Oś nieudaczników

Oś nieudaczników

Dodano:   /  Zmieniono: 
14 marca kanclerz Niemiec Gerhard Schröder wygłosił przemówienie, w którym naszkicował plan ratowania niemieckiej gospodarki przed upadkiem.
Kevin A. Hassett
ekspert American Enterprise Institute 

Był to gorący apel o kontynuację obrony niemieckich proletariuszy przed szkodliwymi skutkami kapitalizmu. "W związku z obowiązywaniem prawa dżungli i przyjmowaniem oraz zwalnianiem z pracy jak popadnie nasz kraj nie stał się silny ekonomicznie" - grzmiał kanclerz. W istocie dla Schrödera nie ma wydatków budżetowych zasługujących na cięcia, dotyczy to nawet hojnych wydatków na usługi stomatologiczne. "Nie chcę powrotu do czasów, gdy na podstawie stanu uzębienia człowieka można ocenić jego zamożność" - oświadczył.

Saddam Chirac
Przemówienie kanclerza zostało wygłoszone w szczytowym momencie napięcia w stosunkach niemiecko-amerykańskich. Jego treść najlepiej tłumaczy zdumiewającą siłę opozycji "starej Europy" wobec USA. Prezydent Chirac jeździł do niedawna po świecie, by werbować przeciwników Ameryki. Jego kołtuńskie i złośliwe działania nie mogłyby być bardziej bezczelne, gdyby Francję łączył sojusz wojskowy z Irakiem. Rodzi się więc pytanie, dlaczego Chirac i Schröder zachowują się, jakby nas, Amerykanów, nienawidzili?
Analiza filozofii gospodarki różnych państw sugeruje, że u podstaw tego konfliktu tkwi coś, co jest zakorzenione głębiej, niż można sądzić - w walce, jaką toczą z sobą lewica i prawica. Europa jest dziś podzielona. Niektóre kraje, zwłaszcza Wielka Brytania i Hiszpania, udzielają Stanom Zjednoczonym wsparcia, zaś Francja, Niemcy i Belgia tego nie robią. Co najsilniej łączy pozostających w opozycji wobec USA? Godzinami na ten temat mogliby dyskutować politolodzy, ale nie ekonomiści.
Z ekonomicznego punktu widzenia istnieje znacząca różnica między krajami wspierającymi USA a tymi, które tego nie czynią. Gospodarka tych drugich od długiego czasu znajduje się w opłakanym stanie. Można im wymyślać od gnid, ale zapewne bardziej precyzyjne jest inne obraźliwe określenie: "oś nieudaczników". W ostatnim dziesięcioleciu średnie roczne tempo wzrostu PKB w krajach Europy Zachodniej udzielających Ameryce wsparcia wynosiło 3 proc. W tych, które są jej przeciwne, tylko 1,9 proc. W 2002 r. średnia roczna stopa bezrobocia w pierwszej grupie wynosiła 6,1 proc. a w drugiej aż 8,1 proc.

"Stara Europa" Gramsciego
Kraje przeciwne Ameryce mają rozbudowany aparat rządzenia, pochłaniający przeciętnie 46,4 proc. PKB. W państwach wspierających USA te wydatki są o 15 proc. mniejsze. Ponadto gospodarka naszych przeciwników jest w dużym stopniu regulowana, a ich rządy łączy bliska więź z dużymi i wpływowym związkami zawodowymi. Na przykład w Niemczech zwolniony z pracy może podać do sądu byłego pracodawcę. Otrzymuje też zasiłek dla bezrobotnych przez 32 miesiące. Trudno się więc dziwić, że bezrobocie przekracza tam 11 proc.
Być może w gospodarczej stagnacji państw tworzących "oś nieudaczników" najbardziej niezwykłe jest to, że ta sytuacja trwa tak długo, nie wywołując rozruchów politycznych. Udaje się tego dokonać, powtarzając ludziom, jaki straszny los czeka kraje kapitalistyczne nie kierujące się "zasadą sprawiedliwości społecznej". Jak wynika z przemówienia Schrödera, "stara Europa" przyjęła wykładnię kapitalizmu włoskiego marksisty Antonia Gramsciego. Postrzegał on liberalną demokrację i kapitalizm jako formację ustrojową, której przeznaczeniem jest przynosić korzyści uprzywilejowanym kosztem uciskanych.
Zgodnie z tą wykładnią uprzywilejowani sprawują nad uciskanymi kontrolę dzięki stosowaniu indoktrynacji, to znaczy wpajają im system przekonań wzmacniających ucisk. Toteż pierwszym i zasadniczym krokiem prowadzącym do osiągnięcia sprawiedliwości społecznej jest zniszczenie tego kapitalistycznego systemu przekonań, co umożliwi zwalczenie poglądu, że kapitalizm, jaki występuje w Ameryce, może być sprawiedliwy.

Kowbojski kapitalizm
Gdy nakłania się "starych Europejczyków" do porzucenia koncepcji państwa opiekuńczego, odmawiają. Ripostują, że jest rzeczą niemoralną narażać biednych proletariuszy (jak robi się to w USA) na skutki obowiązywania prawa dżungli. Z pewnością, argumentują, kapitalistyczni kowboje mają wyższy wzrost gospodarczy, ale w ich społeczeństwie panuje tak rażąca niesprawiedliwość, że nieuchronnie straci ono stabilność. I w końcu uciskani obywatele amerykańscy powstaną przeciw rodzimym kapitalistom, jak kiedyś francuscy chłopi powstali przeciw uciskającej ich monarchii. Konflikt Ameryki z Al-Kaidą i Irakiem pojawił się, twierdzą, z winy Amerykanów, bo gdybyśmy się bardziej troszczyli o sprawiedliwość społeczną, a mniej zajmowali rozprzestrzenianiem kapitalizmu na świecie, nie zaatakowaliby nas biedni, urażeni terroryści.
Wszelkie dane podważają jednak pogląd, że socjalizm pomaga biednym. Xavier Sala-i-Martin, ekonomista z Uniwersytetu Columbia, odkrył, że rozprzestrzenianie się kapitalizmu jest ważnym czynnikiem zmniejszającym ubóstwo. Takie dobrze udokumentowane poglądy docierają też do wyborców, nawet w "starej Europie". Z sondaży wynika, że wskaźniki poparcia dla Schrödera zbliżają się do wskaźników popularności Jeffreya Dahmera. Zwolennicy filozofii Gramsciego mają jednak jeszcze jeden, ostatni argument. Jeśli w końcu kapitalizm doprowadzi do rozruchów politycznych, być może ewentualne wrzenie na Bliskim Wschodzie potwierdzi, że mieli słuszność. Problemem jest to, że przestrzeń między filozofią europejskich socjalistów, która poniosła klęskę, a śmietnikiem historii wypełniają tylko terroryzm i chaos.
Więcej możesz przeczytać w 16/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2003 (1064)

  • Wprost od czytelników 20 kwi 2003, 1:00 Listy od czytelników 3
  • Życie zmartwychwstałych 20 kwi 2003, 1:00 Życie zaczyna się po śmierci. To największy sukces współczesnej cywilizacji mediów, zainspirowanej być może przez religię. 3
  • Peryskop 20 kwi 2003, 1:00 Polski desant do Strasburga Tylko Liga Polskich Rodzin nie wytypowała jeszcze obserwatorów do Parlamentu Europejskiego. Polskę reprezentować będzie 54 parlamentarzystów - 44 posłów i 10 senatorów. 5 maja... 6
  • Dossier 20 kwi 2003, 1:00 LESZEK MILLER, premier RP "Możecie państwo zarzucić ministrowi Krzysztofowi Janikowi uporczywe podpalanie traw albo świadome opóźnienia nadejścia wiosny" W Sejmie GRZEGORZ KOŁODKO, wicepremier, minister finansów... 7
  • Z życia koalicji 20 kwi 2003, 1:00 Aleksander Kwaśniewski ma wątpliwości, czy tak ważna figura jak on może zeznawać przed komisją śledczą. Wątpliwości te podziela Ryszard Kalisz (zero zdziwień), Jerzy Jaskiernia (hm, to ciekawe...), a także Leszek Miller (łał!).... 8
  • Z życia opozycji 20 kwi 2003, 1:00 Na pojednaniu z Niemcami można zarobić. Dowiedli tego Jacek Turczyński i Jan Parys - dawno temu działacze prawicy, a niedawno szefowie Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie. Tak ciężko pracowali, że przyznawali sobie gigantyczne premie... 9
  • M&M 20 kwi 2003, 1:00 MOJE ŻYCZENIA - felieton Marka Majewskiego 10
  • Playback 20 kwi 2003, 1:00 10
  • Spisek przeciwko Sztelidze? 20 kwi 2003, 1:00 Poseł Jerzy Szteliga, członek sejmowej komisji śledczej, nie może się pogodzić z tym, że przestał być opolskim baronem, czyli przewodniczącym Rady Wojewódzkiej SLD. 10
  • Fotoplastykon 20 kwi 2003, 1:00 12
  • Poczta 20 kwi 2003, 1:00 Listy od czytelników 14
  • Kadry 20 kwi 2003, 1:00 15
  • Przekleństwo manny z nieba 20 kwi 2003, 1:00 Co się wydarzy, gdy nad jakimś terytorium zrzucimy z helikoptera worki z pieniędzmi? To co niedawno NRD może teraz spotkać nas. 16
  • Nie mafii 20 kwi 2003, 1:00 Bankiet dla mafii pruszkowskiej to była demonstracja uprawnień dziennikarzy do swobody bycia - broni Jerzy Urban 22
  • Watykańska kuracja 20 kwi 2003, 1:00 Czy Jan Paweł II odzyskuje zdrowie? 24
  • Na wschód od Zachodu 20 kwi 2003, 1:00 Warszawa przegrała wyścig o miano stolicy Europy Środkowej 26
  • Prawo do prawa 20 kwi 2003, 1:00 Sądy przyznały rację "Wprost" - Zabużanom należą się odszkodowania! 34
  • Szachoterapia 20 kwi 2003, 1:00 Chcę być mistrzem świata - mówi Bartłomiej Macieja 36
  • Nałęcz - Zaduch 20 kwi 2003, 1:00 Oby niechęć do rządzących nie przekształciła się w niechęć do demokratycznych reguł rządzenia 40
  • Giełda i wektory 20 kwi 2003, 1:00 Hossa Świat Matka pracoholiczka Brytyjscy badacze obliczyli, że matki co roku wykonują w domu pracę wartą 30 tys. USD. Tyle trzeba by zapłacić pomocy domowej. Przeciętna brytyjska matka spędza średnio 64 godziny tygodniowo na... 42
  • Zakład opieki aspołecznej 20 kwi 2003, 1:00 Co drugi Polak w sile wieku nie pracuje! 44
  • Gospodarka na korbkę 20 kwi 2003, 1:00 Rząd ma więcej programów niż pralka automatyczna 48
  • Agent numer 1 20 kwi 2003, 1:00 Jak się ubezpieczyć od Jana Monkiewicza? 50
  • Polen raus! 20 kwi 2003, 1:00 Formalnie otwarte wrota do niemieckiego rynku w praktyce są dla polskich firm zamknięte 54
  • Rachunek nieprawdopodobieństwa 20 kwi 2003, 1:00 Amerykańskie metody księgowania obnażają słabość europejskich spółek 58
  • Załatwione odmownie 20 kwi 2003, 1:00 Ameryka jest jedynym państwem zdolnym i skłonnym do działania w warunkach zagrożenia 60
  • Supersam 20 kwi 2003, 1:00 Buty Venus Venus Ebone Starr Williams (VESW DMX) - tak nazywają się buty z wiosenno-letniej kolekcji firmy Reebok promowane przez gwiazdę światowych kortów Venus Williams. Jak można się domyślić, zostały one zaprojektowane z... 62
  • Czy człowiek może zmartwychwstać? 20 kwi 2003, 1:00 "Narodziny nie są zbrodnią, więc życie nie musi się kończyć wyrokiem śmierci" - napisał Robert Ettinger, autor "Perspektyw nieśmiertelności", założyciel i prezes Cryonics Institute. We wrześniu 1990 r. 46-letni matematyk Thomas Donaldson domagał się od sądu w Santa Barbara... 64
  • Kieszonkowe kino 20 kwi 2003, 1:00 Nachalne reklamówki wypiera advertainment - reklama traktowana jak rozrywka 70
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Puszczając zielone pędy 20 kwi 2003, 1:00 Czy wysiaŁeś już rzeżuchĘ? Wszak to już Wielki Tydzień i niewiele czasu pozostało, ale jeśli się pospieszysz, to jeszcze Ci się do niedzieli zazieleni. W tym roku Wielkanoc dość późno wypada, ale przecież i wiosna czegoś nieskora, więc warto ją w ten sposób energiczniej... 72
  • Blogi wojny 20 kwi 2003, 1:00 W Iraku powstał nowy gatunek reportażu wojennego - internetowe relacje żołnierzy 74
  • Ekran osobisty - Wieszaki telewizyjne 20 kwi 2003, 1:00 W mediach osobowość jest coraz częściej wartością niepożądaną. Prezenterzy mają się tylko idealnie dopasować do formatu 75
  • Nadać sens śmierci 20 kwi 2003, 1:00 Państwo Izrael rodziło się w ruinach warszawskiego getta 76
  • Know-how 20 kwi 2003, 1:00 Antyzawał Atorwastatyna, nowy lek obniżający stężenie cholesterolu we krwi, może zapobiec wielu zawałom i udarom mózgu - wyniki badań preparatu przedstawiono na posiedzeniu Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Testy trwały... 81
  • Pożar płuc 20 kwi 2003, 1:00 Nikt nie wie, jak się przed SARS bronić. Tymczasem ta epidemia skrajnej bezradności i niewiedzy zatacza coraz szersze kręgi. 82
  • Wykrywacz prawdy 20 kwi 2003, 1:00 Pentotal sodu - przebój aptek światowych wywiadów 86
  • Broń masowego wrażenia 20 kwi 2003, 1:00 Jak wygrać wojnę, nie zabijajĄc 88
  • Bez granic 20 kwi 2003, 1:00 Uziemienie concorde'a W ostatni weekend października po raz ostatni będzie można przelecieć nad Atlantykiem concorde'em, jedynym ponaddźwiękowym samolotem pasażerskim. W pożegnalnej promocji bilet powrotny z Londynu do Nowego Jorku w... 90
  • Wojna i pokój 20 kwi 2003, 1:00 Kto przegrał wojnę? W to, że Irak można w to wątpić, patrząc w telewizji na radosne twarze bagdadczyków, witających marines... 92
  • Oś nieudaczników 20 kwi 2003, 1:00 14 marca kanclerz Niemiec Gerhard Schröder wygłosił przemówienie, w którym naszkicował plan ratowania niemieckiej gospodarki przed upadkiem. 102
  • Wielka rewolucja demokratyczna 20 kwi 2003, 1:00 Wojska amerykańskie zdobywają Bagdad, spróbujmy zatem umieścić wydarzenia ostatnich dni w perspektywie historycznej. W pewnym sensie, jak stwierdził prof. Eliot Cohen z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa, Stany Zjednoczone biorą udział w... 104
  • Studnia demokracji 20 kwi 2003, 1:00 W Bagdadzie, po 45 latach nieobecności, pojawi się Ahmad Szalabi, taki iracki Karzaj - równie starannie jak ten afgański wyselekcjonowany przez Amerykanów spośród emigracyjnych opozycjonistów. 104
  • Kiosk 20 kwi 2003, 1:00 Die Zeit 11.4.2003 "Dziś wojska koalicji świętują razem z wyzwolonymi Irakijczykami, ale jutro mogą się poczuć jak na Bałkanach Bliskiego Wschodu. Doświadczenia z Afganistanu pokazują, że chwilowi sprzymierzeńcy nie potrzebują... 107
  • Przed-pokój 20 kwi 2003, 1:00 Jeżeli wodzowie nie zdołają zapanować nad sobą, wojna zostanie wygrana, ale przegrany będzie pokój 107
  • Menu 20 kwi 2003, 1:00 Kraj Na dworcu w Kutnie Miało być światowe wydarzenie, a wyszła owocowa pulpa, po trzech godzinach smakowania przyprawiająca o mdłości i dojmujący zawrót głowy. Oto nieznane, jakiś czas temu odnalezione dzieło Gioacchina... 108
  • Czytam, więc jestem 20 kwi 2003, 1:00 Nie czyta się nie dlatego, że się biednieje, lecz biednieje się dlatego, że się nie czyta 112
  • Nuda bebechów 20 kwi 2003, 1:00 Komedie ratują honor polskiego teatru 116
  • Gitarowi luddyści 20 kwi 2003, 1:00 Rockmani buntują się teraz już tylko przeciwko nowoczesnej technice nagraniowej 118
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 20 kwi 2003, 1:00 Recenzje płyt 119
  • Przez szczyt do nieba 20 kwi 2003, 1:00 Muszę osiągnąć przynajmniej połowę tego, co zrobili Beatlesi - mówi Paweł Rurak-Sokal, lider Blue Café 120
  • Kino Tomasza Raczka 20 kwi 2003, 1:00 Recenzje filmów:Gangi Nowego Jorku, Schmidt 122
  • Fanty 20 kwi 2003, 1:00 Wymyślono nową grę w sferach władzy. Nie mówię rządu, nie, nie, to by wyglądało, że i ja się czepiam. Gra towarzyska, o której tu mowa, objęła również parlament, senat, środowiska artystyczne i tak modnych obecnie lobbystów. 124
  • Pleść duby smolane 20 kwi 2003, 1:00 Korespondent suazyjskiego radia Pheshey Duba od początku wojny w Iraku udawał, że nadaje z Bagdadu, gdy faktycznie w ogóle nie wyjechał ze swego miasta. 124
  • Organ Ludu 20 kwi 2003, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 16 (29) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 14 kwietnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Polska zaproszona do zarządzania Irakiem Aleksander Kwaśniewski wicekrólem Iraku? Po wygranej... 125
  • To idzie towarzystwo! 20 kwi 2003, 1:00 Zdaniem mistrzów etykiety, towarzystwo na naszych oczach traci równowagę i powoli zamienia się w zwykłe towarzycho 126