80 procent uczelni zbankrutuje

80 procent uczelni zbankrutuje

Rozmowa z prof. Krzysztofem Rybińskim, ekonomistą, wykładowcą w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie
Anna Nalewajk: Ma pan wiele zastrzeżeń do szkolnictwa wyższego, mimo że  z jedną z uczelni, czyli z SGH, jest pan związany.
Krzysztof Rybiński: Badania szkolnictwa wyższego, które prowadziłem w  minionych dwóch latach, uświadomiły mi, że wiele jest w Polsce miejsc, gdzie czas się nie zatrzymał. I to mimo 20 lat gospodarki rynkowej. Sposób zarządzania szkolnictwem wyższym nie zmienił się od czasu, gdy w  Polsce panował socjalizm. Podobnie jest ze służbą zdrowia. To dwa sektory, które oparły się reformom i upływowi czasu. I tak dalej być nie  może. Wyzwania, przed którymi stoi polskie szkolnictwo wyższe, są tak potężne, że jeżeli nie zmieni się poziom zarządzania, to system szkolnictwa wyższego poniesie ogromną porażkę. Z wielką stratą dla  Polski, bo przecież wiedza powinna być kołem napędowym i rozwojowym dla  całego kraju. Ale kto się boi reformy szkolnictwa wyższego? Rektorzy, pracownicy naukowi, rząd?
Głównym hamulcowym zmian w szkolnictwie wyższym jest przede wszystkim kadra naukowo-dydaktyczna. Korporacja interesów, której odpowiada status quo, dlatego że pozwala na w miarę wygodne życie i uzyskiwanie przyzwoitych dochodów. Ale, niestety, ma to swoje negatywne konsekwencje w bardzo wielu wymiarach: innowacyjności na styku biznesu i uczelni, słabego przygotowania i kompetencji absolwentów względem potrzeb rynku. Że nie wspomnę o zjawisku kupowania dyplomów, no bo jak nazwać sytuację, w której na jednego samodzielnego pracownika przypada sześciuset studentów? Dotyczy to bardziej uczelni prywatnych, ale nie tylko; to  plaga takich kierunków, jak pedagogika, prawo czy nauki społeczne. Sytuacja nie wygląda lepiej w wymiarze badań naukowych. Wyniki są słabe, w niewielu dyscyplinach jesteśmy w światowej czołówce, która nam ucieka. Wystarczy się przyjrzeć, ile grantów badawczych Polska wygrywa w ramach programów unijnych. Jak policzyliśmy, Polska uzyskuje 50 proc. tego, co  wkłada w tym zakresie do unijnego budżetu. Są oczywiście chlubne wyjątki, mamy kilka świetnych zespołów badawczych, ale generalnie kształcimy studentów na bardzo niskim poziomie, z wyjątkiem matematyki, informatyki czy fizyki i jeszcze kilku niszowych specjalności. Jesteśmy introwertyczni, zamknięci we własnym środowisku, ale też w ramach kraju. Udział studentów zagranicznych w Polsce wynosi 0,5-0,6 proc. Gdyby nie  Wyższa Szkoła Zarządzania i Informatyki w Rzeszowie, która ma program wymiany studentów z Ukrainą, byłoby jeszcze gorzej. A do tego jeszcze jak uderzy w nas demograficzne tsunami, czyli spadek liczby studentów o  40 proc. w ciągu najbliższej dekady, to zbankrutuje 80 proc. wyższych uczelni. Większość prywatnych, ale też niektóre państwowe.

Nasze uczelnie źle wypadają w międzynarodowych rankingach.
To prawda, jesteśmy niezmiennie w czwartej setce rankingu szanghajskiego, najbardziej prestiżowego. Jest tam Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński, kiedyś był jeszcze Uniwersytet Wrocławski. I jest to tendencja spadkowa. Czasem tylko w jakimś rankingu europejskim znajdzie się jakaś szkoła biznesu, jak Koźmiński czy SGH. Czyli na wszystkich trzech frontach: badawczym, edukacyjnym i działań na  rzecz otoczenia społecznego i gospodarczego, potrzebna jest rewolucja na  miarę planu Balcerowicza. Bo na zmiany ewolucyjne jest już za późno.

Rewolucja, czyli...
Powstały dwie strategie: pierwsza, Ernst & Young i Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową, oraz druga, rektorska. Jestem oczywiście bardziej związany z tą pierwszą, bo ją współtworzyłem. Minister Barbara Kudrycka i premier Donald Tusk powinni się umówić na długie spotkanie z prof. Stefanem Jackowskim, który merytorycznie szefował temu przedsięwzięciu, i posłuchać, co on na ten temat myśli. Z pewnością potrzeba większej konkurencji, rzetelnej oceny pracowników naukowych, nowych ścieżek kariery. Nie może być tak, że licencjat, magisterium, doktorat i  habilitacja są na tej samej uczelni. Sukces powinien odnosić ten, kto na  przykład uzyskuje dużo patentów. Musimy przyjąć po części takie myślenie jak w Korei Południowej, gdzie wymyślanie innowacji, które potem służą gospodarce, jest elementem etosu narodowego.

Przecież państwo polskie przekazuje niemałe pieniądze na szkoły wyższe.
Trzeba skończyć z rozdziałem funduszy na zasadzie: każdemu po równo. Należy to powiązać z osiągnięciami uczelni.

A może barierą dla polskiej nauki jest tak banalny problem jak brak znajomości języków obcych?
To się bardzo powoli zmienia. Jak się spojrzy na program Erasmus, to  widać nierówność pomiędzy liczbą przyjeżdżających do nas studentów a  tymi, którzy wyjeżdżają z Polski na studia za granicą. Trudno oferować zagranicznym studentom studia w Polsce właśnie ze względu na barierę językową. Niewiele jest kursów prowadzonych po angielsku.

Jakie błędy popełniają młodzi ludzie, wybierając studia?
Globalna gospodarka zmienia się tak szybko, że trudno powiedzieć, jakie kierunki będą odpowiednie za kilkanaście lat. Dziś wszyscy mówią, że  należy wybierać kierunki techniczne i inżynieryjne, mówią o tym prognozy popytu na kompetencje do 2020 r. opracowane na zlecenie Komisji Europejskiej przez Cedefop (Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego), ale może za kilka lat będzie potrzebne kulturoznawstwo, bo  technologie internetowe będą się tak rozwijać, że trzeba będzie wskazać im kierunek rozwoju. Takie trendy już się pojawiają. Jeszcze 10 lat temu wszyscy szli na prawo i ekonomię, bo tam brakowało ludzi, a dziś mamy problem, bo za każdym rogiem czai się ekonomista albo prawnik. Nie warto zaczynać pierwszego roku studiów z chęcią pozyskania wąskiej specjalizacji. Pierwsze trzy lata powinny być w miarę szeroko ukierunkowane, żeby człowiek liznął wiedzy z różnych dziedzin – od  matematyki po filozofię. To pozwoli w przyszłości być elastycznym na  rynku pracy. Stąd propozycja college'ów ogólnokształcących zawarta w  strategii Ernst & Young i IBnGR. W takie placówki powinny się przekształcić niektóre uczelnie prywatne, które mają zupełnie niepotrzebnie ambicje uniwersyteckie. Dopiero potem student powinien podejmować decyzję o specjalizacji. To byłby idealny model kształcenia, odpowiadający potrzebom rynku pracy w XXI wieku.

Studia na państwowej uczelni? A może w dobrej szkole prywatnej?
Trzeba skończyć z tym podziałem, choć wiadomo, że państwo będzie inaczej traktować uczelnie publiczne, bo jest ich właścicielem, szczególnie w  zakresie finansowania. Ale to powinna być jedyna różnica. Uczelnie trzeba zacząć dzielić po prostu na dobre i złe. Te pierwsze powinny mieć coraz więcej i coraz lepszych studentów, te drugie powinny upaść. To  zresztą i tak wymusi sytuacja demograficzna. Prawie żadna uczelnia w  Polsce nie ma porządnej strategii.

Uważa pan, że pana dzieci powinny znać matematykę, chiński, angielski i  posługiwać się internetem, aby w przyszłości swobodnie poruszać się na  rynku pracy. To wystarczy?
Tak. Mój syn w tym roku kończy szkołę podstawową, jest laureatem olimpiady języka polskiego. Może wybrać sobie dowolne gimnazjum,nie musi zdawać żadnych testów. Ma też szóstkę z matematyki. Wiem, że ma większe zdolności humanistyczne, ale świadomie rozwijam u niego kompetencje matematyczne. Jak ktoś do 20. roku życia nie zdobędzie umiejętności liczenia, logicznego rozumowania, to będzie miał w przyszłości problemy, chociażby z kredytem.

Pańskie dzieci będą studiować w Polsce czy za granicą?
Jeżeli to będzie matematyka lub informatyka, to studia w Polsce jak najbardziej wchodzą w grę, bo są na wysokim poziomie, zresztą sam kończyłem informatykę na UW. A jeżeli to będą szeroko rozumiane nauki społeczne, w grę wchodzi wyłącznie pierwsza dziesiątka uczelni zagranicznych. Jeżeli człowiek kończy jedną z najlepszych uczelni, to ma świat otwarty, może robić karierę wszędzie. Za 10 lat, gdy moje dzieci będą szły na studia, wśród najlepszych uczelni świata będzie kilka chińskich. Chciałbym, żeby moje dzieci je ukończyły, to otworzy im drzwi do wielkiej kariery. Syn obiecał, że jak zrobi karierę, to kupi ojcu dom z basenem i widokiem na morze. Za 20-30 lat emerytury będą śmiesznie niskie, więc trzeba inwestować w edukację dzieci. Najwyższy czas, żeby rząd i kadra profesorska to zrozumiały i podjęły ambitne plany reformy szkolnictwa wyższego.
Okładka tygodnika WPROST: 20/2010
Więcej możesz przeczytać w 20/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • Prof dr hab.Józef Beton IP
    To są xenofobiczne pomówienia . Kwiat habilitacyjno- belwederski który zarządza uczelniami z mocy ustawy jest nieomylny. Na mocy kwitu habilitacyjnego ci ludzie nabywają sił mocarzy intelektu. Jak jakis rasista moze tak pomawiać geniuszy zarzadzania i marketingu akdemickiego. Toż to czysty rasizm.
    • bez-nazwy IP
      Istnieje w Niemczech ponad 300 uczelni wyższych i około 220 wyższych szkół zawodowych (uniwersytety of Applied Science), wymienionych w oficjalnym przewodników i stron internetowych (przy ludnosci ok 81 mln.). W Polsce przy 40 mln. mozna wiec mowic odpowiednio o 150 uczeniach wyzszych i 110 WSZ. O co wiec chodzi? O 5 lagowych i monopol na wszystko?

      Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2010 (1423)

      • POCZTA 9 maj 2010, 12:00 Odrobina bestialstwa na co dzień We „Wprost" w ostatnim czasie czytuję coraz więcej rozmów – raz ciekawszych, a innym razem mniej, raz dopracowanych i przemyślanych, a innym razem napisanych na kolanie (nie chodzi mi, że... 4
      • Z życia koalicji 9 maj 2010, 12:00 Wujek Narodu skromnością nie grzeszy. Na miejsce wywiadu dla TVN 24 Bronisław Komorowski wybrał… Zamek Królewski. Niby rocznica Konstytucji 3 maja miała tłumaczyć tę podniosłą scenerię, ale majestat głowy państwa (nawet... 6
      • Z życia opozycji 9 maj 2010, 12:00 Pełniący obowiązki Kaczora Adam Lipiński zaprosił do powrotu do PiS Polskę Plus Dorna. Panie Adamie, Polska w liczbie 1,7 miliona jakoś już tam Kaczyńskiego popiera, natomiast jeśli chodzi o Plus, to Plus GSM jest w rękach Bauca. Czyli... 7
      • Realna wartość wiedzy 9 maj 2010, 12:00 Realna wartość wiedzy Ranking szkół wyższych został przygotowany dla przyszłych studentów – nie dla profesorów i wykładowców, którzy lubią obwieszać swoje gabinety dyplomami uznania. Tygodnik „Wprost” po kilku latach przerwy, mając wsparcie studenckiego... 8
      • Szkoła konkurencji 9 maj 2010, 12:00 Szkoła konkurencji W USA rankingi uniwersytetów są pożyteczne, potrzebne i popularne. Amerykańskie uniwersytety konkurują o studentów. Studenci płacą tam za studia i utrzymują uczelnie na rynku. Jak każda firma tamtejsze uniwersytety chcą dotrzeć do konsumentów z informacją o... 10
      • Wysyłanie dzieci na studia za granicę to pozerstwo 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Krzysztofem Pawłowskim, założycielem i prezydentem Wyższej Szkoły Biznesu – National-Louis University w Nowym Sączu 20
      • 80 procent uczelni zbankrutuje 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z prof. Krzysztofem Rybińskim, ekonomistą, wykładowcą w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie 22
      • Politechnika babska 9 maj 2010, 12:00 Kobiety mają mniejsze predyspozycje, by zostać inżynierami? Bzdura! Na kierunkach technicznych radzą sobie równie dobrze. A mężczyźni wcale nie narzekają – dzięki temu na obleganych dotychczas przez płeć męską uczelniach robi się coraz piękniej. 24
      • Skaner 9 maj 2010, 12:00 26
      • Ścigany posłaniec złej wiadomości 9 maj 2010, 12:00 Przed katastrofą w Smoleńsku w resorcie obrony tuszowano zdarzenia wskazujące na niebezpieczeństwo katastrofy lotniczej – ustalił „Wprost”. Na pilota, który sprzeciwiał się takim praktykom, spadły szykany. 26
      • Barometr Machały 9 maj 2010, 12:00 Cotygodniowe podsumowanie prezydenckiej kampanii wyborczej 2010 przez Tomasza Machałę z Polsatu www.kampanianazywo.pl 26
      • Latkowski wprost - Jak przykryć aferę? 9 maj 2010, 12:00 W ubiegłym tygodniu „Dziennik Gazeta Prawna” opublikował artykuł Roberta Zielińskiego „Jak minister Miller wykręcił numer 112”. Okazuje się, że ponad 4 mln zł, bez przetargów, trafiło do dwóch informatycznych firm dzięki decyzjom szefa MSWiA. Teraz... 26
      • Przegląd prasy zagranicznej 9 maj 2010, 12:00 GRECJA W OGNIU I BEZ PLANULa StampaCzego naprawdę potrzebuje Grecja? Grecja potrzebuje nowych strategii działania, w innym wypadku kryzys będzie bardzo zaraźliwy. Reformy potrzebuje też Pakt Stabilności i Wzrostu. Problem zadłużenia Grecji... 32
      • PULS GOSPODARKI 9 maj 2010, 12:00 Cudze chwalicie Z najnowszego rankingu European Trusted Brands 2010 wynika, że bardziej niż produktom polskim ufamy markom zagranicznym. Choć polskie bywa lepsze, to nasze firmy przegrywają, bo nie stać ich na tak przebojową promocję jak w... 34
      • Sieroty po Lechu 9 maj 2010, 12:00 Zajmują się głównie polityką zagraniczną i historyczną. Średnio pasują do PiS, część z nich jest bezpartyjna, a część wywodzi się ze środowiska Unii Wolności. Ich patronem był Lech Kaczyński. Śmierć prezydenta z jednej strony ich osierociła, ale z drugiej otworzyła im drogę do... 36
      • Domy z przeszłością 9 maj 2010, 12:00 Domy z przeszłością Włoski rząd za pieniądze Unii Europejskiej przekształca dawne rezydencje szefów mafii w hotele. Wille polskich przestępców popadają w ruinę, a w najlepszym razie świecą pustkami. 38
      • Zapytaj wprost - Palikot jak Lepper 9 maj 2010, 12:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost" odpowiada Włodzimierz Karpiński, poseł PO, kontrkandydat Janusza Palikota w walce o stanowisko szefa lubelskiego regionu partii. 42
      • Na moje kopyto - Zionie pustką 9 maj 2010, 12:00 Trwa spór o symboliczny sens tragedii smoleńskiej i sens narodowej reakcji na tę tragedię. Wielu mówi i pisze to, co im w duszy gra, ale, zupełnie przypadkowo, dysponujemy unikatowym zapisem zmiany nastrojów społecznych. 44
      • Rozmowa niepolityczna - Gra w geny 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z prof. Bogusławem Pawłowskim, antropologiem z Katedry Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego i Zakładu Antropologii PAN, jednym z autorów wydanej właśnie książki „Biologia atrakcyjności człowieka” 46
      • Motoryzacja po kryzysie 9 maj 2010, 12:00 Ostatnie miesiące wypchnęły niejeden koncern motoryzacyjny z samochodowej ekstraklasy. Ale tam, gdzie są przegrani, zwykle są też zwycięzcy. Kto wygrał na kryzysie? 51
      • Orbán, wszechmocny przywódca wszystkich Węgrów 9 maj 2010, 12:00 Orbán, wszechmocny przywódca wszystkich Węgrów Z płomiennego młodzieńca zmienił się w dostojnego mężczyznę. Po dwunastu latach 47-letni Viktor Orbán znów mógł stanąć przed swymi sympatykami i powiedzieć im: wygraliśmy, od jutra będę rządził Węgrami. W ostatnią niedzielę... 56
      • Première classe - Czas próby 9 maj 2010, 12:00 Czas próby Józef Oleksy premier RP w latach 1995-1996 Dopiero co przebrzmiał kryzys polityczny w UE wywołany perturbacjami z konstytucją dla Europy i traktatem lizbońskim, a już na horyzoncie pojawia się poważny problem spoistości Wspólnoty wobec greckiego i – szerzej... 58
      • Zmowa cenowa 9 maj 2010, 12:00 Zmowa cenowa Sprzęt elektroniczny najlepszych marek mógłby być w Polsce tańszy nawet o kilkaset złotych, gdyby nie zmowa cenowa kilku dystrybutorów. Pilnują, by sklepy nie sprzedawały poniżej narzuconych cen – twierdzą handlowcy. 60
      • Zmowa zawsze godzi w klienta 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Małgorzatą Krasnodębską-Tomkiel, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 62
      • Głos z Ameryki - Rynek musi regulować się sam 9 maj 2010, 12:00 Gdyby nie regulacje władz,być może nie doszłoby do jednego z najbardziej znanych skandali gospodarczych z Enronem w roli głównej. Bo szefowie Enronu kłamali niejako z inicjatywy amerykańskiej Komisji Nadzoru Finansowego (SEC). 63
      • Szybko skona hipoteka odwrócona 9 maj 2010, 12:00 Szybko skona hipoteka odwrócona Jeśli nie dojdzie do masowej akcji emerytów agitujących za wprowadzeniem odwróconej hipoteki hasłem: „Popierajmy banki czynem, umierajmy przed terminem”, z rządowego projektu nic nie wyjdzie. 64
      • Horoskop małżeństwa 9 maj 2010, 12:00 Horoskop małżeństwa Oboje skończyliście studia? Macie co najmniej 22 lata, ale nie więcej niż 25 lat, a w waszym związku nie pojawiło się jeszcze dziecko? Nie zwlekajcie, czym prędzej bierzcie ślub! Trudno o lepszy moment na zawarcie udanego małżeństwa – przekonują... 68
      • Agresja współczucia 9 maj 2010, 12:00 Empatia i agresja wydają się leżeć na przeciwnych biegunach. Oba uczucia możliwe są dzięki określonym obwodom nerwowym i rozum podpowiada nam, że obwody te powinny być całkowicie rozdzielone. 70
      • Otyłość dietetyczna 9 maj 2010, 12:00 Dietetyczne napoje i niskokaloryczna żywność mogą pobudzać apetyt i prowadzić do wzrostu masy ciała. Paradoks? Niekoniecznie. 72
      • Kobiety odmawiają 9 maj 2010, 12:00 Brak potrzeb seksualnych, zaburzenia podniecenia i orgazmu oraz odczuwanie bolesności w kontaktach seksualnych – na zaburzenia seksualne cierpiało w ciągu ostatnich 12 miesięcy aż 43 proc. kobiet w wieku aktywności seksualnej. 73
      • Nowy gatunek człowieka? 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z dr Johannesem Krausem z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej Maksa Plancka w Lipsku, szefem zespołu paleogenetyków, który prawdopodobnie odkrył nowy gatunek człowieka w Jaskini Denisa w Rosji 74
      • Koniec kawioru 9 maj 2010, 12:00 Jesiotry podzielą wkrótce los dinozaurów. Ryby te szybko znikają z jezior, rzek i mórz, choć były w nich obecne przez 250 mln lat. A jak nie będzie jesiotrów, nie będzie też kawioru – prawdziwego kawioru. 76
      • Święty, ale nie natychmiast 9 maj 2010, 12:00 Dotychczas mówiło się, że przeciwko wyniesieniu Jana Pawła II na ołtarze występują jedynie skrajne środowiska liberałów i ultrakonserwatystów. Ale ujawniony w ubiegłym tygodniu sensacyjny list kardynała Angelo Sodano pokazuje, że ekspresowe tempo beatyfikacji polskiego papieża... 78
      • Polskie defilady 9 maj 2010, 12:00 W 65. rocznicę zwycięstwa, 9 maja, polscy żołnierze tak naprawdę po raz pierwszy przeszli placem Czerwonym w paradzie zwycięstwa obok żołnierzy innych armii jako niekwestionowani sojusznicy i już niekwestionowani zwycięzcy. Bo wcześniej na wielkie parady zwycięstwa po wojnie... 80
      • Rosjanie, otwórzcie archiwa! 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Richardem Pipesem, sowietologiem, emerytowanym profesorem Harvardu, doradcą prezydenta Ronalda Reagana 82
      • Brytyjski chaos 9 maj 2010, 12:00 Brytyjski chaos Edward Lucas Brytyjski dziennikarz i publicysta, korespondent „The Economist” w Europie Środkowej i Wschodniej Pożądana niepewności kompromitujący chaos. Taką rzeczywistość zastali Brytyjczycy, gdy obudzili się po najdziwniejszym wieczorze wyborczym... 84
      • Felieton na A 9 maj 2010, 12:00 A – dlaczego piszę? Nie wiem. Bo lubię. Bo mnie o to poproszono. Bo podobno kobiecym, czułym acz krzywym okiem sprawy opisują się inaczej. Bo podobno kobieta umie zauważyć drobiazgi, które w rezultacie opisują ogół. Bo spodobało mi się, że na litery alfabetu i bez... 85
      • Jak nas widzą? Z szabelką i w Krakowie 9 maj 2010, 12:00 – Polska nie tylko zainspirowała mnie do napisania powieści. To dzięki Polsce zostałam pisarką – mówi „Wprost” Brigid Pasulka. Jej debiut – „A Long, Long Time Ago and Essentially True” – został w marcu wyróżniony prestiżową... 86
      • Hollywood podgląda kino niezależne 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Johnem Cooperem, dyrektorem Sundance Film Festival, największego przeglądu kina niezależnego, na którym debiutowali m.in. bracia Coenowie i Jim Jarmusch 88
      • Powitanie z Afryką 9 maj 2010, 12:00 Tygodnik „Wprost” prezentuje kolejną część cyklu „Wielkie filmy z historią w tle”. „Goodbye Bafana” to nieszablonowa opowieść o Nelsonie Mandeli widzianym oczami jego strażnika więziennego. 90
      • Wibrator nie przynosi kwiatów 9 maj 2010, 12:00 Bohaterki „Seksu w wielkim mieście” to już nie tyle kobiety wyzwolone, ile romantyczki Stwierdzenie tego faktu sprawiło, że bohaterki „Seksu w wielkim mieście” stały się romantyczkami, które nie mogą żyć bez drugiej połowy. I po kolei wyszły za mąż. Czy... 91
      • Pilzno – miasto pod mocnym aniołem 9 maj 2010, 12:00 Anioł w herbie czeskiej stolicy piwa powinien mieć – co najmniej – mocną głowę. Wsparcie anielskie przyda się tu także każdemu przybyszowi, którego wabi sława wyjątkowej receptury piwa powstałego w Pilznie, ale znanego na całym świecie. 94
      • Schizofrenia 9 maj 2010, 12:00 Od dziś moim życiowym celem – jako motoryzacyjnego sybaryty – jest zostanie właścicielem Panamery. Jeśli na nią nie zarobię, to jestem gotów ją ukraść. 96
      • Skibą w mur - Piękne, bo dziwne… 9 maj 2010, 12:00 Lord Pinkus, ostatni potomek dynastii Księstwa Facecji, uwielbiał egzotyczne podróże. Były to podróże szczególnego rodzaju. Nic tak nie sprawiało mu radości jak odwiedziny w dziwacznych krajach. Jako wychowanek akademii rycerskiej był gruntownie przygotowany z teorii filozofii... 97

      ZKDP - Nakład kontrolowany