Rosjanie, otwórzcie archiwa!

Rosjanie, otwórzcie archiwa!

Rozmowa z Richardem Pipesem, sowietologiem, emerytowanym profesorem Harvardu, doradcą prezydenta Ronalda Reagana
Wprost: Jak teraz, po katastrofie w Smoleńsku, będą pana zdaniem układać się stosunki między narodami polskim i rosyjskim, biorąc pod uwagę wszystkie pozytywne gesty władz rosyjskich wobec Polski?
Richard Pipes: Moja pierwsza reakcja po katastrofie prezydenckiego samolotu była taka: ten wypadek, który odświeżył i obnażył rany katyńskie, pogorszy stosunki polsko- -rosyjskie. Na szczęście okazało się, że się myliłem. W tej chwili te relacje poprawiają się dlatego, że  Rosjanie bardzo chcą ich poprawy. A to w znacznej mierze zależy od nich. Nie bardzo jednak wierzę w to, że ta poprawa będzie miała charakter radykalny i trwały. Przede wszystkim dlatego że stosunki polsko- -rosyjskie mają ponadtysiącletnią historię. Trudno zatem wierzyć w to, że nagle, w ciągu kilku dni, się radykalnie zmienią. Tak jak nie zmieni się to, że Polacy odnoszą się bardzo nieufnie do Rosjan, tak samo nie  zmieni się to, że Rosjanie odnoszą się z pogardą do Polaków. Muszę jednak przyznać, że w ostatnich dniach i tuż po katastrofie Rosjanie zachowali się bardzo porządnie. Robili wszystko, co w ich mocy, by wam pomóc w tej trudnej sytuacji, a prezydent Miedwiediew przyjechał na  pogrzeb do Krakowa.

Pod koniec kwietnia świat obiegła informacja, że Rosjanie udostępnili w  internecie na stronach Federalnej Służby Archiwalnej Rosji (Rosarchiw) tajne akta związane z Katyniem. Oczywiście poczytane to zostało za gest dobrej woli, mimo że dokumenty te znane są polskim historykom, a  niedostępne były jedynie opinii publicznej. Czy to przełom?
To nie jest przełom, ale ta decyzja jest bardzo ważna. Jest ważna dlatego, że wygląda na to, że oni robią, co mogą, żeby usunąć tę całą sprawę katyńską ze stosunków polsko- -rosyjskich. Jest to zatem bardzo pozytywny gest z ich strony.

Rzecznik rosyjskiego rządu poinformował, że tzw. lista białoruska nie  została odnaleziona w rosyjskich archiwach. Czy wierzy pan w to, że  rosyjskie archiwa faktycznie jej nie zawierają?
Zaczynam wierzyć, dlatego że oni naprawdę bardzo się starają. Nie wiem więc, czemu mieliby kłamać w tej sprawie.

Jeśli nie tam, to gdzie można by jej szukać?
Kto wie? Bardzo możliwe, że ten dokument już jest zniszczony. Przecież w  archiwach bywa bałagan. Poza tym nie wszystko, co dotyczy historii, jest w archiwach.

Czy upublicznienie dokumentów katyńskich należałoby odczytać jako zmianę polityki rosyjskiej względem jej sąsiadów, również tej dotyczącej takich państw jak Ukraina czy Gruzja?
Kwestia Ukrainy i Gruzji to zupełnie inna sprawa. W przeciwieństwie do  Polski Rosjanie nadal uważają te kraje za część Rosji. Dlatego ta zmiana relacji między waszymi krajami nie wpłynie na zmianę stosunku do Gruzji i Ukrainy.

Czyli tego gestu nie należy poczytywać jako diametralnej zmiany polityki rosyjskiej?
Nie. Nastąpiło tylko pewne zbliżenie do Polski, czego – przyznam – się nie spodziewałem.

Co stanie się dalej? Czy spodziewa się pan ujawnienia jeszcze jakichś innych archiwów?
Jako historyk bardzo bym chciał wiedzieć, co tak naprawdę działo się wtedy, gdy Piłsudski napadł na Ukrainę w roku 1920. Mam pewne informacje świadczące o tym, że Piłsudski w zasadzie uprzedził Rosjan, bo ci mieli w planach napaść na Polskę.

I sądzi pan, że potwierdzenie tego faktu znajdzie pan w dokumentach znajdujących się w rosyjskich archiwach?
Tak, ponieważ to były przygotowania wojskowe. Cytuję w jednej ze swoich książek telegram Lenina do Stalina z lutego 1920 r., w którym on wskazuje, że należy przygotować „mocarną pięść galicyjską" i zaatakować Polskę. Poza tym z moich badań wynika, że Lenin prosił Stalina o  informacje, jakie kroki przyjęto w celu „stworzenia galicyjskiej grupy uderzeniowej". Ale to nie jest jednoznaczne i jako historyk muszę mieć jeszcze inne dokumenty, by uznać to za fakt.

Dzisiejsze władze Rosji od dawna podkreślają, że uważają się za  naturalnych spadkobierców Związku Radzieckiego. Słowa Miedwiediewa przed pogrzebem pary prezydenckiej na Wawelu i późniejsze upublicznienie dokumentów katyńskich były pierwszymi gestami, które potępiały zbrodnie Stalina.
To bardzo pozytywny krok. Uważam, że władze rosyjskie powinny pójść dalej i otworzyć wszystkie archiwa zawierające jakiekolwiek akta stanowiące problem na drodze normalizacji stosunków między waszymi krajami i przyznać się do wszystkich zbrodni Stalina. Niech oni wreszcie wybrną z tego. Niech nie czują się już podzieleni przez zbrodnie Stalina. Bo nie powinni się czuć podzieleni z tego powodu. Zbrodnie stalinowskie to także bolączka narodu rosyjskiego. Z drugiej strony, Stalin jest dziś bardzo popularny w Rosji. A władze bardzo boją się narazić opinii publicznej. Z punktu widzenia psychologicznego jest to  dla mnie zrozumiałe, ale z punktu widzenia politycznego – nie ma sensu.

Jakie są te psychologiczne aspekty?
Według mnie jest im trudno się przyznać do tego, że mogli przez 70 lat panowania reżimu sowieckiego akceptować takie zbrodnie.

A może interes polski i rosyjski wzajemnie się wykluczają i tak naprawdę to pojednanie między naszymi narodami nie jest możliwe?
Niekoniecznie. Obecnie między waszymi państwami nie istnieją żadne trwałe konflikty, nie ma żadnych realnych problemów, które mogłyby stać na przeszkodzie normalizacji stosunków między nimi. Może tylko poza dręczącym Rosjan problemem psychologicznym. Bo jak mają się przyznać do  tego, że przez tak wiele lat ich krajem władał morderczy rząd? Trzeba mieć dużo śmiałości, żeby to zrobić. Z mojego punktu widzenia przez dziesięciolecia władzę w ich kraju sprawowali niemający poparcia narodu mordercy. A kiedy w 1981 r. ten rząd upadł, nikt w społeczeństwie go nie bronił. Dlaczego zatem dzisiejsi władcy Kremla nie mieliby powiedzieć: „To, co oni zrobili, było błędem, przestępstwem", i odrzucić to  wszystko. Rosjanie powinni mieć odwagę się do tego przyznać.

Zarzuca pan Rosjanom tchórzostwo?
Tak, to jest w pewnym sensie moralne tchórzostwo. Bez wątpienia można przecież znaleźć odpowiednią formułę, by bez uszczerbku dla  dumy się do tego przyznać. Gdyby Rosjanie mnie poprosili, żebym napisał w ich imieniu artykuł, w którym by przyznali się do tego bez osądzania ich i bez niepotrzebnych oskarżeń, chętnie bym to zrobił.

W połowie kwietnia Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej uchylił ubiegłoroczne orzeczenie Moskiewskiego Sądu Miejskiego oddalające skargę stowarzyszenia Memoriał dotyczącą mordu NKWD na polskich oficerach z  1941 r. i skierował ją do ponownego rozpatrzenia przez ten sąd. Rok temu Memoriał wnosił o odtajnienie postanowienia Głównej Prokuratury Wojskowej Rosji w sprawie umorzenia śledztwa katyńskiego. Wniosek stowarzyszenia odrzucono, twierdząc, iż nie ma ono prawa go składać. Wyrok sądu to czysta formalność?
Aby wasze narody faktycznie się zbliżyły, to postępowanie powinno zostać odtajnione. Bo inaczej już z tego powodu Rosjanie zawsze będą trochę winni.

Do tej pory Rosjanie twierdzili, że śledztwo katyńskie objęte jest klauzulą tajności po to, by chronić potomków osób odpowiedzialnych za  zbrodnię katyńską. Odpowiedzialnych za zbrodnię katyńską nie ma już przy życiu. Bo w tym wypadku prawdziwymi mordercami byli Stalin i Beria. Zatem to błędny argument.

Od czego poza historią zależą dobre relacje między naszymi narodami? Czy samo kiwnięcie głową w kwestii Katynia to nie za mało? Czy nie powinny współdziałać z sobą również w kwestiach gospodarczych?
Konflikt między Polską a Rosją ma bardzo głębokie korzenie, poczynając od kwestii religijnych. Według Rosjan Słowianie powinni być prawosławni. I w tym kontekście dla nich Polacy są zdrajcami. Innym fundamentalnym problemem jest to, że Rosjanie nie mogą się przyzwyczaić do tego, że  Polacy są członkami zjednoczonej Europy i NATO. Z kolei Polacy muszą się przyzwyczaić do tego, że Rosjanie mają swoje sprawy, na które są szczególnie wrażliwi. Dlatego nie powinni popierać wstąpienia do NATO Ukrainy czy Gruzji, bo dla Rosjan jest to nie do przyjęcia. Powinniście się porozumieć, rozmawiać otwarcie o tym, co Rosjan drażni w Polakach i  Polaków w Rosjanach, i jakoś to wszystko między sobą ułożyć.

Ale Ukraina i Gruzja już od dawna są suwerennymi, demokratycznymi krajami.
Oczywiście. Ale proszę sobie przypomnieć, jaka była reakcja rządu amerykańskiego, gdy na Kubie zapanował reżim komunistyczny. To jest analogiczna sytuacja. Jestem przekonany, że gdy Ukraina wstąpi do NATO, rosyjskie wojska wkroczą na jej terytorium.

Czy spodziewa się pan kolejnych podobnych gestów ze strony Rosjan, jak te, które uczyniono po katastrofie w Smoleńsku?
Mam szczerą nadzieję, że takie gesty się pojawią.


Fot. A. Jagielak

Okładka tygodnika WPROST: 20/2010
Więcej możesz przeczytać w 20/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 3
  • PAmela IP
    Dlaczego do spraw trudnych jest Rotfeld delegowany może wysłać Jaruzelskiego, on by napewno załatwił sprawę by mu otworzyli całe archiwa!A tak myślą ruscy jak tam paryZydów zginęło to oni nie podarują będą rządać wielkich odszkodowań, A Rosja biedna jest położona na pustyni,skałach i wiecznych mrozach syberii.Bez pół litra nie panimajesz takoj polityki!
    • kundschafter@gmail.com IP
      jak NKWD, NKGB,KGB otworzy archiwa to mi kaktus na dloni wyrosnie, i  to jeszcze Katynskie >>>>????
      to absurd ......myslowy ....
      • Maxus IP
        Obok Rosjan archiwa powinni otworzyc tez Anglicy bo maja zaszlosci z 2 wojny w sprawie Polski i polakow

        Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2010 (1423)

        • POCZTA 9 maj 2010, 12:00 Odrobina bestialstwa na co dzień We „Wprost" w ostatnim czasie czytuję coraz więcej rozmów – raz ciekawszych, a innym razem mniej, raz dopracowanych i przemyślanych, a innym razem napisanych na kolanie (nie chodzi mi, że... 4
        • Z życia koalicji 9 maj 2010, 12:00 Wujek Narodu skromnością nie grzeszy. Na miejsce wywiadu dla TVN 24 Bronisław Komorowski wybrał… Zamek Królewski. Niby rocznica Konstytucji 3 maja miała tłumaczyć tę podniosłą scenerię, ale majestat głowy państwa (nawet... 6
        • Z życia opozycji 9 maj 2010, 12:00 Pełniący obowiązki Kaczora Adam Lipiński zaprosił do powrotu do PiS Polskę Plus Dorna. Panie Adamie, Polska w liczbie 1,7 miliona jakoś już tam Kaczyńskiego popiera, natomiast jeśli chodzi o Plus, to Plus GSM jest w rękach Bauca. Czyli... 7
        • Realna wartość wiedzy 9 maj 2010, 12:00 Realna wartość wiedzy Ranking szkół wyższych został przygotowany dla przyszłych studentów – nie dla profesorów i wykładowców, którzy lubią obwieszać swoje gabinety dyplomami uznania. Tygodnik „Wprost” po kilku latach przerwy, mając wsparcie studenckiego... 8
        • Szkoła konkurencji 9 maj 2010, 12:00 Szkoła konkurencji W USA rankingi uniwersytetów są pożyteczne, potrzebne i popularne. Amerykańskie uniwersytety konkurują o studentów. Studenci płacą tam za studia i utrzymują uczelnie na rynku. Jak każda firma tamtejsze uniwersytety chcą dotrzeć do konsumentów z informacją o... 10
        • Wysyłanie dzieci na studia za granicę to pozerstwo 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Krzysztofem Pawłowskim, założycielem i prezydentem Wyższej Szkoły Biznesu – National-Louis University w Nowym Sączu 20
        • 80 procent uczelni zbankrutuje 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z prof. Krzysztofem Rybińskim, ekonomistą, wykładowcą w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie 22
        • Politechnika babska 9 maj 2010, 12:00 Kobiety mają mniejsze predyspozycje, by zostać inżynierami? Bzdura! Na kierunkach technicznych radzą sobie równie dobrze. A mężczyźni wcale nie narzekają – dzięki temu na obleganych dotychczas przez płeć męską uczelniach robi się coraz piękniej. 24
        • Skaner 9 maj 2010, 12:00 26
        • Ścigany posłaniec złej wiadomości 9 maj 2010, 12:00 Przed katastrofą w Smoleńsku w resorcie obrony tuszowano zdarzenia wskazujące na niebezpieczeństwo katastrofy lotniczej – ustalił „Wprost”. Na pilota, który sprzeciwiał się takim praktykom, spadły szykany. 26
        • Barometr Machały 9 maj 2010, 12:00 Cotygodniowe podsumowanie prezydenckiej kampanii wyborczej 2010 przez Tomasza Machałę z Polsatu www.kampanianazywo.pl 26
        • Latkowski wprost - Jak przykryć aferę? 9 maj 2010, 12:00 W ubiegłym tygodniu „Dziennik Gazeta Prawna” opublikował artykuł Roberta Zielińskiego „Jak minister Miller wykręcił numer 112”. Okazuje się, że ponad 4 mln zł, bez przetargów, trafiło do dwóch informatycznych firm dzięki decyzjom szefa MSWiA. Teraz... 26
        • Przegląd prasy zagranicznej 9 maj 2010, 12:00 GRECJA W OGNIU I BEZ PLANULa StampaCzego naprawdę potrzebuje Grecja? Grecja potrzebuje nowych strategii działania, w innym wypadku kryzys będzie bardzo zaraźliwy. Reformy potrzebuje też Pakt Stabilności i Wzrostu. Problem zadłużenia Grecji... 32
        • PULS GOSPODARKI 9 maj 2010, 12:00 Cudze chwalicie Z najnowszego rankingu European Trusted Brands 2010 wynika, że bardziej niż produktom polskim ufamy markom zagranicznym. Choć polskie bywa lepsze, to nasze firmy przegrywają, bo nie stać ich na tak przebojową promocję jak w... 34
        • Sieroty po Lechu 9 maj 2010, 12:00 Zajmują się głównie polityką zagraniczną i historyczną. Średnio pasują do PiS, część z nich jest bezpartyjna, a część wywodzi się ze środowiska Unii Wolności. Ich patronem był Lech Kaczyński. Śmierć prezydenta z jednej strony ich osierociła, ale z drugiej otworzyła im drogę do... 36
        • Domy z przeszłością 9 maj 2010, 12:00 Domy z przeszłością Włoski rząd za pieniądze Unii Europejskiej przekształca dawne rezydencje szefów mafii w hotele. Wille polskich przestępców popadają w ruinę, a w najlepszym razie świecą pustkami. 38
        • Zapytaj wprost - Palikot jak Lepper 9 maj 2010, 12:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost" odpowiada Włodzimierz Karpiński, poseł PO, kontrkandydat Janusza Palikota w walce o stanowisko szefa lubelskiego regionu partii. 42
        • Na moje kopyto - Zionie pustką 9 maj 2010, 12:00 Trwa spór o symboliczny sens tragedii smoleńskiej i sens narodowej reakcji na tę tragedię. Wielu mówi i pisze to, co im w duszy gra, ale, zupełnie przypadkowo, dysponujemy unikatowym zapisem zmiany nastrojów społecznych. 44
        • Rozmowa niepolityczna - Gra w geny 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z prof. Bogusławem Pawłowskim, antropologiem z Katedry Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego i Zakładu Antropologii PAN, jednym z autorów wydanej właśnie książki „Biologia atrakcyjności człowieka” 46
        • Motoryzacja po kryzysie 9 maj 2010, 12:00 Ostatnie miesiące wypchnęły niejeden koncern motoryzacyjny z samochodowej ekstraklasy. Ale tam, gdzie są przegrani, zwykle są też zwycięzcy. Kto wygrał na kryzysie? 51
        • Orbán, wszechmocny przywódca wszystkich Węgrów 9 maj 2010, 12:00 Orbán, wszechmocny przywódca wszystkich Węgrów Z płomiennego młodzieńca zmienił się w dostojnego mężczyznę. Po dwunastu latach 47-letni Viktor Orbán znów mógł stanąć przed swymi sympatykami i powiedzieć im: wygraliśmy, od jutra będę rządził Węgrami. W ostatnią niedzielę... 56
        • Première classe - Czas próby 9 maj 2010, 12:00 Czas próby Józef Oleksy premier RP w latach 1995-1996 Dopiero co przebrzmiał kryzys polityczny w UE wywołany perturbacjami z konstytucją dla Europy i traktatem lizbońskim, a już na horyzoncie pojawia się poważny problem spoistości Wspólnoty wobec greckiego i – szerzej... 58
        • Zmowa cenowa 9 maj 2010, 12:00 Zmowa cenowa Sprzęt elektroniczny najlepszych marek mógłby być w Polsce tańszy nawet o kilkaset złotych, gdyby nie zmowa cenowa kilku dystrybutorów. Pilnują, by sklepy nie sprzedawały poniżej narzuconych cen – twierdzą handlowcy. 60
        • Zmowa zawsze godzi w klienta 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Małgorzatą Krasnodębską-Tomkiel, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 62
        • Głos z Ameryki - Rynek musi regulować się sam 9 maj 2010, 12:00 Gdyby nie regulacje władz,być może nie doszłoby do jednego z najbardziej znanych skandali gospodarczych z Enronem w roli głównej. Bo szefowie Enronu kłamali niejako z inicjatywy amerykańskiej Komisji Nadzoru Finansowego (SEC). 63
        • Szybko skona hipoteka odwrócona 9 maj 2010, 12:00 Szybko skona hipoteka odwrócona Jeśli nie dojdzie do masowej akcji emerytów agitujących za wprowadzeniem odwróconej hipoteki hasłem: „Popierajmy banki czynem, umierajmy przed terminem”, z rządowego projektu nic nie wyjdzie. 64
        • Horoskop małżeństwa 9 maj 2010, 12:00 Horoskop małżeństwa Oboje skończyliście studia? Macie co najmniej 22 lata, ale nie więcej niż 25 lat, a w waszym związku nie pojawiło się jeszcze dziecko? Nie zwlekajcie, czym prędzej bierzcie ślub! Trudno o lepszy moment na zawarcie udanego małżeństwa – przekonują... 68
        • Agresja współczucia 9 maj 2010, 12:00 Empatia i agresja wydają się leżeć na przeciwnych biegunach. Oba uczucia możliwe są dzięki określonym obwodom nerwowym i rozum podpowiada nam, że obwody te powinny być całkowicie rozdzielone. 70
        • Otyłość dietetyczna 9 maj 2010, 12:00 Dietetyczne napoje i niskokaloryczna żywność mogą pobudzać apetyt i prowadzić do wzrostu masy ciała. Paradoks? Niekoniecznie. 72
        • Kobiety odmawiają 9 maj 2010, 12:00 Brak potrzeb seksualnych, zaburzenia podniecenia i orgazmu oraz odczuwanie bolesności w kontaktach seksualnych – na zaburzenia seksualne cierpiało w ciągu ostatnich 12 miesięcy aż 43 proc. kobiet w wieku aktywności seksualnej. 73
        • Nowy gatunek człowieka? 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z dr Johannesem Krausem z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej Maksa Plancka w Lipsku, szefem zespołu paleogenetyków, który prawdopodobnie odkrył nowy gatunek człowieka w Jaskini Denisa w Rosji 74
        • Koniec kawioru 9 maj 2010, 12:00 Jesiotry podzielą wkrótce los dinozaurów. Ryby te szybko znikają z jezior, rzek i mórz, choć były w nich obecne przez 250 mln lat. A jak nie będzie jesiotrów, nie będzie też kawioru – prawdziwego kawioru. 76
        • Święty, ale nie natychmiast 9 maj 2010, 12:00 Dotychczas mówiło się, że przeciwko wyniesieniu Jana Pawła II na ołtarze występują jedynie skrajne środowiska liberałów i ultrakonserwatystów. Ale ujawniony w ubiegłym tygodniu sensacyjny list kardynała Angelo Sodano pokazuje, że ekspresowe tempo beatyfikacji polskiego papieża... 78
        • Polskie defilady 9 maj 2010, 12:00 W 65. rocznicę zwycięstwa, 9 maja, polscy żołnierze tak naprawdę po raz pierwszy przeszli placem Czerwonym w paradzie zwycięstwa obok żołnierzy innych armii jako niekwestionowani sojusznicy i już niekwestionowani zwycięzcy. Bo wcześniej na wielkie parady zwycięstwa po wojnie... 80
        • Rosjanie, otwórzcie archiwa! 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Richardem Pipesem, sowietologiem, emerytowanym profesorem Harvardu, doradcą prezydenta Ronalda Reagana 82
        • Brytyjski chaos 9 maj 2010, 12:00 Brytyjski chaos Edward Lucas Brytyjski dziennikarz i publicysta, korespondent „The Economist” w Europie Środkowej i Wschodniej Pożądana niepewności kompromitujący chaos. Taką rzeczywistość zastali Brytyjczycy, gdy obudzili się po najdziwniejszym wieczorze wyborczym... 84
        • Felieton na A 9 maj 2010, 12:00 A – dlaczego piszę? Nie wiem. Bo lubię. Bo mnie o to poproszono. Bo podobno kobiecym, czułym acz krzywym okiem sprawy opisują się inaczej. Bo podobno kobieta umie zauważyć drobiazgi, które w rezultacie opisują ogół. Bo spodobało mi się, że na litery alfabetu i bez... 85
        • Jak nas widzą? Z szabelką i w Krakowie 9 maj 2010, 12:00 – Polska nie tylko zainspirowała mnie do napisania powieści. To dzięki Polsce zostałam pisarką – mówi „Wprost” Brigid Pasulka. Jej debiut – „A Long, Long Time Ago and Essentially True” – został w marcu wyróżniony prestiżową... 86
        • Hollywood podgląda kino niezależne 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Johnem Cooperem, dyrektorem Sundance Film Festival, największego przeglądu kina niezależnego, na którym debiutowali m.in. bracia Coenowie i Jim Jarmusch 88
        • Powitanie z Afryką 9 maj 2010, 12:00 Tygodnik „Wprost” prezentuje kolejną część cyklu „Wielkie filmy z historią w tle”. „Goodbye Bafana” to nieszablonowa opowieść o Nelsonie Mandeli widzianym oczami jego strażnika więziennego. 90
        • Wibrator nie przynosi kwiatów 9 maj 2010, 12:00 Bohaterki „Seksu w wielkim mieście” to już nie tyle kobiety wyzwolone, ile romantyczki Stwierdzenie tego faktu sprawiło, że bohaterki „Seksu w wielkim mieście” stały się romantyczkami, które nie mogą żyć bez drugiej połowy. I po kolei wyszły za mąż. Czy... 91
        • Pilzno – miasto pod mocnym aniołem 9 maj 2010, 12:00 Anioł w herbie czeskiej stolicy piwa powinien mieć – co najmniej – mocną głowę. Wsparcie anielskie przyda się tu także każdemu przybyszowi, którego wabi sława wyjątkowej receptury piwa powstałego w Pilznie, ale znanego na całym świecie. 94
        • Schizofrenia 9 maj 2010, 12:00 Od dziś moim życiowym celem – jako motoryzacyjnego sybaryty – jest zostanie właścicielem Panamery. Jeśli na nią nie zarobię, to jestem gotów ją ukraść. 96
        • Skibą w mur - Piękne, bo dziwne… 9 maj 2010, 12:00 Lord Pinkus, ostatni potomek dynastii Księstwa Facecji, uwielbiał egzotyczne podróże. Były to podróże szczególnego rodzaju. Nic tak nie sprawiało mu radości jak odwiedziny w dziwacznych krajach. Jako wychowanek akademii rycerskiej był gruntownie przygotowany z teorii filozofii... 97

        ZKDP - Nakład kontrolowany