Szkoła na polu minowym

Szkoła na polu minowym

Klasa, sala lekcyjna, szkoła, zdj. ilustracyjne
Klasa, sala lekcyjna, szkoła, zdj. ilustracyjne / Źródło: Pixabay / Wokandapix
Gdy edukacja wkracza w sprawy światopoglądowe, zaczynają się protesty rodziców. A uczyć trzeba.

Anna, matka ósmoklasistki, usłyszała kiedyś na rekolekcjach, jak ważne jest, by młoda dziewczyna zachowała czystość przedmałżeńską. Trafiło to do niej, dużo myślała, jak tę zasadę przekazać córce. Uważa, że życie według reguł ustalonych przez Boga jest łatwiejsze niż wbrew nim, a schodzenie z tej drogi pociąga za sobą konsekwencje psychiczne, które potrafią odcisnąć na człowieku piętno, wywołać lęki, depresję. Dlatego, kiedy w szkole zaplanowano zajęcia na temat osób LGBT, zatrzymała córkę w domu. Homoseksualizm, pomieszanie ról kobiety i mężczyzny, uważa za zejście z dobrej drogi i nie chce, żeby córka słuchała, że ludzie mają do tego prawo, jeśli to daje im szczęście. Szczęście, według Anny, daje życie w rodzinie, którą tworzą mąż, żona i dzieci. I to chce przekazać swojej córce, póki jeszcze może coś zrobić.

Katarzyna, matka siódmoklasistki zastanawia się, czy zgodzić się na udział córki w lekcjach wychowania do życia w rodzinie (WDŻ). Jeśli nauczycielka zacznie opowiadać, że głową rodziny jest mąż, a żona ma być mu posłuszna? Albo że rolą męża jest zarabiać, a żony dbać o ognisko domowe? Katarzyna wkłada dużo wysiłku, żeby wychowywać dzieci w przekonaniu, że kobieta i mężczyzna mogą i muszą tyle samo, zależy jej, żeby nikt tego nie psuł. Nauczycielka przysłała program, który będzie realizować na WDŻ. Jeden z działów tematycznych nosi tytuł: „Seksualność człowieka”. Katarzyna zastanawia się, co jej córka usłyszy na tych lekcjach na temat homoseksualizmu i czy nie uwierzy np., że można to leczyć. Przecież rodzic nie ma żadnego wpływu na to, co powie nauczycielka. Niepokój wzbudza w Katarzynie też dział: „Życie jako fundamentalna wartość” – pachnie pogadanką o aborcji przedstawionej jako zabijanie dzieci poczętych. Jak długo trzeba będzie odkręcać taką wizję, jeśli córka ją przyjmie? Katarzyna chce, żeby córka wiedziała, że każda kobieta powinna mieć prawo do aborcji, jeśli będzie jej potrzebować. Dlatego myśli, co zrobić. Tęskni za szkołą, w której byłyby ciekawie przeprowadzane zajęcia antydyskryminacyjne, równościowe, dobrze pomyślana edukacja seksualna. Pociesza się, że przynajmniej ma wybór w sprawie uczestnictwa córki w lekcjach WDŻ i może ją z tych zajęć wypisać. Denerwują ją rodzice, którzy protestują przeciw zajęciom równościowym w szkołach, które odważą się je przeprowadzić. Uważa, że nauczyciele nie powinni się uginać pod terrorem uprzedzeń. I przypomniało jej się to właśnie teraz, kiedy zastanawiała się, czy wypisać córkę z WDŻ. A potem przypomniała jej się Anna, która jest jej koleżanką i jest przeciwna zajęciom równościowym. Czy Anna nie powinna też mieć prawa wypisać córki z zajęć, które wzbudzają jej sprzeciw?

Emocje od zawsze

Szkolne zajęcia, które zahaczają o kwestie światopoglądowe, zawsze wywoływały skrajne emocje. Edukacja seksualna, WDŻ, religia, warsztaty antydyskryminacyjne czy jak ostatnio lekcje o mowie nienawiści mobilizują tych, którzy widzą w nich zagrożenie dla młodzieży. „Analiza zmian treści programowych, podpisanych przez min. Łybacką 26 lutego br., wskazuje na wprowadzanie treści zupełnie nie do zaakceptowania dla chrześcijańskich rodziców. Przykładowo określenie »dziecko poczęte« zmieniono na »płód«, środki antykoncepcyjne i ich prezentacja mają być ukazywane w aspekcie »wyboru«, pominięto argumentację za inicjacją seksualną w małżeństwie, a rodzina jest ukazywana głównie w kontekście konfliktów, przemocy i rozwodu. Uczniowie mają być uczeni akceptacji dla odmienności seksualnych” – pisała w 2002 r. Ewa Kowalewska, prezes Forum Kobiet Polskich, w tekście „Protest przeciwko stopniowemu wprowadzaniu do polskich szkół edukacji seksualnej w miejsce edukacji prorodzinnej” („Niedziela”, 23/2002). Autorka, podobnie jak teraz Katarzyna, cieszyła się, że przynajmniej można dziecko z WDŻ wypisać. Gdy w 2013 r. pojawiło się podejrzenie, że MEN wprowadzi do szkół edukację seksualną (z powodu konferencji na temat standardów edukacji seksualnej w Europie opracowanych przez WHO), przed ministerstwem ustawiła się pikieta z hasłami: „Zostawcie dzieci rodzicom”.

Dzisiaj światopoglądowa walka o szkoły trwa, ale w odwrotnym kierunku. Środowiska równościowe walczą o przywrócenie słowa „płód”, które zostało w powszechnym użyciu zastąpione przez „dziecko poczęte”. Zabiegają o zajęcia na temat antykoncepcji czy ochrony przed przemocą w rodzinie oraz o uczenie tolerancji dla osób o odmiennej seksualności. Postulują też wprowadzenie do szkół lekcji edukacji seksualnej. Podstawa programowa WDŻ wciąż budzi silne emocje, a jeszcze większe dopuszczony do szkół podręcznik autorstwa Teresy Król, który promuje uległość kobiet wobec mężczyzn, tradycyjne podział ról i wizję związków. Protesty dotyczą też religii w szkole, fundacja Wolność od Religii interweniuje u kuratorów, jeśli zamiast lekcji odbywają się msze albo kiedy szkoła zaniedbuje możliwość dokonania wyboru między religią a etyką. Środowisko „Liberté!” przygotowało projekt ustawy likwidującej finansowanie religii w szkołach ze środków publicznych. Ale protesty wybuchają także tam, gdzie próbuje się wprowadzić edukację równościową, np. w Gdańsku, w związku z rozprowadzaną w szkołach broszurą o seksualności „Zdrowe Love”. Szkoła musi przeprowadzać lekcje wychowawcze. Problem w tym, że rodzice mają różne poglądy na rodzinne i społeczne role kobiet i mężczyzn, antykoncepcję, aborcję, wierzących i ateistów. Jak uczyć ich dzieci, żeby nie wywołać światopoglądowych wojen?

Wiedza, nie mity

– To jest wojna na emocje, mamy tak spolaryzowane społeczeństwo, że trudno się porozumieć, jaka powinna być szkoła – przyznaje Joanna Piotrowska, prezeska fundacji Feminoteka, edukatorka równościowa i antydyskryminacyjna. Opowiada o zajęciach, które Feminoteka organizowała w szkołach: warsztatach samoobrony i asertywności dla dziewcząt, finansowanych ze środków unijnych. Niektóre szkoły wycofywały się z umówionych już zajęć, bo dyrektorzy bali się reakcji rodziców na to, że warsztaty będzie prowadzić organizacja feministyczna. Piotrowska uważa jednak, że można się trzymać zasady, która pozwoli organizować lekcje równościowe, antydyskryminacyjne czy WDŻ. To zasada wierności faktom, nie przekonaniom. – To, co jest przekazywane w szkole, powinno być zgodne z wiedzą naukową – mówi. – Jeżeli program zajęć odwołuje się do mitów, stereotypów, do nauki Kościoła albo poglądów politycznych, nie powinien być prezentowany w szkole.

Ma na myśli szkoły publiczne i systemowe. Jeśli natomiast komuś zależy, żeby światopogląd prezentowany w domu był zgodny ze szkolnym, może zapisać dziecko do szkoły, która odpowiada jego wizji świata. Wybór jest duży w całym spektrum przekonań. Są szkoły katolickie, Montessori, jest edukacja alternatywna i domowa. Jeśli zaś wychowawcze działania szkoły są zgodne z wiedzą naukową, rodzice nie powinni, zdaniem Piotrowskiej, móc w nie ingerować. – Szkoła nie zwolni rodziców z wychowania, ale nie powinna wszystkim ulegać – tłumaczy. – Jeśli chcę, żeby moje dziecko używało żeńskich form, nie będę uczulać na to szkoły, będę tak mówić w domu. Jeśli jednak ktoś chce, żeby jego nastoletnie dziecko nie miało dostępu do antykoncepcji, nie może oczekiwać, że szkoła zrezygnuje z zajęć na temat zapobiegania niechcianym ciążom.

Prawo po stronie nauki

Co jednak, jeśli program lekcyjny nie opiera się na nauce, tylko na przekonaniach, jak program WDŻ realizowany w zatwierdzonym przez MEN podręczniku Teresy Król? Kampania Przeciw Homofobii (KPH) postanowiła zawczasu zawalczyć o to, żeby wycofać z podręcznika mity. – Wyszliśmy z założenia, że skoro z powodu reformy edukacji powstają nowe podstawy programowe, będą też na nowo dopuszczane podręczniki do WDŻ – mówi Adam Kuczyński, radca prawny KPH. – Sprawdziliśmy na stronach MEN, że zostały zgłoszone do zatwierdzenia dwa podręczniki Teresy Król. Zwróciliśmy się do ministerstwa, aby uwzględniło nas jako stronę w procesie dopuszczającym podręcznik. Mamy do tego podstawy, bo KPH zajmuje się edukacją antydyskryminacyjną, a podręcznik zawiera i szerzy nienaukowe treści i uprzedzenia. MEN wydało na to dwa rozstrzygnięcia. Postanowiło, że nie uwzględni nas jako strony i wydało decyzję, że dopuszcza podręcznik do szkół. KPH zaskarżyła te rozstrzygnięcia do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd odrzucił jej skargę, zalecając napisanie do MEN zażalenia na jego decyzję. Jednak druga instancja, czyli Naczelny Sąd Administracyjny, przyznał rację KPH.

– Wróciliśmy do pierwszej instancji i w rezultacie sąd uchylił postanowienie MEN – mówi Adam Kuczyński. KPH powinna być dopuszczona jako strona do oceny podręcznika. – Równolegle wnieśliśmy skargę o unieważnienie dopuszczenia podręcznika do szkół – mówi Kuczyński. To zrozumiałe, skoro proces jego dopuszczenia odbył się niezgodnie z prawem. Decyzję sąd ogłosi pod koniec tego roku. Jeśli sąd przychyli się do skargi KPH, otworzy to furtkę do tego, żeby organizacje społeczne zwalczające dyskryminację starały się o udział w zatwierdzaniu podręczników. A co, jeśli w ten proces włączy się organizacja Ordo Iuris? – Lepiej będzie, jeśli otwarcie przedstawi swoje argumenty i będzie można z nimi dyskutować. Znacznie gorzej jest, kiedy rozsyła pisma do szkół i wpływa np. na to, że ze strachu przed konsekwencjami dyrektorzy zakazują organizowania Tęczowego Piątku – odpowiada Kuczyński. Dodaje: – Dzieci mają prawo do edukacji opartej na obiektywnej wiedzy naukowej. Kiedy ekspertami MEN zostają ideolodzy, i to tylko z jednej strony, ten obiektywizm jest zagrożony. Nie możemy brać pod uwagę ich punktu widzenia, gdy mówią, że należy wypierać swoją orientację seksualną. Taki pogląd nie jest zgodny z nauką. Możemy natomiast dyskutować, czy pewna wiedza jest odpowiednia dla pewnego wieku.

Czyja prawda

Zasada przedstawiania faktów, a nie ideologii może wydawać się prosta, ale gdzie kończą się fakty, a zaczyna ideologia? Kłopot z wyznaczeniem tej granicy pokazują komentarze po podpisaniu w ubiegłym tygodniu przez prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego deklaracji na rzecz osób LGBT+. Dokument przewiduje m.in. wspieranie działań na rzecz bezpieczeństwa osób LGBT+ w szkołach, prowadzenie edukacji antydyskryminacyjnej i antyprzemocowej. „A jednak Warszawa ideologiczna” – zareagował jeden z użytkowników z Twittera. W podobnym kontekście komentowało to więcej osób, które samo dostrzeganie obecności uczniów LGBT w szkołach i działanie na rzecz ich bezpieczeństwa, traktują jak wprowadzanie światopoglądu tam, gdzie go nie powinno być. Dla osób tych normą jest przemilczanie kwestii orientacji seksualnej przy dzieciach, a ustalenie naukowego sposobu rozmawiania o tym to przekroczenie granicy neutralności. W tej sytuacji dyskusja o tym, co jest zgodne z nauką, a co jest uprzedzeniem, staje się niemożliwa. Wydaje się, że wojna wokół lekcji wychowawczych to nieunikniony element szkolnej rzeczywistości.

Okładka tygodnika WPROST: 9/2019
Więcej możesz przeczytać w 9/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 9/2019 (1875)

  • My, obywatele 24 lut 2019, 20:00 Podobno po rozstaniu każdy rok związku odchorowuje się przez miesiąc, zanim dojdzie się do siebie. Z czasem spędzonym w socjalizmie jest gorzej. Bo jeśli rozmawiamy w 2019 r., to albo mówimy o dzieciństwie, zatem trauma, albo o... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 24 lut 2019, 20:00 BRAK DEMENTI ZE STRONY DONALDA TUSKA w sprawie inicjatywy 4 czerwca mocno zdenerwował Grzegorza Schetynę. Zresztą nie ma co się dziwić szefowi Platformy Obywatelskiej, bo na spotkaniu w Kijowie szef Rady Europejskiej miał obiecać... 6
  • Obraz tygodnia 24 lut 2019, 20:00 500 tys. zł to podobno najniższa stawka, za jaką Cezary Żak gotów jest wystąpić w nowym sezonie serialu „Ranczo” Przegrany Kazimierz Marcinkiewicz – jeśli były premier w ciągu 30 dni nie spłaci zaległych alimentów (wg byłej... 10
  • Info radar 24 lut 2019, 20:00 Kwieciński wiceprezesem EBI? Minister inwestycji i rozwoju może za kilka miesięcy zostać wiceprezesem Europejskiego Banku Inwestycyjnego – dowiedział się „Wprost”. Jerzy Kwieciński może być kolejnym ministrem, który po eurowyborach... 12
  • Randka w ciemno na deskach teatru 24 lut 2019, 20:00 Rozmowa z Antonim Pawlickim, aktorem 14
  • Mój przyjaciel geniusz 24 lut 2019, 20:00 Rozmowa z Joanną Przetakiewicz, projektantką mody, przyjaciółką zmarłego Karla Lagerfelda 15
  • Niech stoi 24 lut 2019, 20:00 Lewo PERFEKCYJNA ROBOTA! TRZECH MĘŻCZYZN SPRAWNIE, BEZ SZKÓD, A DO TEGO Z PEŁNĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ ZA SKUTKI, troskliwie położyło na ziemię pomnik ks. Jankowskiego. Cel był społeczny, motywacje moralne. Żadnego chuligaństwa, żadnej... 16
  • Pokochałam niewłaściwego faceta 24 lut 2019, 20:00 Film Patryka Vegi godzi w moje dobre imię i jest zagrożeniem dla mojego bezpieczeństwa finansowego – mówi Monika Banasiak, była żona „Słowika”, autorka książek o kobietach mafii. 19
  • Imperium Zbigniewa Ziobry 24 lut 2019, 20:00 Ma swoich sędziów, prokuratorów, radnych, ludzi w spółkach Skarbu Państwa. Minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro, lider Solidarnej Polski, przez trzy lata rządów Zjednoczonej Prawicy zbudował polityczne imperium. 24
  • Wojna europejska 24 lut 2019, 20:00 PiS jako pierwszy pokazał swoje lokomotywy do Brukseli. Znane nazwiska, z Beatą Szydło i Joachimem Brudzińskim na czele, mają zmobilizować elektorat i nie dopuścić do zwycięstwa kandydatów Koalicji Europejskiej. 28
  • Czy aktorom wolno rządzić? 24 lut 2019, 20:00 Na pięć tygodni przed wyborami prezydenckimi na Ukrainie, w tych względnie wiarygodnych sondażach prowadzi Włodzimierz Żeleński (czy raczej Wołodymyr Zełenski). Nieznacznie wyprzedził on ostatnio dwójkę dobrze znanych protagonistów... 31
  • Ruch wokół Tuska to za mało 24 lut 2019, 20:00 Potrzebna jest odnowa wartości prodemokratycznych w naszym kraju. Będę kibicował każdej tego typu inicjatywie – zapowiada Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia. 32
  • Starość 24 lut 2019, 20:00 Za chwilę obudzimy się z ręką w nocniku. Nie ma w Polsce żadnej polityki państwa wobec starych ludzi, nie ma systemu wsparcia rodzin opiekujących się staruszkami, nie ma oddziałów geriatrycznych, nie ma asystentów rodzinnych, nie ma... 35
  • Szkoła na polu minowym 24 lut 2019, 20:00 Gdy edukacja wkracza w sprawy światopoglądowe, zaczynają się protesty rodziców. A uczyć trzeba. 37
  • Wakacje z campami 24 lut 2019, 20:00 Małżeństwo z Piaseczna stworzyło ogólnopolską sieć campów – ośrodków wypoczynkowych dla dzieci i młodzieży. Mają swoją receptę na biznes. 40
  • Hossa Bessa 24 lut 2019, 20:00 Przekop niezgody 10 tys. drzew wyciętych w pięć dni. W zeszłym tygodniu ruszył przekop Mierzei Wiślanej i już wywołał skrajne emocje u lokalnych władz. Cieszy się Robert Zieliński, wójt gminy Sztutowo, który już zamierza postawić... 44
  • Przeciąć pętlę zadłużenia 24 lut 2019, 20:00 Minister Ziobro przyszykował bat na lichwiarzy. Może zaboleć. 45
  • Piekło po izraelsku 24 lut 2019, 20:00 Izraelska polityka jest podobna do polskiej, z tą różnicą, że tam jest wszystko bardziej. W toczącej się właśnie kampanii wyborczej wymachiwanie cepem polskiego antysemityzmu każdemu się tam przydaje. 47
  • Narody wybrane 24 lut 2019, 20:00 KS. MICHAŁ ZALEWSKI SJ Na co się jeszcze obrażać w ojczyźnie przeobrażonych i poobrażanych?” – śpiewał kiedyś Jacek Kaczmarski. Problem to nie byle jaki, bo choć lista wzajemnych krzywd i uraz w narodzie długa, to jednak... 51
  • Wartości, które są jak powietrze 24 lut 2019, 20:00 Wielu z was może się zastanawiać, co tutaj robię, ale wydaje mi się, że najlepsze odpowiedzi są proste. Tygodnik „Wprost” jest miejscem, w którym od zawsze powinienem być i tutaj pisać. 52
  • Liczy się nie tylko zysk 24 lut 2019, 20:00 Duże polskie przedsiębiorstwa już zrozumiały, że społeczna odpowiedzialność biznesu to nie wizerunkowa fanaberia, ale biznesowa konieczność. Teraz dołączają do nich mniejsze firmy. 54
  • Tylko najlepsi są wystarczająco dobrzy 24 lut 2019, 20:00 Kąpiel w płatkach róży, postacie z kreskówek namawiające do zdrowej diety, klocki z trzciny cukrowej. To przykłady praktyk społecznej odpowiedzialności biznesu firm, które są w tym najlepsze. 58
  • PKP Intercity inwestuje w ekologię 24 lut 2019, 20:00 Pociągi stanowią jeden z najbardziej ekologicznych środków komunikacji, dlatego są transportem przyszłości. PKP Intercity deklaruje kolejne inwestycje w proekologiczne rozwiązania. 63
  • Prospołeczna Enea 24 lut 2019, 20:00 Stypendia dla młodzieży, zajęcia sportowe, nauka udzielania pierwszej pomocy – to tylko mała część działań Grupy Enea w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu. 64
  • Energetyczny gigant bliżej lokalnych społeczności 24 lut 2019, 20:00 Tysiąc młodych piłkarzy rywalizujących o energetyczny puchar, energetycy czytający bajki chorym dzieciom, pracownicy malujący dziecięce sale w szpitalach – to tylko wybrane inicjatywy TAURONU w ostatnich miesiącach. 66
  • Kiedy brakuje tchu 24 lut 2019, 20:00 Sześć milionów Polaków cierpi na przewlekłe choroby płuc, a 23 tys. umiera rocznie z powodu raka tego narządu. Sytuację pogarszają palenie i najgorszy w Europie smog. 68
  • Płuca jak plastry miodu 24 lut 2019, 20:00 Przy tej chorobie płuca przypominają plastry miodu. Tylko szybka diagnoza i podjęcie leczenia mogą sprawić, że proces włóknienia zostanie spowolniony, a chory będzie żył dłużej. 70
  • Zniweluj stres 24 lut 2019, 20:00 Żyjemy w permanentnym stresie, który negatywnie wpływa na nasze zdrowie. Podpowiadamy, jak sobie z nim radzić. 72
  • Białko do zadań specjalnych 24 lut 2019, 20:00 W ciele każdego z nas znajduje się kolagen. Problem w tym, że z wiekiem jest go coraz mniej. Efekt? Zmarszczki, bóle stawów, osłabienie kości. A można temu zapobiec. 74
  • Od akcji do źrebięcia, czyli alfabet jeździecki 24 lut 2019, 20:00 Jak odróżnić konie kare, gniade, kasztanowate od srokatych? Aby spotkać źrebaka, należy pojechać do stadniny czy stada? Żeby nie zginąć w gąszczu jeździeckiej nomenklatury, najlepiej rozpocząć od małego słowniczka pojęć hippicznych. 76
  • Oscary na miarę nowej generacji 24 lut 2019, 20:00 W nocy z niedzieli na poniedziałek po raz 91. rozdano Oscary. Niegdyś były one barometrem panujących w Ameryce nastrojów i wskazywały kinu kierunek. Dzisiaj próbują nadążyć za zmieniającym się światem. 79
  • Miłość i udręczenie 24 lut 2019, 20:00 Lena Frankiewicz, reżyserka nowej adaptacji „Jak być kochaną”, odnalazła w prozie Kazimierza Brandysa współczesne dylematy. 84
  • Dekoratorzy PRL 24 lut 2019, 20:00 Wybitne, abstrakcyjne mozaiki Hanny i Gabriela „Gabra” Rechowiczów, socmodernistyczny budynek Cepelii albo warszawski Dworzec Centralny. Wolne od bagażu minionej epoki młode pokolenie odkrywa na nowo zapomniane dzieła polskiej nowoczesności. 86
  • Kulturalna trzynastka 24 lut 2019, 20:00 Agnieszka Grochowska AKTORKA TEATRALNA I FILMOWA. W KWIETNIU NA DUŻYM EKRANIE ZOBACZYMY JĄ W FILMIE „TEEN SPIRIT” 1. Kulturalnie potrafię... Tańczyć, śpiewać. Niekulturalnie też. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być i... 89
  • Wydarzenie 24 lut 2019, 20:00 Wiwisekcja wygodnego życia Sztuka współczesna lubuje się w trudnych tematach. Artyści – koniecznie z określeniem „zaangażowani” – często opowiadają o przemocy, wojnach, głodzie, cierpieniu. A przecież to nie są ich problemy.... 90
  • Film 24 lut 2019, 20:00 Pod przykrywką To fenomenalny dokument. Talal Derki, autor mocnego „Powrotu do Homs”, przez dwa lata obserwował codzienność syryjskich dżihadystów. Wiedząc, że demaskacja grozi mu śmiercią, udawał sympatyka bojowników. Stworzył... 91
  • Muzyka 24 lut 2019, 20:00 Skuteczny trening Patent wydaje się prosty – wyraźnie zaznaczony riff okraszony powtarzalnymi refrenami. Ale wszystko inne już takie oczywiste nie jest: zabawy harmoniami w dwugłosach, instrumentarium kojarzone z folkiem. I niebanalne... 92
  • Książka 24 lut 2019, 20:00 Nie ma się z czego cieszyć José Saramago, „Rozterki śmierci”, Dom Wydawniczy Rebis W „ Rozterkach śmierci”, powieści zmarłego w 2010 r. portugalskiego noblisty José Saramago, w pewnym państwie – nazywając to najkrócej –... 93
  • Kalejdoskop 24 lut 2019, 20:00 Czarny humor Jessica Williams i Phoebe Robinson za oceanem zyskały popularność jako autorki kontrowersyjnego podcastu „2 Dope Queens”. Na sukces zapracowały opowieściami o ym, dlaczego czarne nastolatki nie mogą znaleźć stanika w... 94
  • Jak chomik został modelem 24 lut 2019, 20:00 To, że Kim Dzong Un jest uważany w Korei Północnej za bożyszcze, uważam za największe osiągnięcie propagandy tego kraju Kim Dzong Il w swoich najgorszych ujęciach przypominał starą Édith Piaf po wyjściu od fryzjera, gdzie... 95
  • Na obcasach z ananasa 24 lut 2019, 20:00 Noszenie wegańskich ubrań ma być czymś więcej niż ukłonem w stronę zwierząt. Staje się manifestem ludzi, którym zależy na ekologii, etycznym przemyśle odzieżowym i przyszłości naszej planety. 98
  • Co mnie inspiruje mówi Marta Manowska 24 lut 2019, 20:00 Grzegorz Miecugow pięknie prowadził rozmowy, chciałabym się zbliżyć do jego mistrzostwa 102
  • Polska na talerzu 24 lut 2019, 20:00 Proziaki i moskole, przewodnik dla cepra. Tymi plackami zajadają się górale. 104
  • Jak mówić, by nas słuchano 24 lut 2019, 20:00 RADZI Sławomir Matczak, trener wystąpień publicznych 105
  • Zrób sobie… Kosiniaka-Kamysza 24 lut 2019, 20:00 Ten prezes PSL to ani krowy nie wydoi, ani gumiaków nie wzuje. I jak tu z Pana zrobić polewkę, Panie Ładny? 106

ZKDP - Nakład kontrolowany