Szklane miasta

Szklane miasta

Prywatne firmy budują w Polsce nowe miasta
Jeden z największych ośrodków konferencyjnych w Europie, pierwszy w Polsce siedmiogwiazdkowy hotel, pole golfowe czy rzeczna marina to tylko niektóre z atrakcji w budowanych obecnie nowych miasteczkach. Przedsiębiorstwa budowlane i deweloperzy nie poprzestaną na przygotowaniu domów. Wybudują drogi, chodniki, szkoły, przedszkola, przychodnie, szpitale, a także tzw. parki biznesowe, aby mieszkańcy mieli gdzie pracować. W ten sposób do Zabrza, Gdańska i Warszawy zostaną dobudowane całe nowe dzielnice. Nowe miasteczka, których kosztem 10 mld zł powstanie kilkanaście, będą liczyły od 10 tys. do 50 tys. mieszkańców. – To koniec chałupnictwa. W Polsce powstaje prawdziwy przemysł budowy miast – mówi Piotr Lorens, szef Katedry Urbanistyki i Planowania Regionalnego na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej.Mieszkańcy nowych miast będą mieli wpływ na realizowanie obietnic przez prywatnych inwestorów – inaczej niż w wypadku urzędników samorządowych. Niektórzy już żądają, aby zobowiązanie dewelopera do postawienia szkoły wpisać do umowy zakupu mieszkania. Ministerstwo Infrastruktury właśnie ogłosiło, że przygotowuje ustawę, która nałoży na deweloperów taki obowiązek.

Samorządowe obiecanki
Budowa całych miasteczek przez prywatne firmy zaczęła się w USA w latach 60. XX wieku. Takich dzielnic, nazywanych PUD (Planned Unit Developments – planowane jednostki miejskie), jest tam ponad 100 tys. Mieszka w nich ponad 30 mln osób, czyli co dziesiąty Amerykanin. W większości państw rozwiniętych budowa i rozbudowa miast to jednak domena władz lokalnych. W Helsinkach władze miejskie uzbrajają działki, budują ulice i szkoły i tak przygotowany teren sprzedają deweloperom. W Polsce ten model okazał się niefunkcjonalny. Od początku lat 90., aby pozyskać więcej klientów, ale mniej zamożnych, deweloperzy szukali taniej ziemi, a ta była dostępna w oddalonych od centrów miast dzielnicach, gdzie brakowało kanalizacji, dróg, szkół. Według prawa, zapewnienie dostępu do takiej infrastruktury jest obowiązkiem samorządów. Ale w ostatnich latach liczba oddawanych czy planowanych nowych mieszkań rosła tak szybko, że nawet najbogatsze samorządy nie były w stanie udźwignąć kosztów rozbudowy infrastruktury na nowych osiedlach.
– Roczny budżet mojej dzielnicy na inwestycje to mniej więcej 65 mln zł. Tymczasem szkoła podstawowa kosztuje nawet 30 mln zł – mówi Jacek Kaznowski, burmistrz warszawskiej Białołęki. Gdyby dzielnica chciała zapewnić publiczną szkołę wszystkim dzieciom z nowo wybudowanych osiedli (jest ich około 600 rocznie), powinna budować jedną szkołę rocznie. Do tego dochodzą drogi, przystanki komunikacji miejskiej czy szpitale, nie mówiąc o remontach tych istniejących. Nie ma możliwości, aby intensywna urbanizacja mogła być w Polsce sfinansowana bez prywatnych pieniędzy.

Miasto na przedmieściach
Dlaczego prywatne firmy budowlane i deweloperskie dopiero teraz przejęły inicjatywę? Wcześniej nie było w Polsce inwestorów, którzy byliby w stanie udźwignąć koszt takich projektów. Krajowi nie mieli wystarczających środków, a zagranicznych było niewielu. Co więcej, do niedawna samorządy same podtrzymywały mit, że są w stanie wybudować infrastrukturę na potrzeby nowych osiedli. Złudzenia prysły w trakcie realizacji projektu Miasteczko Wilanów w Warszawie, które dziś tworzy kilkadziesiąt apartamentowców stojących niemal w szczerym polu. Współpraca miasta z prywatnymi deweloperami skończyła się na przepychankach – prywatne firmy zarzucają ratuszowi, że nie buduje dróg, a ten im, że domagają się zbyt dużo pieniędzy za ziemię, na której te drogi mają być zbudowane.
Z podobnymi problemami borykają się wszystkie kraje rozwijające się, więc inicjatywę przejmuje tam prywatny biznes. Na przykład od 2002 r. w Chinach działa spółka China New Town Development Company (z siedzibą w Hongkongu), której przedstawiciele chwalą się tym, że oferują kompleksową usługę: od projektowania, przez pozyskanie ziemi, budowę budynków i infrastruktury, aż po zorganizowanie przeprowadzki nowych mieszkańców. W większości wypadków buduje ona po prostu miasta satelity metropolii jak Shanghai Luodian Project – miasteczko dla szanghajskiej klasy średniej. Podobne funkcje ma spełniać większość projektowanych miasteczek w Polsce. Nie będzie to tzw. suburbizacja, czyli budowa osiedli sypialni domów jednorodzinnych na przedmieściach, jak się działo w USA. Irlandzka firma Kinglet budowę miasteczka w gminie Czosnów (16 km od Warszawy) rozpocznie od postawienia trzech dużych hoteli (trzy-, cztero- i pięciogwiazdkowego) oraz centrum konferencyjnego. W hotelach będą goście, więc inwestor liczy na to, że w okolicy szybko powstaną sklepy i punkty usługowe. – Łączenie dzielnic mieszkaniowych z centrami handlowymi i usługowymi to najnowszy trend europejski. Chcemy go przenieść do Polski – mówi William Bolster, członek zarządu firmy Kinglet.

Nowy Zamość
W nowej sytuacji znajdą się klienci deweloperów budujących nowe miasteczka. Skoro za infrastrukturę będzie odpowiadał deweloper, będzie można egzekwować od niego wywiązanie się z obietnic. – Mieliśmy klienta, który oświadczył, że kupi od nas mieszkanie, ale pod warunkiem że zobowiążemy się w umowie z nim do wybudowania w pobliżu szkoły. Zgodziliśmy się, ponieważ mieliśmy taką inwestycję w planach – mówi Jerzy Zdrzałka, były prezes spółki J.W. Construction, która stawia miasteczko Lazurowe Ustronie w Kręczkach Kaputach (8 km od zachodniej granicy Warszawy). Prywatny kapitał daje nadzieję, że powstaną ładniejsze miasteczka. Przykładowo każdy wykonawca, który będzie budował w nowym Miasteczku Siewierz (30 km od Katowic), musi podpisać tzw. kod architektoniczny. – To szczegółowe zasady, które sprawią, że wszystkie budynki będą do siebie pasowały – mówi Łukasz Madej z firmy ProDevelopment, która przygotowała studium opłacalności projektu. Całość koordynuje giełdowa spółka TUP, która zbuduje infrastrukturę, a następnie sprzeda uzbrojone działki pod budowę domów innym deweloperom.

Grunt to zysk
Jak to możliwe, że deweloper może wybudować całą potrzebną dla miasteczka infrastrukturę, którą potem – zgodnie z prawem – musi przekazać samorządowi, i jeszcze na tym zarabia? W większości wypadków takie prywatne miasteczka są budowane na ziemi, która była kupowana jako rolna. Taka ziemia jest więc znacznie tańsza od budowlanej. Po jej zakupie prywatne firmy negocjują z samorządami zmianę planów i odrolnienie. Przedstawiciele samorządów, z którymi rozmawialiśmy, twierdzą, że zawsze zawierają takie umowy z inwestorami, które gwarantują, że w zamian za przekwalifikowanie działek na cele budowlane firmy wybudują infrastrukturę. To oznacza, że za drogi i szkoły zapłacą w cenach mieszkań ich nabywcy. Mimo to nowi mieszkańcy nie zostaną zwolnieni z obowiązku płacenia podatków samorządom (trafia do nich 70 proc. pieniędzy z podatku dochodowego). Za ich pieniądze gminy będą budować i remontować inne części miast. To może wzbudzić sprzeciw mieszkańców nowych miasteczek, którzy mogą próbować założyć odrębną jednostkę administracyjną, aby nie dzielić się pieniędzmi z uboższymi sąsiadami. Jest to o tyle uzasadnione, że na przykład Lazurowe Ustronie będzie miało więcej mieszkańców (10 tys.) niż Ożarów Mazowiecki (8,5 tys.), a formalnie będzie częścią właśnie Ożarowa.
W ostatnich latach słyszeliśmy o setkach ambitnych projektów, które nigdy nie zostały zrealizowane. Dlaczego te miałyby się udać? Przede wszystkim dlatego, że do budowy biorą się prywatne firmy. W wypadku większości tych projektów inwestorzy już kupili ziemię, przygotowali projekty, a niektórzy już rozpoczęli budowę. O tym, że prywatne firmy potrafią sobie radzić z takimi przedsięwzięciami, świadczy przykład Mariny Mokotów – minimiasteczka na warszawskim Mokotowie. Jej mieszkańcy mają do dyspozycji własny park, porządne drogi, a nawet jeziorko. To tylko przedsmak tego, na co mogą liczyć mieszkańcy przyszłych nowych miasteczek.

Miasta prywatne - największe projekty nowych miast w Polsce

Solidarność z biznesem

Muzeum Europejskie Centrum Solidarności powstanie w Młodym Mieście w Gdańsku. Na 90 ha postoczniowych terenów inwestor, firma Baltic Property Trust, zbuduje także centrum biznesowe, które będzie rywalizowało o przyciągnięcie siedzib wielkich koncernów z duńską Kopenhagą.

Lazurowe pole
Prawie 20 mln zł wyda polski deweloper J.W. Construction na budowę infrastruktury w Lazurowym Ustroniu. Połowa tej kwoty zostanie przeznaczona na budowę szkoły dla 380 dzieci. Około 6 mln zł będzie kosztowała kanalizacja. Teren osiedla dla 10 tys. mieszkańców to obecnie pola uprawne.

Sułtan z Chrzanowa
W połowie drogi między Krakowem a Katowicami powstanie miasto dla 50 tys. osób. Tzw. Nowy Chrzanów zbuduje jedna z największych firm budowlanych świata – Al Nakheel Properties ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Spółka podpisała już list intencyjny z władzami miasta.

Żeglowanie po Śląsku
Prawie miliard złotych będzie kosztowało miasteczko budowane przez firmę TUP w Siewierzu, 40 km od Częstochowy. Teren inwestycji (150 ha) leży nad Zalewem Przeczycko-Siewierskim. W pierwszym etapie (który ma zostać zakończony jeszcze przed Euro 2012) powstanie m.in. 120-pokojowy hotel z salami konferencyjnymi. Całość będzie gotowa za 25 lat.

Irlandzki desant
Jedno z największych centrów konferencyjnych w Europie powstanie w gminie Czosnów (16 km od Warszawy). Stanie się częścią miasteczka, które wybuduje irlandzka firma Kinglet. Cała inwestycja zajmie 165 ha. Dotychczasowe wydatki inwestor szacuje na 200 mln zł. Hotele i część konferencyjna mają być gotowe do końca 2011 r.

Hiszpania nad Wisłą
Marinę nad brzegiem Wisły, parki, drogi, szkołę i ośrodek sportowy wybuduje na warszawskiej Białołęce założona przez Hiszpanów firma WarsPol. W zamian za przekazanie infrastruktury miastu na pozostałych 40 proc. z ok. 100 ha terenu będzie mogła wybudować mieszkania dla 10 tys. osób. Rozpoczęcie budowy jest planowane na 2012 r.

Domy i dołki
Pole golfowe, a wokół niego osiedle dla 25 tys. osób – to projekt Nowego Miasta w Zabrzu. Indonezyjska firma Ciputra wraz z Premier Polska wybuduje je na 219 ha gruntów po pegeerach. Radni Zabrza wyrazili zgodę na powołanie wspólnej spółki, która ma się zająć prowadzeniem inwestycji. Miasto włoży do niej grunty, a prywatne firmy kapitał. Inwestycja ma się rozpocząć się w 2009 r. Budowa będzie trwała 12 lat.

Reaktywacja Ursusa
W 2006 r. spółka Challenge Eighteen za 94 mln zł kupiła 52 ha gruntów w warszawskim Ursusie. W ciągu dekady wybuduje tam drogi, budynki mieszkalne i lokale usługowe.

Okładka tygodnika WPROST: 36/2008
Więcej możesz przeczytać w 36/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 36/2008 (1341)

  • Wprost od czytelników 31 sie 2008, 22:00 Masakra filmem animowanym Chciałbym wyrazić sprzeciw wobec zdania z pierwszego akapitu artykułu „Masakra filmem animowanym" (nr 34). Autorzy piszą o bohaterze współczesnych seriali animowanych: „To może być idol twoich... 3
  • Na stronie - Tajny rząd RP 31 sie 2008, 22:00 Czy Polska Anno Domini 2008 na pewno jest w pełni suwerenna? 3
  • Skaner 31 sie 2008, 22:00 8
  • Bohaterowie afery aneksowej u Komorowskiego 31 sie 2008, 22:00 WSI i polityk 8
  • Ambasador Rosji do redaktora „Wprost” 31 sie 2008, 22:00 Listy 9
  • „Solidarność” na bruku 31 sie 2008, 22:00 Polityka 9
  • Dossier 31 sie 2008, 22:00 „Tym razem »spieprzaj, dziadu« powiedział przywódcom Rosji"Joanna Senyszyn w swoim blogu o prezydencie Kaczyńskim w Tbilisi„Nasi żołnierze nie mają syndromu Nangar Khel. Mają syndrom poznańskiej... 10
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Walczę z nadwagą 31 sie 2008, 22:00 Rozmowa z Cezarym Tomczykiem, posłem PO, miłośnikiem sztuk walki 10
  • Ludzie 31 sie 2008, 22:00  Soyka w policji Komendanta policji w filmie Doroty Kędzierzawskiej „Jutro będzie lepiej" zagra Stanisław Soyka. Premiera dramatu psychologicznego z aktorskim debiutem muzyka planowana jest na 2009 rok. (MROG)  Salon gier braci... 11
  • Gwiazdy na gazie 31 sie 2008, 22:00 Obyczaje 11
  • Wicemiss prezydent 31 sie 2008, 22:00 Wybory w USA 12
  • Kary za brak świadectw 31 sie 2008, 22:00 Budownictwo 12
  • Izba pamięci nuncjusza 31 sie 2008, 22:00 Obyczaje 12
  • Rząd do pomocy 31 sie 2008, 22:00 Katastrofy 12
  • Niegrzeczne style 31 sie 2008, 22:00 Telewizja 14
  • Śmierć to za mało 31 sie 2008, 22:00 Kino 14
  • Zapytaj wprost - Sylwia Gruchała 31 sie 2008, 22:00 Czas podziękować działaczom! 15
  • Poczta 31 sie 2008, 22:00 Policja Billa Gatesa Laptopy i aparaty cyfrowe, gadżety i Złote Blachy dostają nadgorliwcy, którzy wyjątkowo zasłużą się dla sprawy i utrudnią życie zwykłym ludziom, np. zabiorą studentowi komputer podczas sesji lub przed... 16
  • Playback 31 sie 2008, 22:00 Minister sportu Mirosław Drzewiecki i wicepremier Grzegorz Schetyna 16
  • Wprost przeciwnie - Okopy grajdołu 31 sie 2008, 22:00 Strach i kompleksy wyniesione z PRL nadal rzutują na politykę zagraniczną III RP 18
  • Z życia koalicji 31 sie 2008, 22:00 A to dobre! Minister sportu Drzewiecki (ten, co rano kupuje ogórki kwaszone w spożywczaku) ogłosił krucjatę przeciwko nadużywającym alkoholu działaczom. Skłoniła go do tego przygoda wiceprezesa od lekkiej atletyki, który przysnął w... 20
  • Z życia opozycji 31 sie 2008, 22:00 Hurra! Notowania komuszków spadły do 5 procent! Wnet ogłoszono, że to kara za konszachty Napieralskiego z prezydentem Kaczyńskim. Naszym zdaniem, to elektorat gejowski odpłynął od SLD po klęsce Wojtka Olejniczaka. Może zresztą uczynił... 21
  • Doktor Garlicki & Mister Łapówka 31 sie 2008, 22:00 Świetny fachowiec, ale nieuczciwy 22
  • Polscy gladiatorzy 31 sie 2008, 22:00 Lech Kaczyński jest jak John McCain, a Donald Tusk jak Barack Obama 28
  • Kłamstwo podręcznikowe 31 sie 2008, 22:00 Podręczniki powinni pisać najlepsi uczeni, a nie anonimowi wyrobnicy edukacji 30
  • Postać tygodnia - Grzegorz Schetyna 31 sie 2008, 22:00 Gracz 36
  • Wprost z blogu 31 sie 2008, 22:00 PolitykaMedia o GruzjiMarek Miller www.em-jak-media.blogspot.comNie będzie to wpis ani prorosyjski, ani progruziński. Bardziej zastanawia mnie, czy aby media nie powtórzyły zachowania Kremla. Rosja czekała na pretekst, jakim była akcja... 37
  • Trójka bez sternika 31 sie 2008, 22:00 38
  • Wielki skok 31 sie 2008, 22:00 Wszyscy chcą się pożywić na naszych emeryturachRząd robi skok na nasze pieniądze zgromadzone w otwartych funduszach emerytalnych (w lipcu było to prawie 140 mld zł). Gabinet Donalda Tuska przyjął projekt ustawy o funduszach dożywotnich... 38
  • Czarni pracusie 31 sie 2008, 22:00 Likwidacja szarej strefy pracy zwiększy liczbę bezrobotnych o pół miliona  Polak pracujący w szarej strefie jest ponad dwa razy bardziej wydajny od pracującego legalnie. Taki wniosek można wysnuć z raportu przygotowanego na zlecenie... 38
  • Test strachu 31 sie 2008, 22:00 Brukselski szczyt UE powinien dać Kremlowi czytelny sygnał, że jest już inaczej Poniedziałkowy nadzwyczajny szczyt UE w Brukseli pod żadnym względem nie powinien być spotkaniem typowym. Uznanie niepodległości Abchazji i Osetii... 38
  • Ryba po polsku - Balon na cokole 31 sie 2008, 22:00 Giną odchody intelektualne naszych największych, a mogłyby być nawozem pod przyszłą oziminę szczęścia 39
  • Giełda 31 sie 2008, 22:00 40
  • 20 procent ostrzeżenia 31 sie 2008, 22:00 Hasła ostrzegające przed szkodliwością spożywania alkoholu, podobne do tych zamieszczonych na opakowaniach papierosów, mają się pojawić na butelkach z wódką, winem i piwem już w 2009 r. Według rozporządzenia ministra zdrowia, będą... 40
  • Eurospekulanci za kraty 31 sie 2008, 22:00 Dziesięcioma latami w więzieniu zagroził słowacki rząd przedsiębiorcom, którzy „w sposób nieuzasadniony" podwyższą ceny produktów i usług przy okazji wprowadzania euro. To atak na prawa gospodarki rynkowej i prawo do... 40
  • Kościelna benzyna 31 sie 2008, 22:00 Stowarzyszenie kościołów na południu Niemiec założyło stację benzynową, aby pomóc rodzinom nienadążającym za wzrostem cen. Sprzedaje ono benzynę o 10 proc. taniej niż komercyjne stacje. Organizacja jest zarejestrowana jako non... 40
  • Pożeracze marek 31 sie 2008, 22:00 Giełdowa spółka Sfinks, właściciel sieci restauracji Sphinx (ma też 11 restauracji Chłopskie Jadło oraz trzy Wook), może zostać wchłonięta przez AmRest – właściciela restauracji KFC, Pizza Hut, Burger King i Starbucks w Polsce.... 40
  • Wesele oszczędne 31 sie 2008, 22:00 Przeciętny koszt wesela na Wyspach Brytyjskich wynosi 20 tys. funtów. Jednak para nowożeńców z Devon wyznaczyła nowe standardy – na ślub wydała 480 funtów. Odette Fenwick kupiła suknię ślubną na eBay za 52 funty, a Chris May... 40
  • Nie wychylać się 31 sie 2008, 22:00 Siedź cicho, rób swoje, nie wtrącaj się. Tylko 13 proc. pracowników polskich firm twierdzi, że są nagradzani za innowacyjne pomysły, przyczyniające się do poprawy efektywności działania firmy. W badaniu przeprowadzonym przez The... 40
  • Twierdza Rosja 31 sie 2008, 22:00 Rosja jest nadal praktycznie zamknięta dla cywilizowanego świata 42
  • Handlowa wojna podjazdowa 31 sie 2008, 22:00 Polska nie powinna się obawiać wojny handlowej z Rosją, bo taka wojna trwa już od lat 44
  • Nauka zdzierania 31 sie 2008, 22:00 Polski system szkolenia kierowców wyprodukował wielką armię pasożytów 48
  • Szklane miasta 31 sie 2008, 22:00 Prywatne firmy budują w Polsce nowe miasta 50
  • Barbarzyńca w winnicy 31 sie 2008, 22:00 Jankes Robert Parker rzucił na kolana bufonów z Bordeaux 54
  • 2x2=4 Bracia Czesi 31 sie 2008, 22:00 Nasi południowi sąsiedzi lepiej od nas rozwiązują problemy polityczne i gospodarcze 56
  • Know-how 31 sie 2008, 22:00 58
  • Odważni nie ściągają 31 sie 2008, 22:00 Uczniowie, którzy otrzymali w teście badającym odwagę i empatię najwyższe wyniki, rzadziej niż inni ściągają podczas egzaminów. Uczciwi uzyskali też najlepsze wyniki w teście szczerości przeprowadzonym przez badaczy z Ohio State... 58
  • Noga słoniowa 31 sie 2008, 22:00 Wbrew powszechnymym przekonaniom nogi słonia nie są sztywne jak słupy. Stawy biodrowe, kolanowe, łokciowe działają u tych zwierząt równie sprawnie jak u koni – twierdzi dr John Hutchinson z Royal Veterinary College w Londynie. Kiedy... 58
  • Truskawkowe banany 31 sie 2008, 22:00 Wkrótce będzie można uprawiać banany o zapachu truskawek i arbuzy z aromatem cytryny – zapowiadają amerykańscy biochemicy z Texas Medical School. Naukowcom udało się już zmienić ilość enzymów odpowiedzialnych za zapach owoców... 58
  • Mdłości na córkę 31 sie 2008, 22:00 Jeśli kobieta w ciąży odczuwa poranne mdłości, prawdopodobnie urodzi córkę. Tę ludową prawdę potwierdzono naukowo. Epidemiolodzy z University of Washington porównali przypadki 2110 kobiet, które w pierwszym trymestrze ciąży były... 58
  • Nie dla idiotów 31 sie 2008, 22:00 Czy zdrowy rozsądek to towar deficytowy? Takie wrażenie można odnieść po lekturze książki „Nagrody Darwina". Na polski rynek trafiła czwarta edycja tej książki, tak jak poprzednie pełna z pozoru zabawnych historii, które w... 58
  • Podglądanie wulkanów 31 sie 2008, 22:00 Najgłębsze podmorskie wulkany świata chcą zbadać brytyjscy naukowcy z Narodowego Centrum Oceanografii (National Oceanography Centre). Zrobią to za pomocą nowego bezzałogowego robota podwodnego. Jedna z wulkanicznych szczelin znajduje się... 58
  • Czy wiesz, co jesz? 31 sie 2008, 22:00 Zamiast masła, sera i szynki sprzedawane są produkty masłopodobne, seropodobne i szynkopodobne 60
  • Gimnastyka mózgu 31 sie 2008, 22:00 Wyższy poziom inteligencji można wytrenować 68
  • Waleczne serca 31 sie 2008, 22:00 Mrówki są znacznie okrutniejsze od ludzi 72
  • Księżniczka w Książnicach 31 sie 2008, 22:00 Archeolodzy odkryli najstarszy na polskich ziemiach grób z okresu neolitu 74
  • Rzeźnia wieluńska 31 sie 2008, 22:00 Wieluń był pierwszym miastem, w którym podczas II wojny światowej zbombardowano szpital i kościoły 76
  • Górna półka - Gen odwagi 31 sie 2008, 22:00 Czy można przeżyć siedem postrzałów i dwadzieścia osiem ran od odłamków i uderzeń bagnetem? Tylu obrażeń lekarze doliczyli się w maju 1968 r. na ciele sierżanta armii amerykańskiej Roya Benavideza. Doznał ich w trakcie... 79
  • Bez granic 31 sie 2008, 22:00 80
  • Książka - Kontynent kamikadze 31 sie 2008, 22:00  Odpowiedzialność za wzrost islamskiego ekstremizmu w dużej mierze ponoszą kraje zachodnie – twierdzi w swojej książce Magdi Allam, zastępca redaktora naczelnego włoskiego dziennika „Corriere della Sera". Poszukuje w... 80
  • Niż opiumowy 31 sie 2008, 22:00 Po raz pierwszy od lat spada produkcja opium w Afganistanie, który od dawna postrzegany jest jako jego główny dostawca na cały świat. Jak wynika z prognoz opublikowanych w raporcie ekspertów ONZ, tegoroczna produkcja słomy makowej ma... 80
  • Angela wpływowa 31 sie 2008, 22:00 Niemiecka kanclerz Angela Merkel po raz trzeci została uznana przez magazyn „Forbes" za najbardziej wpływową kobietę świata. „Forbes" docenił panią kanclerz przede wszystkim za konsekwencję we wprowadzaniu reform,... 80
  • Rozśpiewany Berlusconi 31 sie 2008, 22:00 Włoski premier Silvio Berlusconi nawet na wakacjach nie próżnuje. Podczas urlopu w prywatnej rezydencji na Sardynii Berlusconi wspólnie ze swoim ulubionym gitarzystą Mariano Apicellą nagrał płytę z pieśniami neapolitańskimi. Kompakt z... 80
  • Cytat tygodnia 31 sie 2008, 22:00 „Żywność jest ostatnią bronią, której używają Amerykanie i Brytyjczycy, żeby mnie obalić" Robert Mugabe, prezydent Zimbabwe, obarczający Zachód winą za inflację i kryzys gospodarczy w Zimbabwe 80
  • Schizofrenia w NATO 31 sie 2008, 22:00 Zachód stoi przed najpoważniejszą próbą jedności od zakończenia zimnej wojny 82
  • Rosyjska Republika Weimarska 31 sie 2008, 22:00 Moskwa wywróciła szachownicę, na której z powodzeniem toczyła swoją partię 86
  • Borys Szalony 31 sie 2008, 22:00 Ekscentryczny burmistrz Londynu jest ostatnim bastionem politycznej uczciwości 88
  • Zatoka bojarów 31 sie 2008, 22:00 Francuzi poznają siłę rosyjskich pieniędzy 92
  • Pasaż 31 sie 2008, 22:00   94
  • Futro i koronki 31 sie 2008, 22:00 Szarość to ulubiony kolor projektantów na jesień 2008 – pojawia się m.in. u Versace i Oscara de la Renty. Na wybiegach króluje też czerń – postawił na nią m.in. Alexander McQueen, którego kolekcja, pełna pięknych,... 94
  • Dwie role Kate Moss 31 sie 2008, 22:00 Roberto Cavalli twierdzi, że Kate Moss jest koszmarną projektantką – nie zostawił suchej nitki na jej kolekcji dla marki TopShop. Musi ją jednak uważać za dobrą modelkę – Brytyjka została twarzą Just Cavalli. W najnowszej... 94
  • Powrót do przeszłości 31 sie 2008, 22:00 Vintage to słowo kluczowe w wypadku jesienno-zimowej kolekcji Max & Co. Projektanci garściami czerpali z mody z przeszłości, a rozrzut mieli niezły – od lat 30. po 90. Najważniejszą rolę w kolekcji odgrywają materiały (wełny,... 94
  • Siostry Cruz na czasie 31 sie 2008, 22:00 To już trzecia kolekcja ubrań zaprojektowana przez Penélope i Mónicę Cruz dla Mango. Ich najnowsze pomysły na modę w większości wpasowują się w tegoroczne trendy – kolorystycznie dominują czerń i szarość, nie zabrakło futer i... 94
  • Czuła dedykacja 31 sie 2008, 22:00 Najnowsza kolekcja Hexeline to „zbiór najcenniejszych cytatów ze złotych lat mody" – od małej czarnej Chanel poprzez garnitur Marleny Dietrich po smoking Yves’a Saint-Laurenta. YSL zainspirował markę najsilniej –... 94
  • Laser 31 sie 2008, 22:00 98
  • Wydarzenie tygodnia: Mistrz o mistrzach 31 sie 2008, 22:00 Ta książka może wpłynąć na myśl całego pokolenia – prorokował „The Times" w 1950 r. znaczenie dzieła Ernsta Gombricha. Nie przewidział, że „O sztuce" stanie się książką, która nie straci na aktualności... 98
  • Jesienne premiery książkowe 31 sie 2008, 22:00 Literatura faktu Jeśli ktoś chce wiedzieć, za co Wolter nienawidził Żydów i dlaczego ci mimo wszystko traktowali go pobłażliwie, dwutomowa „Historia antysemityzmu" Leona Poliakova (Universitas) da odpowiedź na to i wiele innych... 98
  • Z dala od zgiełku 31 sie 2008, 22:00 Idea slow food przyjmuje się w muzeach 100
  • Władza urody 31 sie 2008, 22:00 Najpiękniejsze i najlepiej ubrane kobiety światowej polityki 104
  • Malarz niepokoju 31 sie 2008, 22:00 Nawet najbardziej uzdolniony artysta bez klasycznej edukacji jest wewnętrznie pusty – mówi Vincent Desiderio 108
  • Fabryka frustratek 31 sie 2008, 22:00 Bycie wokalistką staje się dziś synonimem bycia bezrobotną 110
  • Wencel gordyjski - Duszożerne robaki 31 sie 2008, 22:00 Słowiański alkoholik nie udaje, jak jego zachodni kuzyni, że chce się dobrze bawić 112
  • UEorgan Ludu 31 sie 2008, 22:00 Obywatel olał drugą Irlandię * Premier wystraszył talibów, prezydent załatwi Ruskich? * Gej Władzio nie miał szans 113
  • Krótko po wolsku - Twarze i potwarze 31 sie 2008, 22:00 Do niedawna utrata twarzy była czymś nieodwracalnym. Ofiary rozległych poparzeń kryły się po domach, bandażowały oblicze albo nosiły maskę, jak upiór w operze. Obecnie pojawił się ratunek – przeszczep. Początkowo przeszczepiano... 113
  • Skibą w mur - Rekordy z tej ziemi 31 sie 2008, 22:00 W Polsce rekord dziwnych min należy do Anny Fotygi, a rekord kumoterstwa do Waldemara Pawlaka 114

ZKDP - Nakład kontrolowany