, oto poradnik, jak jej dokonać. 97
  • Zrób sobie… Czarzastego 17 lut 2019, 20:00 Wszyscy trąbią o Biedroniu, a przecież są na tym świecie ludzie, którymi nikt się nie interesuje. Na przykład przewodniczący SLD. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany