Gwiezdne wojny wydawców

Gwiezdne wojny wydawców

Dodano:   /  Zmieniono: 
Pisarzy milionerów jest dziś zaledwie kilkunastu na świecie Kiedy spotykają się bankierzy, rozmawia się o sztuce. Kiedy spotykają się artyści, rozmawia się o pieniądzach" - mawiał Oscar Wilde. W tej mierze nic się nie zmieniło, szczególnie w branży literackiej. Wydawcy walczą o autorów i atrakcyjne tytuły, a pisarze usilnie poszukują wydawców oferujących lepsze kontrakty. Będący obecnie na szczycie Dan Brown zmienia wydawców jak rękawiczki. Stephen King, dotychczas najdroższy żyjący autor, obraził się na swój dom wydawniczy za to, że ten wynegocjował wyższą zaliczkę dla konkurenta - Toma Clancy`ego. Również w Polsce mamy migracje najlepiej się sprzedających pisarzy i walkę wydawców o autorów bestsellerów.
To, co wyróżnia polski rynek książki, to wielu nieuczciwych graczy. - Bardzo często jest to faulowanie, które nie przynosi korzyści ani temu, który jest faulowany, ani temu który fauluje - mówi "Wprost" Tadeusz Zysk, szef oficyny Zysk i S-ka. Najbardziej ekspansywnym przeciwnikiem jest dla polskich wydawców Świat Książki - wydawnictwo międzynarodowego koncernu Bertelsmanna. W wydawniczym światku krążą plotki o tym, jak przedstawiciele tej firmy, pomijając agentów i zachodniego wydawcę, potrafią dzwonić do domu autora, namawiając go na zmianę polskiego wydawcy. Tak miało być z Harlanem Cobenem, autorem bestsellerów, którego na polski rynek wprowadziło i na nim wypromowało wydawnictwo Albatros. - Walka o wypromowanych przez innych autorów jest u nas codziennością. Powód jest prosty: na nich można najłatwiej zarobić - przyznaje Andrzej Kuryłowicz z wydawnictwa Albatros. Dysponuje ono m.in. prawami do powieści Dana Browna. Pod koniec 2002 r. prawa do nie znanego wówczas "Kodu Leonarda da Vinci" oraz "Aniołów i demonów" za małą kwotę kupiło niewielkie katowickie wydawnictwo Sonia Draga. W tym samym czasie Kuryłowicz nabył prawa do dwóch innych książek Amerykanina i postanowił połączyć siły z Sonią Dragą.
Na zachodnich ustabilizowanych rynkach książki zazwyczaj przestrzega się zasady pierwszeństwa wydawcy, który znalazł dobrego autora. - U nas ani ta, ani inne reguły nie są respektowane. Nic dziwnego - mamy zmienny rynek, pełen niecierpliwych autorów, którzy wierzą, że są polskim Brownem, i wydawców, którzy boją się wydawać nowych pisarzy, bo łatwiej kopiować posunięcia kolegów, ograniczając ryzyko - opowiada Zysk. Przyznaje, że zdarzało mu się wypuścić z rąk autora, który później okazał się gwiazdą. Tak było na przykład z Paulo Coelho. Zysk nie chciał zapłacić 1500 dolarów za prawa do jego książki, obstając przy kwocie 1000 dolarów. Zapłaciły za to właścicielki małej oficyny Drzewo Babel.

Nos wydawcy
Zazwyczaj polski wydawca jest zdany na opinię zachodniego agenta, bo większość pojawiających się ofert stanowią książki autorów u nas nie znanych lub debiutujących. Wydawca często czerpie wiedzę o fabule ze szczątkowych informacji od agenta. Po złożeniu przez wydawców ofert dochodzi do licytacji - często za pośrednictwem Internetu. Targi książki są raczej okazją do spotkań w branżowym gronie niż czasem transakcji. Kilka lat temu za debiutancką książkę Nicholasa Evansa "Zaklinacz koni" Zysk zapłacił 20 tys. dolarów. - To była bardzo wysoka zaliczka, tym bardziej że nieznany był zarówno autor, jak i produkt. Mieliśmy pół maszynopisu i mocne przekonanie amerykańskiego agenta, że mamy do czynienia z hitem - wspomina Zysk. Książka okazała się przebojem lat 90.
Celnym strzałem Zyska był "Dziennik Bridget Jones" Helen Fielding. Kiedy kupował prawa do tej powieści, Fielding nie była znana. - W jej wypadku zaliczka była standardowa - około tysiąca dolarów, co z perspektywy ogromnego sukcesu Fielding dziś wydaje się niską kwotą - opowiada Zysk. Sukces książek Brytyjki sprawił, że za ostatnią jej powieść Zysk zapłacił już pięciocyfrową zaliczkę w funtach. Przeciętny polski autor może liczyć na zaliczkę w granicach 3-5 tys. zł. Wyjątkiem są Ryszard Kapuściński czy Norman Davies, których zaliczki liczone są w setkach tysięcy złotych. Wydawcy podkreślają, że wysokie kwoty, jakie rzekomo oferuje swoim autorom Znak są mocno przesadzone. Prezes Znaku Henryk Woźniakowski w rozmowie z "Wprost" nie chciał mówić o honorariach.

Literacki rynek transferowy
Adam Widmański, współwłaściciel wydawnictwa WAB, twierdzi, że w Polsce toczy się nieuczciwa walka o autorów, a ci, zwłaszcza rodzimi, coraz częściej okazują się nielojalni. Najlepsze warunki oferuje dziś Świat Książki. Wydawnictwo pozyskało m.in. Jerzego Pilcha (z krakowskiego Wydawnictwa Literackiego), Janusza Głowackiego (z Czytelnika), a ostatnio Manuelę Gretkowską (z WAB). Wkrótce znane nazwiska mają zasilić świeżo powstałe Wydawnictwo Autorskie. Jego współwłaścicielka Katarzyna Grochola wydawała dotychczas w WAB Janusz L. Wiśniewski, związany z oficyną Prószyński i S-ka, wydał wprawdzie w Wydawnictwie Literackim zbiór felietonów publikowanych w miesięczniku "Pani", ale twierdzi, że to jednorazowy skok w bok. Również Ryszard Kapuściński ma wrócić do Czytelnika, który wyda jego kolejne lapidaria. Wielu autorów wybiera te oficyny, które oferują dobry marketing i promocję. Tym kierowała się na przykład Irena Matuszkiewicz, autorka "Salonowego życia" i trzech innych powieści, z których każda sprzedała się w nakładzie ok. 70 tys. egzemplarzy. Pisarka rozstała się z wydawnictwem Prószyński i S-ka i przeszła do WAB.

Marny żywot pisarza
Przeciętny nakład w Polsce nie przekracza 3 tys. egzemplarzy, a honorarium autorskie to zazwyczaj 10 proc. ceny uzyskiwanej przez wydawcę, co często oznacza 1-2 zł od egzemplarza. Na książce autor zarabia najmniej, więc najpopularniejsi pisarze decydują się na zakładanie własnych wydawnictw. Tak było w wypadku Joanny Chmielewskiej (ponad 5 mln sprzedanych w Polsce książek) i jej oficyny Kobra Media. W jej ślady poszła Grochola. Wizja pławiących się w luksusach pisarzy to mit, który często kreują sami autorzy. Milionerów jest w tej branży zaledwie kilkunastu na świecie. Joanne Rowling w ciągu jednego roku zarobiła 125 mln funtów - dotychczas sprzedała ponad 250 mln książek. Milionerami są Stephen King, który sprzedał ponad 120 mln książek, oraz Dan Brown, którego najgłośniejsza powieść rozeszła się w nakładzie 17 mln egzemplarzy. Warto pamiętać, że na przykład Jane Austen przez całe swoje życie na pisaniu nie zarobiła więcej niż sześćset funtów. Cervantes, którego "Don Kichot" jest po Biblii najlepiej sprzedającą się książką na świecie, za życia cierpiał ubóstwo. Żeby obecnie przyzwoicie zarabiać na pisarstwie, trzeba przede wszystkim zaistnieć na najważniejszym rynku - anglosaskim. Polscy autorzy (Lem, Kapuściński, Stasiuk, Tokarczuk, Pilch) pojawiają się na nim, ale częściej w symbolicznych nakładach. Dlaczego nasza literatura miałaby się lepiej sprzedawać niż na przykład polska elektronika? Tym bardziej że mamy setki samozwańczych kandydatów na gwiazdy, a mało pracowitych rzemieślników.
Więcej możesz przeczytać w 20/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2005 (1172)

  • Na stronie - Kłamstwo bez barier 22 maj 2005 Porozumienie bez barier było najwyższym stadium systemu bez barier, na którym zbudowano III RP Błądzi, kto pyta. Kto nie pyta, ten ma instynkt samozachowawczy, a więc żyje. Żyjący według tej prostej zasady homo sovieticus przeżył chwile wzruszeń w miniony poniedziałek,... 3
  • Wprost od czytelników 22 maj 2005 Zmartwychwstanie Marszałka Z zainteresowaniem przeczytałem artykuł "Zmartwychwstanie Marszałka" (nr 19). Niestety, nie udało się autorowi uniknąć powielania pewnego stereotypu. Pisze on m.in.: "Na trasie przejazdu pociągu... 3
  • Skaner 22 maj 2005 Wydawca tygodnika „Wprost" – Agencja Wydawniczo Reklamowa WPROST Sp. z o. o. przeprasza Panią Jagnę Marczułajtis za opublikowanie z naruszeniem zasad rzetelności i uczciwości dziennikarskiej, nieprawdziwych i naruszających... 6
  • Dossier 22 maj 2005 Jeżeli o coś można mieć pretensje do Putina, to o to, że zostaliśmy wymienieni po przecinku Program III Polskiego Radia ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI prezydent RP Jeśli sami nie będziemy mówić o stratach Polski w II wojnie światoweji... 7
  • Sawka 22 maj 2005 8
  • Playback 22 maj 2005 11
  • Poczta 22 maj 2005 ZAKLINANIE MOWY Od kilku lat pracuję z ludźmi, którym z racji wykonywanych zawodów zależy na tym, by nie mieć wad wymowy. Największe problemy to niesłyszalne końcówki wyrazów, "zlane" zbitki... 11
  • Nałęcz - Rugowanie z panteonu 22 maj 2005 Prawica zachowuje się jak tatarski czambuł. Postanowiła nawet wyciąć marszałka Piłsudskiego Sejm nie upamiętnił okolicznościową uchwałą 70. rocznicy śmierci marszałka Józefa Piłsudskiego (12 maja). To zaniechanie jest znamienne, zwłaszcza jeśli się pamięta, jak hojnie... 12
  • Okiem barbarzyńcy - Nie ma się czemu dziwić 22 maj 2005 Tyrania prawdy to straszna rzecz. Nic dziwnego, że tak wielu próbuje ją zdetronizować Generał Jaruzelski, pytany przez rosyjską agencję Nowosti o "okupację Białorusi i Ukrainy przez Polskę w 1920 r. i egzekucję dziesiątek tysięcy żołnierzy Armii Czerwonej", zadumał się nad... 13
  • Z życia koalicji 22 maj 2005 CO POCZĄĆ Z BELKĄ? - głowi się SLD. Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta, tym bardziej że Belka począł już z Władysławem Frasyniukiem Partię Demokratyczną. Zmachał się przy tym tak, że aż wióry leciały. NIESZCZĘSNY... 14
  • Z życia opozycji 22 maj 2005 DWIE WIADOMOŚCI DLA LECHA KACZYŃSKIEGO. Zacznijmy od dobrej: zgodnie z naszymi przewidywaniami sprzed miesięcy prezydent Warszawy będzie musiał stanąć przed komisją śledczą do spraw PZU. Gdzie tu wiadomość dobra? Ano głównym... 15
  • Fotoplastykon 22 maj 2005 16
  • Kwaśniewska bez barier 22 maj 2005 Potrafiła rzucić w pokojówkę źle ułożonymi kwiatami z wazonu czy zwymyślać sprzątaczkę, gdy znalazła na dywanie sierść psa. Nazywali ją "Mama Afryka". Była "Matką Narodu", żywą legendą, żoną jeszcze większej legendy. Winnie Mandela była symbolem walki z apartheidem, ikoną... 18
  • Lista Kwaśniewskiej 22 maj 2005 Artur Kawalec, baron paliwowej mafii, finansował fundację Porozumienie bez Barier Czy fundacja Porozumienie bez Barier zamieściła wreszcie listę swoich sponsorów w Internecie? - pytała Monika Olejnik prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. Ten odpowiedział: - Oczywiście, że... 24
  • Rachunek za wyzwolenie 22 maj 2005 Ponad 150 mld dolarów jest nam winna Rosja za "wyzwolenie i wolność", o których 9 maja mówił Władimir Putin Wyzwoleniem Europy i bitwą o Berlin Armia Czerwona postawiła zwycięską kropkę w wojnie" - mówił prezydent Rosji Władimir Putin 9 maja na placu Czerwonym. "Nasz naród... 26
  • Odmienne stany świadomości 22 maj 2005 W Sejmie brakowało odważnego, który by krzyknął, że wariactwo jest wariactwem, a nie ekstrawagancją Posłowie tak się przyzwyczaili do Zbigniewa Nowaka i trzymanego przezeń plakatu z napisem "Raport Nowaka", że przestali go zauważać. Stojący przy mównicy parlamentarzysta... 30
  • Uniwersytet Europa 22 maj 2005 Najbardziej o polskich studentów zabiegają uczelnie w Szkocji, Anglii, Niemczech i Szwecji To wy zdecydujecie o naszej przyszłości", "Dziękujemy za to, że chcecie u nas studiować". Takie hasła witają polskich studentów na uniwersytetach w Szkocji, Anglii, Walii czy Szwecji.... 32
  • Giełda 22 maj 2005 Hossa Świat Budżetowy prezent Aż o 21,7 mld dolarów australijskich zmniejszą się obciążenia podatkowe Australijczyków w najbliższych czterech latach. Dodatkowo 16 mld dolarów zostanie wydanych na dofinansowanie... 40
  • Kwiatki Lotosu 22 maj 2005 Rząd Belki chce sprzedać giełdowym ciułaczom udziały... w aferze paliwowej Wskutek niezrozumiałego przeoczenia w nazwie sejmowej komisji śledczej do spraw PKN Orlen zabrakło drugiego członu. Komisja śledcza powinna się bowiem zająć także koncernem paliwowym Grupa Lotos. W... 42
  • Dzieci Wilczka 22 maj 2005 Do przejęcia władzy w polskim biznesie szykuje się pokolenie `90 Kiedy przed 15 laty Maciej Adamkiewicz, prezes i właściciel najszybciej rozwijającej się polskiej firmy farmaceutycznej Adamed (wraz z żoną jest 20. na naszej liście 100 najbogatszych Polaków), przejmował od... 46
  • Załatwione odmownie - Móżdżek ekologiczny 22 maj 2005 Od dwóch stuleci spada cena surowców względem produktów przetworzonych Istnieją zjawiska cykliczne, takie jak przypływy i odpływy. Są one wywoływane prawami natury. Znacznie trudniej zrozumieć jednak zjawiska ze sfery psychospołecznej, takie jak przypływy głupoty. Kiedyś... 58
  • Supersam 22 maj 2005 60
  • Kolory Europy 22 maj 2005 Rok po wejściu Polski do Unii Europejskiej Teresa Rosati postanowiła ująć w swojej najnowszej kolekcji "Wszystkie kolory Europy" regionalizmy występujące w sztuce i kulturze Starego Kontynentu. W gmachu Teatru Wielkiego w Warszawie... 60
  • Zapachy fusion 22 maj 2005 Styl fusion, czyli łączenie aromatów z różnych regionów świata, z kuchni przenosi się do łazienki. Pozornie niepasujące do siebie zapachy przypraw i roślin z kilku kontynentów połączono ostatnio w nowej wodzie toaletowej Hugo Bossa -... 60
  • Miejskie aygo 22 maj 2005 Toyotę aygo sprzątnęli nam sprzed nosa Czesi. Autko niby niezbyt duże (3405 mm długości i 1615 mm szerokości), ale okazało się łakomym kąskiem. Inwestycję Toyoty w Czechach wstępnie oszacowano na 1 mld euro. W założeniach każdego... 60
  • Antyrodzice 22 maj 2005 Dla homorodziców dziecko jest rodzajem gadżetu, a czasem ubezpieczeniem od samotności W komedii "Klatka dla ptaków" z Robinem Williamsem konserwatywny polityk zachwyca się stadłem gejów. Jeden z nich jest właścicielem nocnego klubu, drugi - drug queen. Zachwycony polityk... 62
  • Labirynt pamięci 22 maj 2005 To nie miał być przyjemny pomnik, tak jak pamięć o Zagładzie nie ma w sobie niczego przyjemnego Pomnik jest zbyt abstrakcyjny i nie zawiera odniesień do winy Niemców za wymordowanie milionów europejskich Żydów. Zamiast tego pokazuje naród ofiar, przemienionych w 2711... 66
  • Gry uliczne 22 maj 2005 8 maja w Monachium, 60 lat po wojnie, rzeczywistość znowu przegoniła sztukę, a polityka wygrała z estetyką Film dokumentalny powinien być odzwierciedleniem historii świata i Europy - tej wcześniejszej i teraźniejszej". Tak mówił Christian Ude, burmistrz Monachium, podczas... 70
  • Stasi i SB - przyjaciółki dwie 22 maj 2005 Płk SB Hipolit Starszak, wydawca "Nie", przy pomocy Stasi zwalczał ruch oazowy Służba Bezpieczeństwa razem ze Stasi niszczyła katolicki Ruch Światło-Życie. Dotarliśmy do dokumentów, które dowodzą, że podczas stanu wojennego konfiskowano nieruchomości należące do ruchu,... 72
  • Know-how 22 maj 2005 Pszczeli kompas Tańczące pszczoły wskazują innym pszczołom drogę do pokarmu, ale robią to niezbyt dokładnie - ustalili entomolodzy. Choć to odkrycie w 1973 r. przyniosło Nagrodę Nobla Karlowi von Frischowi, potem zostało... 76
  • Dieta stulatków 22 maj 2005 Jedzenie mięsa skraca życie o 17 lat! Tłoczona na zimno oliwa z oliwek, nazywana przez Homera złotym płynem, była uważana w starożytnej Grecji za lekarstwo. Południowoamerykańscy Majowie już w 600 r. p.n.e. przypisywali właściwości magiczne naparowi z kakao (o nazwie... 78
  • Polacy na mękach 22 maj 2005 Każdy chory uskarżający się na silny ból może przestać cierpieć Wszystko, co ludzkość dotychczas wymyśliła, wzięło się z dążenia do zaspokojenia najgłębszych potrzeb i uśmierzenia bólu - twierdził Albert Einstein. Mimo to ból jest nadal zjawiskiem powszechnym. Z badań Pentora... 80
  • Bez granic 22 maj 2005 Kibic aseksualny Izba Reprezentantów Teksasu uchwaliła ustawę zakazującą dopingowania drużyn sportowych przez cheerleaderki, które robiły to w wyzywający sposób. Dziewczęta zagrzewają drużyny do walki, wykonując... 83
  • Francuska awangarda 22 maj 2005 Odrzucenie konstytucji nie będzie oznaczało upadku Europy Referendum konstytucyjne we Francji będzie dotyczyło nie tyle samej konstytucji, ile kondycji politycznej Francuzów. Przeciwnicy projektu konstytucji dla Unii Europejskiej nie odpowiadają na pytanie, które się im... 84
  • Gaszenie latarni demokracji 22 maj 2005 Rosja jest V kolumną w instytucjach europejskich Rada Europy, od kiedy rządy w Rosji objął Władimir Putin, zaczęła się stawać narzędziem w rękach Kremla. - Moskwa wykorzystuje swoje wpływy w innych krajach, głównie w Niemczech i Francji, i manipulując radą, używa jej do... 86
  • Śladem Chrystusa 22 maj 2005 Polska zyska nowego patrona - po Świętym Wojciechu Świętego Karola Benedykt XVI rozpoczął proces beatyfikacyjny naszego papieża. Czy uległ presji placu skandującego "Santo subito"? Chyba nie potrzebował. Był w końcu jednym z najbliższych współpracowników, ba, przyjaciół Jana... 88
  • Arabska wiosna ludów 22 maj 2005 Bush niczym tsunami wstrząsnął Bliskim Wschodem, zmiatając tyranów i przynosząc wolność Na Bliskim Wschodzie nie ma już miejsca dla dyktatorów. Gdy amerykańskie wojska wymiotły z Iraku reżim Saddama Husajna, na pozostałych autorytarnych przywódców padł blady strach przed... 90
  • Trzecią drogą do pierwszej 22 maj 2005 Współczesna lewica woli, by związki zawodowe były słabe i nie wtrącały się do polityki W Wielkiej Brytanii, Niemczech, Hiszpanii oraz w większości krajów skandynawskich socjaldemokracja nadal zachowuje siłę polityczną, a reprezentujące ją partie przez wiele lat utrzymują się... 93
  • Menu 22 maj 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Futurologia stosowana Po latach chudych, kiedy głównie czytano fantasy, wraca moda na kryminały i powieści z gatunku political fiction. Znany scenarzysta filmowy Maciej Karpiński napisał powieść o Polsce pod... 94
  • Hollywood w Cannes 22 maj 2005 Cannes jest modelowym przykładem kulturalnego darwinizmu, który tak zwalczają polscy filmowcy W ubiegłym roku przyznali mu Złotą Palmę, w tym roku najchętniej udawaliby, że go wcale nie znają. Organizatorzy tegorocznego festiwalu w Cannes doszli do wniosku, że rok temu... 96
  • Gwiezdne wojny wydawców 22 maj 2005 Pisarzy milionerów jest dziś zaledwie kilkunastu na świecie Kiedy spotykają się bankierzy, rozmawia się o sztuce. Kiedy spotykają się artyści, rozmawia się o pieniądzach" - mawiał Oscar Wilde. W tej mierze nic się nie zmieniło, szczególnie w branży literackiej. Wydawcy walczą... 100
  • Zemsta Lucasa 22 maj 2005 "Zemsta Sithów" ma przebić "Matriksa braci Wachowskich i "Władcę pierścieni" Petera Jacksona Czy można zrobić pasjonujący film, gdy widz dokładnie wie, jak się historia rozpocznie i jak skończy? Udało się to George`owi Lucasowi w ostatniej części "Gwiezdnych wojen". Mało... 102
  • Ueorgan Ludu 22 maj 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 20 (135) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 16 maja 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza POSTULUJEMY: Dla Marii Szyszkowskiej DWA NOBLE Na... 104
  • Skibą w mur - Szarik szczeka po niemiecku 22 maj 2005 Janek Kos naprawdę nazywał się Johann i był dezerterem z Wehrmachtu Od niepamiętnych czasów po wygranej bitwie, wojnie czy nawet po zwykłym mordobiciu wódz i jego kumple odbierali defiladę zwycięskich wojsk. Co robili z nią po odebraniu - cholera wie. Pewnie oddawali na złom... 106