Rzeź Rzymian

Rzeź Rzymian

Krwawa bitwa w Lesie Teutoburskim zakończyła ekspansję Imperium Romanum
Na początku naszej ery wydawało się, że nic nie zatrzyma ekspansji Rzymu. Imperium Romanum rozciągało się od Hiszpanii po Azję Mniejszą i od Morza Północnego po Saharę. We wrześniu 9 r. n.e. plemiona germańskie pod wodza Arminiusza, syna Sigimera z plemienia Cherusków, wciągnęły w zasadzkę i starły z powierzchni ziemi trzy rzymskie legiony dowodzone przez Publiusza Kwinktyliusza Warusa.
Emerytowany oficer armii rzymskiej Wellejusz Paterkulus napisał około 30 r. , że rzymscy żołnierze byli wyżynani jak bydło. Ostatecznie w clades Variana, jak autorzy starożytni nazwali klęskę Warusa, zginęło 15-20 tys. rzymskich żołnierzy. Wielu legionistów dostało się do niewoli. Jedynie garstka przebiła się na tereny kontrolowane przez Rzymian i opowiedziała o rzezi.

Zasadzka Germanów
Legiony Warusa maszerowały z letniego obozu, który znajdował się gdzieś na zachód od rzeki Wezery (badacze spierają się o jego dokładną lokalizację) do zimowych kwater nad Renem. Arminiusz, który towarzyszył Rzymianom, doniósł wówczas Warusowi o wybuchu lokalnej rebelii. Generał zdecydował się zdusić powstanie w zarodku i zmieniwszy trasę marszu, zagłębił się w leśne terytorium nie znane Rzymianom. W lesie poruszający się wąskim, błotnistym szlakiem legioniści nie byli w stanie maszerować w szyku. Kolumna wojska wydłużyła się do 20 km. Do tego rozpętała się burza – grunt najeżony korzeniami i zwalonymi pniami drzew stał się śliski i zdradliwy, a łamiące się gałęzie spadały na głowy, potęgując zamieszanie. Wtedy zaatakowali Germanie.
Rzymianie przetrwali pierwszy atak, zdołali założyć na noc obóz, a rano przebić się na równinę. Tam czekała na nich kolejna pułapka. Germanie starannie wybrali miejsce w przesmyku między lasem a bagniskiem. Wąskie przejście zostało zablokowane przez rów, a pod lasem wzniesiono ziemny wał, zza którego Germanie mogli atakować, nie narażając się na duże straty. Wojska rzymskie, które na otwartej przestrzeni były się w stanie szybko przegrupować w szyk bojowy, były niemal bezbronne w wąskim przesmyku, gdzie nie było miejsca na manewry. Tłoczyli się w nim legioniści, konnica, muły i wozy. Rzymianie próbowali jeszcze przypuścić atak na wał, ale ponieśli klęskę. Warus popełnił samobójstwo, rzucając się na miecz. W jego ślady poszli inni oficerowie, pozostawiając legiony praktycznie bez dowództwa.

Zdrada Arminiusza

Warus, wywodzący się ze starej patrycjuszowskiej rodziny, był już po pięćdziesiątce, kiedy w 7 r. został gubernatorem Germanii. Dla cesarza Augusta był człowiekiem, który miał wnieść nieco cywilizacji na barbarzyńskie tereny. Był jednak bardziej administratorem niż żołnierzem. Przypuszczał, że okupacja Germanii będzie łatwa. Największym błędem Warusa było zaufanie do Arminiusza, syna wodza plemienia Cherusków wychowanego w Rzymie. Ze źródeł starożytnych wiemy, że już po zmianie trasy marszu legionów Segestes, teść Arminiusza, próbował ostrzec Warusa przed zdradą zięcia. Według jednych źródeł, Warus nie dał mu wiary, według innych, wezwał Arminiusza do stawienia się przed trybunałem wojskowym. Jeśli nawet tak się stało, było już za późno. Wojska Warusa weszły prosto w zasadzkę.
Historycy przypuszczają, że ambicją Arminiusza było zjednoczenie germańskich plemion pod swoim berłem. Spektakularne zwycięstwo nad Rzymianami pomogło mu podbudować autorytet, ale nie wszystkie plemiona go uznawały. Kiedy Arminiusz wysłał głowę Warusa do króla Marboda z plemienia Markomanów, ten odrzucił propozycję antyrzymskiego sojuszu, a szczątki generała odesłał do Rzymu.

Niemiecki bohater

Arminiusz walczył z Rzymianami jeszcze przez dziesięć lat po pokonaniu Warusa. W tym czasie do niewoli dostała się jego żona Thusnelda, która w Rzymie powiła mu syna. Ostatecznie padł ofiarą swoich ambicji. W 21 r. został zamordowany przez współplemieńców, którzy uważali, że zdobył zbyt wielką władzę.
W XV wieku Arminiusz został niemieckim bohaterem narodowym. W 1530 r. Marcin Luter „ochrzcił go" imieniem Hermann (germańskie imię Arminiusza pozostaje nieznane – to, pod którym przeszedł do historii, zostało mu nadane przez Rzymian). W XIX wieku Hermann/Arminiusz stał się symbolem ruchów narodowowyzwoleńczych w Niemczech. Niedaleko Detmold w Nadrenii Północnej w 1875 r. wzniesiono mu pomnik: ponad 26-metrowa postać na przekraczającym 53 metry cokole była najwyższym pomnikiem świata do czasu wzniesienia w 1886 r. Statui Wolności.
Warus stracił w bitwie trzy legiony, sześć kohort wojsk pomocniczych i trzy szwadrony kawalerii. Rzymianie utracili jednak o wiele więcej – opinię niezwyciężonych. Rzymski historyk Swetoniusz pisze w „Żywocie Boskiego Augusta", że cesarz na wieść o klęsce przeżył załamanie nerwowe. Uderzał głową o ścianę pałacu, wołając: „Quinctili Vare, legiones redde!" (Kwinktyliuszu Warusie, zwróć mi legiony).
Klęska Warusa spowodowała zawalenie się całego systemu twierdz i strażnic, które Rzymianie wznosili na wschód od Renu między 6 r. p.n.e. a 4 r. n.e. Choć za rządów następcy Augusta, Tyberiusza, legiony pod wodzą Germanika prowadziły na tym terenie kampanię, a nawet zwyciężyły w kilku bitwach, do końca istnienia cesarstwa rzymskiego granica pozostała na Renie. Klęska w Lesie Teutoburskim zakończyła okres triumfalnej ekspansji Rzymu w Europie. Przez następne wieki Germanie często kontaktowali się z Rzymianami i prowadzili z nimi handel, ale nie ulegli wpływom kultury łacińskiej.

Stosy zbielałych kości

Miejsce bitwy, która zmieniła losy Europy, długo pozostawało tajemnicą. Nie ocalał żaden oficer, a legioniści nie potrafili precyzyjnie opowiedzieć, gdzie wyrżnięto ich towarzyszy. Główną wskazówką do lokalizacji saltus Teutoburgiensis, czyli Lasu Teutoburskiego, gdzie poległy legiony Warusa, znaleźć można w „Rocznikach" Publiusza Korneliusza Tacyta. Czytamy tam o obszarze położonym niedaleko terenu między górnymi biegami rzek Ems i Lippe w środkowej Westfalii. Ten nieprecyzyjny opis spowodował, że historycy od XIX wieku proponowali ponad 700 lokalizacji, od Holandii po wschodnie Niemcy.
Najwięcej zwolenników ma teoria, że Arminiusz zastawił zasadzkę w Kalkriese w Dolnej Saksonii. W 1987 r. brytyjski archeolog amator Tony Clunn, współpracując z miejscowym muzeum, przeprowadził badania tamtejszego terenu wykrywaczem metali. Wytypowany przez niego teren okazał się strzałem w dziesiątkę. Już podczas pierwszych dni poszukiwań odnalazł kilka ołowianych pocisków do procy oraz ponad 160 rzymskich srebrnych monet, z których żadna nie została wybita później niż w 9 r. n.e. Wykopaliska rozpoczęte w tym miejscu w 1989 r. przyniosły jeszcze więcej dowodów na to, że Kalkriese może być prawdziwym miejscem klęski Warusa.
Tacyt opisuje, że kiedy legiony dowodzone przez Germanika dotarły w 14 r. n.e. na miejsce rzezi, żołnierze zobaczyli stosy zbielałych na słońcu kości i czaszki przybite gwoźdźmi do drzew. Legioniści pochowali resztki ciał. Archeolodzy rzeczywiście odkopali w Kalkriese jamy wypełnione bezładną mieszaniną kości, z których wiele nosiło ślady ciosów miecza lub topora. Oprócz tego znaleźli elementy wyposażenia wojskowego: groty włóczni, pierścienie z uprzęży, metalowe sworznie, płytki z pancerzy, żelazne gwoździe, sprzączki od pasków, kołki od namiotów, nożyce. O identyfikacji miejsca przesądziły monety oznaczone VAR bite przez Warusa.

Na krańcach świata

Miejsce było doskonale wybrane na zasadzkę. Teren zamknięty od południa wzgórzem Kalkriese, a od północy bagnami ma zaledwie kilometr szerokości, a w pewnym miejscu zwęża się nawet do 220 m. Mimo to nie wszyscy badacze zgadzają się z taką lokalizacją saltus Teutoburgiensis. Niemieccy historycy Peter Kehne i Reinhard Wolters przypuszczają, że bitwa rozegrała się w pobliżu Detmold, gdzie znajduje się pomnik Hermanna/Arminiusza. Kalkriese – według nich – to miejsce jednej z bitew prowadzonych przez legiony Germanika podczas kampanii w 15 r.
Głównym argumentem przeciwników lokalizacji Lasu Teutoburskiego w Kalkriese jest topografia. Kasjusz Dion pisze o wyniosłych górach, stromych wąwozach i nieprzebytych lasach, a tymczasem nic takiego nie da się znaleźć w okolicy Kalkriese. Wielu badaczy przypuszcza jednak, że pełne grozy motywy lasów nie zostały wykorzystane w sposób realistyczny. Podobnie jak większości Europejczyków słowo „Arabia" nasuwa skojarzenie z pustyniami, starożytni Rzymianie łączyli Germanię z mrocznymi lasami. Niezwykłe opisy przyrody w starożytnych tekstach bardziej więc odzwierciedlają ówczesne stereotypy niż rzeczywistość i zostały zapewne dodane dla uzyskania dramatycznych efektów. 
Okładka tygodnika WPROST: 45/2007
Więcej możesz przeczytać w 45/2007 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2007 (1298)

  • Na stronie - Biali i Murzyni 4 lis 2007, 22:00 Wkrótce się okaże, że problemem numer 1 w Polsce jest „kwestia murzyńska", a nie gospodarka i bezpieczeństwo 3
  • Skaner 4 lis 2007, 22:00 8
  • Mam instynkt strażaka 4 lis 2007, 22:00 PYTANIA NIEPOLITYCZNERozmowa z Wojciechem Olejniczakiem, przewodniczącym SLDTrenuje pan skoki? Biegi. To wystarczy, by mieć dobrą kondycję, bez której by się nie udało…...skoczyć z piątej kondygnacji na balkon piętro niżej i... 10
  • Ludzie 4 lis 2007, 22:00 Smoktunowicz w TVP? Hannę Smoktunowicz (do niedawna Polsat) być może zobaczymy w telewizji publicznej. Odbyło się już wstępne spotkanie i obie strony zadeklarowały chęć współpracy. (AB) Rylik – pokerowe zagranie Agnieszka Rylik... 11
  • Bush nie naciskał na Blaira 4 lis 2007, 22:00 IrakWielka Brytania miała nie brać udziału w wojnie w Iraku. Prezydent George Bush miał to zaproponować premierowi Tony’emu Blairowi. Politycy rozmawiali tuż przed głosowaniem w Izbie Gmin, które miało zdecydować o wysłaniu... 12
  • Murdoch broni demokracji 4 lis 2007, 22:00 GruzjaRupert Murdoch będzie bronił wolności mediów w Gruzji. Przed rokiem właściciel News Corporation nabył udziały w polskiej telewizji Puls. Teraz w Gruzji kupił kontrolny pakiet akcji telewizji Imedi. Należała ona do Badriego... 12
  • Wolszczak po chińsku 4 lis 2007, 22:00 NagrodyGrażynę Wolszczak podziwiają Chińczycy. Aktorka otrzymała nagrodę za najlepszą pierwszoplanową rolę kobiecą na festiwalu w Chinach. Wolszczak doceniono za rolę w komedii „Ja wam pokażę" (kontynuacja przygód Judyty z... 12
  • Doda bije się z Górniak 4 lis 2007, 22:00 TelewizjaDoda przeciw Edycie Górniak, a Maryla Rodowicz walcząca z Justyną Steczkowską. Tak będzie w najnowszym projekcie  firmy Rochstar, producenta m.in. „Tańca z gwiazdami". Ten program ma być hitem telewizyjnej rozrywki w... 12
  • Sawka czatuje 4 lis 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 14
  • Zapytaj Wprost - Krystyna Janda 4 lis 2007, 22:00 Internauci pytają Krystynę Jandę o to dlaczego jednym ze sponsorów jej teatru jest ks. prałat Henryk Jankowski, dlaczego jej teatr to takie badziewie i czy wystąpiłaby dziś w scenie rozbieranej. 16
  • Poczta 4 lis 2007, 22:00 Unia głupich inwestycjiJestem autorem projektów „ginące zawody" i „garncarska wioska". W artykule Aleksandra i Jana Pińskich „Unia głupich inwestycji" (nr 39) ze zdumieniem przeczytałem, że... 17
  • Playback 4 lis 2007, 22:00 Donald Tusk, przewodniczący PO i kandydat na premieraFot. A. Jagielak/Wprost 17
  • Z życia koalicji 4 lis 2007, 22:00 Kazio Marcinkiewicz ogłosił, że chętnie pomoże w formowaniu gabinetu Donalda Tuska. W PO jakoś nikt nie wpadł w ekstazę po tej niesłychanie ważnej deklaracji. W tej sytuacji my sięgamy po wyciągniętą dłoń premiera na uchodźstwie.... 18
  • Z życia opozycji 4 lis 2007, 22:00 Witamy! Po dwóch latach przerwy PiS znowu u nas i – jak sięgamy pamięcią – po raz pierwszy w historii będzie w jednej rubryce z czerwonymi. Jeśli ktoś uważa, że urzędujący bądź co bądź premier nie powinien być w... 19
  • Wprost przeciwnie - Wyciskacz łez 4 lis 2007, 22:00 Cała unia ma zapłakać nad losem wysiedleńców, topiąc w morzu łez prawdę historyczną 20
  • Fotoplastykon 4 lis 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Drużyna Donalda 4 lis 2007, 22:00 Pięć kręgów władzy Platformy Obywatelskiej 22
  • Zbitka premier Schetyna mi nie pasuje 4 lis 2007, 22:00 Rozmowa z Grzegorzem Schetyną, sekretarzem generalnym PO, kandydatem na wicepremiera i szefa MSWiA 26
  • Sprzątanie po Kwaśniewskim 4 lis 2007, 22:00 Działacze SLD chcą by nowym szefem sojuszu został Grzegorz Napieralski 28
  • Platforma z kruchty 4 lis 2007, 22:00 Partia Donalda Tuska zamienia się w ZChN bis 30
  • Donos Papkina 4 lis 2007, 22:00 W grudniu 1977 r. Tomasz Dedek był studentem pierwszego roku Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej. Wracał ze studenckiej imprezy do domu pod Warszawą. Wsiadł do pociągu i zasnął. Gdy się obudził, stwierdził, że nie ma torby i... 32
  • Seksapil władzy 4 lis 2007, 22:00 Politycy niepotrzebnie próbują ukryć, że chodzi im tylko o władzę 34
  • Ostatni taki bandyta 4 lis 2007, 22:00 Dziad żył dla dwóch pasji: gołębi i synów 38
  • Ryba po polsku - Wyznanie 4 lis 2007, 22:00 Heteroseksualiści wszystkich krajów, łączcie się, póki nie jest za późno 40
  • Giełda 4 lis 2007, 22:00   42
  • Hindus najbogatszy 4 lis 2007, 22:00 Hindus najbogatszym człowiekiem świata? Tak może być już w 2008 r. Mukesh Ambani znajdzie się najprawdopodobniej na czele przyszłorocznej listy krezusów, wyprzedzając Amerykanina Billa Gatesa i Meksykanina Carlosa Slima. Zdaniem agencji... 42
  • Giełdowy rekord 4 lis 2007, 22:00 Na GPW padł historyczny rekord liczby debiutów. I to dwa miesiące przed końcem roku. Asbis i Integer.pl to 62. i 63. nowa spółka w tym roku na warszawskim parkiecie. Dotychczas najowocniejszy był rok 1997. Zadebiutowały wówczas 62... 42
  • PO kontra Prokom 4 lis 2007, 22:00 Partii Donalda Tuska może się nie udać rezygnacja z obniżki składki rentowej dla wszystkich. I to nie z powodu odstąpienia od tych zamiarów przez platformę. Ten zamiar mogą udaremnić programiści Prokom Software. Niedawno Zbigniew... 42
  • Polski gigant 4 lis 2007, 22:00 Za pięć lat Polska Grupa Energetyczna ma być największą polską firmą. Do tego czasu wartość grupy ma się potroić – do 70-85 mld zł. Taki wynik plasowałby PGE wśród 250 największych firm świata. Zwiększenie wartości... 43
  • Googlephone 4 lis 2007, 22:00 Google chce dokonać podboju rynku telefonii komórkowej. Ale nie dzięki rewolucyjnemu urządzeniu na miarę iPhone’a. Rewolucja czeka sieci komórkowe. Google zaproponuje producentom telefonów (najprawdopodobniej LG i HTC) oraz operatorom... 43
  • Nadwiślański zaścianek 4 lis 2007, 22:00 .   43
  • Rządowi masażyści 4 lis 2007, 22:00 Gabinet Tuska rozbije się na gospodarczych rafach 44
  • Znachorzy gospodarki 4 lis 2007, 22:00 Jakie poglądy ekonomiczne mają Polacy? 48
  • Niemiecka święta krowa 4 lis 2007, 22:00 Volkswagen idzie na wojnę z Komisją Europejską 52
  • Dolarozłoty 4 lis 2007, 22:00 Złoty jest najmocniejszy w historii 56
  • Know - How 4 lis 2007, 22:00 60
  • Awaria mózgu 4 lis 2007, 22:00  Dlaczego nawet najlepszym piłkarzom i koszykarzom zdarzają się błędy? Uczeni z Washington University w Missouri odkryli, że przyczyniają się do tego wahania elektrycznej aktywności mózgu. Pojawiają się na krótko, ale osłabiają... 60
  • Afrodyzjak karmiącej matki 4 lis 2007, 22:00 Substancja zawarta w pocie matek karmiących piersią zwiększa popęd seksualny u kobiet. Uczeni z University of Chicago i Monell Chemical Senses Center obserwowali libido i nastrój kobiet, które dwa razy dziennie wąchały gąbkę nasączoną... 60
  • Siarkowodór z czosnku 4 lis 2007, 22:00 Czosnek chroni przed nowotworami i chorobami serca, bo zwiększa w organizmie naturalną produkcję siarkowodoru. Gaz ten w nadmiarze jest trujący. W niewielkiej ilości działa jak przeciwutleniacz i zwiększa przepływ krwi w naczyniach... 60
  • Lek na dystrofię 4 lis 2007, 22:00 Dystrofię mięśniową Duchenne’a (DMD) będzie można leczyć terapią genową. Niewielkiej grupie pacjentów zostanie wkrótce wstrzyknięty eksperymentalny lek, który ma przedłużyć ich życie. DMD jest najczęściej występującą i... 61
  • Rewolucja w piwnicy 4 lis 2007, 22:00 Dlaczego Giordano Bruno spłonął na stosie? Był niepokorny i naraził się Kościołowi? Bruno nie miał bezspornego dowodu, że Ziemia obraca się wokół własnej osi. Podobnie jak nie mieli go Kopernik, Galileusz i Kartezjusz. Gdyby taki... 61
  • Inwazja nowych zarazków 4 lis 2007, 22:00 Ranking najgroźniejszych chorób zakaźnych w Polsce 62
  • Choroba szpitalna 4 lis 2007, 22:00 Na zakażenia szpitalne umiera więcej osób, niż ginie w wypadkach drogowych 66
  • Maszyny seksu 4 lis 2007, 22:00 Pierwsze małżeństwo człowieka z robotem przestało być fantazją 68
  • Trening umysłu 4 lis 2007, 22:00 Rozmowa z Jamesem Flynnem, najbardziej znanym badaczem inteligencji 72
  • Rzeź Rzymian 4 lis 2007, 22:00 Krwawa bitwa w Lesie Teutoburskim zakończyła ekspansję Imperium Romanum 74
  • Rezydencja dla Gierka 4 lis 2007, 22:00 Cały naród budował domy pierwszemu sekretarzowi PZPR 78
  • Górna półka - Wróg numer jeden 4 lis 2007, 22:00 Portugalczyk Paulo Santos należał do tych Europejczyków, którzy już jako dorośli ludzie przeszli na islam i stali się religijnymi fundamentalistami. Kiedy w 1990 r. Santos udał się do Afganistanu, trafił do obozu szkoleniowego... 82
  • Bez granic 4 lis 2007, 22:00 84
  • Cytat tygodnia 4 lis 2007, 22:00  „Rosja nie potrzebuje żadnych obserwatorów, bo nasz system wyborczy jest jednym z najbardziej zaawansowanych na świecie"IGOR BORYSOW, członek rosyjskiej Centralnej Komisji Wyborczej 84
  • Cena wojny 4 lis 2007, 22:00 W ciągu pięciu lat koszty wojny w Iraku i Afganistanie się podwoiły. Dziś na obie te interwencje Amerykanie wydają 500 mln dolarów dziennie. Prezydent George W. Bush uważa jednak, że to za mało, i żąda więcej. 84
  • Piękna i bestia 4 lis 2007, 22:00 „Nie jestem tu z powodów politycznych" – przekonywała Naomi Campbell, obścis-kując się z Hugo Chàvezem, prezydentem Wenezueli, na jego wiecu. Oczywiście, nikt jej nie uwierzył i modelka wywołała kolejny skandal.... 84
  • Możemy żyć z nuklearnym Iranem 4 lis 2007, 22:00  Martin van Creveld, profesor Uniwersytetu Hebrajskiego, znawca historii wojskowości i strategiiIrański rząd spanikował. I miał ku temu powody. Minął miesiąc, od kiedy Izrael zniszczył syryjskie instalacje nuklearne. Dowiódł tym... 85
  • Mucha Browna 4 lis 2007, 22:00 Polityczne gafy towarzyszyły królowi Arabii Saudyjskiej Abdullahowi w czasie jego wizyty w Wielkiej Brytanii. Najpierw na konferencji prasowej saudyjskiego ministra spraw zagranicznych, księcia Sauda al-Faisala, nie pojawił się David... 85
  • Tusk pod Moskwą 4 lis 2007, 22:00 Warszawę i Moskwę dzieli fundamentalny konflikt interesów. Żaden polski polityk tego nie zmieni. 86
  • Stasiland 4 lis 2007, 22:00 Tysiąc Szwedów współpracowało z bezpieką z NRD 90
  • Krew Rabina 4 lis 2007, 22:00 Izraelczycy nie mogą sobie poradzić z tym, że ich premiera zamordował Żyd 92
  • Rosjanie patrzą na Polaków z pogardą 4 lis 2007, 22:00 Rozmowa z prof. Richardem Pipesem, historykiem, znawcą Rosji, byłym doradcą prezydenta Ronalda Reagana 96
  • Żona do zadań specjalnych 4 lis 2007, 22:00 Małżeństwo pomagało w karierze politycznej, a rozwód szkodził. Teraz może być na odwrót 98
  • Kuchenna apokalipsa 4 lis 2007, 22:00 19 fachowców i 10 mln dolarów– tyle wystarczy do wyprodukowania bomby atomowej 104
  • Pasaż 4 lis 2007, 22:00 108
  • Moda na cierpki smak 4 lis 2007, 22:00 W trzeci czwartek listopada, jak co roku, w 150 krajach świata miliony ludzi popijają młode, cierpkie czerwone wino beaujolais nouveau. To bodaj najlepsza kampania marketingowa na świecie: miliony piją coś, co z trudem mogą przełknąć. A... 108
  • Kobieta, mężczyzna, papuga 4 lis 2007, 22:00 Anna G. to jeden z najbardziej znanych produktów włoskiej firmy Alessi. Zaprojektowany w 1994 r. przez Alessandra Mendiniego, znanego włoskiego architekta i projektanta, szybko stał się kultowy i zapoczątkował całą serię designerskich... 108
  • Wyrzutnia korków 4 lis 2007, 22:00 Projektanci marki Kitchen Craft postanowili zakończyć udręki towarzyszące otwieraniu wina i wymyślili Bar Craft Power Octopus – korkociąg z dźwignią. Po jej naciśnięciu ostrze samo wkręca się w korek. A po podniesieniu lekko... 109
  • Stojak dla minimalisty 4 lis 2007, 22:00 Jak przechowywać wino? Na pewno w pozycji leżącej, dzięki czemu zwilżony korek pęcznieje i nie dopuszcza do trunku powietrza. Niemiecka firma Zack pokazuje, jak to robić nie tylko prawidłowo, ale i stylowo. Paria to elegancki stojak na... 109
  • Klasycznie i awangardowo 4 lis 2007, 22:00 Dobrego wina nie można pić z byle czego. Krosno to największy i najbardziej znany producent szkła w Polsce, wielokrotnie nagradzany za design kieliszków. Podczas targów Ambiente 2007 zaprezentował trzy nowe kolekcje: Blue Essence, Open Feel... 109
  • Wino tenisisty 4 lis 2007, 22:00 Jeśli Agnieszka Radwańska pija wino, to powinna się zaopatrzyć w komplet korków francuskiej firmy Aga. Trzy zatyczki z korka zostały ozdobione metalowymi figurkami tenisisty, tenisistki oraz odlewem piłeczki. Dzięki takiemu zestawowi nawet... 109
  • Sieć prezentów 4 lis 2007, 22:00 Gra komputerowa „Wiedźmin”, zapach Ange Ou Démon marki Givenchy i nowe modele iPodów – to upominkowe hity nadchodzącej Gwiazdki. Ale prawdziwym hitem będzie kupowanie tych prezentów w Internecie. 112
  • Polski pieróg narodowy 4 lis 2007, 22:00 Nie kiełbasa, bigos, kapuśniak czy oscypki, lecz pierogi mogą się stać naszym daniem narodowym. 116
  • Laser 4 lis 2007, 22:00 118
  • Śpiewający Jamboree 4 lis 2007, 22:00 jazzNajwiększymi gwiazdami tegorocznego Jazz Jamboree będą wokaliści – kwartet The Manhattan Transfer, sekstet Take 6 z USA i solistki: m.in. Urszula Dudziak oraz Hanna Banaszak. Nie można też przeoczyć koncertu perkusisty Jacka... 118
  • Wykolejony pociąg do Yumy 4 lis 2007, 22:00 filmSłynny western Delmera Davesa z 1957 r. wszedł do historii języka polskiego, bo odtąd słowo „juma" jest slangowym określeniem kradzieży w Niemczech. O 15.10 odjeżdżał bowiem pociąg relacji Wrocław-Berlin, którym... 118
  • Krótko po wolsku - Pożegnalny walc 4 lis 2007, 22:00 Interesująca wiadomość dotarła ostatnio z Wiednia. Odbyły się tam Międzynarodowe Targi Rozwodników. 119
  • Od Potiomkina do Afganistanu 4 lis 2007, 22:00 festiwal W Rosji głośno jest o Polsce – za sprawą premiery filmu „1612". Opowiada on o rosyjskim powstaniu przeciw polskim wojskom okupującym Kreml. A w Polsce – o rosyjskiej kinematografii – za sprawą festiwalu... 119
  • Spodek techno 4 lis 2007, 22:00 technoW katowickim Spodku kolejna odsłona najsłynniejszego festiwalu techno. Zagra 22 topowych didżejów i 8 zespołów z całego świata (m.in. WestBam, Sven Vath, Moguai i Hardy Hard). Wśród dźwięków muzyki techno, laserów i... 119
  • Klasyczny Kennedy 4 lis 2007, 22:00 koncertNigel Kennedy? Tak, ale który? To pytanie warto zadać, bo równie łatwo możemy trafić zarówno na koncert muzyki klasycznej, jak i klezmerskiej, jazzowej, czy popowej. Zwłaszcza że w tym tygodniu Kennedy wystąpi w Polsce dwa razy, z... 119
  • Salon warowny 4 lis 2007, 22:00 Pośród mebli z antykwariatu i afrykańskich masek – w takim wnętrzu polskie gwiazdy czują się najlepiej 120
  • Czynownik Kremla 4 lis 2007, 22:00 Nikita Michałkow trzęsie rosyjskim kinem za cenę nieustającego hołdu dla Putina. W nagrodę dostał od kremlowskiej administracji pieniądze na swoją antypolską superprodukcję „1612”. 124
  • Wencel gordyjski - Zupa z dyni 4 lis 2007, 22:00 Współcześni druidzi starają się nas nawrócić na magiczny materializm 128
  • Ueorgan ludu 4 lis 2007, 22:00 Premier z Krakowa na czele rządu 129
  • Skibą w mur - Powrót na folwark zwierzęcy 4 lis 2007, 22:00 Kaczki i kury rozpuściły plotkę, że gospodarz wraca! 130

ZKDP - Nakład kontrolowany