Chimera ratująca życie

Chimera ratująca życie

Polska lekarka i naukowczyni Maria Siemionow wynalazła metodę na zapobieganie odrzucaniu przeszczepów. W Polsce prof. Siemionow pracuje nad lekiem na nieuleczalną chorobę Duchenne’a.

Najbardziej szokujący zabieg ostatnich dekad” – tak amerykańskie media pisały o przeprowadzonym po raz pierwszy w USA przeszczepie twarzy. Był grudzień 2008 r. Wtedy nazwisko prof. Marii Siemionow, mikrochirurżki i transplantolożki, Polki z Krotoszyna, obiegło cały świat i na stałe wpisało się do historii transplantologii. Choć był to czwarty tego typu zabieg na świecie (poprzednie wykonano we Francji i Chinach), to właśnie Maria Siemionow jako pierwsza odtworzyła niemal całą powierzchnię twarzy kobiety. Przeszczep obejmował ponad 80 proc. twarzy, polegał na jej znacznej rekonstrukcji, łącznie z ważnymi strukturami kostnymi, chrzęstnymi i naczyniowymi.

Trudno o biorcę

Sukces operacji był efektem 20 lat badań. Zanim Siemionow podjęła się tak skomplikowanego przeszczepu twarzy, przeprowadziła tysiące operacji na pyskach szczurów, potem na ludzkich zwłokach. Najtrudniejsze było jednak zakwalifikowanie do przeszczepu potencjalnego pacjenta i znalezienie odpowiedniego dawcy. Już cztery lata wcześniej Siemionow wystąpiła do komisji bioetycznej Cleveland Clinic o niezbędne pozwolenia. Wybór padł na Connie Culp, 45-letnią Amerykankę, którą mąż próbował zabić strzałem z odległości ok. 2 m. Przed zabiegiem kobieta nie mówiła, praktycznie nie miała podniebienia, oddychałaprzez rurkę tracheostomijną, była odżywiana przez tubę gastryczną. Trzeba było uzupełnić brakujące elementy twarzy – nos, policzki, powieki, wargi i przywrócić podstawowe funkcje ruchowe i mimiczne. Odpowiedni dawca znalazł się w grudniu 2008 r. W odróżnieniu od procedur obowiązujących przy przeszczepie innych narządów tu potrzebna była dodatkowo świadoma zgoda rodziny zmarłego, aby ktoś otrzymał jego twarz. Operacja trwała 22 godziny, zespół liczył blisko 50 osób. Przez kilka kolejnych miesięcy lekarze robili wszystko, aby organizm nie odrzucił przeszczepu.

Udało się. Pół roku po operacji kobieta poruszała mięśniami twarzy, uczyła się ruszać szczęką, oddychała przez nos, odzyskała węch i smak. Dziś, po 10 latach pacjentka jest najdłużej żyjącą na świecie osobą po przeszczepie twarzy i cieszy się względnie wysokim komfortem życia. – Od tamtego czasu przeprowadziliśmy dwa kolejne przeszczepy twarzy razem ze skalpem, czyli skórą owłosioną. Na świecie przeszczepów twarzy było łącznie 40 – mówi w rozmowie z „Wprost” prof. Siemionow. Dlaczego tak niewiele, skoro pozwalają na nie technologia i doświadczenie lekarzy? – Trudno jest o kandydatów spełniających niezbędne warunki. Na ogół utrata twarzy jest wynikiem traumatycznego wydarzenia: próby samobójczej, tragicznego wypadku czy postrzelenia. Często pacjentom towarzyszy depresja, a niestabilny stan psychiczny nie pozwala podjąć ryzyka zabiegu – tłumaczy Siemionow i zwraca uwagę na najważniejszą trudność. – Każdy pacjent musi brać leki immunosupresyjne, aby organizm nie odrzucił przeszczepu. Zadaniem tych leków jest zabicie białych krwinek, które bronią organizm przed ciałem obcym, czyli nowym organem. Dlatego pacjenci po przeszczepie stają się podatni na infekcje, zaburzenia pracy nerek, a nawet nowotwory.

Chimera z komórek

Profesor Siemionow od lat pracuje nad alternatywą dla terapii immunosupresyjnej. Wraz z synem Krisem Siemionowem, ortopedą i chirurgiem kręgosłupa, jako jedyni na świecie pracują nad tworzeniem i zastosowaniem komórek chimerycznych. – Chimera to w mitologii greckiej monstrum z głową lwa, ciałem kozy i ogonem węża. Łącząc to, co dobre od dawcy i biorcy, tworzymy chimerę komórkową. Ma ona oszukać organizm biorcy, żeby widział chimerę jako własną komórkę i w związku z tym cały przeszczepiony organ traktował jak część siebie samego – tłumaczy Maria Siemionow. Amerykańskie badania nad komórkami chimerycznymi są finansowane przez AFIRM, czyli Instytut Medycyny Regeneracyjnej Sił Zbrojnych USA. Prace w laboratoriach pochłonęły już 11 mln dolarów.

Chimeryczne komórki są także wielką nadzieją w walce z dystrofią mięśniową Duchenne’a. Jest to nieuleczalna choroba genetyczna polegająca na postępującym i nieodwracalnym zaniku mięśni. Dotyka tylko chłopców, którzy rodzą się zdrowi i rozwijają się prawidłowo do chwili ujawnienia się choroby. Wtedy następuje stopniowy zanik mięśni, uniemożliwiający najpierw poruszanie, potem oddychanie, a w końcu pracę serca. Szacuje się, że na świecie cierpi na tę chorobę prawie 400 tys. osób, z czego prawie 4 tys. w Polsce. Tworzeniem leku dla nich zajmuje się poznańska firma Dystrogen Therapeutics, którą w zeszłym roku prof. Siemionow założyła wraz z synem.

Szansa dla polskich pacjentów

Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, lek będzie można wprowadzić do obiegu komercyjnego za trzy, cztery lata. – Badania kliniczne są podzielone na trzy fazy. Najpierw sprawdzamy, czy lek jest bezpieczny, w drugiej fazie, czy jest skuteczny. Trzecia ma udowodnić bezpieczeństwo i skuteczność na dużej grupie pacjentów. W drugiej połowie tego roku rozpoczynamy pierwszą fazę badań – zapowiada Kris Siemionow. Wstępnie scharakteryzowano wymagane kryteria dla pierwszych 10 pacjentów, chłopców w wieku od 5 do 15 lat. Nie jest wykluczone, że na kolejnych etapach będą dołączali do projektu następni chorzy. Projekt finansują prywatni inwestorzy, głównie z branży farmaceutycznej, m.in. STARFINDER Seed Capital Fund oraz naukowiec i przedsiębiorca Paul Lewicki.

Firma współpracuje także z Polskim Bankiem Komórek Macierzystych. – Wspólnie prowadziliśmy intensywne prace nad technologią pozwalającą przenieść proces produkcji komórek chimerycznych z komórek zwierzęcych na ludzkie. Związani jesteśmy także kapitałowo, niedawno PBKM został mniejszościowym akcjonariuszem w spółce Dystrogen Therapeutics – mówi Jakub Baran, współzałożyciel i prezes zarządu PBKM. Choć dotychczasowe badania są obiecujące, naukowcy jeszcze nie wieszczą zwycięstwa. – Jak w każdej terapii boimy się, że może się okazać nie tak skuteczna, jak byśmy chcieli – przyznaje Kris. – Zakładamy, że nasza terapia nie wyleczy całkowicie pacjentów, ale przynajmniej zmieni cykl choroby. Być może uda nam się spowodować, że z całkowicie śmiertelnej stanie się chorobą przewlekłą, a chorzy dożyją 60, 70 lat. Dziś są skazani na śmierć ok. 25. roku życia. To będzie wielki sukces i nadzieja dla nieuleczalnie chorych.

Okładka tygodnika WPROST: 15/2019
Więcej możesz przeczytać w 15/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 15/2019 (1881)

  • Co przekażemy potomkom 7 kwi 2019, 20:00 Trzeba myśleć o przyszłości oraz pamiętać i czerpać z historii. Niby oczywiste, ale niekoniecznie łatwe w praktyce. Można utknąć w przeszłości albo spoglądać w przyszłość, odrzucając wszystko to, co minęło, jak zbędny bagaż.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 7 kwi 2019, 20:00 POLITYCY PIS NIE MOGĄ DAROWAĆ DWORCZYKOWI ujawnienia informacji o przebiegu zatrudnienia słynnej pani Basi Skrzypczak, która od lat króluje w sekretariacie Jarosława Kaczyńskiego, a w czasach PRL od 1980 r. pracowała w kancelarii premiera... 6
  • Obraz tygodnia 7 kwi 2019, 20:00 50 tys. zł wynosiła nagroda za pomoc w schwytaniu Marka Falenty (tego od afery podsłuchowej). W piątek został zatrzymany w Hiszpanii Przegrana Meghan Markle Ograniczono jej dostęp do królewskich klejnotów. Elżbieta II powiedziała... 9
  • Info radar 7 kwi 2019, 20:00 Doradca Dudy i Szydło robi kampanię PiS PiS w czasie kampanii wyborczej największą wagę przywiązuje do badań wewnętrznych. A te przygotowuje Piotr Agatowski, który teraz ma opracowywać strategię PiS. Choć Agatowski jest zwolennikiem... 10
  • Dziękuję tym, którzy we mnie wierzyli 7 kwi 2019, 20:00 Michał M. Lisiecki Michał Lisiecki, Prezes PMPG Polskie Media SA, wydawca tygodników „Wprost” i „Do Rzeczy” Nieraz w naszych dziejach mieliśmy powody, aby – nieraz wbrew realiom, nieraz wbrew wyrokom geopolityki – wznosić okrzyk:... 12
  • Trzynastka dla emerytów 7 kwi 2019, 20:00 Lewo TO FAJNA KOMUNISTYCZNA IDEA, ŻEBY NA DZIECI, EMERYTÓW I MATKI, KTÓRE wychowały ponad czwórkę obywateli, płaciło państwo, czyli wszyscy. Już Platon twierdził, że nic tak nie niszczy politycznej wspólnoty jak tradycyjna... 14
  • Zawzięta, niezależna i mądra 7 kwi 2019, 20:00 Joanna Gnosowska marzyła o nowej twarzy. Pięć lat po przeszczepie jej marzeniem jest znalezienie pracy. 17
  • Więcej dawców niż biorców 7 kwi 2019, 20:00 Czy trudno jest zorganizować przeszczep twarzy? Nasze przeszczepy i logistyka ich przeprowadzenia są bardzo pozytywnie oceniane na świecie. Pozytywnie to mało powiedziane, jesteśmy stawiani za wzór, zwłaszcza w krajach, gdzie przeszczepy... 21
  • Chimera ratująca życie 7 kwi 2019, 20:00 Polska lekarka i naukowczyni Maria Siemionow wynalazła metodę na zapobieganie odrzucaniu przeszczepów. W Polsce prof. Siemionow pracuje nad lekiem na nieuleczalną chorobę Duchenne’a. 23
  • Przypadki krakowskich posłów 7 kwi 2019, 20:00 Dwa epizody z udziałem krakowskich posłów opozycji są symptomatyczne dla dzisiejszej polityki, gdyż pokazują w ostrym świetle doniosłe kwestie religii i narodowości. O obu incydentach głośno było przed paroma dniami w sieci. Ale jak to... 25
  • Solidarni z rządem 7 kwi 2019, 20:00 Piotr Duda, lider Solidarności, poprowadził działaczy do protestów przeciwko rządowi. Niewykluczone jednak, że w rzeczywistości jest to lina ratunkowa rzucona PiS przed wyborami. 26
  • Zwody i zawody Schetyny 7 kwi 2019, 20:00 Choć sondaże rosną i pokazują, że Koalicja Europejska stoczy wyrównaną walkę wyborczą z PiS, to w samej PO wciąż buzują emocje. Europosłowie, którzy właśnie żegnają się z Brukselą, nie chcą wracać do krajowej polityki. 30
  • Tajemnice szafy Kiszczaka 7 kwi 2019, 20:00 Mówi się, że małżeństwo Jaroszewiczów zginęło z powodu przechowywanych w domu dokumentów. Kiedy mąż zmarł, zaczęłam się bać, nie chciałam trzymać dokumentów w domu – mówi Maria Teresa Kiszczak, wdowa po gen. Kiszczaku. 33
  • Jestem politykiem wszechpolskim 7 kwi 2019, 20:00 Sławomir Broniarz, prezes ZNP, ma alergię na prawicę – mówi Ryszard Czarnecki, europoseł PiS. 36
  • Od małych rozumków chroń nas, Panie 7 kwi 2019, 20:00 Czynicie dobrze, oddając złego ducha na pastwę płomieni” – kto to powiedział? Któryś z księży w parafii Matki Kościoła i św. Katarzyny Szwedzkiej w Gdańsku podczas palenia książek o Harrym Potterze? Pudło. Autorem tych słów... 39
  • Dawanie bez dodawania 7 kwi 2019, 20:00 Mamy po raz pierwszy po 1989 r. atak na własność prywatną w gospodarce. PiS nacjonalizuje prywatne firmy i odtwarza socjalizm. To jest droga Łukaszenki. – mówi prof. Leszek Balcerowicz. 41
  • Harry Potter i płomienie absurdu 7 kwi 2019, 20:00 KS. MICHAŁ ZALEWSKI SJ W iosna rozpala emocje. Z dziada pradziada tak się to odbywa, że kiedy zejdą już śniegi i odpuszczą mrozy, wszystko w nas zaczyna płonąć. W kraju nadwiślańskim, rok cały ogrzewanym przez race kibiców i... 43
  • Negacjonista gra w chowanego 7 kwi 2019, 20:00 David Irving organizuje wycieczkę do byłych obozów zagłady w Polsce. Polska powtarza, że go nie wpuści, ale nie wiadomo, jak to wyegzekwuje. 44
  • Łabędzi śpiew Irvinga 7 kwi 2019, 20:00 Przez udowadnianie, że Hitler był w gruncie rzeczy w porządku, stracił pisarską reputację i cały majątek. Teraz chce o sobie przypomnieć i przy okazji trochę zarobić. 47
  • Niech żyją jeże 7 kwi 2019, 20:00 Zagrażają im psy, kosiarki i ludzie. Ponad 200 niepełnosprawnych jeży trafia co roku do ośrodka rehabilitacji Jeżurkowo. 49
  • Pieniądze za niewinność 7 kwi 2019, 20:00 Mariusz Kowalewski Historia Zenona Procyka zaczęła się w 2002 r., skończyła się kilka tygodni temu w Sądzie Apelacyjnym w Białymstoku gigantycznym odszkodowaniem. – „Niekwestionowane jest, że tymczasowe aresztowanie wobec wnioskodawcy... 52
  • Amber Gold dla bogatych 7 kwi 2019, 20:00 To sprawa, która może przyćmić najpopularniejszą piramidę finansową w Polsce. Ponad 500 osób poszkodowanych i straty sięgające 600 mln zł. Jak to możliwe, że wytrawnych biznesmenów zwiódł na manowce były III-ligowy piłkarz? 56
  • Hossa Bessa 7 kwi 2019, 20:00 Miliard małpek Przerażające wyniki badań opublikowała warszawska firma badawcza Synergion. Wzięła pod lupę wódkę w małych butelkach o pojemności 100 lub 200 ml. Tak zwane małpki kupuje codziennie w Polsce 3 mln osób. Rocznie daje to... 59
  • Śmiertelne ofiary brexitu 7 kwi 2019, 20:00 Gdy politycy na Wyspach zajęci są jałowymi debatami nad kolejnymi scenariuszami wyjścia z Unii, przez kraj przetacza się fala przemocy nienotowana w powojennej historii Zjednoczonego Królestwa. 60
  • Prezydent jak księżniczka z bajki 7 kwi 2019, 20:00 Zwycięstwo liberalnej kandydatki Zuzany Čaputovej w wyborach prezydenckich na Słowacji rodzi pytanie: czy coś podobnego może się zdarzyć w sąsiednich krajach? 64
  • Wyzwania Crohna 7 kwi 2019, 20:00 Pokonanie słabości, pogodzenie się z chorobą, która wyniszcza organizm, znalezienie własnej drogi w życiu – to wyzwania, z jakimi mierzą się osoby z chorobą Leśniowskiego-Crohna. 68
  • Czas na piękną fryzurę 7 kwi 2019, 20:00 Okres jesienno-zimowy przyczynił się do pogorszenia stanu naszej skóry, włosów i paznokci. Wiosna to idealny czas na ich regenerację. Co jeść, żeby mieć mocne włosy i paznokcie? 70
  • Tron we krwi 7 kwi 2019, 20:00 Żadna nowa produkcja w tym roku nie będzie takim wydarzeniem jak finałowy sezon „Gry o tron”. Serialu, który swoim okrucieństwem świetnie złapał współczesne nastroje i na dobre zmienił współczesną telewizję. 72
  • To już jest koniec 7 kwi 2019, 20:00 Obiecuję, że fani nareszcie zobaczą Sansę Stark z mieczem w ręce – mówi Sophie Turner, odtwórczyni jednej z głównych ról w serialu. 75
  • Cesarz na opak wywrócony 7 kwi 2019, 20:00 Myślałem, że już nigdy nie będę musiał robić teatru podszytego polityką. Ale skoro ona znowu jest tak namolna, że włazi z butami w nasze życie, dlaczego nie miałoby się znaleźć dla niej miejsce na scenie? – mówi Mikołaj Grabowski, reżyser nowej adaptacji „Cesarza” w... 76
  • Ostatni z wielkich 7 kwi 2019, 20:00 Wieczny buntownik nie składa broni. Robi kino na własnych zasadach. Na polskie ekrany wchodzi jego nowy film „Jean-Luc Godard. Imaginacje”. 79
  • Z szacunku dla uczuć 7 kwi 2019, 20:00 Umarła jedna z najciekawszych reżyserek XX w. A odchodząc, Agnès Varda zabrała ze sobą swoją piękną tolerancję, którą zarażała widzów. 82
  • Wydarzenie 7 kwi 2019, 20:00 Początek końca Salcia Hałas, „POTOP”, Grupa Wydawnicza Foksal/W.A.B. Autorka ukryta za pseudonimem Salcia Hałas ma już sukces za sobą – jej debiutancka powieść „Pieczeń dla Amfy” została uhonorowana m.in. prestiżową Nagrodą... 84
  • Film 7 kwi 2019, 20:00 Poszukiwanie światła Opiekowaliśmy się sobą nawzajem, bo nikt inny tego nie robił” – mówi jeden z bohaterów „Jutro albo pojutrze”. Bing Liu opowiada o sobie i swoich przyjaciołach. Tworzy wnikliwy portret chłopaków, dla których... 85
  • Muzyka 7 kwi 2019, 20:00 Siła komunałów Długa droga doprowadziła Maćka Wasio do tego, że stanął na własnych nogach. Formacja Ocean, a potem OCN, choć nie została oficjalnie rozwiązana, wypaliła się. Jej lider, znany też coraz lepiej jako producent,... 86
  • Książka 7 kwi 2019, 20:00 Wyprawa do przeszłości MARCIN ŚWIETLICKI ŁADNIE NAPISAŁ, ŻE TA KSIĄŻKA JEST ADRESOWANA DO TYCH, „którzy nie ustają w poszukiwaniu płytowego Świętego Graala”. I to cała o niej prawda. Gwiazdy rocka wszyscy dobrze znamy – to ci,... 87
  • Z „Dziennika” 7 kwi 2019, 20:00 Za siedmioma rzekami, za siedmioma morzami, za siedmioma lasami i siedmioma miastami... zapchała się umywalka. Przecieka. Jedynym prawdziwym mężczyzną w tym domu jest pani Mira – dochodząca pomoc domowa. Ona wymienia żarówki. Ona ma... 88
  • Nie wstydzę się być plus size 7 kwi 2019, 20:00 Granice ciałopozytywności wyznaczają zdrowy rozsądek i zdrowe ciało. Jeśli pojawiają się choroby związane z otyłością czy niedowagą, powinna zapalać się czerwona lampka – mówi Joanna Cesarz, modelka plus size. 90
  • Ciałopozytywne 7 kwi 2019, 20:00 Kobiety coraz śmielej pokazują, że nadwaga, piegi, blizny oraz zmarszczki to nie koniec świata. A świat mody i przemysł kosmetyczny ciałopozytywności nie mogą dłużej ignorować. 93
  • Jak się zbudzi, to nas zje 7 kwi 2019, 20:00 Poznajcie moc czosnku niedźwiedziego 96
  • 5 sposobów na suteczną naukę języka 7 kwi 2019, 20:00 Nauka języka obcego nie kończy się na opanowaniu gramatycznych reguł i słownictwa. Swoje językowe umiejętności możemy podnosić na wiele sposobów. 97
  • Zrób sobie... Gowina 7 kwi 2019, 20:00 Wicepremier Jarosław Gowin wyznał, że ledwo żyje za 17 i pół patola. Ale Państwo mogą zostać Gowinami już za niecałe 55 zł! 98

ZKDP - Nakład kontrolowany