Recenzje

Recenzje

Teatr

Zakochany kanibal
„Lipiec" to popis aktorski Karoliny Gruszki. Artystka stanęła przed karkołomnym zadaniem. Iwan Wyrypajew, popularny rosyjski reżyser i dramaturg, dał jej mikrofon i kazał mówić tekst na pustej scenie. Aktorka zostaje sam na sam ze słowem, wiec musi się obronić ciekawa interpretacja. I broni się. Bawi się tekstem, jego brzmieniem i swoim głosem, który moduluje w mistrzowski sposób. Jej monolog trzyma w napięciu przez półtorej godziny, do końca. W „Lipcu" młoda aktorka wciela się w postać starszego mężczyzny, szaleńca i kanibala, który po utracie domu nie ma się gdzie podziać i chce zamieszkać w szpitalu psychiatrycznym. Jego droga do celu jest długa i okupiona kilkoma morderstwami. Ale bohater traktuje śmierć zadawana innym jako dar. Chce w ten sposób wysłać do nieba swojego przyjaciela duchownego, a zjadając ukochana kobietę, pragnie się z nią połączyć na zawsze. W „Lipcu” to, co ohydne i przerażające, miesza się z tym, co piękne. Rzeczywistość przeradza się w abstrakcje i obłęd. Mocny tekst i świetnie zagrany spektakl. Karolina Gruszka udowodniła, ze jest jedna z najlepszych aktorek młodego pokolenia.

Iga Nyc

"Lipiec", reż. Iwan Wyrypajew, Teatr na Woli

Film

Przelot i odlot
Od 6 do 12 listopada w Warszawie, a w kolejnym tygodniu w 25 największych miastach Polski odbędzie się trzecia edycja festiwalu rosyjskich filmów Sputnik. Rozmach przedsięwzięcia to najlepszy dowód na to, ze rusofobia zaczyna ustępować rusofilii. Na razie w kinie, które unika wzorców amerykańskich i posługuje się własnym, mniej banalnym językiem. Dlatego wybór filmu na gale otwarcia może się wydawać karkołomny, bo „Bikiniarze" Todorowskiego nazywani są radzieckim „West Side Story". Moskwa, lata 50. Komsomolec aktywista Mels (od Marks-Engels-Lenin-Stalin) zakochuje się w dziewczynie elemencie imperialistycznym. Żeby pozyskać jej miłość, zdobywa kolorowy krawat, czesze się „w kaczy kuper” i zaczyna grac na saksofonie. Odkrywa nowe życie, ale tez naraża się na oskarżenie o zdradę rewolucyjnych ideałów. Pomysłowe, urocze i zrobione z iście rosyjskim rozmachem. Czy radziecki musical może być lepszy od amerykańskiego klasyka? Nie o to chodzi – ma być inny. I taki jest!

Robert Leszczyński

"Bikiniarze", reż. Walerij Todorowski


Książka

Dekonstruktywistka
Sama książka to już obiekt. Jest tak duża, ze aby ja oglądać, trzeba wstać. Wymusza więc poniekąd szacunek dla autorki i jej prac. A bohaterka jest architektka, gwiazda w swoim fachu. Jej prace zaś wzbudzają tyle zachwytów, ile sprzeciwów. Iranka z pochodzenia, wykształcona w Londynie, zrobiła karierę i zdobyła sławę, niczego – jeszcze – nie budując. Wystarczyło zaprojektować i wysłać na konkurs. W literaturze przedmiotu określa się ja jako przedstawicielkę dekonstruktywizmu. Ale mówiąc prościej, to, co robi i lubi, lepiej określił Miron Białoszewski. Tytuł tomu jego prozy „Szumy, zlepy, ciągi" plastycznie i przestrzennie dokładniej opisuje styl Zahy Hadid. Potrafi ona zbudować lśniącą i ruchoma (wizualnie) krople rtęci i plątaninę widmowych torów kolejowych wiodących do nieba. Malkontenci twierdza, ze krzywizny Zahy są juz nudne. Wielbiciele marzą o tym, aby żyć w ich pobliżu. Zamożni urządzają sobie podróże dookoła świata śladem jej prac. Nielicznych stać na zamówienie indywidualne (Rosjan, oczywiście). Ale żeby wiedzieć, trzeba zobaczyć – najpierw na papierze. A ciężki tom położyć na stoliku do kawy i podsuwać gościom. Na pewno wywiąże się ożywiona dyskusja.

Dorota Maj

Dekonstruktywistka | Philip Jodidio „Hadid. Complete Works 1979-2009" Taschen w 1912 r.


Lista list
Kontynuacja bestsellerowych „Historii piękna" i „Historii brzydoty". Tym razem Umberto Eco zajął się historia wszelkiego rodzaju list, spisów, z którymi spotykamy się na każdym kroku. Z poetyka listy mamy do czynienia w wypadku pokazu mody, gdzie w jednym miejscu zbiera się zarówno różne stroje, jak i różne modelki. Katalog smrodów, który wypełniał XVIII-wieczne miasta, możemy znaleźć w powieści Patricka Süskinda „Pachnidło”. Listą jest w końcu internet – „Wielka Matka wszystkich List, nieskończona z definicji, ponieważ w nieustannym rozwoju”. Eco zabiera czytelników w fascynującą podróż po najróżniejszych rodzajach |katalogów – od Homera (słynny opis tarczy Achillesa w „Iliadzie”) przez obrazy Rubensa. „Szaleństwo katalogowania” zawiera nie tylko rozważania Eco na temat enumeracji, ale tez antologie tekstów oraz liczne zdjęcia i reprodukcje na poparcie tez autora. Oczywiście, pisząc historie list, Eco sam stworzył kolejną – wyjątkową, bo jest to lista list.

Agnieszka Niedek

Umberto Eco „Szaleństwo katalogowania" Rebis

Wampirologia (za)stosowana

Wampiry są znowu modne. Te najnowszej generacji (z książki Stephenie Meyer „Zmierzch" i jej ekranizacji), które są łagodne i kochliwe, ale krwawi weterani tez. Potomek Brama Stokera, autora słynnej powieści „Dracula", miał w reku trzy atuty, które umiejętnie wykorzystał: prawo do dysponowania tytułem książki, to samo nazwisko co jej autor i tajemnicze notatki odnalezione w bibliotece w Filadelfii. Powstał klasyczny sequel, czyli ciąg dalszy. Zakończenie „Draculi” jest niejednoznaczne i nie wyklucza kontynuacji, która zajął się późny wnuk. Akcja nowej powieści dzieje się w Londynie, w którym dochodzi do serii tajemniczych zabójstw. Pojawia się Dracula i jego wampiryczna konkurentka Elżbieta Batory. Postać węgierskiej księżniczki o sadystycznych skłonnościach inspirowała juz twórców: występuje w prozie Cortázara i noweli filmowej Waleriana Borowczyka. Pomysł ustawienia jej w opozycji do krajana Draculi jest całkiem świeży. Poza tym jest odwaga dobrych bohaterów oraz okrucieństwo tych po ciemnej stronie mocy. Zagadki, ucieczki, no i uczucia. Czytadło, ale upieczone zgodnie z zasadami gatunku – jak tort, którego recepta nie jest nowa, ale jest pyszny jak zawsze.

Dorota Maj

Dacre Stoker, Ian Holt „Dracula: Nieumarły. Powrót wampira" | Znak

Okładka tygodnika WPROST: 45/2009
Więcej możesz przeczytać w 45/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2009 (1398)

  • Poczta 1 lis 2009, 19:00 Litwo, ojczyzno cudza Jestem wdzięczny redakcji oraz Panu Tomaszowi Terlikowskiemu za podjęcie tematu stosunku państwa polskiego do mniejszości polskiej w krajach b. ZSRR (artykuł „Litwo, ojczyzno cudza", nr 42). Jestem... 4
  • Na stronie - Ile jest Tuska w Tusku? 1 lis 2009, 19:00 Geniusz polityki, gigant trafiający się raz na kilkadziesiąt lat, niemal pomazaniec boży. To premier Donald Tusk w oczach swoich politycznych dworaków. A jeszcze dworacy medialni dodają do tego zachwyty nad skutecznością, wielką intuicją i charyzmą oraz umiejętnością... 5
  • Z życia koalicji 1 lis 2009, 19:00 Wyjaśniło się, czym – prócz promowania brata na głównego weterynarza kraju i trzęsienia się ze strachu przed żoną – zajmował się w kancelarii Tuska Rafał Grupiński. Otóż pisał on wiersze. Nowy tomik już wkrótce w... 6
  • Z życia opozycji 1 lis 2009, 19:00 Przemysław Edgar Gosiewski informuje ludzi o przyznaniu im orderu przez prezydenta. O tyle to dziwne, że prezydencki Kaczor podobno nie znosi Gosia, a już dostaje szału, kiedy widzi go w telewizji. Skąd zatem Edgar wie, co robi Kaczyński?... 7
  • Scjentolodzy z Platformy kontra jehowici z PiS 1 lis 2009, 19:00 Niby od dwóch lat Polską rządzą liberałowie, ale gdyby guru liberałów Karl Popper żył, pukałby się w czoło na widok tego, co wyprawia Platforma Obywatelska i inne polskie partie. Na naszej scenie politycznej króluje sekciarski fundamentalizm. Donald Tusk i jego kościół... 8
  • Skaner 1 lis 2009, 19:00 14
  • Rosyjskie gry wojenne 1 lis 2009, 19:00 Odparcie ataku na Gazociąg Północny, desant na plażę imitującą polskie wybrzeże, użycie samolotów przenoszących broń jądrową – tak według informacji „Wprost” wyglądały niedawne rosyjsko-białoruskie manewry wojskowe „Zachód” i „Ładoga”. 14
  • Chimera dla „Wprost” 1 lis 2009, 19:00 Okładki „Wprost" autorstwa szefa naszego studia graficznego Karola Kinala i ilustratora Dariusza Krupy zostały wyróżnione prestiżową Brązową Chimerą w Konkursie Projektowania Prasowego. Wśród najlepszych okładek polskiej... 14
  • Pożegnaliśmy Rybę 1 lis 2009, 19:00 W czwartek na warszawskich Powązkach pożegnaliśmy Macieja Rybińskiego – jednego z najwybitniejszych polskich felietonistów, który od lat zaszczycał swymi felietonami łamy „Wprost”. Ryba skrzywiłby się, gdyby to przeczytał – zaszczyty, fanfaronada i... 15
  • Nikt nie przyznaje się do Ryśka 1 lis 2009, 19:00 Rada miejska Wrocławia w czerwcu 2009 r. zajmowała się wnioskiem w sprawie lokalizacji salonu gier firmy Golden Play związanej z Ryszardem Sobiesiakiem (tym, z którym rozmowy utopiły Zbigniewa Chlebowskiego). Chodziło o lokal w ścisłym... 15
  • Puls gospodarki 1 lis 2009, 19:00 Atomowe zbawienie Biurokracja i polityczne spory mogą zatopić projekt elektrowni atomowej budowanej w obwodzie kaliningradzkim. A to oznacza energetyczny problem dla części Polski. Elektrownia, której budowa ma się rozpocząć w 2010 roku,... 22
  • Mogliśmy rozjechać Schetynę 1 lis 2009, 19:00 Rozmowa z Januszem Palikotem, wiceprzewodniczącym Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej. 24
  • Poczet lizusów polskich 1 lis 2009, 19:00 „Szczerze zazdroszczę Monice Lewinsky” – powiedział kiedyś Dmitrij Ajackow, były gubernator obwodu saratowskiego. Rosyjski samorządowiec w uwielbieniu dla Billa Clintona jest wprawdzie nie do pobicia, ale lizusów nie brakuje także w polskiej polityce. Jedni... 26
  • Bunt obywatelski 1 lis 2009, 19:00 Dajcie nam powód, a przekonacie się, jak łatwo dziś zorganizować bunt. Przeciw rządowi, międzynarodowej korporacji, związkowi sportowemu, a nawet wójtowi czy sołtysowi. Politycy dali nam prawo głosu raz na cztery lata. Firmy mówią do nas z reklam, ale najchętniej by nas nie... 28
  • Student na działce 1 lis 2009, 19:00 Wystarczy komputer z dostępem do internetu, by z każdego miejsca móc uczestniczyć w zajęciach. Student po zalogowaniu otrzymuje dostęp do materiału, który musi przyswoić. Potem w ustalonym terminie rozwiązuje kilka zadań. Żeby przejść do kolejnego etapu, musi zaliczyć... 30
  • Władza to nie "Taniec z gwiazdami" 1 lis 2009, 19:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Jerzy Szmajdziński, wicemarszałek Sejmu i wiceprzewodniczący SLD. 30
  • Plus ujemny - Logiczny absurd 1 lis 2009, 19:00 Jeżeli, obywatelu, wyłączysz emocje, rozum odmówi ci posłuszeństwa. To przestroga dla wszystkich, którzy szukają jakiejś logiki w wydarzeniach politycznych. Niegdyś jeżeli A równało się B, a C równało się A, to logicznie A, B i C były tym samym. Tak myślą dzisiaj już tylko... 31
  • Jaka będzie telewizja przyszłości 1 lis 2009, 19:00 Cyfryzacja, technologia trójwymiarowa oraz internet rewolucyjnie zmienią sposób, w jaki korzystamy z telewizji. Rola dyrektorów programowych wielkich stacji zostanie mocno ograniczona – to widzowie będą decydowali o tym, co i kiedy chcą oglądać, a nawet o tym, czy chcą... 32
  • Pan spokojna głowa 1 lis 2009, 19:00 Wyścig, konkurencja i niechęć tajnych służb jest stałym elementem krajobrazu politycznego każdego państwa. W tej permanentnej wojnie pokonanie konkurenta jest warte więcej niż ordery i stopnie generalskie. To dowód siły i przebiegłości. Zwycięzcą ostatniej takiej batalii jest... 40
  • Menedżerska ekstrak(l)asa 1 lis 2009, 19:00 Pomimo kryzysu polscy menedżerowie wcale nie muszą czuć się biedniejsi. Płace najlepszych z nich zmniejszyły się średnio zaledwie o 5 proc. A dodatkowe bonusy, które otrzymują, biją nowe rekordy. 44
  • Święty biznes 1 lis 2009, 19:00 Amerykański ksiądz w polskim ornacie, polska świeca na afrykańskiej misji i różaniec z Watykanu wyprodukowany pod Jasną Górą. Polska zdominowała globalny rynek dewocjonaliów. 47
  • Podatkowi lobbyści 1 lis 2009, 19:00 Afera hazardowa nie jest niczym wyjątkowym. Klasa polityczna już dawno porzuciła chęć tworzenia jakiejkolwiek konstruktywnej doktryny podatkowej, a powstałą pustkę wypełniły tzw. procedury tworzenia prawa. Są cztery takie procedury, a kryją się za nimi lobbyści wpływający na... 48
  • Głos z Ameryki - Ponury optymizm 1 lis 2009, 19:00 W połowie października nowojorski indeks Dow Jones po raz pierwszy od roku osiągnął wartość 10 tys. punktów. To z pewnością jakiś postęp i dowód przekonania inwestorów, że gospodarka się ożywia. Mimo to zbierają się nad nami czarne chmury. 50
  • Po przetargu zostało odpowiednie wrażenie 1 lis 2009, 19:00 Rozmowa z Jonathanem Toddem, rzecznikiem komisarza ds. konkurencji Neelie Kroes. 54
  • Muzyczny wariograf 1 lis 2009, 19:00 Powiedz, jakiej słuchasz muzyki, a powiem ci, kim jesteś. Peter Rentfrow, psycholog z University of Cambridge, ocenia nieznajomą osobę po wysłuchaniu dziesięciu jej ulubionych utworów. Jest przekonany, że kluczem do osobowości jest tempo i rytm najchętniej wybieranych piosenek. 55
  • Szczęśliwy jak Polak 1 lis 2009, 19:00 Szczęście ma kształt litery U. Najmniej szczęśliwe są osoby między 45. a 49. rokiem życia. Lepiej jest nam we wcześniejszym oraz późniejszym etapie życia. 59
  • Wstydliwy ból 1 lis 2009, 19:00 Najczęściej jest odczuwany w podbrzuszu, ale może wystąpić także w okolicach lędźwi, miednicy, a czasem nawet promieniuje do nóg. Zdarza się, że towarzyszą mu ból głowy, nudności i apatia. To ból menstruacyjny. Z jego powodu cierpi aż 40 proc. dorosłych kobiet. 63
  • Ciało na śniadanie 1 lis 2009, 19:00 Które części własnego ciała można zjeść, by przeżyć i nie umrzeć z głodu? Włosy, a może krew lub woskowinę z uszu? „New New Scientist” od 15 lat publikuje odpowiedzi czytelników na intrygujące ich pytania z różnych dziedzin nauki. Wiele w tym humoru, czasami... 65
  • Kłopoty z kochankami 1 lis 2009, 19:00 Oczekiwania mężczyzn wobec kochanek są proste: udany seks, przyjemne spędzenie czasu bez wymagań, zaspokojenie narcystycznych potrzeb. Kłopoty zaczynają się, gdy okazuje się, że kobieta cierpi na zaburzenia seksualne, takie jak ból utrudniający lub uniemożliwiający stosunek,... 66
  • Młotkowanie mózgu 1 lis 2009, 19:00 Kto dobrowolnie co sześć sekund wystawia swoją głowę na uderzenia dziewięciokilogramowego młota poruszającego się z prędkością 30 km/h? To Andrzej Gołota. Podczas trwającej 14 minut walki z Tomaszem Adamkiem był narażony właśnie na takie ciosy. 67
  • Podglądanie przez ściany 1 lis 2009, 19:00 Tajne służby będą potrafiły nie tylko podsłuchiwać nasze rozmowy, ale także nas podglądać. I to nie przez okna, ale przez ściany. Pierwszy krok został zrobiony – na lotniskach są instalowane urządzenia, które pokazują, co obserwowana osoba ukrywa pod ubraniem. 67
  • Koniec świata 2012 1 lis 2009, 19:00 „Dzieci nie szanują rodziców, brat walczy z bratem, gospodarz nie dba o gościa, ludzkość nie zna pojęcia dobra ani zła, a bogowie zapomnieli o ludziach”. Tak pisali starożytni Grecy, gdy zwiastowali koniec świata. Wizja apokalipsy towarzyszy ludzkości od zarania... 68
  • Rewolucja komórkowa 1 lis 2009, 19:00 Rozmowa z Young Ik Lee, prezesem LG Electronics Polska, oraz Ireneuszem Smagą, wiceprezesem LG Electronics Polska. 72
  • Blogi tygodnia 1 lis 2009, 19:00 Nie możesz wybrać się na cmentarz 1 listopada? Połącz się ze zmarłym na Facebooku – napisała Bogumiła Matuszewska na blogu Interaktywnie.com. Na fotoblogu Aleksandra Kalinowskiego zobaczymy unikatowe zdjęcia z październikowej... 74
  • Polsko-niemiecki dopalacz Europy 1 lis 2009, 19:00 Czy nowy rząd Merkel zainauguruje prawdziwe polsko-niemieckie partnerstwo? – Nasze stosunki z Polską powinny mieć taką samą jakość jak z Francją – mówi Guido Westerwelle, nowy szef dyplomacji RFN. Zdaje on sobie sprawę, że w istotnych dla Europy sprawach współpraca... 76
  • Co tam, panie, w Ameryce - Obsesja konkurencji 1 lis 2009, 19:00 Nie można zrozumieć mentalności narodu bez zrozumienia najważniejszego dlań sportu. Kto nie rozumie krykieta, nie rozumie Anglików, kto nie czuje piłki nożnej, nie powinien się wypowiadać o Włochach, a kto chce wiedzieć, jacy są Amerykanie, musi poznać bejsbol, w którym trwa... 79
  • Sztukmistrz z Szegedu 1 lis 2009, 19:00 Nicolas Sarkozy nie jest entuzjastą nowych państw Unii i nie szczędzi im zgryźliwych uwag. Tym bardziej dziwią więc gratulacje dla premiera Węgier – za „odwagę w radzeniu sobie z problemami w gospodarce”. Gordon Bajnai, od kwietnia 2009 r. szef rządu w... 80
  • Kapitan Marcysia 1 lis 2009, 19:00 Kapitan Marcysia Została okrzyknięta zdrajcą, kolaborantem, a wreszcie ubecką k… Taki los spotkał jedną z najpiękniejszych i najbardziej zasłużonych postaci Polskiego Państwa Podziemnego. Kapitan Emilia Malessa „Marcysia” była szefową legendarnej „Zagrody”, komórki łączności... 82
  • Cud nad Operą 1 lis 2009, 19:00 Prowincjonalna ostatnio Opera Narodowa znowu staje się teatrem światowym. Nowy sezon najbardziej prestiżowej, przynajmniej w intencji, polskiej sceny zapowiada się imponująco. Pierwsza tegoroczna premiera jest kawałkiem świetnego, nowoczesnego teatru, który porusza, przejmuje... 86
  • Recenzje 1 lis 2009, 19:00 TeatrZakochany kanibal„Lipiec" to popis aktorski Karoliny Gruszki. Artystka stanęła przed karkołomnym zadaniem. Iwan Wyrypajew, popularny rosyjski reżyser i dramaturg, dał jej mikrofon i kazał mówić tekst na pustej scenie.... 88
  • Głupie i głupsze 1 lis 2009, 19:00 Widzowie są coraz bardziej wybredni i znudzeni. Stacje telewizyjne muszą się więc wykazywać niespotykaną inwencją, by się wyróżnić wśród setek innych i zatrzymać przy sobie oglądających. Niestety, receptą na wzrost oglądalności stają się chamstwo, banał i głupota posunięte do... 89
  • Niedole Polaka na Wyspach 1 lis 2009, 19:00 „Żądam kultury nowej emigracji!” – tekst pod takim tytułem został opublikowany na jednym z portali dla brytyjskiej Polonii. Na razie apel nie odniósł skutku. Polacy w powieściach o emigrantach mieszkających na Wyspach Brytyjskich to nieudacznicy, naiwniacy i... 90
  • Gracz w kości 1 lis 2009, 19:00 Swoje prace nazywał „pojęciokształtami”, bo próbował w nich nadać frapującym go pojęciom odpowiedni kształt. A najbardziej interesowały go czas i przestrzeń. Pół roku po śmierci Stanisław Dróżdż, najwybitniejszy polski poeta konkretny, doczekał się pierwszej... 97
  • Szatańska Moskwa Bułhakowa 1 lis 2009, 19:00 Ławka, na której Woland opowiadał Berliozowi historię Piłata. Teatr Varietes, z którego widzowie wybiegali w samej bieliźnie. I słynna ulica Sadowa. Można pojechać do stolicy Rosji, żeby zobaczyć Kreml, plac Czerwony i Lenina, ale można też zobaczyć Moskwę oczami bohaterów... 101
  • Pokutnym szlakiem 1 lis 2009, 19:00 W średniowieczu za morderstwo karano ścięciem. Chyba że oskarżony i rodzina zabitego sporządziły traktat pokutny. Na jego podstawie skazany unikał śmierci, ale musiał opłacić sędziego, pokryć koszty pogrzebu, łożyć na dzieci ofiary i odbyć pielgrzymkę do miejsca świętego.... 104
  • Leon zawodowiec 1 lis 2009, 19:00 Hiszpanie uznali, że ich najbardziej sportowe auto jest zbyt wolne i wrzucili mu pod maskę dodatkowe 25 koni, a do nazwy dokleili literkę „R”. Najprawdopodobniej jest to skrót od słowa „radość”. 105
  • Skibą w mur - Padaka niuni 1 lis 2009, 19:00 Ukazał się właśnie „Słownik polszczyzny politycznej po roku 1989” wydany przez PWN. Językoznawcy analizują w nim ulubione słówka i słynne powiedzonka naszej klasy politycznej. W kręgach naukowych panuje opinia, że politycy źle się wyrażają. Całe szczęście, że... 107

ZKDP - Nakład kontrolowany