Niech żyją jeże

Niech żyją jeże

Jeż Rick
Jeż Rick / Źródło: Instagram / @rick_the_hedgehog
Zagrażają im psy, kosiarki i ludzie. Ponad 200 niepełnosprawnych jeży trafia co roku do ośrodka rehabilitacji Jeżurkowo.

Pierwszy jeż nie miał imienia. Wtedy nikt nie pomyślał, że wkrótce będą ich tysiące. Bezimienny jeż trafił do Oktawiana i Małgorzaty Szwedów z osobliwą przypadłością – był za gruby. Miał otłuszczone łapy, wolno się poruszał. Trzeba było go odchudzić, zanim trafił na wolność.

Nie tracą apetytu

Pewna pani wczesną jesienią znalazła jeża, który nie uciekał, szedł niedołężnie. Zabrała go do domu, a nazajutrz miała już siedem jeży, bo w nocy samica urodziła jeżątka. Kobieta chciała je odchować i wypuścić. – Ale karmiąc je tylko karmą dla kotów, utuczyła cały miot. Jeże dorastały, zaczęły ze sobą walczyć, trzeba było je rozdzielić. I tak pierwszy jeż trafił do nas. Wtedy jeszcze o jeżach nie wiedzieliśmy zbyt wiele – wspomina Małgorzata Jaworska-Szwed.

Wkrótce się dowiedzieli, że jeże to wielkie żarłoki. Mitem jest, że lubią owoce. Niestety, nie noszą jabłek na kolcach jak na obrazkach dla dzieci, bo po jabłko sięgają tylko wtedy, gdy chcą z niego wydobyć robaka. A że pierwsze spadają jabłka robaczywe, jeże spieszą, aby im się przyjrzeć. Są mięsożerne, lubią zaskrońce, jaszczurki, ślimaki, żaby, owady i robaki. Pod opieką człowieka powinny zachować zróżnicowaną dietę – dobrej jakości kocia karma, kawałeczki wołowiny, larwy drewnojada lub mącznika, ale wszystko w ograniczonych ilościach, bo jeże zjedzą każdą porcję.

To je odróżnia od innych ssaków – nawet ciężko chore nie tracą apetytu. Dlatego trudno jest ocenić stan chorego jeża. Pod żadnym pozorem nie wolno jeżowi podawać mleka, to może go zabić. Nawet maluchy nie tolerują laktozy, bo w mleku matki jej nie ma. Jeże piją tylko wodę. Dziś w Jeżurkowie, czyli ośrodku rehabilitacyjnym, który w Skierdach pod Warszawą założyli państwo Szwedowie, opiekunowie jeży wiedzą to wszystko i o wiele więcej. Co roku trafia do nich prawie 200 kolczastych ssaków. Latem na ogół jeże ranne albo młode, którym zabrakło matki. Wiosną te, które wybudziły się z hibernacji, są wygłodniałe, odwodnione, straciły znacznie na wadze. – Nikt nie wie, czym kierują się jeże, zapadając w zimowy snen i budząc się z niego. Czasem zasypiają w listopadzie, czasem później. Ale właśnie w kwietniu i w maju budzą się z hibernacji. Często są otumanione jak człowiek po długiej drzemce. Desperacko szukają pokarmu, bo utrzymanie przez całą zimę stałej temperatury ciała kosztuje je mnóstwo energii i bardzo chudną.

Miną tygodnie, nim nadrobią straconą masę – tłumaczy Oktawian Szwed. Wspomina Żorżyka, który trafił do nich kilka lat temu w marcu, bo zbyt wcześnie wybudził się z hibernacji. – Ważył 300 g, czyli tyle co malutkie jeże, był na granicy życia i śmierci. Potem się okazało, że to wielki, wręcz ogromny stary jeż ważący ponad kilogram. Hibernacja wyssała z niego całą energię. Miał problem z zębami, ale przytył i wrócił na wolność. W Jeżurkowie już się szykują na przyjęcie wiosennych znajdków. Również jeże, które zimowały w ośrodku, budzą się ze snu. Gdy temperatura będzie się utrzymywała powyżej 15 stopni, część mieszkańców trafi na wolność. Ale ośrodek bynajmniej nie opustoszeje. – Każdego lata przyjmujemy poranione jeże. Głównie pogryzione przez psy, bo chociaż mają kolce i zwijają się w kłębek, spotkania z psami są dla nich niebezpieczne i często kończą się śmiercią. Pies rzadko atakuje jeża, dla niego to raczej zabawa, traktuje jeża jak piłkę – opowiadają państwo Szwedowie. Druga najbardziej liczna grupa pacjentów to jeże, które ucierpiały podczas prac ogrodowych. – Lubią mieć gniazdo w kompostowniku, w kupie suchych liści czy gałęzi.

A ludzie wiosną widłami lub grabiami właśnie takie miejsca usuwają, rozgrzebują, palą – tłumaczą. Ale najgorsze jest dla jeża starcie z kosiarką. Rzadko który uchodzi z życiem. – Ryjek był jednym z naszych ulubieńców. Miał oskalpowaną część pyszczka i bok, prawdopodobnie przez kosiarkę, wydawało się, że nie ma oczu. Wyleczyliśmy go, ale nie kwalifikował się do życia na wolności. Został naszym rezydentem, a z czasem okazało się, że jest samiczką, która przyjęła rolę przedszkolanki. Opiekowała się małymi jeżami, chodziły za nią jak po sznurku – wspomina Małgorzata. – Był też wyjątkowo mądry jeż Moto. Miał obdartą skórę z tylnych łap, uszkodzenie ewidentnie mechaniczne. Trochę tak, jakby ktoś mu związał tylne łapy. Przypominał motocyklistę po wypadku, stąd imię. Mimo że rany się zagoiły, nie mógł chodzić. Również został z nami do śmierci – opowiada Oktawian.

Wiewiórki z adhd

Choć jeże są objęte w Polsce ścisłą ochroną, weterynarze wciąż niewiele o nich wiedzą, ich zwyczaje nie są zbadane. W kraju jest zaledwie kilka ośrodków dla jeży. Na ogół prowadzą je prywatnie fascynaci, miłośnicy i przyrodnicy, ale jeże leczy się także w ośrodkach rehabilitacji zwierząt, choć tam nie zawsze znajdzie się specjalista od małych ssaków. Dlatego w Jeżurkowie powstaje dla jeży szpital z prawdziwego zdarzenia. Nie jest łatwo, bo choć Jeżurkowo jest (prawdopodobnie najmniejszym w Polsce) ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt wpisanym na oficjalną listę Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, utrzymuje się wyłącznie z prywatnych darowizn, nie korzysta z pomocy żadnej instytucji państwowej. Dzięki Fundacji Primum, którą założyli państwo Szwedowie, do szpitala udało się zakupić podstawowe wyposażenie. Są sale zabiegowe, metalowe blaty, lodówki na leki.

Budynek jest surowy – beton, szkło i aluminium. Musi być funkcjonalny, bo jeże to straszni bałaganiarze. W dodatku produkują dużo odchodów. Dodatkowo zainwestowano w działkę, ale teraz trzeba ją spłacić. Na portalu SiePomaga.pl już uzbierano ponad 70 tys. zł, brakuje jeszcze ok. 100 tys. zł. Na nowej działce mają powstać wybieg, miejsce na klatki i domki do hibernacji. A przy okazji woliera dla wiewiórek, bo zdarza się, że ludzie przywożą osierocone wiewiórczęta. Tak jak ostatnio, gdy po wichurze załamało się drzewo, a wraz z nim runęło gniazdo wiewiórek. Wiewiórcza mama uratowała tylko dwoje dzieci, cztery pozostałe wiewióreczki znaleźli ludzie i przywieźli do Jeżurkowa. – To niemowlęta. Mają może dwa tygodnie, są jeszcze ślepe. Straszne z nimi utrapienie, bo trzeba je karmić smoczkiem co dwie godziny. Jeże są spokojne, wiewiórki przeciwnie, nawet małe mają ADHD.

Opieka nad czterema wiewiórkami to jak nad tuzinem jeży – opowiada Małgorzata. Nie wiadomo, ile w Polsce żyje jeży, bo nikt tego nie liczy. Wiadomo za to, że gatunkowi zagraża niebezpieczeństwo. Na Wyspach Brytyjskich, gdzie jeż przecież pełni funkcję narodowego ulubieńca, jeszcze kilka lat temu żyło ich ok. 30 mln, dziś zaledwie milion. Nie wiadomo dokładnie, co zaszkodziło brytyjskim jeżom, ale naukowcy podejrzewają, że rolnictwo wielkopowierzchniowe, grodzone tereny, opryski, pestycydy. Tymczasem jeże to najcenniejszy gatunek małego ssaka – reguluje populację gryzoni, ślimaków, owadów. Jest sanitariuszem miejskich parków i terenów zielonych. – Ludziom często się wydaje, że jeżom nie jest dobrze w mieście, więc łapią je i wywożą do lasów. Nie wolno tego robić, przecież przypadkiem można złapać i zabrać karmiącą matkę od maluchów – tłumaczy Oktawian Szwed.

Zwłaszcza że jeże w mieście mają się wybornie, choć samochody są dla nich zagrożeniem. Dlatego gdy np. jeż przechodzi przez ulicę i nie może sforsować wysokiego krawężnika, warto mu pomóc. Ale nie próbujmy dotykać jeża gołą ręką, i wcale nie dlatego, że nas pokłuje. Żadnego dzikiego zwierzęcia nie należy głaskać. Im dłużej nie zna zapachu człowieka, tym lepiej. Nie należy też wierzyć w opowieści, że jeże przenoszą wściekliznę. – Ten mit wziął się stąd, że się ślinią i toczą pianę z pyska. Ale to świadczy o zupełnie innej przypadłości – dodaje Oktawian. W zasadzie nikt nie wie, dlaczego jeże, zwłaszcza młode, opluwają swój pyszczek, a potem przerzucają ślinę na plecy. Naukowcy podejrzewają, że w ten sposób tworzą sobie w pamięci mapę nowych zapachów i smaków.

Hejterzy jeży

Kilka lat temu jeże stały się modnym prezentem na komunię. Chodziło o jeże pigmiejskie, w odróżnieniu od naszych, zachodnich, nieobjęte ochroną. Internet aż pękał od ogłoszeń o sprzedaży młodych jeży. Wysyłano je nawet kurierem w paczkach i wabiono dodatkowymi akcesoriami – domki, tunele, szampony i szczotki do kolców. Przyrodnicy bili na alarm – jeż to nie zabawka. Na szczęście nie jest to idealny pupilek – śpi w dzień, w nocy strasznie hałasuje, trudno go przytulać. Może dlatego komunijny szał na jeże szybko przebrzmiał. Choć trudno to zrozumieć, nie każdy lubi jeże. Zdarza się, że działkowicze w trosce o swój perfekcyjny ogród zabijają je, aby nie ryły w ziemi. Ale bywa jeszcze gorzej. Przemysław P., 24-letni bezdomny z Zielonej Góry, bestialsko mordował jeże.

Najpierw dokarmiał je, potem łapał, ciął na śmierć stłuczoną butelką albo żywcem podpalał. Zabił 12 zwierząt i ułożył zwłoki w rządku. Ktoś podejrzał ten rytuał i powiadomił policję. Na początku tego roku mężczyzna został prawomocnie skazany na półtora roku bezwzględnego pozbawienia wolności. Ten prawdopodobnie najwyższy jak dotąd wyrok za znęcanie się nad dzikim zwierzęciem jest efektem nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt, a wraz z nią zaostrzonych przepisów, które obowiązują od zeszłego roku. Zdaniem ekologów to dobrze, że kary za nękanie zwierząt będą adekwatne do czynu, choć nie łudzą się oni, że więzienie kogokolwiek nauczy miłości do zwierząt. Sędziowie w USA są chyba tego świadomi, bo kłusownik, który zabił kilkaset jeleni, nie tylko trafił do więzienia, ale dodatkowo został skazany na regularne oglądanie kultowego filmu animowanego Disneya „Bambi” o przygodach małego jelonka. Państwo Szwedowie uważają, że zielonogórski zabójca powinien w ramach prac społecznych sprzątać klatki po jeżach. Albo w więziennym warsztacie budować dla nich domki.

Okładka tygodnika WPROST: 15/2019
Więcej możesz przeczytać w 15/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 15/2019 (1881)

  • Co przekażemy potomkom 7 kwi 2019, 20:00 Trzeba myśleć o przyszłości oraz pamiętać i czerpać z historii. Niby oczywiste, ale niekoniecznie łatwe w praktyce. Można utknąć w przeszłości albo spoglądać w przyszłość, odrzucając wszystko to, co minęło, jak zbędny bagaż.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 7 kwi 2019, 20:00 POLITYCY PIS NIE MOGĄ DAROWAĆ DWORCZYKOWI ujawnienia informacji o przebiegu zatrudnienia słynnej pani Basi Skrzypczak, która od lat króluje w sekretariacie Jarosława Kaczyńskiego, a w czasach PRL od 1980 r. pracowała w kancelarii premiera... 6
  • Obraz tygodnia 7 kwi 2019, 20:00 50 tys. zł wynosiła nagroda za pomoc w schwytaniu Marka Falenty (tego od afery podsłuchowej). W piątek został zatrzymany w Hiszpanii Przegrana Meghan Markle Ograniczono jej dostęp do królewskich klejnotów. Elżbieta II powiedziała... 9
  • Info radar 7 kwi 2019, 20:00 Doradca Dudy i Szydło robi kampanię PiS PiS w czasie kampanii wyborczej największą wagę przywiązuje do badań wewnętrznych. A te przygotowuje Piotr Agatowski, który teraz ma opracowywać strategię PiS. Choć Agatowski jest zwolennikiem... 10
  • Dziękuję tym, którzy we mnie wierzyli 7 kwi 2019, 20:00 Michał M. Lisiecki Michał Lisiecki, Prezes PMPG Polskie Media SA, wydawca tygodników „Wprost” i „Do Rzeczy” Nieraz w naszych dziejach mieliśmy powody, aby – nieraz wbrew realiom, nieraz wbrew wyrokom geopolityki – wznosić okrzyk:... 12
  • Trzynastka dla emerytów 7 kwi 2019, 20:00 Lewo TO FAJNA KOMUNISTYCZNA IDEA, ŻEBY NA DZIECI, EMERYTÓW I MATKI, KTÓRE wychowały ponad czwórkę obywateli, płaciło państwo, czyli wszyscy. Już Platon twierdził, że nic tak nie niszczy politycznej wspólnoty jak tradycyjna... 14
  • Zawzięta, niezależna i mądra 7 kwi 2019, 20:00 Joanna Gnosowska marzyła o nowej twarzy. Pięć lat po przeszczepie jej marzeniem jest znalezienie pracy. 17
  • Więcej dawców niż biorców 7 kwi 2019, 20:00 Czy trudno jest zorganizować przeszczep twarzy? Nasze przeszczepy i logistyka ich przeprowadzenia są bardzo pozytywnie oceniane na świecie. Pozytywnie to mało powiedziane, jesteśmy stawiani za wzór, zwłaszcza w krajach, gdzie przeszczepy... 21
  • Chimera ratująca życie 7 kwi 2019, 20:00 Polska lekarka i naukowczyni Maria Siemionow wynalazła metodę na zapobieganie odrzucaniu przeszczepów. W Polsce prof. Siemionow pracuje nad lekiem na nieuleczalną chorobę Duchenne’a. 23
  • Przypadki krakowskich posłów 7 kwi 2019, 20:00 Dwa epizody z udziałem krakowskich posłów opozycji są symptomatyczne dla dzisiejszej polityki, gdyż pokazują w ostrym świetle doniosłe kwestie religii i narodowości. O obu incydentach głośno było przed paroma dniami w sieci. Ale jak to... 25
  • Solidarni z rządem 7 kwi 2019, 20:00 Piotr Duda, lider Solidarności, poprowadził działaczy do protestów przeciwko rządowi. Niewykluczone jednak, że w rzeczywistości jest to lina ratunkowa rzucona PiS przed wyborami. 26
  • Zwody i zawody Schetyny 7 kwi 2019, 20:00 Choć sondaże rosną i pokazują, że Koalicja Europejska stoczy wyrównaną walkę wyborczą z PiS, to w samej PO wciąż buzują emocje. Europosłowie, którzy właśnie żegnają się z Brukselą, nie chcą wracać do krajowej polityki. 30
  • Tajemnice szafy Kiszczaka 7 kwi 2019, 20:00 Mówi się, że małżeństwo Jaroszewiczów zginęło z powodu przechowywanych w domu dokumentów. Kiedy mąż zmarł, zaczęłam się bać, nie chciałam trzymać dokumentów w domu – mówi Maria Teresa Kiszczak, wdowa po gen. Kiszczaku. 33
  • Jestem politykiem wszechpolskim 7 kwi 2019, 20:00 Sławomir Broniarz, prezes ZNP, ma alergię na prawicę – mówi Ryszard Czarnecki, europoseł PiS. 36
  • Od małych rozumków chroń nas, Panie 7 kwi 2019, 20:00 Czynicie dobrze, oddając złego ducha na pastwę płomieni” – kto to powiedział? Któryś z księży w parafii Matki Kościoła i św. Katarzyny Szwedzkiej w Gdańsku podczas palenia książek o Harrym Potterze? Pudło. Autorem tych słów... 39
  • Dawanie bez dodawania 7 kwi 2019, 20:00 Mamy po raz pierwszy po 1989 r. atak na własność prywatną w gospodarce. PiS nacjonalizuje prywatne firmy i odtwarza socjalizm. To jest droga Łukaszenki. – mówi prof. Leszek Balcerowicz. 41
  • Harry Potter i płomienie absurdu 7 kwi 2019, 20:00 KS. MICHAŁ ZALEWSKI SJ W iosna rozpala emocje. Z dziada pradziada tak się to odbywa, że kiedy zejdą już śniegi i odpuszczą mrozy, wszystko w nas zaczyna płonąć. W kraju nadwiślańskim, rok cały ogrzewanym przez race kibiców i... 43
  • Negacjonista gra w chowanego 7 kwi 2019, 20:00 David Irving organizuje wycieczkę do byłych obozów zagłady w Polsce. Polska powtarza, że go nie wpuści, ale nie wiadomo, jak to wyegzekwuje. 44
  • Łabędzi śpiew Irvinga 7 kwi 2019, 20:00 Przez udowadnianie, że Hitler był w gruncie rzeczy w porządku, stracił pisarską reputację i cały majątek. Teraz chce o sobie przypomnieć i przy okazji trochę zarobić. 47
  • Niech żyją jeże 7 kwi 2019, 20:00 Zagrażają im psy, kosiarki i ludzie. Ponad 200 niepełnosprawnych jeży trafia co roku do ośrodka rehabilitacji Jeżurkowo. 49
  • Pieniądze za niewinność 7 kwi 2019, 20:00 Mariusz Kowalewski Historia Zenona Procyka zaczęła się w 2002 r., skończyła się kilka tygodni temu w Sądzie Apelacyjnym w Białymstoku gigantycznym odszkodowaniem. – „Niekwestionowane jest, że tymczasowe aresztowanie wobec wnioskodawcy... 52
  • Amber Gold dla bogatych 7 kwi 2019, 20:00 To sprawa, która może przyćmić najpopularniejszą piramidę finansową w Polsce. Ponad 500 osób poszkodowanych i straty sięgające 600 mln zł. Jak to możliwe, że wytrawnych biznesmenów zwiódł na manowce były III-ligowy piłkarz? 56
  • Hossa Bessa 7 kwi 2019, 20:00 Miliard małpek Przerażające wyniki badań opublikowała warszawska firma badawcza Synergion. Wzięła pod lupę wódkę w małych butelkach o pojemności 100 lub 200 ml. Tak zwane małpki kupuje codziennie w Polsce 3 mln osób. Rocznie daje to... 59
  • Śmiertelne ofiary brexitu 7 kwi 2019, 20:00 Gdy politycy na Wyspach zajęci są jałowymi debatami nad kolejnymi scenariuszami wyjścia z Unii, przez kraj przetacza się fala przemocy nienotowana w powojennej historii Zjednoczonego Królestwa. 60
  • Prezydent jak księżniczka z bajki 7 kwi 2019, 20:00 Zwycięstwo liberalnej kandydatki Zuzany Čaputovej w wyborach prezydenckich na Słowacji rodzi pytanie: czy coś podobnego może się zdarzyć w sąsiednich krajach? 64
  • Wyzwania Crohna 7 kwi 2019, 20:00 Pokonanie słabości, pogodzenie się z chorobą, która wyniszcza organizm, znalezienie własnej drogi w życiu – to wyzwania, z jakimi mierzą się osoby z chorobą Leśniowskiego-Crohna. 68
  • Czas na piękną fryzurę 7 kwi 2019, 20:00 Okres jesienno-zimowy przyczynił się do pogorszenia stanu naszej skóry, włosów i paznokci. Wiosna to idealny czas na ich regenerację. Co jeść, żeby mieć mocne włosy i paznokcie? 70
  • Tron we krwi 7 kwi 2019, 20:00 Żadna nowa produkcja w tym roku nie będzie takim wydarzeniem jak finałowy sezon „Gry o tron”. Serialu, który swoim okrucieństwem świetnie złapał współczesne nastroje i na dobre zmienił współczesną telewizję. 72
  • To już jest koniec 7 kwi 2019, 20:00 Obiecuję, że fani nareszcie zobaczą Sansę Stark z mieczem w ręce – mówi Sophie Turner, odtwórczyni jednej z głównych ról w serialu. 75
  • Cesarz na opak wywrócony 7 kwi 2019, 20:00 Myślałem, że już nigdy nie będę musiał robić teatru podszytego polityką. Ale skoro ona znowu jest tak namolna, że włazi z butami w nasze życie, dlaczego nie miałoby się znaleźć dla niej miejsce na scenie? – mówi Mikołaj Grabowski, reżyser nowej adaptacji „Cesarza” w... 76
  • Ostatni z wielkich 7 kwi 2019, 20:00 Wieczny buntownik nie składa broni. Robi kino na własnych zasadach. Na polskie ekrany wchodzi jego nowy film „Jean-Luc Godard. Imaginacje”. 79
  • Z szacunku dla uczuć 7 kwi 2019, 20:00 Umarła jedna z najciekawszych reżyserek XX w. A odchodząc, Agnès Varda zabrała ze sobą swoją piękną tolerancję, którą zarażała widzów. 82
  • Wydarzenie 7 kwi 2019, 20:00 Początek końca Salcia Hałas, „POTOP”, Grupa Wydawnicza Foksal/W.A.B. Autorka ukryta za pseudonimem Salcia Hałas ma już sukces za sobą – jej debiutancka powieść „Pieczeń dla Amfy” została uhonorowana m.in. prestiżową Nagrodą... 84
  • Film 7 kwi 2019, 20:00 Poszukiwanie światła Opiekowaliśmy się sobą nawzajem, bo nikt inny tego nie robił” – mówi jeden z bohaterów „Jutro albo pojutrze”. Bing Liu opowiada o sobie i swoich przyjaciołach. Tworzy wnikliwy portret chłopaków, dla których... 85
  • Muzyka 7 kwi 2019, 20:00 Siła komunałów Długa droga doprowadziła Maćka Wasio do tego, że stanął na własnych nogach. Formacja Ocean, a potem OCN, choć nie została oficjalnie rozwiązana, wypaliła się. Jej lider, znany też coraz lepiej jako producent,... 86
  • Książka 7 kwi 2019, 20:00 Wyprawa do przeszłości MARCIN ŚWIETLICKI ŁADNIE NAPISAŁ, ŻE TA KSIĄŻKA JEST ADRESOWANA DO TYCH, „którzy nie ustają w poszukiwaniu płytowego Świętego Graala”. I to cała o niej prawda. Gwiazdy rocka wszyscy dobrze znamy – to ci,... 87
  • Z „Dziennika” 7 kwi 2019, 20:00 Za siedmioma rzekami, za siedmioma morzami, za siedmioma lasami i siedmioma miastami... zapchała się umywalka. Przecieka. Jedynym prawdziwym mężczyzną w tym domu jest pani Mira – dochodząca pomoc domowa. Ona wymienia żarówki. Ona ma... 88
  • Nie wstydzę się być plus size 7 kwi 2019, 20:00 Granice ciałopozytywności wyznaczają zdrowy rozsądek i zdrowe ciało. Jeśli pojawiają się choroby związane z otyłością czy niedowagą, powinna zapalać się czerwona lampka – mówi Joanna Cesarz, modelka plus size. 90
  • Ciałopozytywne 7 kwi 2019, 20:00 Kobiety coraz śmielej pokazują, że nadwaga, piegi, blizny oraz zmarszczki to nie koniec świata. A świat mody i przemysł kosmetyczny ciałopozytywności nie mogą dłużej ignorować. 93
  • Jak się zbudzi, to nas zje 7 kwi 2019, 20:00 Poznajcie moc czosnku niedźwiedziego 96
  • 5 sposobów na suteczną naukę języka 7 kwi 2019, 20:00 Nauka języka obcego nie kończy się na opanowaniu gramatycznych reguł i słownictwa. Swoje językowe umiejętności możemy podnosić na wiele sposobów. 97
  • Zrób sobie... Gowina 7 kwi 2019, 20:00 Wicepremier Jarosław Gowin wyznał, że ledwo żyje za 17 i pół patola. Ale Państwo mogą zostać Gowinami już za niecałe 55 zł! 98

ZKDP - Nakład kontrolowany