Rachunek za wyzwolenie

Rachunek za wyzwolenie

Dodano:   /  Zmieniono: 
Ponad 150 mld dolarów jest nam winna Rosja za "wyzwolenie i wolność", o których 9 maja mówił Władimir Putin Wyzwoleniem Europy i bitwą o Berlin Armia Czerwona postawiła zwycięską kropkę w wojnie" - mówił prezydent Rosji Władimir Putin 9 maja na placu Czerwonym. "Nasz naród nie tylko obronił ojczyznę, ale również wyzwolił jedenaście państw Europy" - przekonywał Putin 7 maja podczas odsłonięcia w centrum Moskwy pomnika ku czci Armii Czerwonej. Mówiąc o wyzwoleniu jedenastu krajów, zapewne miał na myśli również Polskę. Dobrze by było, żeby nie tylko chwalił się wyzwoleniem naszego kraju, ale również zechciał zauważyć, ile Polaków to kosztowało. Postanowiliśmy ułatwić Putinowi zadanie i policzyliśmy (raczej zaniżając niż zawyżając rachunki), ile nas kosztowało wyzwolenie, a potem przymusowy sojusz sowiecko-polski. Nie liczyliśmy strat, jakie Polska poniosła, będąc skazana na 45 lat realnego socjalizmu w gospodarce, a przecież destrukcyjna moc tego systemu bije na głowę wszelkie katastrofy żywiołowe.
Polskie prawo do reparacji
Eksperci, z którymi rozmawialiśmy, są zgodni, że istnieją podstawy prawne, by domagać się od Rosji zadośćuczynienia za represje, jakich doznali Polacy ze strony ZSRR.
- Oczywiście, że możemy dochodzić roszczeń odszkodowawczych. Na gruncie prawa międzynarodowego Rosja jest nie tyle następcą prawnym - jak często się pisze - ile kontynuacją ZSRR. To byłyby normalne reparacje wojenne. Wszystko, co przerabialiśmy w stosunkach z Niemcami, powinniśmy przejść w stosunkach z Rosjanami - mówi "Wprost" prof. Władysław Czapliński, jeden z najwybitniejszych polskich specjalistów prawa międzynarodowego.
Opinię prof. Czaplińskiego potwierdza znany amerykański adwokat Edward Klein. - Polska ma pełne prawo domagać się pieniędzy od Rosji. Gdyby polski rząd zwrócił się do mnie o zajęcie się sprawą reparacji wojennych od Rosjan, na pewno bym się tego podjął. Powinien to być pozew zbiorowy, najlepiej kraj kontra kraj - mówi "Wprost" Edward Klein. Prawnik ten m.in. oskarżał powojenne władze Polski o zagarnięcie mienia Żydów, a także reprezentował wobec niemieckich firm byłych robotników przymusowych z Polski i innych krajów Europy Wschodniej.

Bilans ludzkich strat
Po zajęciu wschodniej Rzeczypospolitej przez ZSRR sowieckie władze przystąpiły do masowych deportacji polskiej ludności. Do niedawna historycy podawali (opierając się na informacjach emigracyjnego rządu polskiego z lat 40.), że objęły one znacznie ponad milion Polaków. Bardziej wiarygodne wydają się jednak dane zgromadzone przez Ośrodek Karta (na podstawie dokumentów zweryfikowanych przez polskich i rosyjskich historyków). Wynika z nich, że od 1939 r. sowieckie represje objęły ponad 570 tys. Polaków i polskich obywateli. W czterech największych falach deportacji, w latach 1940--1941, wywieziono w głąb ZSRR 320 tys. osób, zaś po 1944 r. - kolejnych 50 tys. Do tego trzeba dodać 110 tys. Polaków aresztowanych w latach 1939-1941 na Kresach Wschodnich za nielegalne przekraczanie granicy, szpiegostwo, dywersję czy antysowiecką propagandę.
Trudniej jest oszacować liczbę Polaków zamordowanych oraz tych, którzy stracili życie w czasie deportacji, w wyniku katorżniczej pracy czy z głodu i wycieńczenia. Ostrożnie można przyjąć, że tylko podczas transportu zesłańców i w pierwszych miesiącach pobytu Polaków w ZSRR zginęło ich kilkadziesiąt tysięcy. W opracowaniu "Europa nieprowincjonalna" Aleksander Gurjanow z Ośrodka Badań, Informacji i Upowszechniania Memoriał podaje, że spośród aresztowanych 110 tys. polskich obywateli co najmniej 1,2 tys. skazano na karę śmierci, 7,3 tys. rozstrzelano bez sądu, a kolejne 10 tys. rozstrzelano podczas ewakuacji więzień po napadzie Niemiec na ZSRR. Wiadomo, że ćwierć miliona polskich żołnierzy trafiło do sowieckiej niewoli, mimo że zgodnie z rozkazami przełożonych nie walczyli oni z Armią Czerwoną. Większość jeńców ZSRR przekazał później Niemcom bądź zwolnił. Pozostawiono 45 tys. Polaków pod sowieckim nadzorem: 15 tys. z nich wymordowano w Katyniu, Charkowie i Twerze. Zamordowano także 7 tys. cywilów.

100 mld dolarów za 100 tys. istnień
Eksperci szacujący straty, które poniosła podczas II wojny światowej Warszawa, zrezygnowali z wyceny wartości ludzkiego życia. Prezydent Lech Kaczyński tłumaczył to względami etycznymi. Domaganie się odszkodowań od państwa za morderstwa popełnione w jego imieniu nie jest jednak niedorzeczne, o czym świadczą skuteczne negocjacje z przywódcą Libii Muammarem Kaddafim. W 1988 r. po zamachu terrorystycznym na szkockie Lockerbie runął samolot linii lotniczych Pan Am. Zginęło 270 osób. W 2003 r. Libia przyznała się do odpowiedzialności za zbrodnię i zgodziła się wypłacić za każdą ofiarę po 10 mln USD. Mniej, bo po 1 mln USD, Kaddafi zgodził się wypłacić rodzinom 170 ofiar katastrofy francuskiego samolotu, który w 1989 r. rozbił się w Nigrze - po wybuchu bomby podłożonej przez agentów libijskiego wywiadu.
Ile powinna Polsce zapłacić Rosja za zabitych w imieniu ZSRR polskich obywateli? Można stwierdzić, że władze ZSRR odpowiadają za śmierć co najmniej 100 tys. Polaków. Trudno oczekiwać od Putina, by był skłonny zastosować przelicznik, na jaki zgodził się Kaddafi. Trzeba też pamiętać, że płacił on za setki osób, a prezydent Rosji musiałby zapłacić za dziesiątki tysięcy. Jeśli przyjąć, że odpowiedzialność za zgładzenie jednej osoby to milion dolarów, Rosja musiałaby nam zapłacić 100 mld USD.

860 mln za obozy pracy i deportacje
W latach 1939-1941 w sowieckich obozach pracy znalazło się około 40 tys. Polaków. Część z nich zmarła. Następni trafili do obozów po 1941 r. Również i w tym wypadku trudno oszacować kwotę ewentualnego odszkodowania, bo niezmierzalne są korzyści, jakie osiągnął ZSRR dzięki niewolniczej pracy Polaków. Można jednak wykorzystać precedensy, na przykład odszkodowania wypłacane za pośrednictwem Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie. Więźniom ciężkich więzień i obozów pracy wychowawczej przyznano po ponad 13 tys. marek, czyli po mniej więcej 6,5 tys. dolarów. Mnożąc tę sumę tylko przez 40 tys. osób, otrzymujemy 260 mln USD.
Od lat sybiracy bezskutecznie walczą o odszkodowania za deportacje. Żądają po 10 tys. USD dla każdego - za sześć lat zsyłki, bo tyle przeciętnie trwały. W Związku Sybiraków jest zarejestrowanych 60 tys. osób. Chodzi zatem łącznie o 600 mln USD. - Rosja oferuje nam takie odszkodowania, jakie wypłaca swoim obywatelom, czyli po mniej więcej 1300 zł. To skandal - żali się Jan Belina ze Związku Sybiraków.

50 mld za straty gospodarcze
Po II wojnie światowej Polska straciła wschodnie województwa, a w ramach rekompensaty otrzymała na zachodzie tzw. ziemie odzyskane. Problemem jest to, że majątkiem na tych terenach dysponowała nie polska administracja, lecz Armia Czerwona. W marcu 1945 r. komunistyczny polski rząd tymczasowy podpisał z ZSRR układ, na mocy którego zgadzał się na demontaż niemieckich przedsiębiorstw z terenów, które miały być przyłączone do Polski. W sierpniu 1945 r. ówczesny minister Hilary Minc przekonywał, że to rozwiązanie korzystne dla Polski. "Sądzimy, że w rezultacie tego układu podział na terenach poniemieckich został dokonany w ten sposób, że 25 proc. urządzeń przemysłowych, a 6 proc. ogólnego majątku przypadło ZSRR. Wobec ogromu zniszczeń rosyjskich i ogromu strat poniesionych przez Rosję układ ten nie może być nazwany inaczej jak dżentelmeńskim i przyjacielskim" - mówił Minc. Przyznawał się on jasno do oddawania majątku Związkowi Radzieckiemu, a jest więcej niż pewne, że zaniżył jego udział w zyskach z poniemieckiej własności. Zwłaszcza że wbrew późniejszym umowom Rosjanie zwlekali z oddawaniem Polakom zakładów przemysłowych i na wielką skalę rabowali i dewastowali pozostawione na tzw. ziemiach odzyskanych mienie. Mirosław Golon w publikacji "IV Grupa Wojsk Armii Radzieckiej w Polsce w latach 1945-1956. Okupant w roli sojusznika" opisuje wiele takich wypadków. Rosjanie deklarowali, że wywożą z Polski mienie wojskowe, tymczasem polscy kontrolerzy wielokrotnie znajdowali meble, zegary, pianina, drewno budowlane, blachy aluminiowe. - Istnieje szansa na podważenie umowy z ZSRR jako nierównoprawnej. Można się tylko zastanawiać, czy nie nastąpiło przedawnienie - mówi prof. Władysław Czapliński.
Także inne porozumienia z ZSRR były rażąco niekorzystne dla Polski. W latach 1945--1953 obowiązywała nas na przykład umowa węglowa: 49,5 mln ton węgla sprzedaliśmy Rosjanom za 56,2 mln dolarów, podczas gdy wartość rynkowa tego eksportu była ponaddziesięciokrotnie wyższa. Straciliśmy więc około 570 mln dolarów. Prof. Andrzej Korzon, historyk, ocenił, że na niekorzystnych umowach, demontażu fabryk i wywożeniu mienia straciliśmy co najmniej 6 mld przedwojennych dolarów, co przeliczając na obecną ich wartość, daje kilkadziesiąt miliardów dolarów. Kwota ta nie obejmuje kosztów dewastacji, podpaleń i rabunków. Do strat gospodarczych należy dodać także rezygnację - pod wpływem ZSRR - z nisko oprocentowanej bądź bezzwrotnej pomocy w ramach planu Marshalla.

Łotewski przykład
Odszkodowań od Rosji domagają się państwa bałtyckie, które w przeciwieństwie do Polski nie ograniczają się do nieoficjalnych negocjacji. W ubiegłym tygodniu łotewski parlament przyjął deklarację o "politycznej ocenie reżimu okupacyjnego ZSRR" i zażądał od Moskwy odszkodowań. Według wstępnych obliczeń, Łotwa chce uzyskać od Rosji 60-100 mld USD.
"Myślę, że obiektywna znajomość historii pomaga nam lepiej rozumieć, gdzie znajdujemy się dzisiaj; pomaga lepiej określać perspektywy rozwoju kraju, wspólnoty międzynarodowej i stosunków między państwami na arenie międzynarodowej; określać zasady wzajemnych stosunków między krajami i narodami" - powiedział kilka dni temu Władimir Putin w wywiadzie dla amerykańskiej telewizji CBS. Rosyjski prezydent powinien te zasady zastosować w praktyce, choćby poprzez decyzję o wypłacie odszkodowań Polsce i innym krajom, którym ZSRR przyniósł "wyzwolenie i wolność".
Więcej możesz przeczytać w 20/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2005 (1172)

  • Na stronie - Kłamstwo bez barier 22 maj 2005 Porozumienie bez barier było najwyższym stadium systemu bez barier, na którym zbudowano III RP Błądzi, kto pyta. Kto nie pyta, ten ma instynkt samozachowawczy, a więc żyje. Żyjący według tej prostej zasady homo sovieticus przeżył chwile wzruszeń w miniony poniedziałek,... 3
  • Wprost od czytelników 22 maj 2005 Zmartwychwstanie Marszałka Z zainteresowaniem przeczytałem artykuł "Zmartwychwstanie Marszałka" (nr 19). Niestety, nie udało się autorowi uniknąć powielania pewnego stereotypu. Pisze on m.in.: "Na trasie przejazdu pociągu... 3
  • Skaner 22 maj 2005 Wydawca tygodnika „Wprost" – Agencja Wydawniczo Reklamowa WPROST Sp. z o. o. przeprasza Panią Jagnę Marczułajtis za opublikowanie z naruszeniem zasad rzetelności i uczciwości dziennikarskiej, nieprawdziwych i naruszających... 6
  • Dossier 22 maj 2005 Jeżeli o coś można mieć pretensje do Putina, to o to, że zostaliśmy wymienieni po przecinku Program III Polskiego Radia ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI prezydent RP Jeśli sami nie będziemy mówić o stratach Polski w II wojnie światoweji... 7
  • Sawka 22 maj 2005 8
  • Playback 22 maj 2005 11
  • Poczta 22 maj 2005 ZAKLINANIE MOWY Od kilku lat pracuję z ludźmi, którym z racji wykonywanych zawodów zależy na tym, by nie mieć wad wymowy. Największe problemy to niesłyszalne końcówki wyrazów, "zlane" zbitki... 11
  • Nałęcz - Rugowanie z panteonu 22 maj 2005 Prawica zachowuje się jak tatarski czambuł. Postanowiła nawet wyciąć marszałka Piłsudskiego Sejm nie upamiętnił okolicznościową uchwałą 70. rocznicy śmierci marszałka Józefa Piłsudskiego (12 maja). To zaniechanie jest znamienne, zwłaszcza jeśli się pamięta, jak hojnie... 12
  • Okiem barbarzyńcy - Nie ma się czemu dziwić 22 maj 2005 Tyrania prawdy to straszna rzecz. Nic dziwnego, że tak wielu próbuje ją zdetronizować Generał Jaruzelski, pytany przez rosyjską agencję Nowosti o "okupację Białorusi i Ukrainy przez Polskę w 1920 r. i egzekucję dziesiątek tysięcy żołnierzy Armii Czerwonej", zadumał się nad... 13
  • Z życia koalicji 22 maj 2005 CO POCZĄĆ Z BELKĄ? - głowi się SLD. Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta, tym bardziej że Belka począł już z Władysławem Frasyniukiem Partię Demokratyczną. Zmachał się przy tym tak, że aż wióry leciały. NIESZCZĘSNY... 14
  • Z życia opozycji 22 maj 2005 DWIE WIADOMOŚCI DLA LECHA KACZYŃSKIEGO. Zacznijmy od dobrej: zgodnie z naszymi przewidywaniami sprzed miesięcy prezydent Warszawy będzie musiał stanąć przed komisją śledczą do spraw PZU. Gdzie tu wiadomość dobra? Ano głównym... 15
  • Fotoplastykon 22 maj 2005 16
  • Kwaśniewska bez barier 22 maj 2005 Potrafiła rzucić w pokojówkę źle ułożonymi kwiatami z wazonu czy zwymyślać sprzątaczkę, gdy znalazła na dywanie sierść psa. Nazywali ją "Mama Afryka". Była "Matką Narodu", żywą legendą, żoną jeszcze większej legendy. Winnie Mandela była symbolem walki z apartheidem, ikoną... 18
  • Lista Kwaśniewskiej 22 maj 2005 Artur Kawalec, baron paliwowej mafii, finansował fundację Porozumienie bez Barier Czy fundacja Porozumienie bez Barier zamieściła wreszcie listę swoich sponsorów w Internecie? - pytała Monika Olejnik prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. Ten odpowiedział: - Oczywiście, że... 24
  • Rachunek za wyzwolenie 22 maj 2005 Ponad 150 mld dolarów jest nam winna Rosja za "wyzwolenie i wolność", o których 9 maja mówił Władimir Putin Wyzwoleniem Europy i bitwą o Berlin Armia Czerwona postawiła zwycięską kropkę w wojnie" - mówił prezydent Rosji Władimir Putin 9 maja na placu Czerwonym. "Nasz naród... 26
  • Odmienne stany świadomości 22 maj 2005 W Sejmie brakowało odważnego, który by krzyknął, że wariactwo jest wariactwem, a nie ekstrawagancją Posłowie tak się przyzwyczaili do Zbigniewa Nowaka i trzymanego przezeń plakatu z napisem "Raport Nowaka", że przestali go zauważać. Stojący przy mównicy parlamentarzysta... 30
  • Uniwersytet Europa 22 maj 2005 Najbardziej o polskich studentów zabiegają uczelnie w Szkocji, Anglii, Niemczech i Szwecji To wy zdecydujecie o naszej przyszłości", "Dziękujemy za to, że chcecie u nas studiować". Takie hasła witają polskich studentów na uniwersytetach w Szkocji, Anglii, Walii czy Szwecji.... 32
  • Giełda 22 maj 2005 Hossa Świat Budżetowy prezent Aż o 21,7 mld dolarów australijskich zmniejszą się obciążenia podatkowe Australijczyków w najbliższych czterech latach. Dodatkowo 16 mld dolarów zostanie wydanych na dofinansowanie... 40
  • Kwiatki Lotosu 22 maj 2005 Rząd Belki chce sprzedać giełdowym ciułaczom udziały... w aferze paliwowej Wskutek niezrozumiałego przeoczenia w nazwie sejmowej komisji śledczej do spraw PKN Orlen zabrakło drugiego członu. Komisja śledcza powinna się bowiem zająć także koncernem paliwowym Grupa Lotos. W... 42
  • Dzieci Wilczka 22 maj 2005 Do przejęcia władzy w polskim biznesie szykuje się pokolenie `90 Kiedy przed 15 laty Maciej Adamkiewicz, prezes i właściciel najszybciej rozwijającej się polskiej firmy farmaceutycznej Adamed (wraz z żoną jest 20. na naszej liście 100 najbogatszych Polaków), przejmował od... 46
  • Załatwione odmownie - Móżdżek ekologiczny 22 maj 2005 Od dwóch stuleci spada cena surowców względem produktów przetworzonych Istnieją zjawiska cykliczne, takie jak przypływy i odpływy. Są one wywoływane prawami natury. Znacznie trudniej zrozumieć jednak zjawiska ze sfery psychospołecznej, takie jak przypływy głupoty. Kiedyś... 58
  • Supersam 22 maj 2005 60
  • Kolory Europy 22 maj 2005 Rok po wejściu Polski do Unii Europejskiej Teresa Rosati postanowiła ująć w swojej najnowszej kolekcji "Wszystkie kolory Europy" regionalizmy występujące w sztuce i kulturze Starego Kontynentu. W gmachu Teatru Wielkiego w Warszawie... 60
  • Zapachy fusion 22 maj 2005 Styl fusion, czyli łączenie aromatów z różnych regionów świata, z kuchni przenosi się do łazienki. Pozornie niepasujące do siebie zapachy przypraw i roślin z kilku kontynentów połączono ostatnio w nowej wodzie toaletowej Hugo Bossa -... 60
  • Miejskie aygo 22 maj 2005 Toyotę aygo sprzątnęli nam sprzed nosa Czesi. Autko niby niezbyt duże (3405 mm długości i 1615 mm szerokości), ale okazało się łakomym kąskiem. Inwestycję Toyoty w Czechach wstępnie oszacowano na 1 mld euro. W założeniach każdego... 60
  • Antyrodzice 22 maj 2005 Dla homorodziców dziecko jest rodzajem gadżetu, a czasem ubezpieczeniem od samotności W komedii "Klatka dla ptaków" z Robinem Williamsem konserwatywny polityk zachwyca się stadłem gejów. Jeden z nich jest właścicielem nocnego klubu, drugi - drug queen. Zachwycony polityk... 62
  • Labirynt pamięci 22 maj 2005 To nie miał być przyjemny pomnik, tak jak pamięć o Zagładzie nie ma w sobie niczego przyjemnego Pomnik jest zbyt abstrakcyjny i nie zawiera odniesień do winy Niemców za wymordowanie milionów europejskich Żydów. Zamiast tego pokazuje naród ofiar, przemienionych w 2711... 66
  • Gry uliczne 22 maj 2005 8 maja w Monachium, 60 lat po wojnie, rzeczywistość znowu przegoniła sztukę, a polityka wygrała z estetyką Film dokumentalny powinien być odzwierciedleniem historii świata i Europy - tej wcześniejszej i teraźniejszej". Tak mówił Christian Ude, burmistrz Monachium, podczas... 70
  • Stasi i SB - przyjaciółki dwie 22 maj 2005 Płk SB Hipolit Starszak, wydawca "Nie", przy pomocy Stasi zwalczał ruch oazowy Służba Bezpieczeństwa razem ze Stasi niszczyła katolicki Ruch Światło-Życie. Dotarliśmy do dokumentów, które dowodzą, że podczas stanu wojennego konfiskowano nieruchomości należące do ruchu,... 72
  • Know-how 22 maj 2005 Pszczeli kompas Tańczące pszczoły wskazują innym pszczołom drogę do pokarmu, ale robią to niezbyt dokładnie - ustalili entomolodzy. Choć to odkrycie w 1973 r. przyniosło Nagrodę Nobla Karlowi von Frischowi, potem zostało... 76
  • Dieta stulatków 22 maj 2005 Jedzenie mięsa skraca życie o 17 lat! Tłoczona na zimno oliwa z oliwek, nazywana przez Homera złotym płynem, była uważana w starożytnej Grecji za lekarstwo. Południowoamerykańscy Majowie już w 600 r. p.n.e. przypisywali właściwości magiczne naparowi z kakao (o nazwie... 78
  • Polacy na mękach 22 maj 2005 Każdy chory uskarżający się na silny ból może przestać cierpieć Wszystko, co ludzkość dotychczas wymyśliła, wzięło się z dążenia do zaspokojenia najgłębszych potrzeb i uśmierzenia bólu - twierdził Albert Einstein. Mimo to ból jest nadal zjawiskiem powszechnym. Z badań Pentora... 80
  • Bez granic 22 maj 2005 Kibic aseksualny Izba Reprezentantów Teksasu uchwaliła ustawę zakazującą dopingowania drużyn sportowych przez cheerleaderki, które robiły to w wyzywający sposób. Dziewczęta zagrzewają drużyny do walki, wykonując... 83
  • Francuska awangarda 22 maj 2005 Odrzucenie konstytucji nie będzie oznaczało upadku Europy Referendum konstytucyjne we Francji będzie dotyczyło nie tyle samej konstytucji, ile kondycji politycznej Francuzów. Przeciwnicy projektu konstytucji dla Unii Europejskiej nie odpowiadają na pytanie, które się im... 84
  • Gaszenie latarni demokracji 22 maj 2005 Rosja jest V kolumną w instytucjach europejskich Rada Europy, od kiedy rządy w Rosji objął Władimir Putin, zaczęła się stawać narzędziem w rękach Kremla. - Moskwa wykorzystuje swoje wpływy w innych krajach, głównie w Niemczech i Francji, i manipulując radą, używa jej do... 86
  • Śladem Chrystusa 22 maj 2005 Polska zyska nowego patrona - po Świętym Wojciechu Świętego Karola Benedykt XVI rozpoczął proces beatyfikacyjny naszego papieża. Czy uległ presji placu skandującego "Santo subito"? Chyba nie potrzebował. Był w końcu jednym z najbliższych współpracowników, ba, przyjaciół Jana... 88
  • Arabska wiosna ludów 22 maj 2005 Bush niczym tsunami wstrząsnął Bliskim Wschodem, zmiatając tyranów i przynosząc wolność Na Bliskim Wschodzie nie ma już miejsca dla dyktatorów. Gdy amerykańskie wojska wymiotły z Iraku reżim Saddama Husajna, na pozostałych autorytarnych przywódców padł blady strach przed... 90
  • Trzecią drogą do pierwszej 22 maj 2005 Współczesna lewica woli, by związki zawodowe były słabe i nie wtrącały się do polityki W Wielkiej Brytanii, Niemczech, Hiszpanii oraz w większości krajów skandynawskich socjaldemokracja nadal zachowuje siłę polityczną, a reprezentujące ją partie przez wiele lat utrzymują się... 93
  • Menu 22 maj 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Futurologia stosowana Po latach chudych, kiedy głównie czytano fantasy, wraca moda na kryminały i powieści z gatunku political fiction. Znany scenarzysta filmowy Maciej Karpiński napisał powieść o Polsce pod... 94
  • Hollywood w Cannes 22 maj 2005 Cannes jest modelowym przykładem kulturalnego darwinizmu, który tak zwalczają polscy filmowcy W ubiegłym roku przyznali mu Złotą Palmę, w tym roku najchętniej udawaliby, że go wcale nie znają. Organizatorzy tegorocznego festiwalu w Cannes doszli do wniosku, że rok temu... 96
  • Gwiezdne wojny wydawców 22 maj 2005 Pisarzy milionerów jest dziś zaledwie kilkunastu na świecie Kiedy spotykają się bankierzy, rozmawia się o sztuce. Kiedy spotykają się artyści, rozmawia się o pieniądzach" - mawiał Oscar Wilde. W tej mierze nic się nie zmieniło, szczególnie w branży literackiej. Wydawcy walczą... 100
  • Zemsta Lucasa 22 maj 2005 "Zemsta Sithów" ma przebić "Matriksa braci Wachowskich i "Władcę pierścieni" Petera Jacksona Czy można zrobić pasjonujący film, gdy widz dokładnie wie, jak się historia rozpocznie i jak skończy? Udało się to George`owi Lucasowi w ostatniej części "Gwiezdnych wojen". Mało... 102
  • Ueorgan Ludu 22 maj 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 20 (135) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 16 maja 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza POSTULUJEMY: Dla Marii Szyszkowskiej DWA NOBLE Na... 104
  • Skibą w mur - Szarik szczeka po niemiecku 22 maj 2005 Janek Kos naprawdę nazywał się Johann i był dezerterem z Wehrmachtu Od niepamiętnych czasów po wygranej bitwie, wojnie czy nawet po zwykłym mordobiciu wódz i jego kumple odbierali defiladę zwycięskich wojsk. Co robili z nią po odebraniu - cholera wie. Pewnie oddawali na złom... 106