Cud nad Jordanem

Cud nad Jordanem

Dodano:   /  Zmieniono: 
Jak Palestyńczycy uczą się demokracji od Izraela Arafat dzwoni z raju do Abu Mazena. - No, co słychać, stary? - pyta swego następcę. - Uwolniłem Palestynę - chwali się Abu Mazen. - Niemożliwe! - wykrzykuje Arafat. - Czuję, że wraca mi życie. Zaraz będę. - Nie, nie - przerywa mu Abu Mazen. - Tylko żartowałem! To najnowszy dowcip prosto z Ramalli, w której wyremontowana i wypucowana mukata w niczym nie przypomina już ostatniej twierdzy Arafata. Zniknęły worki z piaskiem, osmalone ściany, spalone samochody i góry złomu. Przed wejściem do kancelarii nowego raisa stoją doniczki z kwiatami. Miejsce, któremu Arafat wyznaczył rolę palestyńskiego Stalingradu, pragnie się jak najszybciej pozbyć zmarszczek intifady i ruin przeszłości.
Myśleć jak koń
Aby zrozumieć konia, zacznij myśleć jak koń - mówi arabskie przysłowie. Nowy lider palestyński stale powtarza, że skończył się mały dżihad, a zaczyna wielki. W rządowym miasteczku w Jerozolimie zaczynają myśleć jak koń. Mały dżihad to zbrojna intifada, wielki to wznowienie procesu pokojowego - tłumaczą doradcy Ariela Szarona, premiera Izraela. Nawet oni jednak nie potrafią wytłumaczyć, jak to się stało, że w 60 dni Abu Mazen zdołał postawić na nogi skłócone frakcje Fatah i przekształcić tę organizację w najważniejszą siłę polityczną na palestyńskiej ulicy.
- Arafat dźwigał Fatah na swoich barkach. Teraz Fatah dźwiga na barkach Abu Mazena - mówi w rozmowie z "Wprost" Chalil Atija, dowódca jednego z obozów uchodźców na Zachodnim Brzegu. - Arafat był naszym ojcem, a Abu Mazen będzie starszym bratem. Przejście do wielkiego dżihadu to dobry pomysł. Ta wypowiedź ma podwójną wymowę. Z jednej strony, Atija oddaje hołd Arafatowi, z drugiej - popiera odnowę, w ramach której główny nurt palestyńskiej polityki próbuje się uwolnić od mitu zmarłego przywódcy i jego patetycznych haseł.

Realizm magiczny
Zderzenie z Izraelem pozostawiło w Palestyńczykach rany, które będą długo bolały. Jednocześnie codzienne obcowanie z izraelską demokracją okazało się szkołą nauk politycznych, w której część Palestyńczyków przyswoiła sobie nieznane wcześniej reguły. "Demokratyzacja świata arabskiego jest kluczem do normalizacji stosunków z państwem żydowskim" - twierdzi Silwan Szalom, izraelski minister spraw zagranicznych.
- Demokratyczne wybory niekoniecznie muszą prowadzić do demokracji - uważa Mustafa Chaled z palestyńskiej Partii Komunistycznej. - Społeczeństwo, które żyje z paczek UNRRA, ma własny rozkład dnia, inny niż yuppies z Ramalli i intelektualiści z Birzeit. Mieszkańcy Hebronu, Gazy i obozów uchodźców chętnie pozbędą się demokracji w zamian za jedzenie. Wyniki wyborów świadczą jednak nie tylko o tęsknocie Palestyńczyków do normalności, którą łączą z zakończeniem zbrojnego konfliktu z Izraelem. Jeszcze niedawno 65 proc. mieszkańców Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy popierało zamachy samobójcze, dzisiaj tyle samo osób popiera zakończenie intifady i utworzenie państwa palestyńskiego dzięki zawarciu terytorialnego kompromisu. Okazuje się, że realistą na Bliskim Wschodzie jest ten, kto wierzy w cuda.
Na porozumienie pokojowe trzeba będzie czekać kilka lat. Minie też zapewne kilka dziesięcioleci, nim Izrael rozstanie się z tytułem jedynej prawdziwej demokracji w tej części świata. Nie można nie doceniać procesów zainicjowanych przez nowe kierownictwo Autonomii, które są być może zapowiedzią palestyńskiej pierestrojki.
- Bidna naisz (chcemy żyć) - mówią ludzie, którzy mają nadzieję, że Mazen poprawi ich los. Palestyńczycy są niepewni jutra - boją się nie tylko izraelskich żołnierzy, ale też uzbrojonych band, anarchii i szalejącego bezrobocia. Kilka izraelskich posunięć - głównie wycofanie armii z niektórych miast - budzi nadzieję na przyszłość. Czy uzasadnioną? Wszystko wskazuje na to, że już wkrótce setki więźniów intifady wrócą do domów. Ta sprawa najprawdopodobniej będzie przedmiotem rozmów Szarona i Mazena. Jeśli do nich dojdzie - izraelski premier jest skłonny rozmawiać dopiero wtedy, gdy Mazen rzeczywiście zacznie walczyć z palestyńskim terroryzmem. Taką reakcję Szarona wywołał zamach na przejściu granicznym w Strefie Gazy, w którym zginęło sześciu Izraelczyków.

Wszyscy przeciw wszystkim
Ron Pundak, jeden z architektów porozumienia z Oslo, uważa, że głównym zadaniem nowej ekipy będzie zneutralizowanie palestyńskich grup paramilitarnych i podporządkowanie sobie wszystkich struktur służb bezpieczeństwa. Abu Mazen jest optymistą, mimo że zdaje sobie sprawę, iż w palestyńskiej elicie, uformowanej za czasów Arafata, dochodzi do ostrych konfliktów - między młodymi i starymi, konserwatystami i liberałami, przedstawicielami Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy, służbami specjalnymi oraz tymi, którzy chcą spokoju, i ukrywającymi się za zamgloną anarchią. Konflikty są jednak solą demokracji i jeśli tylko Mazenowi wystarczy determinacji, ma szansę wygrać wielki dżihad.
Zdaniem izraelskiej lewicy, palestyńska demokracja może się okazać zbawienna dla demokracji izraelskiej, jeśli w wyniku porozumienia dojdzie do zakończenia okupacji. Znamienny jest pod tym względem ostatni artykuł HenryŐego Kissingera, byłego sekretarza stanu USA, który pisze, że Izrael powinien budować mur mniej więcej na linii przyszłej granicy międzynarodowej i że ta linia, po uwzględnieniu kilku koniecznych poprawek, powinna być identyczna z granicą sprzed 1967 r. Człowiek, który uważał, że Izraelowi w granicach sprzed wojny sześciodniowej grozi "nowy Auschwitz", jest dziś przekonany, że demokratyczna Palestyna nie będzie stanowić zagrożenia dla demokratycznego Izraela.
Ten artykuł spotkał się z ostrą krytyką. Politycy i publicyści oceniają Abu Mazena przez pryzmat pobożnych życzeń, zapominając, że jest on palestyńskim patriotą, a nie podwykonawcą pracującym dla izraelskiego czy amerykańskiego przedsiębiorcy. Nowy lider Autonomii dobrze wie, że terror przeciw cywilnej ludności izraelskiej to droga donikąd. Nie oznacza to jednak, że Abbasa uda się kupić za małe pieniądze - w sprawie granic jego stanowisko nie różni się od stanowiska Arafata.
Izraelska prasa popada w skrajności. Abu Mazen jest - według nich - albo mężem opatrznościowym Palestyńczyków, albo zeuropeizowaną wersją Arafata, być może jeszcze niebezpieczniejszą. - Robicie podwójny błąd - mówi płk Dżibril Radżub, znany polityk z Zachodniego Brzegu. - Albo klepiecie go po ramieniu, wyrządzając mu niedźwiedzią przysługę, albo mówicie, że jest za słaby, by robić z nim interesy.
Na razie Izrael chce przekazać Palestyńczykom Ramallę. Później przyjdzie kolej na Betlejem, Tul Karem, Kalkilię, może Nablus. Palestyńscy policjanci mogą już nosić krótką broń. "Chcemy, by zatrzymali terrorystów z rakietami. To będzie pierwszy sprawdzian ich chęci i możliwości" - mówi Szaron. Premier Izraela ma nadzieję, że Abu Mazen zrozumie aluzję. Za pół roku rozpocznie się ewakuacja żydowskich osiedli w Strefie Gazy i północnej Samarii. Nowa palestyńska ekipa dostanie swoje sto dni. A później? Wszystko jest możliwe - mówią optymiści. W Ziemi Świętej nawet realiści wierzą przecież w cuda.
Więcej możesz przeczytać w 3/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2005 (1155)

  • Na stronie23 sty 2005Opublikujmy archiwa bezpieki dotyczące dziennikarzy! Od kilku tygodni toczy się gra wokół teczek Służby Bezpieczeństwa. Instytut Pamięci Narodowej, który przejął archiwa tajnych służb PRL, stara się - w miarę swych możliwości - cywilizować ten...3
  • Skaner23 sty 2005Rewelacje Jansena o Eureko Dlaczego minister skarbu Jacek Socha forsuje ugodę z Eureko polegającą na oddaniu Holendrom kontroli nad PZU? Przecież musi znać zeznania Ernsta Jansena, wiceprezesa Eureko, który 7 września 2004 r. w Londynie...8
  • Dossier23 sty 2005Politykowi dobrze robi przypomnienie sobie, jak wygląda praca fizyczna podczas wizyty w kopalni Piast w Bieruniu DONALD TUSK lider PO, wicemarszałek Sejmu W nocy dzieją się zwykle horrory przed Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej MARIAN...9
  • Sawka23 sty 200510
  • Kadry23 sty 200511
  • Playback23 sty 200513
  • M&M23 sty 2005UMOWA SPOŁECZNA Solidaruch w zmowie z postkomuchem na państwowym mają wspólną fuchę. A jak powiesz, że to kiepski ustrój, to masz rację, ale wpierw się zlustruj.13
  • Poczta23 sty 2005Wielka Finlandia Podoba mi się wymowa artykułu Stefana Bratkowskiego "Wielka Finlandia" (nr 1). W ogóle jestem zwolennikiem teorii zjednoczeniowej (w szerokim tego słowa znaczeniu). Miałem okazję tego lata zwiedzić Litwę, Łotwę,...13
  • Nałęcz - Zmowa społeczna23 sty 2005Za deszcz pieniędzy, który zapewnili sobie pracownicy energetyki, zapłacą wszyscy obywatele Scenariusz tego nadużycia był dziecinnie prosty. Podczas konsolidowania państwowych zakładów energetycznych podpisywano umowy społeczne, zapewniające...14
  • Ryba po polsku - Popiół i diament23 sty 2005Jeśli Giertych chce zajrzeć do teczki Kwaśniewskiego, niech weźmie kredyt i niech się licytuje z Kulczykiem Najpierw, żeby było wiadomo, o co chodzi, ujawniam tajemnicę państwową (do lat pięciu i grzywna). Tak wygląda tajna teczka: zrobiona jest...15
  • Z życia koalicji23 sty 2005Czerwonemu skoczyło! Jak tylko zlustrowano Józefa Oleksego, notowania SLD wzrosły do niespotykanego od dawna poziomu 11 procent. Kierując się tą logiką, eseldowcy powinni wreszcie przyznać, że donosili także KGB. Skoczy im do 40 procent. I...16
  • Z życia opozycji23 sty 2005Liga Polskich Rodzin naczytała się "Wprost" i chce upublicznić w Internecie esbeckie teczki. Skorośmy tacy opiniotwórczy, to może jeszcze przekonamy Giertycha do kupowania w polskich sklepach, bo ileż można nabijać kabzę koncernom...17
  • Fotoplastykon23 sty 200518
  • www.teczki pl23 sty 2005Teczki tajnych służb PRL są bezpieczniackim, heroinowym kompotem, który wciąż otumania Polaków Ujawnienie teczek będzie jak wybuch bomby - ostrzegają ci, którzy chcą zakopania akt bezpieki na zawsze. To prawda, ale lepiej zafundować sobie...20
  • Mleko się rozlało23 sty 2005Rozmowa z prof. LEONEM KIERESEM, prezesem Instytutu Pamięci Narodowej22
  • Jad PRL23 sty 2005Każde odkrywane nazwisko agenta wyjaśnia wiele niezrozumiałych zachowań i wydarzeń z przeszłości Znany aktor nawiązał romans z równie znaną dziennikarką. Związek się rozpadł. Zraniona kobieta interweniowała u swojego opiekuna ze Służby...24
  • Samoobrona Lewicy Demokratycznej23 sty 2005SLD trwa przy władzy dzięki tajnemu sojuszowi z partią Andrzeja Leppera Włodzimierz Cimoszewicz ma wobec Andrzeja Leppera dług wdzięczności. Choć podczas głosowania nad wyborem nowego marszałka Sejmu klub Samoobrony oficjalnie był przeciw jego...28
  • Papierowy oskarżyciel23 sty 2005Siedem grzechów głównych polskiej prokuratury W Polsce są dwa zawody z wielką przyszłością: psychiatry i prokuratora. A ponieważ na wydziale prawa będzie wam trudno uczyć się psychiatrii, zachęcam, abyście zostali prokuratorami - powiedziałem...30
  • Machina do ścigania23 sty 2005Najlepiej pracują prokuratorzy w Zamościu, Zielonej Górze i Przemyślu Ireneusz Gregorczyk, który próbował pomóc dziewczynie gwałconej przez bandytów, został przez nich brutalnie pobity. Sprawców nie złapano, a stołeczna prokuratura przez długi...32
  • Giełda23 sty 2005Hossa Świat Indyjski Jugansknieftgaz? Oil & Natural Gas Corp., największa spółka naftowa w Indiach, prowadzi rozmowy w sprawie kupna za 2 mld USD 15 proc. aktywów Jugansknieftgazu, spółki wydzielonej z rosyjskiego Jukosu....36
  • Drugie Bizancjum23 sty 2005Europa boi się ryzyka i za wszelką cenę chce się przed nim bronić Pisanie o Europie nie jest zajęciem inspirującym. Przeciwnie, piszącego ogarnia zniechęcenie, jeśli patrzy na Europę na przykład przez pryzmat statystyk wzrostu gospodarczego (a...38
  • Kolej na prywatnych!23 sty 2005Za dewastację kolei odpowiada rząd Podróż najszybszym pociągiem z Paryża do Marsylii (780 km) cztery lata temu trwała 4 godziny i 20 minut. Po uruchomieniu w 2002 r. na tej trasie szybkiego pociągu TGV czas przejazdu ze stolicy Francji na...44
  • Giertych w koronie23 sty 2005Zwłoka we wprowadzaniu euro zniszczy polską gospodarkę Euro nie! Nie oddamy złotówki" - nawołuje na billboardach Liga Polskich Rodzin i zamierza bronić ojczyzny przed utratą suwerenności monetarnej. Do obrony złotego przed euro, Balcerowiczem,...48
  • Balcerowicz wprost23 sty 2005Silna konkurencja i otwarcie na świat to warunki innowacyjności nauki W odpowiedzi na mój szkic "Renta zacofania" ("Wprost", 49/2004) pojawiły się dwa artykuły ("Wprost", 1/2005): jeden autorstwa prof. Andrzeja B. Legockiego, prezesa PAN, i drugi...50
  • Filozofia bezkarności23 sty 2005Polityka "trzeciej drogi" uniemożliwia twarde egzekwowanie prawa51
  • Supersam23 sty 200552
  • Sportowa elegancja23 sty 2005Competence Chrono firmy Roamer stanowi kombinację zegarka sportowego z eleganckim. Zawiera nakręcany ręcznie mechanizm i ma dodatkowe funkcje chronografu i daty. Przez szafirowe szkło można oglądać wyrafinowany cyferblat, a przez przezroczysty...52
  • Czyści, odrdzewia, smaruje23 sty 2005 Środki Mr McKenic to produkty czyszcząco-konserwujące najnowszej generacji. Olej 9w1 odrdzewia metal, odświeża lakier samochodowy i likwiduje zadrapania. Z kolei Mr McKenic do drukarek i komputerów smaruje oraz czyści wszystkie ich...52
  • Twardy walkman23 sty 2005Network Walkman z twardym dyskiem NW-HD3 umożliwia odtwarzanie plików muzycznych w formatach ATRAC3plus i mp3. Dysk o pojemności 20 GB może pomieścić 13 tysięcy piosenek, czyli zawartość 900 płyt kompaktowych. Dzięki specjalnie opracowanej...52
  • Domowy fotoekspert23 sty 2005 Epson Stylus RX425 to skaner, kopiarka i drukarka zarówno czarno-białych tekstów, jak i kolorowych fotografii. Zdjęcia mogą być drukowane z dowolnej standardowej karty pamięci aparatu cyfrowego bez pośrednictwa komputera. Na wydrukowanie...52
  • Odmładzanie oczu23 sty 2005 Płatki Shiseido Benfiance błyskawicznie nawilżają skórę wokół oczu, odżywiają ją, minimalizują zmarszczki i sińce pod oczami. Zawarty w nich czysty retinol, a także pochodne witaminy C i E oraz ekstrakt z żeń-szenia wspomagają cyrkulację...52
  • Polonezy intelektu23 sty 2005Żadna inna warstwa nie jest tak dręczona kompleksami jak polska inteligencja Czy inteligencja przetrwa jako wyodrębniona warstwa lub grupa, czy też zaniknie, roztopi się w nowoczesnym, zdemokratyzowanym i zeuropeizowanym społeczeństwie? Czy...54
  • Christian Wielki Modny23 sty 2005Mężowie przysyłali do kobiecych pism rozpaczliwe listy, że ich żony stały się buntownicze On nie ubiera kobiet, tylko je tapetuje. Jest żałosny! - tak Coco Chanel podsumowała pierwsze kroki Christiana Diora w świecie mody (12 lutego 1947 r.). -...58
  • Złomowisko Polska23 sty 2005Polska motoryzacja nie ma szans na rozwój pod dyktaturą laweciarzy Jeszcze nigdy tak wielu nie straciło tak wiele przez tak niewielu - tak Jacek Pawlak, dyrektor generalny Toyota Motor Poland, sparafrazował znane powiedzenie Churchilla o...62
  • Druga płeć - Genetyczny wyrok23 sty 2005W Niemczech każdego roku na świat przychodzi 70 tys. dzieci, których prawny ojciec nie jest ojcem biologicznym Kobieta nosi swoje dziecko pod piersią przez dziewięć miesięcy i nie ma wątpliwości, że jest jego matką. Co innego ojciec, który często...64
  • Enigma dla Berlina23 sty 2005Gdyby nie wysiłki polskich kryptologów, pierwsza bomba atomowa spadłaby na stolicę III Rzeszy Gdyby Polacy nie złamali kodów Enigmy, wojna trwałaby na tyle długo, że Amerykanie mogliby użyć bomby atomowej nie przeciwko Japończykom, lecz przeciwko...66
  • Know-how23 sty 2005Rumiankowy sezon Skutecznym lekiem łagodzącym objawy przeziębienia jest herbatka rumiankowa - ogłosili chemicy z Imperial College London. Przebadali oni właściwości naparu z rumianku pospolitego (Matricaria recutita) stosowanego od stuleci przy...69
  • Terapia blagą23 sty 2005Terapie alternatywne skutecznie działają jedynie na mózg chorego Aż 50 proc. pacjentów cierpiących na przewlekłe bóle pleców odczuło poprawę stanu zdrowia po kilkunastu zabiegach akupunktury - wykazały wykonane w Niemczech badania GerAc (German...70
  • Polar z pingwinów23 sty 2005Mózg szczura za sterami samolotu! Szwajcarski inżynier George de Mestral, zmęczony ciągłym czyszczeniem po spacerach sierści swego ulubionego psa, zbadał pod mikroskopem tkwiące w niej nasiona rzepienia pospolitego (Xanthium strumarium) i...73
  • Zapach Kleopatry23 sty 2005Uczeni odtworzyli recepturę najstarszego kosmetyku Ponad 2 tys. lat przeleżał nietknięty rozkładem kosmetyk w ruinach rzymskiej świątyni w Londynie. Krem zachował się tak doskonale, że chemicy pierwszy raz zrekonstruowali jego recepturę i według...76
  • Bez granic23 sty 2005Zaszachować Putina To faszysta, który za zgodą Zachodu demontuje resztki demokracji" - tak szachista Garri Kasparow nazwał na antenie BBC Władimira Putina. Ponadto przy okazji londyńskiej promocji swej książki "Moi wielcy...78
  • Pomarańczowe domino?23 sty 2005Stukają, ale nie do naszych drzwi - łudzi się Moskwa po zmianach na Ukrainie Witaj, Juszczenko swobody" - trawestuje Mickiewicza polski satyryk. Ukraina świętuje, przeżywa nie znane wcześniej szanse i nadzieje. Rosjanie widzą raczej ciemność i...80
  • Bush III Łagodny23 sty 2005Czy Ameryka porzuci plan demokratyzowania krajów arabskich? George W. Bush ma nadzieję, że demokratyzacja Bliskiego Wschodu będzie jego przepustką do historii. Wiele wskazuje jednak na to, że druga kadencja prezydenta upłynie pod znakiem...84
  • Cud nad Jordanem23 sty 2005Jak Palestyńczycy uczą się demokracji od Izraela Arafat dzwoni z raju do Abu Mazena. - No, co słychać, stary? - pyta swego następcę. - Uwolniłem Palestynę - chwali się Abu Mazen. - Niemożliwe! - wykrzykuje Arafat. - Czuję, że wraca mi życie....88
  • Anty-Ameryka23 sty 2005Ze strachu przed gringos i wolnym rynkiem Ameryka PoŁudniowa ucieka w ramiona czerwonych populistów Na początku była droga. Panamerykańska. W 1923 r. na Międzynarodowej Konferencji Państw Amerykańskich narodził się projekt budowy autostrady,...90
  • Menu23 sty 2005WYDARZENIA Krótko po Wolsku Powierzchnia reklamowa W czasach powszechnej komercjalizacji mediów powierzchnia reklamowa to przestrzeń życiowa. Na kombinezonie niedużego Małysza zmieści się więcej niż na czepku posągowej Otylii. Ale...92
  • Bulion kulturalny23 sty 2005Programów kulturalnych jest na świecie mało i nigdzie nie zdobyły masowej widowni Więcej kultury w telewizji - apelują pisarze, reżyserzy, aktorzy i tzw. autorytety. I wmawiają szefom stacji i anten, że na Zachodzie mamy zalew programów...96
  • Opakowanie rozumu23 sty 2005Christo i Jeanne-Claude bezapelacyjnie wygraliby w konkursie na największych artystów megalomanów Jestem krawcem artystą. Szyję dobrze zaprojektowany strój, który podkreśla zarys sylwetki. Ale ubieram w szaty nie ludzi, lecz plenery i monumenty -...100
  • Język, milczenie, kicz23 sty 2005Imre Kertesz opisuje swój los przez metaforę wygnania Historia ta [Holocaustu] jawi się nam niczym potworne, zapisane z drobiazgową precyzją fragmenty z Apokalipsy, Edgara Poe, Kafki czy Dostojewskiego" - pisał Imre Kertesz, laureat literackiej...102
  • Piękni siedemdziesięcioletni23 sty 2005"Hłasko nie uprawiał żadnego sportu prócz alkoholu" - pisze Henryk Grynberg w swojej najnowszej książce Jeżeli pamięć i świadomość nie mogą sprawić, by przyjaciele zmartwychwstali, sztuka przywróci ich życiu" - powiedział Jorge Semprun,...103
  • Ueorgan Ludu23 sty 2005TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 3 (120) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 17 stycznia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Cimoszewicz - ostatnia laska ratunku Całkiem jeszcze niezła laska (jak mówią niektórzy) - Jolanta...104
  • Skibą w mur - Perspektywa ślimaka23 sty 2005Ciężko orzełkowi rozwinąć skrzydełka, gdy na skrzydełkach ma gówienka! Nie dla wszystkich szybko i wolno znaczy to samo. Różnice w podejściu do szybkości widać nie tylko na autostradzie czy dyskotece. Dla jednych szybka jazda zaczyna...106