Szkoła konkurencji

Szkoła konkurencji

Szkoła konkurencji W USA rankingi uniwersytetów są pożyteczne, potrzebne i popularne. Amerykańskie uniwersytety konkurują o studentów. Studenci płacą tam za studia i utrzymują uczelnie na rynku. Jak każda firma tamtejsze uniwersytety chcą dotrzeć do konsumentów z informacją o jakości swoich usług oraz przekonać, że oferują odpowiednie dla danego konsumenta połączenie ceny i jakości. Dla jednych studentów odpowiedni jest Harvard, dla innych przyzwoity uniwersytet stanowy, a dla jeszcze innych lokalny college.
Każda amerykańska uczelnia chwali się tym, co ma najlepszego. Uczelnie z  czołówki rankingów reklamują osiągnięcia ich wykładowców oraz prestiż dyplomu, który przekłada się na możliwości kariery i zarobki absolwentów. Uczelnie z dalszych miejsc rankingów chwalą się lepszym dostosowaniem do potrzeb studentów. Na przykład oferują mniejsze grupy na wykładach i ćwiczeniach, kładą większy nacisk na możliwość nadrobienia zaległości ze szkoły średniej oraz uczą bardziej praktycznych umiejętności bezpośrednio przydatnych na rynku pracy. Praktycznością serwowanej wiedzy oraz niższą ceną odróżniają się od  bujających w obłokach ogólnej wiedzy droższych uczelni z czołówki rankingów, których absolwenci mogą na rynku pracy zaistnieć dzięki renomie dyplomu. W Polsce rankingi szkół wyższych są tylko połowicznie przydatne, ponieważ nie ma u nas rynku wiedzy uniwersyteckiej. Zarówno państwowe, jak i prywatne uczelnie są ograniczone ustawami i  rozporządzeniami ściśle regulującymi, czego uczyć, jak uczyć i kto może uczyć. Jakiekolwiek odstępstwo od tej reguły jest zakazane. Konkurowanie różnorodnością usługi i ceną jest zatem mocno ograniczone. To tak, jakby na rynku pieczywa państwo nakazało produkcję tylko jednego gatunku chleba z surowców opisanych w ustawie i określiło, że tylko piekarze z  jednej szkoły mogą ten chleb piec, oczywiście w przepisanej przez ustawę liczbie piekarzy na bochenek pieczonego chleba. Na takim rynku przeważałyby patologie, a nie konkurowanie o klienta. Tak jest dziś na  rynku uniwersyteckim w Polsce. I nie jest to jakiś radykalny pogląd, skoro podobnie sprawę widzi nawet Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, pisząc w założeniach do nowelizacji ustawy o szkolnictwie wyższym, iż „standardy kształcenia – wprowadzone w trosce o zachowanie jakości kształcenia – znacząco ograniczyły autonomię uczelni w sferze tworzenia autorskich, innowacyjnych kierunków studiów, które stwarzałyby wartość dodaną kształcenia na poziomie wyższym. Uczelnie, nawet te o  najwyższym statusie, nie mają obecnie możliwości szybkiego dostosowywania oferty dydaktycznej do zmieniających się potrzeb rynku pracy. Mogą prowadzić kierunki z listy ustalonej przez ministra, według standardów programowych określonych dla każdego z nich". Dodam tylko, że  Polska jest dziś w Europie jedynym – oprócz Rosji – krajem, gdzie obowiązuje państwowa lista dopuszczonych do wykładania w szkołach wyższych kierunków nauczania.

Nie ma u nas również prawdziwej konkurencji o studenta. Bo nie ma  płacącego klienta. Uczelnie państwowe są dysponentem przywileju studiowania za darmo, finansowanego przez podatnika. Przywileju rozdawanego przez państwo za pośrednictwem uczelni. To właśnie dlatego w Polsce student jest petentem, a nie klientem. Nie  podoba się studentowi, że wykładowca notorycznie się spóźnia, regularnie nie pojawia się na wykładach lub zwyczajnie przynudza? To niech idzie sobie gdzie indziej. Minister i tak da uczelni pieniądze na dalsze funkcjonowanie. A chętni na darmowe studia, jak na każdy darmowy towar, zawsze się znajdą. Natomiast dla wszystkich, którzy nie zasłużyli na  przywilej darmowych studiów, zostają studia zaoczne i wieczorowe oraz  uczelnie prywatne.Płatni studenci państwowych uczelni traktowani są jak gorszy gatunek. Mają płacić, nie wymagać i cieszyć się, że będą mieli dyplom państwowej uczelni. Można ich traktować jak pogardzaną dojną krowę, bo bez ich pieniędzy uczelnia i tak przeżyje. Zadba o to państwo, wypłacając sowite dotacje. Zresztą uczelnie prywatne też są upaństwowione, bo mogą uczyć tylko tego, na co pozwoli im ministerstwo i  tylko według ministerialnych standardów. Poza niewieloma chwalebnymi wyjątkami, którym zdarza się być lepszymi iż jadące na renomie uczelnie państwowe, konkurencja między uczelniami prywatnymi często przyjmuje postać dostosowania się o ministerialnych wymogów lub obchodzenia ich jak najmniejszym kosztem. Stąd też biorą się uczelnie sprzedające dyplomy każdemu, to zapłaci czesne i może się wykazać wyczuwalnym tętnem. Na takim rynku wartość rankingów dla wielu uczelni jest ograniczona, o może pokazać coś, co wolą ukryć. A studenci i tak wiedzą, że liczy się sukces indywidualny, bo uczelnie pozbawione korzyści konkurowania nie dbają o  swą jakość i nawet dyplom dobrej uczelni może oznaczać zarówno ciężką pracę oraz dużo zdobytej wiedzy, jak i umiejętność prześlizgnięcia się przez studia.

Najlepszym dowodem na to, że ministerialne wymogi są patologią, jest następujący przykład: gdyby dziś nad Wisłę przeniosły się najlepsze uczelnie świata, takie jak Harvard, to następnego dnia zostałyby zamknięte, gdyż nie spełniają wymogów naszego Ministerstwa Nauki i  Szkolnictwa Wyższego! Dodam jeszcze, że w USA, gdzie istnieje największy odsetek najlepszych na świecie uczelni, państwo ma na mocy konstytucji zakaz regulowania procesu nauczania w szkołach wyższych. Amerykańska konstytucja stanowi bowiem, że rząd federalny może regulować tylko kwestie wymienione w konstytucji, a ta nic nie mówi o szkołach wyższych. Rząd amerykański może zatem tylko wspierać uczelnie, może zachęcać do  udziału w różnych programach, ale nic nie może im kazać, jeżeli chodzi o  sam proces nauczania. W rezultacie w USA konkurują z sobą zarówno poszczególni profesorowie, jak i uczelnie. U nas nie ma tej konkurencji, bo to państwo określając, kto jest dobry i nadaje się, by uczyć studentów, ogranicza możliwości konkurowania. Przekłada się to na wiele prozaicznych kwestii, które decydują o sukcesie lub porażce skomplikowanej organizacji, jaką jest uczelnia. Ot chociażby na pensje wykładowców. U nas w tej kwestii dominuje tendencja do uśredniania oraz  progresji z wiekiem. W USA konkurencja uczelni o profesorów oznacza, że  dobry młody profesor może zarabiać kilkakrotnie więcej niż stary. A o  tym, kto jest profesorem, nie decyduje ustawa, lecz zatrudnienie na  posadzie profesora przez firmę, która nazywa się... uczelnia.

W Polsce też zdarzają się świetni wykładowcy, którym się chce, oraz uczelnie lepiej zorganizowane. Ale nie dlatego, że mają do tego systemowe zachęty, lecz dlatego, że dobra robota sprawia im przyjemność i cenią ją samą w sobie. Dla wielu, niestety, to jednak zbyt mało...
Okładka tygodnika WPROST: 20/2010
Więcej możesz przeczytać w 20/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • Gawronski-rafzen IP
    Z ostatniej chwili. Źródła dobrze poinformowane podały, że jaruzelski wynegocjował w Moskwie dom spokojnej starości dla wszystkich z platformy im. Ericha Honneckera.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2010 (1423)

    • POCZTA 9 maj 2010, 12:00 Odrobina bestialstwa na co dzień We „Wprost" w ostatnim czasie czytuję coraz więcej rozmów – raz ciekawszych, a innym razem mniej, raz dopracowanych i przemyślanych, a innym razem napisanych na kolanie (nie chodzi mi, że... 4
    • Z życia koalicji 9 maj 2010, 12:00 Wujek Narodu skromnością nie grzeszy. Na miejsce wywiadu dla TVN 24 Bronisław Komorowski wybrał… Zamek Królewski. Niby rocznica Konstytucji 3 maja miała tłumaczyć tę podniosłą scenerię, ale majestat głowy państwa (nawet... 6
    • Z życia opozycji 9 maj 2010, 12:00 Pełniący obowiązki Kaczora Adam Lipiński zaprosił do powrotu do PiS Polskę Plus Dorna. Panie Adamie, Polska w liczbie 1,7 miliona jakoś już tam Kaczyńskiego popiera, natomiast jeśli chodzi o Plus, to Plus GSM jest w rękach Bauca. Czyli... 7
    • Realna wartość wiedzy 9 maj 2010, 12:00 Realna wartość wiedzy Ranking szkół wyższych został przygotowany dla przyszłych studentów – nie dla profesorów i wykładowców, którzy lubią obwieszać swoje gabinety dyplomami uznania. Tygodnik „Wprost” po kilku latach przerwy, mając wsparcie studenckiego... 8
    • Szkoła konkurencji 9 maj 2010, 12:00 Szkoła konkurencji W USA rankingi uniwersytetów są pożyteczne, potrzebne i popularne. Amerykańskie uniwersytety konkurują o studentów. Studenci płacą tam za studia i utrzymują uczelnie na rynku. Jak każda firma tamtejsze uniwersytety chcą dotrzeć do konsumentów z informacją o... 10
    • Wysyłanie dzieci na studia za granicę to pozerstwo 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Krzysztofem Pawłowskim, założycielem i prezydentem Wyższej Szkoły Biznesu – National-Louis University w Nowym Sączu 20
    • 80 procent uczelni zbankrutuje 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z prof. Krzysztofem Rybińskim, ekonomistą, wykładowcą w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie 22
    • Politechnika babska 9 maj 2010, 12:00 Kobiety mają mniejsze predyspozycje, by zostać inżynierami? Bzdura! Na kierunkach technicznych radzą sobie równie dobrze. A mężczyźni wcale nie narzekają – dzięki temu na obleganych dotychczas przez płeć męską uczelniach robi się coraz piękniej. 24
    • Skaner 9 maj 2010, 12:00 26
    • Ścigany posłaniec złej wiadomości 9 maj 2010, 12:00 Przed katastrofą w Smoleńsku w resorcie obrony tuszowano zdarzenia wskazujące na niebezpieczeństwo katastrofy lotniczej – ustalił „Wprost”. Na pilota, który sprzeciwiał się takim praktykom, spadły szykany. 26
    • Barometr Machały 9 maj 2010, 12:00 Cotygodniowe podsumowanie prezydenckiej kampanii wyborczej 2010 przez Tomasza Machałę z Polsatu www.kampanianazywo.pl 26
    • Latkowski wprost - Jak przykryć aferę? 9 maj 2010, 12:00 W ubiegłym tygodniu „Dziennik Gazeta Prawna” opublikował artykuł Roberta Zielińskiego „Jak minister Miller wykręcił numer 112”. Okazuje się, że ponad 4 mln zł, bez przetargów, trafiło do dwóch informatycznych firm dzięki decyzjom szefa MSWiA. Teraz... 26
    • Przegląd prasy zagranicznej 9 maj 2010, 12:00 GRECJA W OGNIU I BEZ PLANULa StampaCzego naprawdę potrzebuje Grecja? Grecja potrzebuje nowych strategii działania, w innym wypadku kryzys będzie bardzo zaraźliwy. Reformy potrzebuje też Pakt Stabilności i Wzrostu. Problem zadłużenia Grecji... 32
    • PULS GOSPODARKI 9 maj 2010, 12:00 Cudze chwalicie Z najnowszego rankingu European Trusted Brands 2010 wynika, że bardziej niż produktom polskim ufamy markom zagranicznym. Choć polskie bywa lepsze, to nasze firmy przegrywają, bo nie stać ich na tak przebojową promocję jak w... 34
    • Sieroty po Lechu 9 maj 2010, 12:00 Zajmują się głównie polityką zagraniczną i historyczną. Średnio pasują do PiS, część z nich jest bezpartyjna, a część wywodzi się ze środowiska Unii Wolności. Ich patronem był Lech Kaczyński. Śmierć prezydenta z jednej strony ich osierociła, ale z drugiej otworzyła im drogę do... 36
    • Domy z przeszłością 9 maj 2010, 12:00 Domy z przeszłością Włoski rząd za pieniądze Unii Europejskiej przekształca dawne rezydencje szefów mafii w hotele. Wille polskich przestępców popadają w ruinę, a w najlepszym razie świecą pustkami. 38
    • Zapytaj wprost - Palikot jak Lepper 9 maj 2010, 12:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost" odpowiada Włodzimierz Karpiński, poseł PO, kontrkandydat Janusza Palikota w walce o stanowisko szefa lubelskiego regionu partii. 42
    • Na moje kopyto - Zionie pustką 9 maj 2010, 12:00 Trwa spór o symboliczny sens tragedii smoleńskiej i sens narodowej reakcji na tę tragedię. Wielu mówi i pisze to, co im w duszy gra, ale, zupełnie przypadkowo, dysponujemy unikatowym zapisem zmiany nastrojów społecznych. 44
    • Rozmowa niepolityczna - Gra w geny 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z prof. Bogusławem Pawłowskim, antropologiem z Katedry Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego i Zakładu Antropologii PAN, jednym z autorów wydanej właśnie książki „Biologia atrakcyjności człowieka” 46
    • Motoryzacja po kryzysie 9 maj 2010, 12:00 Ostatnie miesiące wypchnęły niejeden koncern motoryzacyjny z samochodowej ekstraklasy. Ale tam, gdzie są przegrani, zwykle są też zwycięzcy. Kto wygrał na kryzysie? 51
    • Orbán, wszechmocny przywódca wszystkich Węgrów 9 maj 2010, 12:00 Orbán, wszechmocny przywódca wszystkich Węgrów Z płomiennego młodzieńca zmienił się w dostojnego mężczyznę. Po dwunastu latach 47-letni Viktor Orbán znów mógł stanąć przed swymi sympatykami i powiedzieć im: wygraliśmy, od jutra będę rządził Węgrami. W ostatnią niedzielę... 56
    • Première classe - Czas próby 9 maj 2010, 12:00 Czas próby Józef Oleksy premier RP w latach 1995-1996 Dopiero co przebrzmiał kryzys polityczny w UE wywołany perturbacjami z konstytucją dla Europy i traktatem lizbońskim, a już na horyzoncie pojawia się poważny problem spoistości Wspólnoty wobec greckiego i – szerzej... 58
    • Zmowa cenowa 9 maj 2010, 12:00 Zmowa cenowa Sprzęt elektroniczny najlepszych marek mógłby być w Polsce tańszy nawet o kilkaset złotych, gdyby nie zmowa cenowa kilku dystrybutorów. Pilnują, by sklepy nie sprzedawały poniżej narzuconych cen – twierdzą handlowcy. 60
    • Zmowa zawsze godzi w klienta 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Małgorzatą Krasnodębską-Tomkiel, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 62
    • Głos z Ameryki - Rynek musi regulować się sam 9 maj 2010, 12:00 Gdyby nie regulacje władz,być może nie doszłoby do jednego z najbardziej znanych skandali gospodarczych z Enronem w roli głównej. Bo szefowie Enronu kłamali niejako z inicjatywy amerykańskiej Komisji Nadzoru Finansowego (SEC). 63
    • Szybko skona hipoteka odwrócona 9 maj 2010, 12:00 Szybko skona hipoteka odwrócona Jeśli nie dojdzie do masowej akcji emerytów agitujących za wprowadzeniem odwróconej hipoteki hasłem: „Popierajmy banki czynem, umierajmy przed terminem”, z rządowego projektu nic nie wyjdzie. 64
    • Horoskop małżeństwa 9 maj 2010, 12:00 Horoskop małżeństwa Oboje skończyliście studia? Macie co najmniej 22 lata, ale nie więcej niż 25 lat, a w waszym związku nie pojawiło się jeszcze dziecko? Nie zwlekajcie, czym prędzej bierzcie ślub! Trudno o lepszy moment na zawarcie udanego małżeństwa – przekonują... 68
    • Agresja współczucia 9 maj 2010, 12:00 Empatia i agresja wydają się leżeć na przeciwnych biegunach. Oba uczucia możliwe są dzięki określonym obwodom nerwowym i rozum podpowiada nam, że obwody te powinny być całkowicie rozdzielone. 70
    • Otyłość dietetyczna 9 maj 2010, 12:00 Dietetyczne napoje i niskokaloryczna żywność mogą pobudzać apetyt i prowadzić do wzrostu masy ciała. Paradoks? Niekoniecznie. 72
    • Kobiety odmawiają 9 maj 2010, 12:00 Brak potrzeb seksualnych, zaburzenia podniecenia i orgazmu oraz odczuwanie bolesności w kontaktach seksualnych – na zaburzenia seksualne cierpiało w ciągu ostatnich 12 miesięcy aż 43 proc. kobiet w wieku aktywności seksualnej. 73
    • Nowy gatunek człowieka? 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z dr Johannesem Krausem z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej Maksa Plancka w Lipsku, szefem zespołu paleogenetyków, który prawdopodobnie odkrył nowy gatunek człowieka w Jaskini Denisa w Rosji 74
    • Koniec kawioru 9 maj 2010, 12:00 Jesiotry podzielą wkrótce los dinozaurów. Ryby te szybko znikają z jezior, rzek i mórz, choć były w nich obecne przez 250 mln lat. A jak nie będzie jesiotrów, nie będzie też kawioru – prawdziwego kawioru. 76
    • Święty, ale nie natychmiast 9 maj 2010, 12:00 Dotychczas mówiło się, że przeciwko wyniesieniu Jana Pawła II na ołtarze występują jedynie skrajne środowiska liberałów i ultrakonserwatystów. Ale ujawniony w ubiegłym tygodniu sensacyjny list kardynała Angelo Sodano pokazuje, że ekspresowe tempo beatyfikacji polskiego papieża... 78
    • Polskie defilady 9 maj 2010, 12:00 W 65. rocznicę zwycięstwa, 9 maja, polscy żołnierze tak naprawdę po raz pierwszy przeszli placem Czerwonym w paradzie zwycięstwa obok żołnierzy innych armii jako niekwestionowani sojusznicy i już niekwestionowani zwycięzcy. Bo wcześniej na wielkie parady zwycięstwa po wojnie... 80
    • Rosjanie, otwórzcie archiwa! 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Richardem Pipesem, sowietologiem, emerytowanym profesorem Harvardu, doradcą prezydenta Ronalda Reagana 82
    • Brytyjski chaos 9 maj 2010, 12:00 Brytyjski chaos Edward Lucas Brytyjski dziennikarz i publicysta, korespondent „The Economist” w Europie Środkowej i Wschodniej Pożądana niepewności kompromitujący chaos. Taką rzeczywistość zastali Brytyjczycy, gdy obudzili się po najdziwniejszym wieczorze wyborczym... 84
    • Felieton na A 9 maj 2010, 12:00 A – dlaczego piszę? Nie wiem. Bo lubię. Bo mnie o to poproszono. Bo podobno kobiecym, czułym acz krzywym okiem sprawy opisują się inaczej. Bo podobno kobieta umie zauważyć drobiazgi, które w rezultacie opisują ogół. Bo spodobało mi się, że na litery alfabetu i bez... 85
    • Jak nas widzą? Z szabelką i w Krakowie 9 maj 2010, 12:00 – Polska nie tylko zainspirowała mnie do napisania powieści. To dzięki Polsce zostałam pisarką – mówi „Wprost” Brigid Pasulka. Jej debiut – „A Long, Long Time Ago and Essentially True” – został w marcu wyróżniony prestiżową... 86
    • Hollywood podgląda kino niezależne 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Johnem Cooperem, dyrektorem Sundance Film Festival, największego przeglądu kina niezależnego, na którym debiutowali m.in. bracia Coenowie i Jim Jarmusch 88
    • Powitanie z Afryką 9 maj 2010, 12:00 Tygodnik „Wprost” prezentuje kolejną część cyklu „Wielkie filmy z historią w tle”. „Goodbye Bafana” to nieszablonowa opowieść o Nelsonie Mandeli widzianym oczami jego strażnika więziennego. 90
    • Wibrator nie przynosi kwiatów 9 maj 2010, 12:00 Bohaterki „Seksu w wielkim mieście” to już nie tyle kobiety wyzwolone, ile romantyczki Stwierdzenie tego faktu sprawiło, że bohaterki „Seksu w wielkim mieście” stały się romantyczkami, które nie mogą żyć bez drugiej połowy. I po kolei wyszły za mąż. Czy... 91
    • Pilzno – miasto pod mocnym aniołem 9 maj 2010, 12:00 Anioł w herbie czeskiej stolicy piwa powinien mieć – co najmniej – mocną głowę. Wsparcie anielskie przyda się tu także każdemu przybyszowi, którego wabi sława wyjątkowej receptury piwa powstałego w Pilznie, ale znanego na całym świecie. 94
    • Schizofrenia 9 maj 2010, 12:00 Od dziś moim życiowym celem – jako motoryzacyjnego sybaryty – jest zostanie właścicielem Panamery. Jeśli na nią nie zarobię, to jestem gotów ją ukraść. 96
    • Skibą w mur - Piękne, bo dziwne… 9 maj 2010, 12:00 Lord Pinkus, ostatni potomek dynastii Księstwa Facecji, uwielbiał egzotyczne podróże. Były to podróże szczególnego rodzaju. Nic tak nie sprawiało mu radości jak odwiedziny w dziwacznych krajach. Jako wychowanek akademii rycerskiej był gruntownie przygotowany z teorii filozofii... 97

    ZKDP - Nakład kontrolowany