Całun templariuszy

Całun templariuszy

Przez 150 lat jeden z najbardziej tajemniczych przedmiotów w dziejach znajdował się w rękach templariuszy. Zakonnicy mieli przejąć całun turyński w 1204 r., podczas czwartej krucjaty, gdy krzyżowcy zdobyli Konstantynopol. Wskazują na to dokumenty, które odnalazła Barbara Frale, historyk z Tajnych Archiwów Watykańskich.
Tezę, że całun mógł być w rękach templariuszy po raz pierwszy postawił w  1978 r. Ian Wilson, autor książki „Całun turyński". Jednak dopiero Frale odnalazła dowody potwierdzające tę hipotezę. Odnaleziony przez nią dokument został spisany przez Francuza Arnauta Sabbatiera, który w 1287 r. został templariuszem. Zeznał, że podczas obrzędów inicjacyjnych pokazano mu pas lnu, na którym znajdowała się postać mężczyzny. Adept musiał ucałować stopy wizerunku. W 1307 roku król Francji Filip IV wytoczył templariuszom proces. Oskarżał ich m.in. o oddawanie czci brodatej postaci. Zeznanie Sabbatiera sugeruje, że  postać, którą czcili templariusze, to przedstawienie na całunie. Płótno o rozmiarach 4,37 m na 1,13 m i wadze 2,5 kg, które obecną nazwę zawdzięcza katedrze w Turynie, gdzie jest przechowywane, uważane jest za  grobowy całun Jezusa. Negatywy fotografii wykonanych w 1898 r. przez Secondo Pię ujawniły wyraźny wizerunek brodatego, długowłosego mężczyzny. Na jego ciele widnieją ślady ran, których układ odpowiada ewangelicznemu opisowi męki Jezusa. Historia tej relikwii jest dobrze udokumentowana dopiero od 1357 r., kiedy całun wystawiono w kościele w  Lirey we Francji. Płótno było wtedy własnością Joanny de Vergy, wdowy po  rycerzu Gotfrydzie de Charny, siostrzeńcu Gotfryda de Charney, templariusza i preceptora Normandii. Całun był wielokrotnie przewożony, aż do czasu, gdy w 1453 r. ówczesna właścicielka Małgorzata de Charny przekazała go żonie Ludwika Sabaudzkiego. W 1578 r. całun został ostatecznie zdeponowany w katedrze w Turynie. Ostatni król Włoch Umberto (Humbert) II podarował relikwię papieżowi w 1983 r.

Historycy spierają się o losy płótna przed połową XIV wieku. Odtworzenie jego historii jest tym trudniejsze, że w średniowiecznej Europie istniało kilkadziesiąt całunów relikwii z przedstawieniem poranionego ciała Jezusa. Niektóre zaginęły, inne zostały zidentyfi kowane jako fałszerstwa. Pozostaje pytanie, czy całun w ogóle mógł pochodzić z Jerozolimy? We wszystkich czterech ewangeliach znajdują się wzmianki o tym, że ciało Jezusa po  zdjęciu z krzyża zostało owinięte w płótno. U Marka, Mateusza i Łukasza pojawia się przy tej okazji słowo „sindon", czyli całun, a Jan wspomina o „othonia”. Jest to szerszy termin, oznaczający płótna do owijania, bandaże i przepaski.

Informacja o płótnach pogrzebowych Jezusa pojawia się także w innych pismach wczesnochrześcijańskich, np. w pochodzącej z II w. Ewangelii Hebrajczyków. Żaden z tych tekstów, w większości niezachowanych i  jedynie cytowanych przez późniejszych teologów chrześcijańskich, nie  precyzuje jednak, co się stało z całunem Jezusa. Przesłuchiwani podczas procesu templariusze zeznawali, że brodata twarz, której oddawali cześć, stała na czterech nogach. Na tej podstawie historycy wysnuli przypuszczenia, że całun złożony w specjalny sposób (określano go słowem „tetradiplon", czyli „złożony podwójnie na czworo”), może być tzw. mandylionem z Edessy. Według legendy, płótno z wizerunkiem twarzy Jezusa przesłano królowi Edessy Abgarowi V, panującemu w latach 13-50 n.e., który błagał o uleczenie go z ciężkiej choroby. Badanie tkaniny przeprowadzone w 1978 r. przez fizyków z NASA potwierdziło, że całun był w przeszłości składany.

Jeśli legenda opowiada historię prawdziwą, nie  wiadomo, co działo się z mandylionem od śmierci Abgara do połowy VI wieku. Historyk Kościoła z VI wieku Ewagriusz Scholastyk pisał, że w 544 roku mandylion wywieszony na murach miasta pomógł mieszkańcom Edessy zwyciężyć Persów. Mandylion był przechowywany w Edessie do kwietnia 944 r., kiedy bizantyjski dowódca Jan Kurkuas oblegał miasto i zmusił jego mieszkańców do wydania relikwii. Kurkuas przewiózł mandylion do  Konstantynopola, gdzie wystawiono go najpierw w kościele Świętej Marii na Blachernach, a później w kościele Hagia Sophia. Fragment homilii wygłoszonej przy tej okazji przez Grzegorza Referendarza, archidiakona w  świątyni Hagia Sofia, zdaje się potwierdzać, że mandylion to całun turyński. Duchowny wspomina o „krwawiącym boku".

Choć wielu badaczy nie zgadza się z identyfikacją całunu z mandylionem, obecność całunu w Konstantynopolu od około 1000 r. wydają się potwierdzać spisy relikwii oraz relacje pielgrzymów i kronikarzy. Widział go w mieście m.in. król Francji Ludwik VII, który był w Konstantynopolu w 1147 r. Także kronikarz Robert de Clari, który opisał zdobycie miasta przez krzyżowców podczas czwartej krucjaty, wspominał, że płótno z  wizerunkiem Jezusa wystawiano w każdy piątek w kościele Świętej Marii na  Blachernach. Jednak historycy Donald Queller i Thomas Madden uważają, że  de Clari pomylił całun (sindon) z chustą (sudarium) i że widział właśnie mandylion.

Całun zniknął z Konstantynopola 12 kwietnia 1204 r. Niektórzy historycy uważają, że nie dostał się w ręce templariuszy, ale trafił do Aten jako własność księcia Ottona de La Roche, a dopiero cztery lata później przewieziono go do Francji. Całun przejąłby ród de Charny za  pośrednictwem Joanny de Vergy, prawnuczki Ottona. Odkrycie Barbary Frale pokazuje, że prawdopodobnie rację mieli ci, którzy uważali, że całun wywieźli z Konstantynopola templariusze: najpierw do twierdzy w Akce, później na Cypr, a w 1306 r. do Paryża, gdzie znajdowała się główna siedziba zakonu. Istnieją na to także inne dowody. Pod koniec XIII wieku, kiedy nikt oficjalnie nie znał miejsca przechowywania całunu, w  Templecombe w Anglii na dębowym panelu wymalowano wizerunek brodatej twarzy łudząco podobny do oblicza na całunie. Templecombe było jednym z  ośrodków Templariuszy. Także w kaplicy św. Marii du Menez-Hom we Francji znajduje się tzw. mandylion templariuszy, kamienny blok z wyrzeźbioną twarzą Jezusa, wzorowaną na przedstawieniu z całunu.
Okładka tygodnika WPROST: 21/2009
Więcej możesz przeczytać w 21/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • grzero@tlen.pl IP
    co za archaizmy. Mandylion to chusta z manoppelllo. nawet dziecko wie. Wypisywać takie bzdury to szczyt ignorancji.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 21/2009 (1376)

    • Poczta 17 maj 2009, 20:00 Słowa, słowa, słowa Zgadzam się z opinią przedstawioną przez Roberta Leszczyńskiego w artykule „Słowa, słowa, słowa" (nr 20), że wielu piosenkarzy nie ma nic do przekazania słuchaczom. Polscy artyści śpiewają więc po... 4
    • Na stronie - Koszmar prezydenta 17 maj 2009, 20:00 Największa batalia rozgrywa się o… najnudniejszą posadę w Polsce. W dodatku to stanowisko nadwerężające ciało, duszę i umysł. Politycy PO twierdzą, że do korony politycznego stworzenia potrzeba im prezydentury, bo w ten sposób zrealizują wszystko, co obiecali. Podobnie... 5
    • Wrestling Kaczyńskiego kontra aikido Tuska 17 maj 2009, 20:00 Ostatnie starcia Donalda Tuska z Jarosławem Kaczyńskim nie przypominają ani heroicznej walki Dawida z Goliatem, ani nawet zmagań Herkulesa z Hydrą. Nasi politycy biją się w sposób dość pokraczny: jak młody adept sztuki aikido (premier) z rozszalałym wrestlerem Hulkiem Hoganem... 7
    • Zemsta Edgara 17 maj 2009, 20:00 PiS w coraz cięższej schizofrenii. Biuro prasowe głównej siedziby partii prowadzi wojnę podjazdową z biurem prasowym klubu parlamentarnego. A wszystko jest ponoć efektem zemsty Przemysława Gosiewskiego za odcięcie go od wystąpień w... 12
    • Kukliński żyje? 17 maj 2009, 20:00 Młodszy syn pułkownika Ryszarda Kuklińskiego, Bogdan, prawdopodobnie nie został zamordowany przez KGB – dowiedział się „Wprost" w trzech niezależnych źródłach. Jeśli tak jest, amerykańskie służby zmieniły mu... 12
    • Skaner 17 maj 2009, 20:00 12
    • Więcej Olejniczaka we „Wprost" na Facebooku 17 maj 2009, 20:00 Okładka „Wprost" jest jedna, ale fotografi i dziesiątki. Niepublikowane zdjęcia z sesji Wojciecha Olejniczaka, który obnaża swój tors, można już znaleźć we „Wprost" na Facebooku. „Wprost" jako pierwszy... 13
    • Z miłości do syna 17 maj 2009, 20:00 – Zawsze była znana z miłości do synów – mówi o posłance Marii Nowak (PiS) Jerzy Polaczek. I ta miłość zdaje się zaraźliwa: w ciągu kilku miesięcy od powołania protegowany posłanki Nowak dał zarobić jej synowi 390 tys.... 13
    • Plus ujemny - Łonokracja 17 maj 2009, 20:00 Kobiety bronią się, atakując, tak jak atakują przez nagłe poddanie się. Te słowa Oscara Wilde’a potwierdziła niedawno w intelektualnej dyskusji Agnieszka Holland. Dowiedziałem się z tej dysputy, kogo pierdoli reżyserka (Farfała), kto sra na Wałęsę, na co rzyga młodzież... 14
    • Przegląd prasy zagranicznej 17 maj 2009, 20:00 PIELGRZYMKA PEŁNA PYTAŃ The TimesWięcej szkód niż pożytku Wizyta Benedykta XVI w Izraelu jest nieprzemyślana i z pewnością przyniesie więcej szkód niż pożytku. Wygląda na to, że nadwerężone relacje między Kościołem katolickim a... 18
    • Puls gospodarki 17 maj 2009, 20:00 Kłopoty w przebieralni Już pierwszy kwartał 2009 r. był dla polskiej branży odzieżowej nieudany – zbankrutowało osiem firm, m.in. Galeria Centrum, spółka zależna Vistuli SA, oraz Semax. Teraz wniosek o upadłość złożyła... 20
    • Zapytaj wprost - Jak Kazimierz z Isabel 17 maj 2009, 20:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiadają Tomasz Sekielski i Andrzej Morozowski. 22
    • Cud przy urnie 17 maj 2009, 20:00 W wyborach samorządowych głosowałem przypadkowo. Nie wiem, na kogo. Kandydaci byli dla mnie nierozpoznawalni – mówi Janusz Kochanowski, rzecznik praw obywatelskich. Bo – parafrazując Stalina – nieważne, kto głosuje. Ważne, kto wyznacza miejsce na liście. 24
    • Colo, pozwól żyć 17 maj 2009, 20:00 Karolinie zaczęły się chwiać zęby. Dentysta długo się przyglądał, zanim rozpoznał chorobę znaną mu dotychczas z podręczników: gnilec zwany szkorbutem. Tego dnia Karolina musiała odstawić butelkę. Butelkę z coca-colą. 26
    • Ryba po polsku - Obertas z Wałęsą 17 maj 2009, 20:00 Spodziewam się, że lada chwila nasza śmietana towarzyska, która tak jest wzburzona, że grozi jej maślanka, przejdzie na z gruntu wrogie sobie pozycje. Ogłosi, że Lech Wałęsa był jednak Bolkiem. Potępi go za kolaborację z komunistami i nominuje książkę Cenckiewicza i... 28
    • Jak ubierają się Polacy? 17 maj 2009, 20:00 Gust mamy coraz lepszy. Już nie lubimy obnażonych tłustych brzuchów, butów z czubem, obcisłych przezroczystości i kolczyków w nosie. Staramy się wyglądać jak najlepiej, bo wiemy, że wizerunek to kapitał. Najlepiej rozumieją to kobiety, które zwykle ubierają się z klasą. To... 31
    • Przekorny Lech 17 maj 2009, 20:00 Jeśli komuś żal Lecha Wałęsy z powodu oskarżeń o współpracę z SB, porzucenie dziewczyny w ciąży, sikanie do kropielnicy i zaprzedanie się tajemniczemu milionerowi z Irlandii, to niepotrzebnie. On dzięki temu odżył i dziś jest w szczytowej formie. Jeśli z Wałęsą kiedyś było... 38
    • Cwaniacy na swoim 17 maj 2009, 20:00 Rządowy program dopłat do kredytów hipotecznych miał urzeczywistnić marzenia tysięcy niezamożnych rodzin o własnych czterech kątach. Okazało się, że państwo dokłada do mieszkań tym, którzy zarabiają po 5 tys. zł netto miesięcznie. Na programie „Rodzina na swoim”... 42
    • Głos z Ameryki - Piekło szlachetnych intencji 17 maj 2009, 20:00 Podobnie jak wiele kata- strof obecny krach gospodarczy jest konsekwencją polityki wynikającej ze szlachetnych intencji i błędnego myślenia. Odpowiedzialność za kryzys finansowy ponoszą i demokraci, i republikanie. 45
    • Plaga żółtaczki 17 maj 2009, 20:00 Pamela Anderson zaraziła się wirusowym zapaleniem wątroby typu C, gdy wykonywano jej tatuaż. Użyto zainfekowanych igieł. W Polsce do zakażenia najczęściej dochodzi w szpitalu lub przychodni. Aż 95 proc. przewlekle zakażonych osób nawet nie zdaje sobie sprawy z tego, że są chorzy. 60
    • Koniec seksu 17 maj 2009, 20:00 Część osób doświadczających zaburzeń seksualnych uznaje te problemy za naturalne i nieodwracalne. Godzą się z losem i przechodzą na seksualną emeryturę. To jedna z przyczyn konfliktów w związkach, w których druga osoba nie chce rezygnować z aktywności seksualnej i stara się... 63
    • Całun templariuszy 17 maj 2009, 20:00 Przez 150 lat jeden z najbardziej tajemniczych przedmiotów w dziejach znajdował się w rękach templariuszy. Zakonnicy mieli przejąć całun turyński w 1204 r., podczas czwartej krucjaty, gdy krzyżowcy zdobyli Konstantynopol. Wskazują na to dokumenty, które odnalazła Barbara... 64
    • Szóstym zmysłem 17 maj 2009, 20:00 Świat komputerowy łączy się z rzeczywistym. Ruch ręki wystarczy, by na wewnętrznej stronie dłoni wyświetliła się klawiatura telefonu, na której wybierzemy numer. Sixth Sense (ang. szósty zmysł) opracowany przez specjalistów z Massachusetts Institute of Technology to tzw.... 66
    • Kremlowskie buldogi 17 maj 2009, 20:00 Dmitrij Miedwiediew udzielił wywiadu opozycyjnej „Nowej Gaziecie” o spotkaniu z obrońcami praw człowieka i obietnicy poszerzenia swobód obywatelskich. Gazety na świecie piszą, że w Rosji zaczęła się liberalna rewolucja. „To początek odwilży, takiej jak za... 82
    • Grzech Berlusconiego 17 maj 2009, 20:00 Włoskie słowo „ciarpame” można przetłumaczyć jako śmieci, szmelc, rzeczy bezużyteczne. Pani Veronica Lario, aktualna żona premiera Silvia Berlusconiego, tak właśnie określa grupę pięknych dziewczyn ze świata show-biznesu, które znalazły się wśród kandydatek... 84
    • Okiem Brytyjczyka - Brytyjska pajęczyna 17 maj 2009, 20:00 W jednym ze swoich ostatnich felietonów napisałem o brytyjskim „układzie”, czyli kaście urzędników i pieczeniarzy, którzy dorabiają się w cieniu, zachowując pozory przyzwoitości. Myliłem się. Słowo „układ” było za słabe. Powinienem napisać... 85
    • Pojedynek na scenie 17 maj 2009, 20:00 Krzysztof Warlikowski i Grzegorz Jarzyna walczą o rząd dusz nad nowym polskim teatrem. Kiedyś bliscy współpracownicy, dziś każdy z nich ma własną, konkurencyjną scenę. 86
    • Bez sztuczek i kłamliwych fasad 17 maj 2009, 20:00 „Chcemy stworzyć jasną, organiczną architekturę” – pisał w roku 1919 w swoim manifeście Walter Gropius. Takimi założeniami kierowała się też założona przez niego słynna szkoła projektowania, z którą związani byli najwybitniejsi architekci XX wieku. Krakowska... 88
    • RECENZJE 17 maj 2009, 20:00 Teatr Telewizji Temat na czasie, czyli pierwsza komunia i cała związana z tą uroczystością histeria. Trzy siostry spotykają się w rodzinnym domu i przygotowują przyjęcie dla córek dwóch z nich. Jest tort prawie że weselny,... 90
    • WPROST NA WEEKEND 17 maj 2009, 20:00 W kinie „Piątek trzynastego" reż. Marcus Nispel Remake jednego z najbardziej kultowych horrorów wszech czasów z 1980 r. Grupa młodych ludzi spotyka psychopatycznego mordercę. Dla koneserów gatunku. | w kinach od 22.05 „Noc... 91
    • 10 hitów targów designu w Mediolanie 17 maj 2009, 20:00 To tu są ogłaszane premiery wielkich marek. Tu odkrywa się nowe talenty, pojawiają się trendy wnętrzarskie. Meble, które można tu zobaczyć, dopiero za jakiś czas pojawią się w sklepach. Dlatego w połowie kwietnia cały świat designerski rusza do Mediolanu. 92
    • Co mamy dla mamy? 17 maj 2009, 20:00 Błyskawiczną korekcję zmarszczek, poprawienie owalu twarzy, promienne spojrzenie. W słoiczku, tubce i kapsułce. Należy się im nie tylko ten raz w roku, z okazji Dnia Matki. 94
    • Wolin – złota Wineta 17 maj 2009, 20:00 Legenda Winety mówi o mieście u ujścia Odry, które otaczał mur z bramami ze złota. Domy budowano z marmuru i kryształu. A świnie jadły ze złotych koryt. Archeolodzy sprawdzają, co z tej legendy jest prawdą. 96
    • O CO2 chodzi? 17 maj 2009, 20:00 Producenci samochodów nawąchali się kwiatków i rozpoczęli zakrojoną na szeroką skalę ofensywę „zielonych” modeli – spalających mniej paliwa, produkujących mniej dwutlenku węgla i dzięki temu obłożonych niższymi podatkami. Niebawem szturm takich ekoaut czeka... 98
    • Gniew Surkisa 17 maj 2009, 20:00 Polska stara się wygryźć Ukrainę z organizacji części Euro 2012. Tymczasem mistrzostwa załatwił nam prezes ukraińskiej federacji piłkarskiej. – Wygramy w pierwszej turze, a teraz idę pić wódkę – powiedział Hryhorij Surkis wieczorem 17 kwietnia 2007 r. w City Hall w... 100
    • Skibą w mur - Świecenie mięsem 17 maj 2009, 20:00 My, Polacy, od zawsze przej- mowaliśmy się tym, jak widzą nas inni. Czy aby nie uchodzimy w oczach przedstawicieli innych (w domyśle: bardziej cywilizowanych narodów) za strasznych buraków? Czy nie postrzegają nas jako dzikiego ludu ze Wschodu? Nasz narodowy stres, by w oczach... 103
    • Z ŻYCIA KOALICJI 17 maj 2009, 20:00 Nieustannie bawi nas Lech Wałęsa, a właściwie nie on, tylko zgryz, jaki z nim – świeżo nawróconym libertasowcem – mają salony. Wałek ma bowiem w planach całe tournée z Ganleyem po Europie. Podobno w finale, na konwencji w... 104
    • Z ŻYCIA OPOZYCJI 17 maj 2009, 20:00 Zyta Gilowska wychynęła na chwilę nie wiadomo skąd i dała żółtą kartkę rządowi Tuska. W zamian za to została określona przez Palikmiota mianem „mumii". Owszem, styl Zyty jest lekko katakumbowy, ale jest bez wątpienia... 105
    • Nie tylko dla kobiet - Pudding na łoju wołowym 17 maj 2009, 20:00 Jest dobro i jest zło, jest zbrodnia i kara: reguły rządzące światem kryminałów są zawsze takie same, nawet gdy fabuła jest pogmatwana, a postacie moralnie niejednoznaczne. Po całych dniach spędzonych w świecie polityki nic tak nie odświeża jak dobry kryminał. 106

    ZKDP - Nakład kontrolowany