Śmiertelne ofiary brexitu

Śmiertelne ofiary brexitu

Brytyjska policja
Brytyjska policja / Źródło: Fotolia / Brian Jackson
Gdy politycy na Wyspach zajęci są jałowymi debatami nad kolejnymi scenariuszami wyjścia z Unii, przez kraj przetacza się fala przemocy nienotowana w powojennej historii Zjednoczonego Królestwa.

Jayden Moodie mieszkał w londyńskiej dzielnicy Leyton zaledwie trzy miesiące, gdy kilka tygodni temu jego skuter zderzył się czołowo z czarnym mercedesem. Świadkowie myśleli, że to wypadek, ale z auta szybko wyskoczyło trzech młodych mężczyzn, którzy zaczęli dźgać nożami nieprzytomnego 14-latka, po czym odjechali, zostawiwszy go konającego na jezdni. Moodie to najmłodsza ofiara nasilającej się fali przemocy w Anglii. Jej sprawcami i ofiarami są głównie członkowie nastoletnich gangów. Każdy, kto zna Londyn, wie, że Leyton to nieciekawa dzielnica. Jayden Moodie wpadł w niej w tryby wojny gangów z dwóch rywalizujących ze sobą osiedli: Beaumont i Oliver Close. Trwające od kilku lat walki gangów Beaumont Crew i OC Crew kosztowały już życie ośmiu młodych ludzi.

Czarnoskóry 14-latek był dziewiątą ofiarą śmiertelną w historiiosiedlowych porachunków i jednym z kilkudziesięciu Brytyjczyków zadźganych nożem od początku tego roku. Media na Wyspach skrupulatnie liczą ofiary. Stan na 3 kwietnia, liczony od początku tego roku, wynosił 48 zabitych w całej Anglii, z tego 20 w samym Londynie. Zanim ten numer „Wprost” dotrze do kiosków, smutna statystyka na pewno będzie już nieaktualna. W cywilizowanym kraju, jakim niewątpliwie jest Anglia, trudno sobie wyobrazić taką hekatombę, ale statystyki morderstw z użyciem noży są zatrważające. W zeszłym roku w ten sposób zginęło prawie 300 osób. Szpitale przyjęły także prawie 5 tys. rannych.

Londyn, miasto bezprawia

Zjawisko młodzieżowych porachunków z nożami w rękach nie jest na Wyspach nowe. Miało już swoje kulminacje i swoich męczenników, jak choćby Rob Knox, aktor znany z filmu „Harry Potter i Książę Półkrwi”, zadźgany pod pubem w południowym Londynie, gdy stanął w obronie młodszego brata. Jednak od jego śmierci w 2008 r. plaga zaczęła powoli słabnąć. W całym kraju wprowadzono ograniczenia, umożliwiając sprzedaż nieletnim tylko noży o długości ostrza nie większej niż 7 cm, i to tylko pod warunkiem, że będą to scyzoryki i że nie będą noszone w miejscach publicznych. Wprowadzono też całą listę różnych rodzajów ostrzy, które uznano za broń i których posiadanie jest zabronione. Wydawało się, że kraj wychodzi na prostą, ale wtedy zdarzyły się dwie rzeczy, które zmieniły bieg wydarzeń. Pierwsza to kryzys finansowy 2008 r., po którym premier David Cameron zarządził drastyczne cięcia w służbach mundurowych i publicznych.

Z pracy odeszło 20 tys. policjantów i 50 tys. pracowników opieki społecznej. Na efekty nie trzeba było długo czekać. Latem 2011 r., najpierw w londyńskiej dzielnicy Tottenham, a potem w wielu innych angielskich miastach, wybuchły zamieszki, podczas których młodzieżowe gangi plądrowały sklepy i demolowały miasto. Policja zatrzymała 3 tys. osób, z których skazano ponad tysiąc. Sądy ferowały surowe wyroki w nadziei na zniechęcenie ewentualnych naśladowców, zgodnie z wytycznymi ministerstwa sprawiedliwości. Efektem było znaczne uspokojenie nastrojów młodzieży z przedmieść, ale nie trwało to długo. W 2015 r. premier David Cameron poszedł do wyborów z hasłem przeprowadzenia referendum na temat tego, czy Wielka Brytania ma pozostać w UE, czy z niej wyjść. Narzekania na imigrantów, którzy zmienili starą dobrą Anglię w trzęsący się od przemocy i rozpasania rynsztok, pełen nierobów, pasożytujących na opiece społecznej, odmieniane były przez wszystkie przypadki. Noże znów poszły w ruch, i to w tempie systematycznie rosnącym od momentu referendum w sprawie brexitu, osiągając w zeszłym roku skalę nienotowaną w powojennej historii Zjednoczonego Królestwa. Dane za ten rok nie są jeszcze znane, ale nikt, kto czyta regularnie prasę brytyjską, nie spodziewa się poprawy sytuacji.

Szukanie kozła ofiarnego

Podstawowe pytanie brzmi dziś: co na to rząd? Cały świat wie jednak, że rząd jest zajęty od ponad dwóch lat niemal wyłącznie brexitem. Kolejne głosowania nad kolejnymi koncepcjami rozwodu z UE zaprzątają brytyjskie elity polityczne, ale zwykli ludzie są nimi coraz bardziej zmęczeni. Zwłaszcza że ich uwagę zaprzątają na co dzień zupełnie inne rzeczy niż analiza kolejnych ośmiu wariantów brexitu czy wielki news o tym, że premier May poprosiła Brukselę o kolejne kilka dni zwłoki, żeby przeprowadzić jeszcze jedno głosowanie w Izbie Gmin. Tymczasem ulica bardziej przejmuje się problemem ferowanych przez brytyjskie sądy zbyt łagodnych wyroków wobec nożowników. W styczniu, gdy polityczna Wielka Brytania roztrząsała spektakularną porażkę pani premier w Izbie Gmin, która miażdżącą większością głosów odrzuciła jej porozumienie rozwodowe z UE, przeciętny zjadacz chleba na Wyspach żył zupełnie inną sprawą.

Przysłowiowego pana Browna, Saeda czy Patela interesowało, dlaczego sąd tak łagodnie potraktował 18-letniego Joshuę Gardnera. Tego wymachującego ogromnym majchrem chłopaka, próbującego dopaść rówieśnika zamkniętego w samochodzie na ulicy w Croydon, pokazały wszystkie brytyjskie telewizje. Napastnik, sfilmowany kamerą zamontowaną w przejeżdżającym aucie, został za ten wybryk skazany na karę w zawieszeniu, mimo że był na warunkowym zwolnieniu z wyroku za inny napad z użyciem noża.

Łagodne potraktowanie nożownika wywołało gwałtowne sprzeciwy, apelację prokuratury i nawoływania do opanowania przez rząd fali przemocy. Premier May, która wcześniej jako szefowa Home Office odegrała dużą rolę w walce z młodocianymi nożownikami, długo jednak milczała, skoncentrowana na daremnych, jak dotąd, próbach wyprowadzenia Zjednoczonego Królestwa z UE. W jej imieniu zaczął działać obecny minister spraw wewnętrznych. Sajid Javid zwiększył uprawnienia policji, zezwalając jej na przeszukiwanie bez podania przyczyny przechodniów w dzielnicach, gdzie grasują nożownicy. Opozycyjna posłanka Partii Pracy Diane Abbott, która jest też ministrem spraw wewnętrznych w laburzystowskim gabinecie cieni, zaraz stwierdziła, że nie ma dowodów, że wzmożone rewizje przypadkowych przechodniów zmniejszą falę przemocy.

Działacze społeczni zaczęli zaś protestować przeciwko niepotrzebnemu nękaniu obywateli z biedniejszych części miast, zamieszkanych głównie przez imigrantów spoza Europy. Jednocześnie Home Office zaoferował zwiększenie o miliard funtów wydatków na policję. Związki zawodowe policjantów, zamiast ucieszyć się z podwyżki, zaczęły jednak krytykować rząd za to, że jego szefowa bardzo długo nie widziała związku między cięciami w funduszach policji a wzrostem przestępczości. Do tego jeszcze miliard funtów to ponoć kropla w morzu potrzeb, bo można za niego zrekrutować zaledwie 3 tys. z brakujących 20 tys. funkcjonariuszy.

Policyjnych związkowców zirytowało także to, że Home Office wyasygnował pół miliona funtów na wynalezienie nowych technologii, pozwalających wykrywać ludzi z nożami w zatłoczonych miejscach publicznych. Resort ma nadzieję, że zastosowanie nowej generacji sensorów elektromagnetycznych czy akustycznych pozwoli odróżniać ukryte za pazuchą ostrza od zwykłych kluczy czy monet, trzymanych w kieszeniach. Najgorszy jednak okazał się pomysł ze zwerbowaniem do walki z przestępczością nauczycieli i szpitalnych pielęgniarek. Mieliby oni ponosić odpowiedzialność prawną za niezgłaszanie policji podejrzanych zachowań w szkole lub ran kłutych u pacjentów. Związki zawodowe pielęgniarek i nauczycieli zaprotestowały przeciwko próbie obsadzenia ich w rolach kozłów ofiarnych nieudolnej kampanii walki z nożownikami. Royal College of Nursing wydał oświadczenie, w którym zwrócił uwagę na to, że wymóg zgłaszania ran po nożach spowoduje, że pacjenci będą unikać szuk ania pomocy w szpitalach, żeby nie trafić w ręce policji.

Między głosowaniami

Rwetes z powodu nieudolności rządu w walce z rzezimieszkami podniósł się taki, że na chwilę odwrócił uwagę Theresy May od paroksyzmów brexitu. Pod presją opinii publicznej pani premier zwołała na Downing Street specjalny szczyt poświęcony temu problemowi. Wzięła w nim udział szefowa londyńskiej policji Cressida Dick i baronowa Newlove, szefowa rządowego biura komisarza ds. ofiar przestępstw. Kryzysowa nasiadówka zbiegła się w czasie z kolejną rzezią, potwierdzającą nową reputację Londynu jako miasta bezprawia. W Edmonton, w południowej części miasta, napastnik przez cały wieczór i noc biegał po ulicach, dźgając w plecy nożem przypadkowych przechodniów. Ranne zostały cztery osoby, w tym dwie trafiły do szpitali w stanie krytycznym.

O nastrojach społecznychwiele mówi to, że prasa zareagowała z wyczuwalną ulgą na wieść, że sprawcą mógł być ktoś chory psychicznie, a nie kolejny agresywny młodzian. Pani premier May oczywiście pochyliła się nad problemem z należytą uwagą, określając walkę z nim jako absolutny priorytet rządu. Nie przekonała jednak policyjnych związkowców. John Apter, przewodniczący Police Federation, reprezentującej szeregowych policjantów, uznał, że to właśnie Theresa May jest winna całej sytuacji, bo to ona jako szefowa Home Office nadzorowała wprowadzanie oszczędności, które pozbawiły policję możliwości skutecznego działania. Rząd skrytykował też Harry Fletcher z Victim Rights Campaign, stwierdzając, że wyroki dla nożowników są tak niskie, że sprawcy kpią z wymiaru sprawiedliwości. Co ciekawe, wtóruje mu kandydat na burmistrza Londynu z ramienia rządzących torysów, Shaun Bailey. Czarnoskóry polityk twierdzi, że nożownicy nie boją się ani więzienia, ani wymiaru sprawiedliwości. Nie wiadomo, czy premier May słucha wystarczająco uważnie członka swojej własnej partii. Chyba nie, bo po rytualnej konferencji na temat przemocy szefowa rządu miała w Izbie Gmin kolejne ważne głosowanie na temat brexitu, w którym na Wyspach chyba mało kto jest już w stanie się połapać.

Okładka tygodnika WPROST: 15/2019
Więcej możesz przeczytać w 15/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 15/2019 (1881)

  • Co przekażemy potomkom 7 kwi 2019, 20:00 Trzeba myśleć o przyszłości oraz pamiętać i czerpać z historii. Niby oczywiste, ale niekoniecznie łatwe w praktyce. Można utknąć w przeszłości albo spoglądać w przyszłość, odrzucając wszystko to, co minęło, jak zbędny bagaż.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 7 kwi 2019, 20:00 POLITYCY PIS NIE MOGĄ DAROWAĆ DWORCZYKOWI ujawnienia informacji o przebiegu zatrudnienia słynnej pani Basi Skrzypczak, która od lat króluje w sekretariacie Jarosława Kaczyńskiego, a w czasach PRL od 1980 r. pracowała w kancelarii premiera... 6
  • Obraz tygodnia 7 kwi 2019, 20:00 50 tys. zł wynosiła nagroda za pomoc w schwytaniu Marka Falenty (tego od afery podsłuchowej). W piątek został zatrzymany w Hiszpanii Przegrana Meghan Markle Ograniczono jej dostęp do królewskich klejnotów. Elżbieta II powiedziała... 9
  • Info radar 7 kwi 2019, 20:00 Doradca Dudy i Szydło robi kampanię PiS PiS w czasie kampanii wyborczej największą wagę przywiązuje do badań wewnętrznych. A te przygotowuje Piotr Agatowski, który teraz ma opracowywać strategię PiS. Choć Agatowski jest zwolennikiem... 10
  • Dziękuję tym, którzy we mnie wierzyli 7 kwi 2019, 20:00 Michał M. Lisiecki Michał Lisiecki, Prezes PMPG Polskie Media SA, wydawca tygodników „Wprost” i „Do Rzeczy” Nieraz w naszych dziejach mieliśmy powody, aby – nieraz wbrew realiom, nieraz wbrew wyrokom geopolityki – wznosić okrzyk:... 12
  • Trzynastka dla emerytów 7 kwi 2019, 20:00 Lewo TO FAJNA KOMUNISTYCZNA IDEA, ŻEBY NA DZIECI, EMERYTÓW I MATKI, KTÓRE wychowały ponad czwórkę obywateli, płaciło państwo, czyli wszyscy. Już Platon twierdził, że nic tak nie niszczy politycznej wspólnoty jak tradycyjna... 14
  • Zawzięta, niezależna i mądra 7 kwi 2019, 20:00 Joanna Gnosowska marzyła o nowej twarzy. Pięć lat po przeszczepie jej marzeniem jest znalezienie pracy. 17
  • Więcej dawców niż biorców 7 kwi 2019, 20:00 Czy trudno jest zorganizować przeszczep twarzy? Nasze przeszczepy i logistyka ich przeprowadzenia są bardzo pozytywnie oceniane na świecie. Pozytywnie to mało powiedziane, jesteśmy stawiani za wzór, zwłaszcza w krajach, gdzie przeszczepy... 21
  • Chimera ratująca życie 7 kwi 2019, 20:00 Polska lekarka i naukowczyni Maria Siemionow wynalazła metodę na zapobieganie odrzucaniu przeszczepów. W Polsce prof. Siemionow pracuje nad lekiem na nieuleczalną chorobę Duchenne’a. 23
  • Przypadki krakowskich posłów 7 kwi 2019, 20:00 Dwa epizody z udziałem krakowskich posłów opozycji są symptomatyczne dla dzisiejszej polityki, gdyż pokazują w ostrym świetle doniosłe kwestie religii i narodowości. O obu incydentach głośno było przed paroma dniami w sieci. Ale jak to... 25
  • Solidarni z rządem 7 kwi 2019, 20:00 Piotr Duda, lider Solidarności, poprowadził działaczy do protestów przeciwko rządowi. Niewykluczone jednak, że w rzeczywistości jest to lina ratunkowa rzucona PiS przed wyborami. 26
  • Zwody i zawody Schetyny 7 kwi 2019, 20:00 Choć sondaże rosną i pokazują, że Koalicja Europejska stoczy wyrównaną walkę wyborczą z PiS, to w samej PO wciąż buzują emocje. Europosłowie, którzy właśnie żegnają się z Brukselą, nie chcą wracać do krajowej polityki. 30
  • Tajemnice szafy Kiszczaka 7 kwi 2019, 20:00 Mówi się, że małżeństwo Jaroszewiczów zginęło z powodu przechowywanych w domu dokumentów. Kiedy mąż zmarł, zaczęłam się bać, nie chciałam trzymać dokumentów w domu – mówi Maria Teresa Kiszczak, wdowa po gen. Kiszczaku. 33
  • Jestem politykiem wszechpolskim 7 kwi 2019, 20:00 Sławomir Broniarz, prezes ZNP, ma alergię na prawicę – mówi Ryszard Czarnecki, europoseł PiS. 36
  • Od małych rozumków chroń nas, Panie 7 kwi 2019, 20:00 Czynicie dobrze, oddając złego ducha na pastwę płomieni” – kto to powiedział? Któryś z księży w parafii Matki Kościoła i św. Katarzyny Szwedzkiej w Gdańsku podczas palenia książek o Harrym Potterze? Pudło. Autorem tych słów... 39
  • Dawanie bez dodawania 7 kwi 2019, 20:00 Mamy po raz pierwszy po 1989 r. atak na własność prywatną w gospodarce. PiS nacjonalizuje prywatne firmy i odtwarza socjalizm. To jest droga Łukaszenki. – mówi prof. Leszek Balcerowicz. 41
  • Harry Potter i płomienie absurdu 7 kwi 2019, 20:00 KS. MICHAŁ ZALEWSKI SJ W iosna rozpala emocje. Z dziada pradziada tak się to odbywa, że kiedy zejdą już śniegi i odpuszczą mrozy, wszystko w nas zaczyna płonąć. W kraju nadwiślańskim, rok cały ogrzewanym przez race kibiców i... 43
  • Negacjonista gra w chowanego 7 kwi 2019, 20:00 David Irving organizuje wycieczkę do byłych obozów zagłady w Polsce. Polska powtarza, że go nie wpuści, ale nie wiadomo, jak to wyegzekwuje. 44
  • Łabędzi śpiew Irvinga 7 kwi 2019, 20:00 Przez udowadnianie, że Hitler był w gruncie rzeczy w porządku, stracił pisarską reputację i cały majątek. Teraz chce o sobie przypomnieć i przy okazji trochę zarobić. 47
  • Niech żyją jeże 7 kwi 2019, 20:00 Zagrażają im psy, kosiarki i ludzie. Ponad 200 niepełnosprawnych jeży trafia co roku do ośrodka rehabilitacji Jeżurkowo. 49
  • Pieniądze za niewinność 7 kwi 2019, 20:00 Mariusz Kowalewski Historia Zenona Procyka zaczęła się w 2002 r., skończyła się kilka tygodni temu w Sądzie Apelacyjnym w Białymstoku gigantycznym odszkodowaniem. – „Niekwestionowane jest, że tymczasowe aresztowanie wobec wnioskodawcy... 52
  • Amber Gold dla bogatych 7 kwi 2019, 20:00 To sprawa, która może przyćmić najpopularniejszą piramidę finansową w Polsce. Ponad 500 osób poszkodowanych i straty sięgające 600 mln zł. Jak to możliwe, że wytrawnych biznesmenów zwiódł na manowce były III-ligowy piłkarz? 56
  • Hossa Bessa 7 kwi 2019, 20:00 Miliard małpek Przerażające wyniki badań opublikowała warszawska firma badawcza Synergion. Wzięła pod lupę wódkę w małych butelkach o pojemności 100 lub 200 ml. Tak zwane małpki kupuje codziennie w Polsce 3 mln osób. Rocznie daje to... 59
  • Śmiertelne ofiary brexitu 7 kwi 2019, 20:00 Gdy politycy na Wyspach zajęci są jałowymi debatami nad kolejnymi scenariuszami wyjścia z Unii, przez kraj przetacza się fala przemocy nienotowana w powojennej historii Zjednoczonego Królestwa. 60
  • Prezydent jak księżniczka z bajki 7 kwi 2019, 20:00 Zwycięstwo liberalnej kandydatki Zuzany Čaputovej w wyborach prezydenckich na Słowacji rodzi pytanie: czy coś podobnego może się zdarzyć w sąsiednich krajach? 64
  • Wyzwania Crohna 7 kwi 2019, 20:00 Pokonanie słabości, pogodzenie się z chorobą, która wyniszcza organizm, znalezienie własnej drogi w życiu – to wyzwania, z jakimi mierzą się osoby z chorobą Leśniowskiego-Crohna. 68
  • Czas na piękną fryzurę 7 kwi 2019, 20:00 Okres jesienno-zimowy przyczynił się do pogorszenia stanu naszej skóry, włosów i paznokci. Wiosna to idealny czas na ich regenerację. Co jeść, żeby mieć mocne włosy i paznokcie? 70
  • Tron we krwi 7 kwi 2019, 20:00 Żadna nowa produkcja w tym roku nie będzie takim wydarzeniem jak finałowy sezon „Gry o tron”. Serialu, który swoim okrucieństwem świetnie złapał współczesne nastroje i na dobre zmienił współczesną telewizję. 72
  • To już jest koniec 7 kwi 2019, 20:00 Obiecuję, że fani nareszcie zobaczą Sansę Stark z mieczem w ręce – mówi Sophie Turner, odtwórczyni jednej z głównych ról w serialu. 75
  • Cesarz na opak wywrócony 7 kwi 2019, 20:00 Myślałem, że już nigdy nie będę musiał robić teatru podszytego polityką. Ale skoro ona znowu jest tak namolna, że włazi z butami w nasze życie, dlaczego nie miałoby się znaleźć dla niej miejsce na scenie? – mówi Mikołaj Grabowski, reżyser nowej adaptacji „Cesarza” w... 76
  • Ostatni z wielkich 7 kwi 2019, 20:00 Wieczny buntownik nie składa broni. Robi kino na własnych zasadach. Na polskie ekrany wchodzi jego nowy film „Jean-Luc Godard. Imaginacje”. 79
  • Z szacunku dla uczuć 7 kwi 2019, 20:00 Umarła jedna z najciekawszych reżyserek XX w. A odchodząc, Agnès Varda zabrała ze sobą swoją piękną tolerancję, którą zarażała widzów. 82
  • Wydarzenie 7 kwi 2019, 20:00 Początek końca Salcia Hałas, „POTOP”, Grupa Wydawnicza Foksal/W.A.B. Autorka ukryta za pseudonimem Salcia Hałas ma już sukces za sobą – jej debiutancka powieść „Pieczeń dla Amfy” została uhonorowana m.in. prestiżową Nagrodą... 84
  • Film 7 kwi 2019, 20:00 Poszukiwanie światła Opiekowaliśmy się sobą nawzajem, bo nikt inny tego nie robił” – mówi jeden z bohaterów „Jutro albo pojutrze”. Bing Liu opowiada o sobie i swoich przyjaciołach. Tworzy wnikliwy portret chłopaków, dla których... 85
  • Muzyka 7 kwi 2019, 20:00 Siła komunałów Długa droga doprowadziła Maćka Wasio do tego, że stanął na własnych nogach. Formacja Ocean, a potem OCN, choć nie została oficjalnie rozwiązana, wypaliła się. Jej lider, znany też coraz lepiej jako producent,... 86
  • Książka 7 kwi 2019, 20:00 Wyprawa do przeszłości MARCIN ŚWIETLICKI ŁADNIE NAPISAŁ, ŻE TA KSIĄŻKA JEST ADRESOWANA DO TYCH, „którzy nie ustają w poszukiwaniu płytowego Świętego Graala”. I to cała o niej prawda. Gwiazdy rocka wszyscy dobrze znamy – to ci,... 87
  • Z „Dziennika” 7 kwi 2019, 20:00 Za siedmioma rzekami, za siedmioma morzami, za siedmioma lasami i siedmioma miastami... zapchała się umywalka. Przecieka. Jedynym prawdziwym mężczyzną w tym domu jest pani Mira – dochodząca pomoc domowa. Ona wymienia żarówki. Ona ma... 88
  • Nie wstydzę się być plus size 7 kwi 2019, 20:00 Granice ciałopozytywności wyznaczają zdrowy rozsądek i zdrowe ciało. Jeśli pojawiają się choroby związane z otyłością czy niedowagą, powinna zapalać się czerwona lampka – mówi Joanna Cesarz, modelka plus size. 90
  • Ciałopozytywne 7 kwi 2019, 20:00 Kobiety coraz śmielej pokazują, że nadwaga, piegi, blizny oraz zmarszczki to nie koniec świata. A świat mody i przemysł kosmetyczny ciałopozytywności nie mogą dłużej ignorować. 93
  • Jak się zbudzi, to nas zje 7 kwi 2019, 20:00 Poznajcie moc czosnku niedźwiedziego 96
  • 5 sposobów na suteczną naukę języka 7 kwi 2019, 20:00 Nauka języka obcego nie kończy się na opanowaniu gramatycznych reguł i słownictwa. Swoje językowe umiejętności możemy podnosić na wiele sposobów. 97
  • Zrób sobie... Gowina 7 kwi 2019, 20:00 Wicepremier Jarosław Gowin wyznał, że ledwo żyje za 17 i pół patola. Ale Państwo mogą zostać Gowinami już za niecałe 55 zł! 98

ZKDP - Nakład kontrolowany