Jak nas widzą? Z szabelką i w Krakowie

Jak nas widzą? Z szabelką i w Krakowie

– Polska nie tylko zainspirowała mnie do napisania powieści. To dzięki Polsce zostałam pisarką – mówi „Wprost” Brigid Pasulka. Jej debiut – „A Long, Long Time Ago and Essentially True” – został w marcu wyróżniony prestiżową nagrodą Fundacji Hemingwaya. Na Zachodzie powstaje coraz więcej książek o Polsce.
Akcja powieści „A Long, Long Time Ago and Essentially True" („Dawno, dawno temu i zasadniczo prawdziwe”, w Polsce ukaże się w listopadzie) toczy się w małej miejscowości Półwieś w województwie małopolskim i w Krakowie. Autorka prowadzi równolegle dwie narracje: opowiada o  Anielicy, pięknej góralce, której młodość przypadła na czasy II wojny światowej i stalinizmu, jednocześnie snuje opowieść o jej wnuczce Beacie, która wchodzi w dorosłość na początku lat 90. Amerykanka inteligentnie ukazuje zbieżności w doświadczeniach bohaterek, którym przyszło żyć w czasach wielkich przemian społeczno-politycznych, wymuszających dostosowanie się do nowych warunków i przynoszących liczne rozczarowania. Porusza ważne dla Polaków tematy – między innymi kilkakrotnie wspomina zbrodnię katyńską, o której tak bardzo chcemy ostatnio przypomnieć światu. „Nigdy nie słyszałaś o Katyniu? O mordzie w  katyńskim lesie? Sowieckim okrucieństwie w Katyniu?" – pyta z  niedowierzaniem Beatę jej ciotka. Gdy się okazuje, że dziewczyna naprawdę nic nie wie na ten temat, dodaje z oburzeniem: „To tak, jakbyś nigdy nie słyszała o Wałęsie”. Wnioskując z popularności, którą cieszy się „Dawno, dawno temu i zasadniczo prawdziwe” jest szansa, że „Katyń” Wajdy to niejedyny sposób na zwrócenie uwagi Zachodu na wydarzenia z  1940 r.

– Dostaję dużo e-maili od czytelników, którzy piszą, że po  przeczytaniu książki chcą pojechać do Polski, a nawet nauczyć się polskiego – opowiada „Wprost" Pasulka. Naszego języka Amerykanie mogą się uczyć już z jej powieści, która zawiera liczne polskie wtrącenia. Co  interesujące, polonizmy nie zawsze są tłumaczone, więc amerykański czytelnik musi samodzielnie rozgryźć frazy typu „Is that głupia panienka awake yet?”. Nie zabrakło też przekleństw: „Why don’t you shake that dupa of yours?” czy nawet bardziej „zaawansowane” jak „srał go pies”. Wulgaryzmy spodobały się Amerykanom najbardziej. – Większość czytelników naprawdę przyswoiła sobie wszystkie polskie wyrazy. Moja agentka regularnie używa teraz słowa „dupa” w biurze, kilku moich przyjaciół także zaczęło posługiwać się bardziej niecenzuralnymi wyrażeniami –  opowiada Pasulka.

Na szczęście nie tylko polskie przekleństwa są atrakcyjne dla Zachodu. Od kilku lat widać rosnące zainteresowanie naszym krajem, w którym coraz częściej osadzana jest akcja zagranicznych powieści. – Polska ma urok, który Zachód już stracił: prowincjonalne piękno i prostotę, wciąż niezniszczone przez media i marketing. Do tego dochodzi położenie geograficzne. Polska znajduje się w sercu Europy, a przez to także w  sercu jej historii – mówi „Wprost" James Hopkin, autor dobrze przyjętej i przez brytyjską, i przez polską krytykę powieści „Zatopiona zima” (2008 r.) o Angliku, który przyjeżdża za ukochaną Polką do Krakowa.

Do niedawna jednak fascynacja owym „sercem europejskiej historii" ograniczała się do II wojny światowej, zwłaszcza do niemieckich obozów koncentracyjnych. Bodaj najsłynniejszą zagraniczną powieścią, której akcja toczy się w Polsce, jest „Lista Schindlera” napisana przez Australijczyka Thomasa Keneally’ego, przeniesiona na ekran przez Stevena Spielberga. Swego czasu głośno było także o „Wyborze Zofii” z 1979 r. Williama Styrona. Tytułowa Zofia to Polka ocalała z obozu. Jeśli jednak zachodni czytelnik miał ochotę zapoznać się z bardziej odległą lub też bardziej współczesną historią naszego kraju, to tak naprawdę pozostawała mu lektura powieści Jamesa Michenera, który w 1983 r. opublikował imponującą sagę zatytułowaną po prostu „Polska”. To historia trzech rodów – szlacheckiego Bukowskich, magnackiego Lubońskich i chłopskiego Buków – rozciągająca się od najazdu Mongołów w 1241 r. po strajki robotnicze w 1981 r.

Dziś zachodni autorzy dostrzegają coraz więcej tematów związanych z naszym krajem. Większość wciąż sięga po historię II wojny światowej, ale przynajmniej dostrzega w niej coś innego niż  niemieckie obozy śmierci. Bohaterowie „Aniołów chaosu" Grahama Mastertona (2006) szukają wyjaśnienia śmierci generała Sikorskiego. Z  kolei Zina Rohan, wieloletnia dziennikarka BBC, opisała w wydanej dwa lata temu „Córce oficera” losy swojej teściowej. Pochodząca z Poznania Polka, uciekając przed Niemcami, trafiła do Wilna, skąd Sowieci zesłali ją do łagrów na Syberii. Stamtąd mimo amnestii nie udało jej się wrócić do ojczyzny i po wojnie musiała kontynuować tułaczkę po Azji.

Coraz częściej to właśnie obcokrajowcy dostrzegają w burzliwej polskiej historii materiał na świetną literaturę, podczas gdy sami Polacy nie  robią z niej użytku, na który zasługuje. W końcu to nie Polak, ale  Amerykanin, i to bez polskich korzeni, rozsławił dziennik Anny Marii Berezowskiej, hrabiny, która żyła na przełomie XVIII i XIX wieku. Jej zapiski przez lata pozostawały niewykorzystane w rękach potomków, aż  wreszcie jeden z nich, John Stelnicki, pokazał je Jamesowi Conroydowi Martinowi, amerykańskiemu nauczycielowi. „Zawirowania w życiu Anny Marii Berezowskiej były równie poruszające jak te, które spotykały w tym czasie Polskę. Jej historia była swoistą metaforą historii kraju" –  opowiadał potem w jednym z wywiadów Martin, który poświęcił aż 25 lat na  studia historyczne, by napisać „Nie ponaglaj rzeki”, sfabularyzowaną wersję dziennika hrabiny. Za tę książkę, nazywaną polskim „Przeminęło z  wiatrem”, a także za jej kontynuację „Pod purpurowym niebem” został doceniony przez amerykańską Polonię – otrzymał m.in. złoty medal od  Amerykańskiego Instytutu Kultury Polskiej. „Czuję się Polakiem” – mówi dziś w wywiadach Martin.

James Hopkin może nie czuje się Polakiem, ale za swoje miasto rodzinne uważa Kraków. Nasza dawna stolica to zresztą ulubiona polska miejscowość obcokrajowców, to właśnie w niej osadzona jest akcja większości „polskich" powieści pisanych na Zachodzie. I nie ma się czemu dziwić –  także cudzoziemcy wypowiadający się w wydanej właśnie książce „Swego nie  znacie… czyli Polska oczami obcokrajowców” najczęściej wychwalają Kraków. Można powiedzieć, że dzięki temu miastu rozkręciła się kariera literacka Hopkina. – W 2002 r. zdobyłem nagrodę za opowiadanie „Even the  Crows Say Krakow” („Nawet wrony mówią Kraków”), zainspirowane moimi spacerami po Krakowie. To zaowocowało podpisaniem umowy z najlepszą agentką literacką w Londynie i propozycjami napisania powieści od kilku wydawnictw – opowiada „Wprost” Debiutancka powieść Hopkina „Zatopiona zima” to swoiste studium Krakowa widzianego oczami obcokrajowca. Joseph Eadem, Anglik, który przyjeżdża do Polski za swoją ukochaną, Martą, jest miastem tyle zafascynowany, ile przytłoczony. Zachwyca się architekturą, „jest pod wielkim wrażeniem wdzięku tutejszych kobiet”, ale też czuje się przygnębiony ponurą zimą, na co szczególnie zwrócili uwagę polscy krytycy. – Ale przecież w rozdziale 23. zaczyna się wiosna – broni się Hopkin i słusznie, bo w tym rozdziale Joseph patrzy na miasto i mówi: „Mógłbym oszaleć dla tego całego piękna”. Niektórzy polscy czytelnicy zarzucali też autorowi posługiwanie się stereotypami. Nie podobało im się, że kuchnia polska jest opisywana jako tłusta i że Marta została obsadzona w tradycyjnej roli – że to ona gotuje zupę. Jeśli jednak się przyjrzeć uważniej postaci Polki wykreowanej przez pisarza, to zarzuty wydają się nieuzasadnione. Marta jest osobą nowoczesną i znakomicie wykształconą, a do tradycji ma spory dystans, co widać w listach, które pisze do Josepha. „We mszy katolickiej jest dużo wstawania i siadania. Najpierw stanie, później siedzenie, następnie klęczenie i znów stanie. I  tak to się kręci. Jakby wszystkie nasze kości miały również brać udział w rytuale” – ironizuje.

Pisarze tacy jak Hopkin, Pasulka czy Martin robią dla nas dużo dobrego, opisując nas bardzo pochlebnie. Pasulka na  przykład charakteryzuje Polaków jako ludzi o złotych rączkach („golden hands"): „Mówi się, że wszyscy Polacy je mają, (…) czy robią ciasta, czy są rzeźnikami, czy tulą dzieci, malują obrazy, piłują paznokcie, czy grają jazz, ich ręce umieją to robić, zanim oni sami się tego dowiedzą”. Amerykanka chce walczyć z naszymi negatywnymi stereotypami. – Wciąż utrzymują się przekonania wynikające z ignorancji, na przykład, że  Rosja, Polska i cała Europa Wschodnia to zasadniczo ta sama kultura i że Polacy zbudowali i prowadzili nazistowskie obozy koncentracyjne. W mojej książce odnoszę się do tych stereotypów i – mam nadzieję – rozprawiam się z nimi – mówi. Także James Hopkin ma misję związaną z Polską. – Od  12 lat staram się promować polską kulturę w brytyjskiej prasie. Ostatnio zauważyłem, że jest ona coraz bardziej dostrzegana przez Wyspiarzy. Mirosław Bałka miał wystawę w Tate, Michał Witkowski zbiera świetne recenzje za „Lubiewo”, Anglicy mogli też zobaczyć ekranizację „Wojny polsko-ruskiej” – opowiada. Przy tak dobrych chęciach zachodnich literatów można im nawet wybaczyć drobne błędy w książkach. Takie jak lunch jedzony przez szlachtę w XVIII wieku czy wróżenie z wosku podczas… sylwestra, zamiast podczas andrzejek. Agnieszka Niedek
Okładka tygodnika WPROST: 20/2010
Więcej możesz przeczytać w 20/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2010 (1423)

  • POCZTA 9 maj 2010, 12:00 Odrobina bestialstwa na co dzień We „Wprost" w ostatnim czasie czytuję coraz więcej rozmów – raz ciekawszych, a innym razem mniej, raz dopracowanych i przemyślanych, a innym razem napisanych na kolanie (nie chodzi mi, że... 4
  • Z życia koalicji 9 maj 2010, 12:00 Wujek Narodu skromnością nie grzeszy. Na miejsce wywiadu dla TVN 24 Bronisław Komorowski wybrał… Zamek Królewski. Niby rocznica Konstytucji 3 maja miała tłumaczyć tę podniosłą scenerię, ale majestat głowy państwa (nawet... 6
  • Z życia opozycji 9 maj 2010, 12:00 Pełniący obowiązki Kaczora Adam Lipiński zaprosił do powrotu do PiS Polskę Plus Dorna. Panie Adamie, Polska w liczbie 1,7 miliona jakoś już tam Kaczyńskiego popiera, natomiast jeśli chodzi o Plus, to Plus GSM jest w rękach Bauca. Czyli... 7
  • Realna wartość wiedzy 9 maj 2010, 12:00 Realna wartość wiedzy Ranking szkół wyższych został przygotowany dla przyszłych studentów – nie dla profesorów i wykładowców, którzy lubią obwieszać swoje gabinety dyplomami uznania. Tygodnik „Wprost” po kilku latach przerwy, mając wsparcie studenckiego... 8
  • Szkoła konkurencji 9 maj 2010, 12:00 Szkoła konkurencji W USA rankingi uniwersytetów są pożyteczne, potrzebne i popularne. Amerykańskie uniwersytety konkurują o studentów. Studenci płacą tam za studia i utrzymują uczelnie na rynku. Jak każda firma tamtejsze uniwersytety chcą dotrzeć do konsumentów z informacją o... 10
  • Wysyłanie dzieci na studia za granicę to pozerstwo 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Krzysztofem Pawłowskim, założycielem i prezydentem Wyższej Szkoły Biznesu – National-Louis University w Nowym Sączu 20
  • 80 procent uczelni zbankrutuje 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z prof. Krzysztofem Rybińskim, ekonomistą, wykładowcą w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie 22
  • Politechnika babska 9 maj 2010, 12:00 Kobiety mają mniejsze predyspozycje, by zostać inżynierami? Bzdura! Na kierunkach technicznych radzą sobie równie dobrze. A mężczyźni wcale nie narzekają – dzięki temu na obleganych dotychczas przez płeć męską uczelniach robi się coraz piękniej. 24
  • Skaner 9 maj 2010, 12:00 26
  • Ścigany posłaniec złej wiadomości 9 maj 2010, 12:00 Przed katastrofą w Smoleńsku w resorcie obrony tuszowano zdarzenia wskazujące na niebezpieczeństwo katastrofy lotniczej – ustalił „Wprost”. Na pilota, który sprzeciwiał się takim praktykom, spadły szykany. 26
  • Barometr Machały 9 maj 2010, 12:00 Cotygodniowe podsumowanie prezydenckiej kampanii wyborczej 2010 przez Tomasza Machałę z Polsatu www.kampanianazywo.pl 26
  • Latkowski wprost - Jak przykryć aferę? 9 maj 2010, 12:00 W ubiegłym tygodniu „Dziennik Gazeta Prawna” opublikował artykuł Roberta Zielińskiego „Jak minister Miller wykręcił numer 112”. Okazuje się, że ponad 4 mln zł, bez przetargów, trafiło do dwóch informatycznych firm dzięki decyzjom szefa MSWiA. Teraz... 26
  • Przegląd prasy zagranicznej 9 maj 2010, 12:00 GRECJA W OGNIU I BEZ PLANULa StampaCzego naprawdę potrzebuje Grecja? Grecja potrzebuje nowych strategii działania, w innym wypadku kryzys będzie bardzo zaraźliwy. Reformy potrzebuje też Pakt Stabilności i Wzrostu. Problem zadłużenia Grecji... 32
  • PULS GOSPODARKI 9 maj 2010, 12:00 Cudze chwalicie Z najnowszego rankingu European Trusted Brands 2010 wynika, że bardziej niż produktom polskim ufamy markom zagranicznym. Choć polskie bywa lepsze, to nasze firmy przegrywają, bo nie stać ich na tak przebojową promocję jak w... 34
  • Sieroty po Lechu 9 maj 2010, 12:00 Zajmują się głównie polityką zagraniczną i historyczną. Średnio pasują do PiS, część z nich jest bezpartyjna, a część wywodzi się ze środowiska Unii Wolności. Ich patronem był Lech Kaczyński. Śmierć prezydenta z jednej strony ich osierociła, ale z drugiej otworzyła im drogę do... 36
  • Domy z przeszłością 9 maj 2010, 12:00 Domy z przeszłością Włoski rząd za pieniądze Unii Europejskiej przekształca dawne rezydencje szefów mafii w hotele. Wille polskich przestępców popadają w ruinę, a w najlepszym razie świecą pustkami. 38
  • Zapytaj wprost - Palikot jak Lepper 9 maj 2010, 12:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost" odpowiada Włodzimierz Karpiński, poseł PO, kontrkandydat Janusza Palikota w walce o stanowisko szefa lubelskiego regionu partii. 42
  • Na moje kopyto - Zionie pustką 9 maj 2010, 12:00 Trwa spór o symboliczny sens tragedii smoleńskiej i sens narodowej reakcji na tę tragedię. Wielu mówi i pisze to, co im w duszy gra, ale, zupełnie przypadkowo, dysponujemy unikatowym zapisem zmiany nastrojów społecznych. 44
  • Rozmowa niepolityczna - Gra w geny 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z prof. Bogusławem Pawłowskim, antropologiem z Katedry Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego i Zakładu Antropologii PAN, jednym z autorów wydanej właśnie książki „Biologia atrakcyjności człowieka” 46
  • Motoryzacja po kryzysie 9 maj 2010, 12:00 Ostatnie miesiące wypchnęły niejeden koncern motoryzacyjny z samochodowej ekstraklasy. Ale tam, gdzie są przegrani, zwykle są też zwycięzcy. Kto wygrał na kryzysie? 51
  • Orbán, wszechmocny przywódca wszystkich Węgrów 9 maj 2010, 12:00 Orbán, wszechmocny przywódca wszystkich Węgrów Z płomiennego młodzieńca zmienił się w dostojnego mężczyznę. Po dwunastu latach 47-letni Viktor Orbán znów mógł stanąć przed swymi sympatykami i powiedzieć im: wygraliśmy, od jutra będę rządził Węgrami. W ostatnią niedzielę... 56
  • Première classe - Czas próby 9 maj 2010, 12:00 Czas próby Józef Oleksy premier RP w latach 1995-1996 Dopiero co przebrzmiał kryzys polityczny w UE wywołany perturbacjami z konstytucją dla Europy i traktatem lizbońskim, a już na horyzoncie pojawia się poważny problem spoistości Wspólnoty wobec greckiego i – szerzej... 58
  • Zmowa cenowa 9 maj 2010, 12:00 Zmowa cenowa Sprzęt elektroniczny najlepszych marek mógłby być w Polsce tańszy nawet o kilkaset złotych, gdyby nie zmowa cenowa kilku dystrybutorów. Pilnują, by sklepy nie sprzedawały poniżej narzuconych cen – twierdzą handlowcy. 60
  • Zmowa zawsze godzi w klienta 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Małgorzatą Krasnodębską-Tomkiel, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 62
  • Głos z Ameryki - Rynek musi regulować się sam 9 maj 2010, 12:00 Gdyby nie regulacje władz,być może nie doszłoby do jednego z najbardziej znanych skandali gospodarczych z Enronem w roli głównej. Bo szefowie Enronu kłamali niejako z inicjatywy amerykańskiej Komisji Nadzoru Finansowego (SEC). 63
  • Szybko skona hipoteka odwrócona 9 maj 2010, 12:00 Szybko skona hipoteka odwrócona Jeśli nie dojdzie do masowej akcji emerytów agitujących za wprowadzeniem odwróconej hipoteki hasłem: „Popierajmy banki czynem, umierajmy przed terminem”, z rządowego projektu nic nie wyjdzie. 64
  • Horoskop małżeństwa 9 maj 2010, 12:00 Horoskop małżeństwa Oboje skończyliście studia? Macie co najmniej 22 lata, ale nie więcej niż 25 lat, a w waszym związku nie pojawiło się jeszcze dziecko? Nie zwlekajcie, czym prędzej bierzcie ślub! Trudno o lepszy moment na zawarcie udanego małżeństwa – przekonują... 68
  • Agresja współczucia 9 maj 2010, 12:00 Empatia i agresja wydają się leżeć na przeciwnych biegunach. Oba uczucia możliwe są dzięki określonym obwodom nerwowym i rozum podpowiada nam, że obwody te powinny być całkowicie rozdzielone. 70
  • Otyłość dietetyczna 9 maj 2010, 12:00 Dietetyczne napoje i niskokaloryczna żywność mogą pobudzać apetyt i prowadzić do wzrostu masy ciała. Paradoks? Niekoniecznie. 72
  • Kobiety odmawiają 9 maj 2010, 12:00 Brak potrzeb seksualnych, zaburzenia podniecenia i orgazmu oraz odczuwanie bolesności w kontaktach seksualnych – na zaburzenia seksualne cierpiało w ciągu ostatnich 12 miesięcy aż 43 proc. kobiet w wieku aktywności seksualnej. 73
  • Nowy gatunek człowieka? 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z dr Johannesem Krausem z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej Maksa Plancka w Lipsku, szefem zespołu paleogenetyków, który prawdopodobnie odkrył nowy gatunek człowieka w Jaskini Denisa w Rosji 74
  • Koniec kawioru 9 maj 2010, 12:00 Jesiotry podzielą wkrótce los dinozaurów. Ryby te szybko znikają z jezior, rzek i mórz, choć były w nich obecne przez 250 mln lat. A jak nie będzie jesiotrów, nie będzie też kawioru – prawdziwego kawioru. 76
  • Święty, ale nie natychmiast 9 maj 2010, 12:00 Dotychczas mówiło się, że przeciwko wyniesieniu Jana Pawła II na ołtarze występują jedynie skrajne środowiska liberałów i ultrakonserwatystów. Ale ujawniony w ubiegłym tygodniu sensacyjny list kardynała Angelo Sodano pokazuje, że ekspresowe tempo beatyfikacji polskiego papieża... 78
  • Polskie defilady 9 maj 2010, 12:00 W 65. rocznicę zwycięstwa, 9 maja, polscy żołnierze tak naprawdę po raz pierwszy przeszli placem Czerwonym w paradzie zwycięstwa obok żołnierzy innych armii jako niekwestionowani sojusznicy i już niekwestionowani zwycięzcy. Bo wcześniej na wielkie parady zwycięstwa po wojnie... 80
  • Rosjanie, otwórzcie archiwa! 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Richardem Pipesem, sowietologiem, emerytowanym profesorem Harvardu, doradcą prezydenta Ronalda Reagana 82
  • Brytyjski chaos 9 maj 2010, 12:00 Brytyjski chaos Edward Lucas Brytyjski dziennikarz i publicysta, korespondent „The Economist” w Europie Środkowej i Wschodniej Pożądana niepewności kompromitujący chaos. Taką rzeczywistość zastali Brytyjczycy, gdy obudzili się po najdziwniejszym wieczorze wyborczym... 84
  • Felieton na A 9 maj 2010, 12:00 A – dlaczego piszę? Nie wiem. Bo lubię. Bo mnie o to poproszono. Bo podobno kobiecym, czułym acz krzywym okiem sprawy opisują się inaczej. Bo podobno kobieta umie zauważyć drobiazgi, które w rezultacie opisują ogół. Bo spodobało mi się, że na litery alfabetu i bez... 85
  • Jak nas widzą? Z szabelką i w Krakowie 9 maj 2010, 12:00 – Polska nie tylko zainspirowała mnie do napisania powieści. To dzięki Polsce zostałam pisarką – mówi „Wprost” Brigid Pasulka. Jej debiut – „A Long, Long Time Ago and Essentially True” – został w marcu wyróżniony prestiżową... 86
  • Hollywood podgląda kino niezależne 9 maj 2010, 12:00 Rozmowa z Johnem Cooperem, dyrektorem Sundance Film Festival, największego przeglądu kina niezależnego, na którym debiutowali m.in. bracia Coenowie i Jim Jarmusch 88
  • Powitanie z Afryką 9 maj 2010, 12:00 Tygodnik „Wprost” prezentuje kolejną część cyklu „Wielkie filmy z historią w tle”. „Goodbye Bafana” to nieszablonowa opowieść o Nelsonie Mandeli widzianym oczami jego strażnika więziennego. 90
  • Wibrator nie przynosi kwiatów 9 maj 2010, 12:00 Bohaterki „Seksu w wielkim mieście” to już nie tyle kobiety wyzwolone, ile romantyczki Stwierdzenie tego faktu sprawiło, że bohaterki „Seksu w wielkim mieście” stały się romantyczkami, które nie mogą żyć bez drugiej połowy. I po kolei wyszły za mąż. Czy... 91
  • Pilzno – miasto pod mocnym aniołem 9 maj 2010, 12:00 Anioł w herbie czeskiej stolicy piwa powinien mieć – co najmniej – mocną głowę. Wsparcie anielskie przyda się tu także każdemu przybyszowi, którego wabi sława wyjątkowej receptury piwa powstałego w Pilznie, ale znanego na całym świecie. 94
  • Schizofrenia 9 maj 2010, 12:00 Od dziś moim życiowym celem – jako motoryzacyjnego sybaryty – jest zostanie właścicielem Panamery. Jeśli na nią nie zarobię, to jestem gotów ją ukraść. 96
  • Skibą w mur - Piękne, bo dziwne… 9 maj 2010, 12:00 Lord Pinkus, ostatni potomek dynastii Księstwa Facecji, uwielbiał egzotyczne podróże. Były to podróże szczególnego rodzaju. Nic tak nie sprawiało mu radości jak odwiedziny w dziwacznych krajach. Jako wychowanek akademii rycerskiej był gruntownie przygotowany z teorii filozofii... 97

ZKDP - Nakład kontrolowany