Gospodarka na korbkę

Gospodarka na korbkę

Dodano:   /  Zmieniono: 
Rząd ma więcej programów niż pralka automatyczna

Jeszcze nie zatarło się fatalne wrażenie, jakie wywarło kilka odsłon programu wicepremiera Grzegorza W. Kołodki, a już mamy kolejną ofertę opracowaną przez ministra Jerzego Hausnera. Sprawdziło się spostrzeżenie złośliwców, że rząd ma więcej programów niż pralka automatyczna. Na razie zachowuje wyniosły dystans do tych planów, po części wzajemnie sprzecznych. Jeszcze nie zdecydował, skąd weźmie brakujące pieniądze. Może z NBP ("zrealizowanie zysków" z rezerwy rewaluacyjnej i/lub zmniejszenie rezerw dewizowych) oraz z PIT, ogołoconego z ulg i nieco skorygowanego - jak chce wicepremier Kołodko - a może z większego deficytu, jak sugeruje minister Hausner.

Janosik na prowizji
Propozycja Hausnera jest przewrotna, ponieważ faktycznie rozmiary państwowego długu publicznego w relacji do PKB są w Polsce (51 proc.) niższe niż w Grecji (100 proc.) lub we Włoszech (109 proc.). Pokusa zwiększenia tej relacji na przykład do 55 proc. jest spora, bo każdy punkt procentowy to prawie 8 mld zł, a twardy limit konstytucyjny wynosi 60 proc. Sama obsługa naszego zadłużenia już jest jednak potwornie kosztowna (w 2003 r. ponad 26 mld zł) i przekracza sumę wydatków na wymiar sprawiedliwości, obronę narodową, naukę i szkolnictwo wyższe (25,4 mld zł). Na dodatek ponad połowa wszystkich wydatków publicznych jest przeznaczana na cele socjalne (na przykład na pomoc społeczną, dotacje dla ZUS i KRUS, składki na ubezpieczenie zdrowotne opłacane z budżetu państwa), a na podstawowe funkcje państwa wydajemy 18 proc. tej sumy. Na inwestycje infrastrukturalne przeznaczamy mniej niż 3 proc. wszystkich wydatków publicznych. To są proporcje niepokojące. Nie po to istnieje państwo, nie po to ściąga podatki i buduje instytucje dobra wspólnego, byśmy fundowali sobie marazm i stagnację. Nasze państwo zwyczajnie "janosikuje", pobierając za ten trud wysoką prowizję, czyli opłacając licznych urzędników. Jeśli deficyt budżetu państwa wzrośnie z niespełna 5 proc. PKB w tym roku do 6 proc. PKB w roku przyszłym, to ułożenie bud-żetu na 2005 r. stanie się niemożliwe. Wówczas sama składka do UE wyniesie około 10 mld zł, a wydatki budżetu trwale "rozejdą się" z dochodami.

Hausner na wczasach
Cóż robią członkowie rządu w tak dramatycznej sytuacji? Podejmują starania, by wspierać, reorganizować i pobudzać. Są szczerze zainteresowani rozmaitymi interwencjami branżowymi. Obserwujemy tę skłonność w reorganizacjach w górnictwie i ochronie zdrowia, w projektowaniu ustawy o biopaliwach. Ostatnio minister Haus-ner zaproponował rozruszanie polskiej branży turystycznej za pomocą talonów, pardon, bonów turystycznych "emitowanych" przez Polską Organizację Turystyczną, rozprowadzanych przez Polską Agencję Rozwoju Tyrystyki, a finansowanych z zakładowych funduszy świadczeń socjalnych. Będą łatwo dostępne, bo kwota na ich zakup, nie przekraczająca w roku podatkowym najniższego wynagrodzenia, zostanie zwolniona od składek na ZUS i od PIT, a sprzedaż przez emitenta i dystrybutora ma być także wolna od VAT.
Od razu widać, że ten pomysł ma poważny rodowód. Był mianowicie wytrwale testowany w PRL. Rutyna scentralizowanej gospodarki nakazowo-rozdzielczej podlana sosem lewicowej ideologii najwyraźniej nie pozwala zrozumieć znaczenia sprawnych instytucji państwa i gospodarki rynkowej. Przykłady można mnożyć - nie wiadomo, jak będziemy pozyskiwać fundusze strukturalne UE. Na razie nawet nie próbujemy odnieść korzyści z decentralizacji władzy publicznej (na przykład z istnienia samorządu województw) i pewnie dlatego układanie Narodowego Planu Rozwoju zakończyło się zestawieniem listy pobożnych życzeń. Za to swój kawałek tortu ma nawet Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, partycypując w programie Phare!
Tworzenie dobrych rozwiązań instytucjonalnych jest konieczne i musi się zacząć od finansów publicznych. Przejrzystość i jawność oraz czytelne zasady regulacyjne mają podstawowe znaczenie w każdym państwie demokratycznym. U nas też tak będzie, o ile wreszcie zdecydujemy się na staranne liczenie każdej złotówki. Władze będą rzeczywiście wspierać przedsiębiorczość, gdy przestaną ją drenować z pieniędzy i zaoferują stabilne, uczciwe warunki prowadzenia działalności gospodarczej. Rządzący praktykują jednak cząstkowe interwencje. Czyżby wierzyli, że intensywne używanie korbki przekształci ją w automat?
KoŁodko do poprawy
Najważniejsze punkty planu Hausnera
  1. obniżenie podatku CIT do 19 proc.
  2. opodatkowanie rolników
  3. zwiększenie kwoty wolnej od podatku (w PIT)
  4. zamrożenie waloryzacji rent i emerytur oraz płac w tzw. budżetówce, a także innych świadczeń
  5. objęcie kontrolą tzw. środków specjalnych ministerstw
  6. lepsza kontrola wydatków publicznych
  7. ograniczenie zakresu i skali tzw. transferów socjalnych
  8. zwiększenie długu publicznego do 55 proc.
  9. zmniejszenie kosztów funkcjonowania agencji i funduszy rządowych
  10. racjonalizacja wydatków służby zdrowia
Więcej możesz przeczytać w 16/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2003 (1064)

  • Wprost od czytelników 20 kwi 2003, 1:00 Listy od czytelników 3
  • Życie zmartwychwstałych 20 kwi 2003, 1:00 Życie zaczyna się po śmierci. To największy sukces współczesnej cywilizacji mediów, zainspirowanej być może przez religię. 3
  • Peryskop 20 kwi 2003, 1:00 Polski desant do Strasburga Tylko Liga Polskich Rodzin nie wytypowała jeszcze obserwatorów do Parlamentu Europejskiego. Polskę reprezentować będzie 54 parlamentarzystów - 44 posłów i 10 senatorów. 5 maja... 6
  • Dossier 20 kwi 2003, 1:00 LESZEK MILLER, premier RP "Możecie państwo zarzucić ministrowi Krzysztofowi Janikowi uporczywe podpalanie traw albo świadome opóźnienia nadejścia wiosny" W Sejmie GRZEGORZ KOŁODKO, wicepremier, minister finansów... 7
  • Z życia koalicji 20 kwi 2003, 1:00 Aleksander Kwaśniewski ma wątpliwości, czy tak ważna figura jak on może zeznawać przed komisją śledczą. Wątpliwości te podziela Ryszard Kalisz (zero zdziwień), Jerzy Jaskiernia (hm, to ciekawe...), a także Leszek Miller (łał!).... 8
  • Z życia opozycji 20 kwi 2003, 1:00 Na pojednaniu z Niemcami można zarobić. Dowiedli tego Jacek Turczyński i Jan Parys - dawno temu działacze prawicy, a niedawno szefowie Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie. Tak ciężko pracowali, że przyznawali sobie gigantyczne premie... 9
  • M&M 20 kwi 2003, 1:00 MOJE ŻYCZENIA - felieton Marka Majewskiego 10
  • Playback 20 kwi 2003, 1:00 10
  • Spisek przeciwko Sztelidze? 20 kwi 2003, 1:00 Poseł Jerzy Szteliga, członek sejmowej komisji śledczej, nie może się pogodzić z tym, że przestał być opolskim baronem, czyli przewodniczącym Rady Wojewódzkiej SLD. 10
  • Fotoplastykon 20 kwi 2003, 1:00 12
  • Poczta 20 kwi 2003, 1:00 Listy od czytelników 14
  • Kadry 20 kwi 2003, 1:00 15
  • Przekleństwo manny z nieba 20 kwi 2003, 1:00 Co się wydarzy, gdy nad jakimś terytorium zrzucimy z helikoptera worki z pieniędzmi? To co niedawno NRD może teraz spotkać nas. 16
  • Nie mafii 20 kwi 2003, 1:00 Bankiet dla mafii pruszkowskiej to była demonstracja uprawnień dziennikarzy do swobody bycia - broni Jerzy Urban 22
  • Watykańska kuracja 20 kwi 2003, 1:00 Czy Jan Paweł II odzyskuje zdrowie? 24
  • Na wschód od Zachodu 20 kwi 2003, 1:00 Warszawa przegrała wyścig o miano stolicy Europy Środkowej 26
  • Prawo do prawa 20 kwi 2003, 1:00 Sądy przyznały rację "Wprost" - Zabużanom należą się odszkodowania! 34
  • Szachoterapia 20 kwi 2003, 1:00 Chcę być mistrzem świata - mówi Bartłomiej Macieja 36
  • Nałęcz - Zaduch 20 kwi 2003, 1:00 Oby niechęć do rządzących nie przekształciła się w niechęć do demokratycznych reguł rządzenia 40
  • Giełda i wektory 20 kwi 2003, 1:00 Hossa Świat Matka pracoholiczka Brytyjscy badacze obliczyli, że matki co roku wykonują w domu pracę wartą 30 tys. USD. Tyle trzeba by zapłacić pomocy domowej. Przeciętna brytyjska matka spędza średnio 64 godziny tygodniowo na... 42
  • Zakład opieki aspołecznej 20 kwi 2003, 1:00 Co drugi Polak w sile wieku nie pracuje! 44
  • Gospodarka na korbkę 20 kwi 2003, 1:00 Rząd ma więcej programów niż pralka automatyczna 48
  • Agent numer 1 20 kwi 2003, 1:00 Jak się ubezpieczyć od Jana Monkiewicza? 50
  • Polen raus! 20 kwi 2003, 1:00 Formalnie otwarte wrota do niemieckiego rynku w praktyce są dla polskich firm zamknięte 54
  • Rachunek nieprawdopodobieństwa 20 kwi 2003, 1:00 Amerykańskie metody księgowania obnażają słabość europejskich spółek 58
  • Załatwione odmownie 20 kwi 2003, 1:00 Ameryka jest jedynym państwem zdolnym i skłonnym do działania w warunkach zagrożenia 60
  • Supersam 20 kwi 2003, 1:00 Buty Venus Venus Ebone Starr Williams (VESW DMX) - tak nazywają się buty z wiosenno-letniej kolekcji firmy Reebok promowane przez gwiazdę światowych kortów Venus Williams. Jak można się domyślić, zostały one zaprojektowane z... 62
  • Czy człowiek może zmartwychwstać? 20 kwi 2003, 1:00 "Narodziny nie są zbrodnią, więc życie nie musi się kończyć wyrokiem śmierci" - napisał Robert Ettinger, autor "Perspektyw nieśmiertelności", założyciel i prezes Cryonics Institute. We wrześniu 1990 r. 46-letni matematyk Thomas Donaldson domagał się od sądu w Santa Barbara... 64
  • Kieszonkowe kino 20 kwi 2003, 1:00 Nachalne reklamówki wypiera advertainment - reklama traktowana jak rozrywka 70
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Puszczając zielone pędy 20 kwi 2003, 1:00 Czy wysiaŁeś już rzeżuchĘ? Wszak to już Wielki Tydzień i niewiele czasu pozostało, ale jeśli się pospieszysz, to jeszcze Ci się do niedzieli zazieleni. W tym roku Wielkanoc dość późno wypada, ale przecież i wiosna czegoś nieskora, więc warto ją w ten sposób energiczniej... 72
  • Blogi wojny 20 kwi 2003, 1:00 W Iraku powstał nowy gatunek reportażu wojennego - internetowe relacje żołnierzy 74
  • Ekran osobisty - Wieszaki telewizyjne 20 kwi 2003, 1:00 W mediach osobowość jest coraz częściej wartością niepożądaną. Prezenterzy mają się tylko idealnie dopasować do formatu 75
  • Nadać sens śmierci 20 kwi 2003, 1:00 Państwo Izrael rodziło się w ruinach warszawskiego getta 76
  • Know-how 20 kwi 2003, 1:00 Antyzawał Atorwastatyna, nowy lek obniżający stężenie cholesterolu we krwi, może zapobiec wielu zawałom i udarom mózgu - wyniki badań preparatu przedstawiono na posiedzeniu Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Testy trwały... 81
  • Pożar płuc 20 kwi 2003, 1:00 Nikt nie wie, jak się przed SARS bronić. Tymczasem ta epidemia skrajnej bezradności i niewiedzy zatacza coraz szersze kręgi. 82
  • Wykrywacz prawdy 20 kwi 2003, 1:00 Pentotal sodu - przebój aptek światowych wywiadów 86
  • Broń masowego wrażenia 20 kwi 2003, 1:00 Jak wygrać wojnę, nie zabijajĄc 88
  • Bez granic 20 kwi 2003, 1:00 Uziemienie concorde'a W ostatni weekend października po raz ostatni będzie można przelecieć nad Atlantykiem concorde'em, jedynym ponaddźwiękowym samolotem pasażerskim. W pożegnalnej promocji bilet powrotny z Londynu do Nowego Jorku w... 90
  • Wojna i pokój 20 kwi 2003, 1:00 Kto przegrał wojnę? W to, że Irak można w to wątpić, patrząc w telewizji na radosne twarze bagdadczyków, witających marines... 92
  • Oś nieudaczników 20 kwi 2003, 1:00 14 marca kanclerz Niemiec Gerhard Schröder wygłosił przemówienie, w którym naszkicował plan ratowania niemieckiej gospodarki przed upadkiem. 102
  • Wielka rewolucja demokratyczna 20 kwi 2003, 1:00 Wojska amerykańskie zdobywają Bagdad, spróbujmy zatem umieścić wydarzenia ostatnich dni w perspektywie historycznej. W pewnym sensie, jak stwierdził prof. Eliot Cohen z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa, Stany Zjednoczone biorą udział w... 104
  • Studnia demokracji 20 kwi 2003, 1:00 W Bagdadzie, po 45 latach nieobecności, pojawi się Ahmad Szalabi, taki iracki Karzaj - równie starannie jak ten afgański wyselekcjonowany przez Amerykanów spośród emigracyjnych opozycjonistów. 104
  • Kiosk 20 kwi 2003, 1:00 Die Zeit 11.4.2003 "Dziś wojska koalicji świętują razem z wyzwolonymi Irakijczykami, ale jutro mogą się poczuć jak na Bałkanach Bliskiego Wschodu. Doświadczenia z Afganistanu pokazują, że chwilowi sprzymierzeńcy nie potrzebują... 107
  • Przed-pokój 20 kwi 2003, 1:00 Jeżeli wodzowie nie zdołają zapanować nad sobą, wojna zostanie wygrana, ale przegrany będzie pokój 107
  • Menu 20 kwi 2003, 1:00 Kraj Na dworcu w Kutnie Miało być światowe wydarzenie, a wyszła owocowa pulpa, po trzech godzinach smakowania przyprawiająca o mdłości i dojmujący zawrót głowy. Oto nieznane, jakiś czas temu odnalezione dzieło Gioacchina... 108
  • Czytam, więc jestem 20 kwi 2003, 1:00 Nie czyta się nie dlatego, że się biednieje, lecz biednieje się dlatego, że się nie czyta 112
  • Nuda bebechów 20 kwi 2003, 1:00 Komedie ratują honor polskiego teatru 116
  • Gitarowi luddyści 20 kwi 2003, 1:00 Rockmani buntują się teraz już tylko przeciwko nowoczesnej technice nagraniowej 118
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 20 kwi 2003, 1:00 Recenzje płyt 119
  • Przez szczyt do nieba 20 kwi 2003, 1:00 Muszę osiągnąć przynajmniej połowę tego, co zrobili Beatlesi - mówi Paweł Rurak-Sokal, lider Blue Café 120
  • Kino Tomasza Raczka 20 kwi 2003, 1:00 Recenzje filmów:Gangi Nowego Jorku, Schmidt 122
  • Fanty 20 kwi 2003, 1:00 Wymyślono nową grę w sferach władzy. Nie mówię rządu, nie, nie, to by wyglądało, że i ja się czepiam. Gra towarzyska, o której tu mowa, objęła również parlament, senat, środowiska artystyczne i tak modnych obecnie lobbystów. 124
  • Pleść duby smolane 20 kwi 2003, 1:00 Korespondent suazyjskiego radia Pheshey Duba od początku wojny w Iraku udawał, że nadaje z Bagdadu, gdy faktycznie w ogóle nie wyjechał ze swego miasta. 124
  • Organ Ludu 20 kwi 2003, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 16 (29) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 14 kwietnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Polska zaproszona do zarządzania Irakiem Aleksander Kwaśniewski wicekrólem Iraku? Po wygranej... 125
  • To idzie towarzystwo! 20 kwi 2003, 1:00 Zdaniem mistrzów etykiety, towarzystwo na naszych oczach traci równowagę i powoli zamienia się w zwykłe towarzycho 126