Naftowa smycz

Naftowa smycz

Nie zabraknie ropy, a ceny nie wzrosną, jeśli państwom i politykom nie zabraknie rozsądku
Gwiazdorzy kina i muzyki, kalifornijski gubernator Arnold Schwarzenegger czy David Beckham, piłkarz klubu Los Angeles Galaxy, są coraz bardziej poirytowani. Wokół willowej dzielnicy Hollywood, gdzie mieszka śmietanka celebrities, wyrastają bowiem hałasujące szyby naftowe. Na obszarze Los Angeles i w okolicy działa już prawie 3200 szybów. Wszyscy zdążyli zapomnieć, że Miasto Aniołów było kiedyś wielkim zagłębiem naftowym, które obumarło z powodu wyczerpania się łatwo dostępnych pokładów ropy. Teraz znów się nim staje. Na świecie rozpoczęła się szalona pogoń za nowymi pokładami ropy. Po raz kolejny okazało się, jak bzdurny był raport Klubu Rzymskiego z początku lat 70. XX wieku, który wieszczył, że pod koniec pierwszej dekady XXI stulecia ropa najzwyczajniej się skończy. Nie tylko się nie skończyła, ale też nie zabraknie jej przez najbliższych kilkadziesiąt lat. Innym problemem są astronomicznie wysokie ceny paliw. Ale za to należy najbardziej obwiniać polityków socjalizującej Europy, którzy obarczyli benzynę i inne paliwa monstrualnym, sięgającym 70 proc. ceny, podatkowym haraczem.

Drugie dno
Szalony wzrost cen „czarnego złota" (już 140 USD za baryłkę) sprawił, że odwierty ze starych złóż znów są opłacalne. Hal Bopp, dyrektor kalifornijskiego nadzoru naftowego, mówi, że liczba wydanych zezwoleń na wznowienie eksploatacji zamkniętych szybów lub uruchomienie nowych wzrosła ze 160 w roku 2007 do 245 w roku 2008. Wydobycie ropy w okolicach Los Angeles zwiększyło się do 30 mln baryłek rocznie. To więcej niż połowa rocznego zapotrzebowania rafinerii w Gdańsku.
Ponieważ w ciągu ostatnich 12 miesięcy cena ropy wzrosła o ponad 100 proc., opłacalne stało się wydobywanie jej nawet z pokładów podmorskich – z głębokości ponad czterech kilometrów. Niedawno Brazylia nagle „odkryła" gigantyczne przybrzeżne złoża ropy, a Irak z dnia na dzień potroił szacunki wielkości swoich zasobów tego surowca. W Niemczech wydano pierwszą od dekad koncesję na poszukiwanie i eksploatację ropy ze złóż w okolicy Monachium. Polskie koncerny PGNiG, Grupa Lotos i PKN Orlen na gwałt szukają ropy na Bałtyku.
Mimo że z wysokimi cenami ropy przyjdzie nam żyć przez dłuższy czas, mimo przyspieszenia prac nad alternatywnymi źródłami energii, oszczędniejszymi samochodami i maszynami, nie uwolnimy się z naftowej smyczy. Ale ropy będzie coraz więcej. Od polityków zaś zależy, czy znów paliwa staną się tanie.

Czarna gorączka
Gdy pod koniec maja 2008 r. amerykański „BusinessWeek" zapytał kilku analityków rynku naftowego i paliwowego o cenę ropy w najbliższych latach, ich prognozy wahały się od 70 USD do 500 USD za baryłkę. Krótko mówiąc, nie mieli bladego pojęcia, co się wydarzy. Polityka rządów czy firm w sferze energetyki jest oparta na danych wziętych z sufitu, trudno więc przewidzieć, na ile dostawy ropy będą w stanie zaspokoić popyt na nią, co ma decydujący wpływ na cenę tego surowca. Najlepszym tego przykładem są Stany Zjednoczone, które jako zagłębie ropy zostały dawno spisane na straty przez wielkie koncerny naftowe, jak ExxonMobil, Royal Dutch Shell, BP, ConocoPhillips czy Chevron. Teraz małe firmy, które odkupiły od nich porzucone złoża, zwiększają w nich produkcję nawet o 40-50 proc.
Signal Hill jest cichym miasteczkiem, „sypialnią" odległego o 40 km Los Angeles. Ostatnio jego mieszkańcy zostali zaskoczeni hałasem ciężarówek, ciężkiego sprzętu i najazdem robotników firmy Terra Exploration & Production Co., która ocenia, że pod miasteczkiem znajdują się ponad 2 mld baryłek ropy. Mick Conner, kierujący operacją w Signal Hill, mówi, że firma chce z kilkudziesięciu starych szybów w tej okolicy „wydusić" 20 baryłek ropy dziennie. W samym Los Angeles głośny stał się przykład Grega Losha, który ma porzucony odwiert na swej działce, tuż koło domu. Gdy ceny ropy przekroczyły 120 USD za baryłkę, zainwestował trochę pieniędzy i uruchomił wydobycie ropy. Przyznał, że pięć baryłek ropy dziennie daje mu ponad 15 tys. USD zysku miesięcznie. Szyby naftowe i kiwony-pompy wydobywające ropę działają nawet w centrum metropolii. Jeden z szybów znajduje się na terenie kampusu słynnej Beverly Hills High School, gdzie uczniowie wybudowali panel zasłaniający nieprzyjemny widok. W dzielnicy Long Beach, na wyspie tuż przy brzegu, działa 2000 szybów, które od strony miasta są zasłonięte atrapą wyglądającą jak luksusowy apartamentowiec.
Podobne przedsięwzięcia obserwuje się we wszystkich „naftowych" stanach. W Teksasie, drugim po Luizjanie największym producencie ropy naftowej w USA, liczba wniosków o zezwolenie na podjęcie wydobycia ropy wzrosła z 2 tys. w roku 2006 do 5 tys. w roku 2007. John Martini, szef California Independent Petroleum Association, potwierdza, że wysokie ceny ropy dodały skrzydeł małym niezależnym firmom. Choć wiele złóż jest bardzo wyeksploatowanych, nowe technologie przy obecnych wysokich cenach ropy przedłużą ich życie o 15-20 lat.

Powszechny spis naftowy
– Nowe technologie pozwalają odzyskać z danego złoża ponad 60 proc. zawartej w nim ropy, zamiast dotychczasowych 35 proc. – mówi Daniel Yergin, amerykański ekonomista, najbardziej ceniony w świecie ekspert rynku naftowego. Na przykład odkryte przez Chevron gigantyczne złoża w Zatoce Meksykańskiej znajdują się na głębokości ponad 2 tys. m. – Dzięki wysokim cenom ropy mamy dość środków na rozwój poszukiwań i wydobycia w Ameryce Północnej i innych bezpiecznych rejonach świata. W tym roku wydamy na ten cel ponad 23 mld USD, trzykrotnie więcej niż cztery lata temu – mówi David O’Reilly, prezes Chevronu. Przy cenie ropy 40 USD za baryłkę zasoby opłacalne do wydobycia na szelfach Ameryki Północnej szacowano na mniej więcej 43 mld baryłek. Najnowsze raporty US Department of Energy i US Department of the Interior podają, że przy cenie ropy 100 USD za baryłkę na szelfach Alaski, Kalifornii, w Zatoce Meksykańskiej i przy Wschodnim Wybrzeżu jest ponad 85 mld baryłek ropy, której wydobycie jest technicznie możliwe i opłacalne.
Naftowa geografia błyskawicznie się zmienia. Zachodnie koncerny naftowe zabiegają o prawa do eksploatacji złóż w Iraku. Kilka tygodni temu iracki wicepremier Barham Salih zaskoczył wszystkich, informując, że nowe szacunki wskazują, iż jego kraj ma zasoby ropy rzędu 350 mld baryłek, czyli teoretycznie największe na świecie. Amerykańscy potentaci, m.in. ExxonMobil, szturmują też Kanadę, pokładając wielkie nadzieje w piaskowych złożach tzw. ciężkiej ropy (wydobywana jest metodą odkrywkową). Według BP, udokumentowane zasoby kanadyjskie zawierają 27,7 mld baryłek ropy, ale niektórzy oceniają, że w roponośnej prowincji Alberta zasoby opłacalne do eksploatacji sięgają aż 300 mld baryłek – mniej więcej tyle, ile w Arabii Saudyjskiej.
Najgłośniejsze stały się jednak kwietniowe odkrycia brazylijskiego państwowego koncernu naftowego Petrobras, dokonane wspólnie z portugalską Galp Energia, hiszpańskim Repsolem YPF i British Gas. Na morzu, w odległości kilkuset kilometrów od Rio de Janeiro, odkryto złoża Tupi (8 mld baryłek) oraz Carioca (nawet do 33 mld baryłek). Próbki ropy ze złoża Tupi pobrano aż z głębokości 4000 m (ponad 2000 m poniżej dna morskiego), wwiercając się w skały, piach i skamieniałą sól. Kilka lat wcześniej byłoby to jedynie wirtualne bogactwo, ale dziś nawet tak ekstremalne wydobycie jest opłacalne. Brazylijczycy chcą osiągnąć pełne moce wydobywcze na tych złożach już za dwa, trzy lata.
Także Rosjanie, którzy zaniedbali inwestycje w nowe złoża ropy, teraz deklarują zmianę strategii. Kompanie naftowe Ros-nieft, Gazprom czy Łukoil zapowiadają wydanie miliardów dolarów na poszukiwania i zwiększenie wydobycia, zwłaszcza na Syberii. Łukoil niedawno odkrył nowe, duże złoża na Morzu Kaspijskim. Rosjanie rozpoczęli też ostrą batalię dyplomatyczną z USA, Kanadą i państwami skandynawskimi o prawo do eksploracji szelfu w Arktyce poza ich wodami terytorialnymi. Niektórzy twierdzą, że Morze Arktyczne kryje aż 25 proc. nieodkrytych jeszcze zasobów ropy.

Europejski szejkanat
Naftowa gorączka dotarła nawet do Europy, dość marginalnej z punktu widzenia rynku naftowego (poza Norwegią, która jest czołowym europejskim producentem surowca). Podobnie jak za oceanem małe firmy zaczynają inwestować w wydobycie ropy nawet w Niemczech, gdzie eksploatację trudnych i skromnych złóż na większą skalę zarzucono blisko 30 lat temu. Władze Bawarii przyznały firmie Rhein Petroleum koncesję na poszukiwanie ropy w pobliżu Monachium. W poszukiwaniu ropy coraz intensywniej wiercą Brytyjczycy (rok temu działało na wyspach 125 odwiertów), Turcy, produkcję na własnych polach naftowych zwiększają Rumuni. Kandyjsko-niemiecko-brytyjskiemu konsorcjum opłaca się wydobywać ciężką, bardzo zasiarczoną ropę z głębokości 1600 m na polu Patos-Marinza u brzegów Albanii.
Polacy liczą na ropę z Bałtyku. Spółka Petrobaltic, kontrolowana przez Grupę Lotos, wydobywa z naszego szelfu 270 tys. ton ropy rocznie, ale liczy na dużo więcej (w 2008 r. wyłoży rekordowe 390 mln zł na zwiększenie wydobycia). Państwowy Instytut Geologiczny ocenia zasoby tego surowca w naszej strefie morskiej na 30 mln ton. Z kolei PKN Orlen niedawno kupił 45 proc. udziałów w koncesji na poszukiwanie i wydobycie ropy u brzegów Łotwy; zamierza też szukać ropy na Lubelszczyźnie.

Więcej, czyli taniej?
Ceny ropy, czyli również paliw, szybują w górę głównie za sprawą coraz bardziej paliwożernych gospodarek Chin i Indii. Niedawno szef rosyjskiego Gazpromu Aleksiej Miller postraszył, że cena baryłki ropy może niedługo skoczyć – z powodu problemów z zaspokojeniem zamówień – do 250 USD. Rządy i firmy boją się, że zabraknie im ropy, więc na gwałt tworzą rezerwy, podbijając ceny. Swoją cegiełkę dokładają inwestorzy, którzy chcą zarobić na naftowej hossie. Czy nie mamy jednak do czynienia z kolejną bańką?
Po pierwsze, mitem jest, że obecne złoża szybko się wyczerpują. Autorzy raportu Cambridge Energy Research Associates (CERA), którzy przeanalizowali 811 największych działających dziś pól naftowych świata, wskazują, że tempo ubywania w nich zasobów ropy wynosi około 4,5 proc. rocznie, czyli jest ponaddwukrotnie wolniejsze, niż wcześniej sądzono. Dotyczy to nawet pól starych, wielkich i od lat mocno eksploatowanych, jak saudyjskie Ghawar. Uważają oni, że do 2017 r. produkcję ropy można nawet zwiększyć z obecnych 85 mln do 100 mln baryłek dziennie.
Po drugie, przy obecnych cenach ropy jej producenci zostali zdopingowani do odkrywania nowych złóż lub powrotu do wydobycia z tych niegdyś porzuconych. Możemy liczyć na wzrost produkcji ropy w mniej zapalnych rejonach świata niż Irak, Iran, Wenezuela czy Nigeria, więc jej cena będzie mniej podatna na czynniki polityczne. Część ekspertów twierdzi, że wbrew utartym przekonaniom na Bliskim Wschodzie znajduje się nie 65 proc. globalnych zasobów ropy, lecz 50 proc. – i to udokumentowanych. Jeśli do tego dodamy złoża, które dopiero od niedawna opłaca się eksploatować, wskaźnik ten spadnie nawet do 30 proc.
Po trzecie, minie wprawdzie kilka lat, zanim produkcja ropy z nowo odkrytych złóż ruszy pełną parą. Konsumenci też nie przesiądą się z dnia na dzień na auta elektryczne, nie zaczną nagle pracować bliżej domu czy zużywać drastycznie mniej energii z ropy w firmach.
W latach 50. amerykański geolog Marion King Hubbert stworzył teorię znaną dziś jako krzywa Hubberta. Porównując dane o zasobach i wielkości produkcji ropy w USA, ocenił, że najpierw produkcja ropy będzie rosła coraz szybciej, aż na przełomie lat 60. i 70. osiągnie szczyt i zacznie gwałtownie spadać. I tak się stało. Według Hubberta, taki światowy oil peak miał wypaść w roku 1995. Teraz niektórzy uważają, że wystąpił on rok, dwa lata temu. Tyle że nikt nie wziął pod uwagę, iż prognozy oparte na wielkości udokumentowanych dotychczas złóż ropy są jak błądzenie we mgle. Naftowy kartel OPEC najpewniej nigdy nie odzyska dawnej potęgi, a znaczenie ropy w gospodarce zmaleje, jednak nie zdołamy jeszcze długo zupełnie uwolnić się z naftowego nałogu.


Paliwowa kontrrewolucja

Wśród wielu niedogodności wynikających z rosnących dziś cen ropy jest i jeden pożytek. Pojawiła się szansa na to, że droga ropa rozmontuje europejskie państwa opiekuńcze. Przez Hiszpanię, Wielką Brytanię, Francję i Polskę przetoczyła się fala protestów kierowców żądających obniżenia akcyzy zawartej w cenie paliwa. Propozycje obniżki akcyzy skrytykowali Jean-Claude Juncker, stojący na czele komitetu ministrów finansów strefy euro, oraz Peer Steinbrück, minister finansów Niemiec. Nie bez powodu. Podatki nakładane na paliwo to bowiem jedno z głównych źródeł finansowania europejskiego państwa socjalnego. Na przykład w Polsce kierowcy finansują około jednej czwartej wpływów budżetowych, a tylko 20 proc. z tej kwoty idzie na remonty dróg.
Protestujący mają rację także z tego powodu, że wraz z rosnącymi cenami paliw zwiększają się wpływy do budżetu. Co prawda, zawarta w cenie paliwa akcyza jest ustalana kwotowo (na przykład
w Polsce wynosi ona 415,12 gr za 1000 l), ale w cenie paliwa zawarty jest także podatek VAT (w Polsce wynosi on 22 proc.). Wpływy z jego tytułu są tym większe, im wyższe są ceny paliw. Obniżenie VAT tylko na paliwo byłoby jednak trudne, ponieważ stawka podstawowa nakładana jest w Polsce na większość sprzedawanych produktów i usług. Kierowcy domagają się więc obniżenia akcyzy. Jest to tym bardziej uzasadnione, że w większości krajów unii jej wysokość wyraźnie przekracza wymagane przez Brukselę minimum. Na przykład w litrze benzyny sprzedawanej w Polsce akcyza stanowi równowartość 0,42 euro. Gdyby polski rząd obniżył ją do takiego poziomu jak na Węgrzech (0,28 euro), cena litra benzyny z dnia na dzień mogłaby spaść o 40 gr.
Aleksander Piński




Okładka tygodnika WPROST: 25/2008
Więcej możesz przeczytać w 25/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 25/2008 (1330)

  • Na stronie - Dom wariatów 15 cze 2008, 22:00 Ktoś chce zrobić z Polski państwo permanentnego psychicznego stanu wyjątkowego 3
  • Wprost od czytelników 15 cze 2008, 22:00 Koniec złodziejstwa Świetnie, że autorzy tekstu „Koniec złodziejstwa" (nr 18) zajęli się tak ważnym tematem. Na załączonych do tekstu diagramach pokazany jest gwałtowny spadek zarejestrowanych w ostatnich latach w Polsce... 3
  • SB a Lech Wałęsa 15 cze 2008, 22:00 Książka 8
  • Skaner 15 cze 2008, 22:00 8
  • Wojskowy ślad 15 cze 2008, 22:00 Żołnierze tajnych wojskowych służb PRL brali udział w uprowadzeniu i zamordowaniu księdza Jerzego Popiełuszki. Ten rewelacyjny wniosek wynika z materiałów, które w 2007 r. przekazała Komisja Weryfikacyjna WSI do Instytutu Pamięci... 9
  • Lara Croft lepsza od Achillesa 15 cze 2008, 22:00 Film 9
  • Rock w Luwrze 15 cze 2008, 22:00 Koncert 9
  • Dossier 15 cze 2008, 22:00 „Chcę mieć ten zaszczyt i nie pobierać energii z pożywienia, tylko po prostu z energii słonecznej"Stachursky w programie „Dzień Dobry TVN" o chęci rezygnacji z jedzenia„Jest tylko jedna osoba, którą naprawdę... 10
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE: Żabka zielona 15 cze 2008, 22:00 Rozmowa z Katarzyną Piekarską, wiceszefową SLD, poetką, autorką tekstów piosenek 10
  • Ludzie 15 cze 2008, 22:00 Lopez fitness Jennifer Lopez wypuści na rynek własną kolekcję ubrań do fitnessu. Wokalistka i aktorka, która niedawno urodziła bliźnięta i w błyskawicznym tempie wróciła do szczupłej sylwetki, chce w ten sposób pomóc innym mamom w... 11
  • Znani knajpiani 15 cze 2008, 22:00 Obyczaje 11
  • Serce dla zwierząt 15 cze 2008, 22:00 Nagroda 12
  • Socjalny Balcerowicz 15 cze 2008, 22:00 Kadry 12
  • Kowboje w operze 15 cze 2008, 22:00 Muzyka 12
  • Zapytaj Wprost: Janusz Kochanowski 15 cze 2008, 22:00 Nie chcę wojny ideologicznej 14
  • Poczta 15 cze 2008, 22:00 Giertych i jego prokuratorOdnosząc się do notatki zatytułowanej „Giertych i jego prokurator" (Skaner, nr 22), wyjaśniam, że nie jestem znajomym adw. Romana Giertycha ani tym bardziej – jak napisano – „jego”... 16
  • Playback 15 cze 2008, 22:00 Premier Donald Tusk z żoną MałgorzatąFot. W. Jakubowski/KFP 16
  • Wprost przeciwnie - Chwała Irlandczykom 15 cze 2008, 22:00 Irlandczycy zademonstrowali, że chcą być Irlandią, a nie republiką europejską 18
  • Z życia koalicji 15 cze 2008, 22:00 I jak tu nie wierzyć w szczerą męską przyjaźń? Oto jeden z tabloidów zdybał na piwku ministrów Nowaka i Arabskiego (po pracy, już po 16.00 było). Wiadoma rzecz, napić się po robocie (my na przykład zawsze pijemy przed), ale co... 20
  • Z życia opozycji 15 cze 2008, 22:00 Nasz prezydent jest człowiekiem miłym i uczynnym. Na przykład na pokład swego samolotu na mecz z Austrią zabrał Schetynę, Drzewieckiego (i dwa worki ogórków kiszonych), a nawet Ćwiąkalskiego. I tylko jeden spadochron. Spryciarz.... 21
  • Katastrofa berlińska 15 cze 2008, 22:00 Proniemieckie lobby w Warszawie zdominowało polsko-niemiecki dialog 22
  • Polityka ze świńską skórką 15 cze 2008, 22:00 Przewodnik "Wprost" po gastronomiczno-towarzyskich upodobaniach polityków 26
  • Bliźniak Tuska 15 cze 2008, 22:00 W Platformie Obywatelskiej wydłuża się lista chętnych do prezydentury i premierostwa 30
  • Rady dla Napieralskiego 15 cze 2008, 22:00 Pod wpływem blasku wychodzenia z półcienia wielu padło ofiarą olśnienia 34
  • Prawie Zachód 15 cze 2008, 22:00 Na ulicach miast, gdzie toczy się Euro 2008, widać, jak Polska prze na Zachód, jak pozbywamy się kompleksów 36
  • Postać tygodnia - Bogdan Klich 15 cze 2008, 22:00 Restaurator 38
  • Wprost z blogu 15 cze 2008, 22:00 Polityka Plan platformyTrysterowww.trystero.salon24.plkłamią, a w najlepszym wypadku mylą się wszyscy ci, którzy uważają, że Donald Tusk i jego partia są bezideowymi wydmuszkami, które nie mają planu rządzenia ani chęci do... 40
  • Trójka bez sternika 15 cze 2008, 22:00 42
  • Niebezpieczne związki 15 cze 2008, 22:00 Utrzymanie związkowych funkcjonariuszy kosztuje rocznie 2 mld zł 42
  • Zielony buntownik 15 cze 2008, 22:00 Mimo sprzeciwu Irlandii traktat lizboński nie trafi do kosza 42
  • Gest Rostowskiego 15 cze 2008, 22:00 Minister finansów zerwał korzenie łączące III RP z II RP 42
  • Ryba po polsku - Dyżurny Polak mierzy puls historii 15 cze 2008, 22:00 Adenauer nie chciał mieć nic wspólnego z pruskimi oficerami, którzy „nauczyli się tylko słuchać” 43
  • Giełda 15 cze 2008, 22:00 44
  • Indeks kopany 15 cze 2008, 22:00 Po przegranym przez Polskę meczu z Niemcami indeks warszawskiej giełdy WIG spadł o 1,72 proc., a główny indeks frankfurckiej giełdy DAX wzrósł o 0,17 proc., przełamując okres dłuższych spadków. Sprawdza się więc teza Diego Garcii i... 44
  • Koniec Hummera 15 cze 2008, 22:00 Z powodu drożejących cen paliw Amerykanie nie chcą już kupować samochodów z wielkimi, paliwożernymi silnikami. General Motors zamknie cztery fabryki popularnych do niedawna samochodów typu SUV (Sport Utility Vehicle). Zaprzestanie też... 44
  • Klasa juz nie nasza 15 cze 2008, 22:00 Twórcy portalu Nasza-klasa, najpopularniejszego serwisu społecznościowego w polskim Internecie, mają w nim już tylko 30 proc. udziałów. Kontrolę nad spółką przejął estoński fundusz Forticom. Kierowany przez twórcę portalu Macieja... 44
  • Hyatt dla absolwentów 15 cze 2008, 22:00 Właściciel pięciogwiazdkowego hotelu Grand Hyatt w Kairze Abd al-Aziz Ibrahim z powodów religijnych wycofał alkohol z hotelowego menu. Zawartość 2,5 tys. butelek alkoholu wylano do toalet. W Egipcie hotele, którym przyznano więcej niż... 44
  • Kredyt na 19 tysięcy procent 15 cze 2008, 22:00 Firma SMS Kredyt uruchomiła usługę, dzięki której po wysłaniu trzech SMS-ów konto bankowe klienta jest zasilane kwotą od 200 do 600 zł. Pożyczając 200 zł na 15 dni, klient będzie musiał oddać 245 zł. Rzeczywisty koszt pożyczki... 44
  • Wyścig z czasem 15 cze 2008, 22:00 Statystyczny Polak urodzony w 2008 r. będzie żył 75,5 roku. Ta średnia wydłużyła się od 1998 r. o trzy lata, co jest swego rodzaju pozytywną oceną przemian w Polsce. Związek między zamożnością obywateli a ich długowiecznością... 44
  • Naftowa smycz 15 cze 2008, 22:00 Nie zabraknie ropy, a ceny nie wzrosną, jeśli państwom i politykom nie zabraknie rozsądku 46
  • Złodzieje firm 15 cze 2008, 22:00 W jeden dzień można stracić inwestycję na Ukrainie 52
  • Amerykańska cegła 15 cze 2008, 22:00 Ze Stanów Zjednoczonych opłaca się sprowadzać do Polski niemal wszystko 56
  • Telekartel 15 cze 2008, 22:00 Grozi nam drogi oligopol Polsatu i TVN 58
  • Know - How 15 cze 2008, 22:00 60
  • Kalorie w mózgu 15 cze 2008, 22:00 Serotonina, neuroprzekaźnik odpowiedzialny za odczuwanie przyjemności, dobry sen i potrzeby seksualne, decyduje również o tym, co organizm robi ze spożytymi kaloriami. Dotychczas sądzono, że duża ilość tej substancji chroni przed... 60
  • Z kamera w żołądku 15 cze 2008, 22:00 Kamera wielkości cukierka wkrótce może zastąpić gastroskop. Przykre dotychczas badanie wnętrza układu pokarmowego stanie się niemal niezauważalne dla pacjenta – mówi „Wprost" współtwórca nowego urządzenia dr Frank... 60
  • Epilog oleju Lorenza 15 cze 2008, 22:00 Lorenzo Odone, którego historię przedstawiono w filmie „Olej Lorenza", zmarł na zapalenie płuc dzień po swych 30. urodzinach. Nieuleczalną adrenoleukodystrofię (ALD) zdiagnozowano u niego, gdy miał sześć lat. Lekarze nie... 60
  • ADHD przetrwania 15 cze 2008, 22:00 Warto mieć ADHD, jeśli jest się nomadem. Związany z deficytem uwagi gen DRD4, który u osób prowadzących osiadły tryb życia może powodować niedożywienie, koczownikom gwarantuje lepsze zdrowie. Skąd ta różnica? Impulsywność,... 60
  • Nigdy nie mów nigdy 15 cze 2008, 22:00 Brytyjski uczony Lord Kelvin w 1895 r. przekonywał, że nie można skonstruować maszyny cięższej od powietrza, która będzie latać. Osiem lat później, 17 grudnia 1903 r. maszyna cięższa od powietrza z człowiekiem na pokładzie oderwała... 60
  • Schizofrenia serca 15 cze 2008, 22:00 Czy Bill Clinton oszalał po operacji na otwartym sercu? 62
  • Koniec długowieczności 15 cze 2008, 22:00 Czy dotarliśmy do kresu wydłużania się życia? 68
  • Człowiek rekin 15 cze 2008, 22:00 Igrzyska w Pekinie otworzą epokę technodopingu 72
  • Inwazja azjatyckiego wampira 15 cze 2008, 22:00 Komar azjatycki dotarł do Europy i przenosi około 20 wirusów wywołujących choroby 75
  • Policjant niepamięci 15 cze 2008, 22:00 Jeden z sygnatariuszy listu potępiającego wydanie książki o Lechu Wałęsie był bardzo cennym agentem SB 78
  • Górna półka - Kroniki III RP 15 cze 2008, 22:00 Pisarstwo Marka Nowakowskiego krytycy zamykają zwykle w szufladzie z napisem „realizm". Czasem uściślają to pojęcie, mówiąc o realizmie „małym" lub „peryferyjnym”. „Mały”, dlatego że... 81
  • Bez granic 15 cze 2008, 22:00 82
  • Książka - Londyński tygiel 15 cze 2008, 22:00  W jakich warunkach mieszkają w Londynie imigranci z krajów islamskich? Jak kultywują tu swe religijne tradycje? Jak zmieniła się postawa Anglików wobec muzułmanów po zamachach w Londynie z 2005 r.? Odpowiedź m.in. na te pytania... 82
  • Cytat tygodnia 15 cze 2008, 22:00 „Nasze małżeństwo się rozpadło, bo John nie mógł się pogodzić z tym, że jest czterdziestolatkiem, a zachowywał się jak dwudziestolatek" Carol McCain, była żona republikańskiego kandydata na prezydenta USA, odpowiadając... 82
  • Egzamin na Niemca 15 cze 2008, 22:00 Niemieckie ministerstwo spraw wewnętrznych zaostrza procedury przyznawania obywatelstwa imigrantom. Od września 2008 r. każdy obcokrajowiec ubiegający się o niemiecki paszport oprócz spełnienia dotychczasowych warunków będzie zdawał... 82
  • Kwiz 15 cze 2008, 22:00 Sprawdź swoją wiedzę o świecie 1. Który kraj w czasie ostatnich igrzysk olimpijskich zdobył najwięcej medali w stosunku do liczby mieszkańców? a) USA b) Australia c) Wyspy Bahama 2. W którym kraju Unii Europejskiej jest najwyższy poziom... 82
  • Rosyjska choroba Europy 15 cze 2008, 22:00 Unia nie umie mówić do Moskwy z pozycji silnego partnera, a nie wystraszonego petenta 84
  • Recydywa korupcji 15 cze 2008, 22:00 Największa plaga nowych krajów unii wcale nie została przezwyciężona 88
  • Aniołek Berlusconiego 15 cze 2008, 22:00 Włoszkę Marę Carfagnę okrzyknięto najpiękniejszą minister świata 90
  • Piąta władza 15 cze 2008, 22:00 Dlaczego amerykańscy spin doktorzy uciekają z tonącego okrętu 94
  • Żółta kartka polityki 15 cze 2008, 22:00 Każdy polityk ma swoją puszkę Pandory, po której otwarciu nie może już rządzić 96
  • Pasaż 15 cze 2008, 22:00 98
  • Z kosmosu do ogrodu 15 cze 2008, 22:00 W XX wieku lampy solarne, czyli zasilane zmagazynowaną energią słoneczną, stosowano na stacjach kosmicznych. W domach Ziemian raczej się nie pojawiały, bo były za drogie. Kilka lat temu jednak staniały i zaczęły oświetlać ogrody na... 98
  • Opony eko(nomiczne) 15 cze 2008, 22:00 Do ekologicznego domu najlepiej dojechać na ekologicznych oponach. Energy Saver firmy Michelin stawiają mniejszy opór podczas toczenia, co przekłada się na mniejsze zużycie paliwa. To z kolei oznacza mniejszą emisję spalin i dwutlenku... 98
  • Eco TV 15 cze 2008, 22:00 Za swój telewizor Eco Flat TV firma Philips zgarnęła dwie nagrody na CES, targach elektroniki użytkowej w Las Vegas. W odbiorniku wbudowany jest czujnik, który mierzy natężenie światła i dostosowuje do niego poziom podświetlania panelu... 98
  • Mieszkać jak Cate Blanchett 15 cze 2008, 22:00 Filmowa Elżbieta I całkowicie przerzuciła się na energię słoneczną. Choć Polska to nie Australia, u nas też jest to możliwe. W podwarszawskim Konstancinie-Jeziornie powstają właśnie Rezydencje Skolimów – osiedle siedmiu domów... 98
  • Zielony dom 15 cze 2008, 22:00 Ponad połowa Polaków segreguje śmieci i nie pakuje zakupów do plastikowych torebek – wynika z badań CBOS. Dumny byłby z nas Leonardo DiCaprio, aktor znany z troski o środowisko naturalne, producent emitowanego właśnie w USA serialu... 98
  • Laser - Recenzje 15 cze 2008, 22:00 Wydarzenie: „Seks w wielkim mieście"Na polskie ekrany wchodzi kinowa wersja najpopularniejszego serialu ostatnich lat – „Seks w wielkim mieście". Ten tytuł stał się manifestem młodych, wyzwolonych, samodzielnych i... 102
  • Polskie stolice kultury 15 cze 2008, 22:00 Turystów podczas wakacji przyciąga do nas nie zabytkowa architektura, ale wielkie wydarzenia kulturalne 104
  • Batuta cudów 15 cze 2008, 22:00 Tylko światowej sławy wykonawcy mogą wydobyć polską muzykę klasyczną z głębokiego cienia 108
  • Generacja iPhOne’a 15 cze 2008, 22:00 iPhone firmy Apple to nie tyle urządzenie elektroniczne, ile styl życia 110
  • Wencel gordyjski - Sponiewierani i skrzywdzeni 15 cze 2008, 22:00 Sędzia Howard Webb ocalił polską tożsamość 112
  • Ueorgan Ludu 15 cze 2008, 22:00 Cios dla demokracji * Polska - Austria: mecz podwyższonego ryzyka * Kubica zagra z Chorwacją! * Dwa serca Teresy Orlowski 113
  • Krótko po wolsku - Era odkryć 15 cze 2008, 22:00 Cały świat czeka na wyniki badań sondy Phoenix, które mają odpowiedzieć na pytanie, czy na Marsie jest lód. Czekają naukowcy, czekają i lewacy, którym śni się Marsjańska Republika Lódowa.U nas też nie można narzekać na brak... 113
  • Skibą w mur - Rodzic wyrodny 15 cze 2008, 22:00 Im bardziej matka utrudnia życie dziecku, tym większą ma ono szansę na zostanie gwiazdą w przyszłości 114

ZKDP - Nakład kontrolowany