Załatwione odmownie - Nieoczekiwana zmiana miejsc

Załatwione odmownie - Nieoczekiwana zmiana miejsc

Polska nie przypomina gospodarczego tygrysa, ale wyliniałego kota dachowca Właśnie tak - "Trading Places" - był zatytułowany jeden z amerykańskich filmów. Tymczasem zupełnie niepostrzeżenie nie w filmie, a w życiu, dokonała się prawie nie zauważona zmiana miejsc między Polską a Słowacją. W Meciarowskich czasach Słowacja była swego rodzaju pariasem Europy Środkowej, podczas gdy nas nazywano gospodarczym tygrysem. Dzisiaj zmiana miejsc jest już zakończona. My swoimi reformatorskimi inicjatywami przypominamy raczej nieco już wyliniałego kota dachowca, podczas gdy Słowacja dzięki reformom wolnorynkowym jest na ustach wszystkich.
Wprawdzie panowie Chirac, Schroeder et consortes ostro krytykują słowackie reformy, ale to jest w porządku. Słowacy mogliby się wstydzić, gdyby wymienieni liderzy eurosklerotycznej części naszego kontynentu chwalili Słowację za jej strategię gospodarczą.

Gdzie nam do Słowacji!
Podatek liniowy PIT, CIT i VAT wprowadzono na Słowacji dopiero od 2004 r. Już po pierwszym roku jego funkcjonowania gospodarka słowacka jednak przyspieszyła (zazwyczaj efektów oczekujemy po dwóch, trzech latach). Sam wzrost gospodarczy był całkiem dobry, ale nie wyższy od polskiego: 5,5 proc. wzrostu PKB na Słowacji i 5,4 proc. u nas. Ale jakie efekty w sferze, która najbardziej się liczy, to znaczy w sferze zatrudnienia! W lutym 2005 r. rejestrowane bezrobocie było tam mniejsze niż przed rokiem o prawie 70 tys. osób. Ktoś mógłby powiedzieć, że to niewiele, bo w Polsce zmniejszyło się o prawie 200 tys. osób. Tylko biorąc pod uwagę liczbę mieszkańców i osób w wieku produkcyjnym w Polsce, spadek ten musiałby być wyższy niż pół miliona, aby można było go porównać z efektem osiągniętym u słowackich sąsiadów.
Nie ma ważniejszego wskaźnika rozwoju społecznego niż spadek bezrobocia i wzrost zatrudnienia. W Polsce, według danych GUS, odsetek gospodarstw domowych poniżej oficjalnego minimum socjalnego rośnie powoli od roku 1998. Niespodzianka? Bynajmniej! Przecież przez sześć lat, właśnie od 1998 r. do 2003 r., równolegle spadało zatrudnienie w polskiej gospodarce. Wzrost niezamożnych gospodarstw i spadek liczby zatrudnionych wykazują silną negatywną korelację. Głównym źródłem dźwigania się gospodarstw są bowiem dochody z pracy, a nie socjal: emerytury pomostowe, zasiłki, dopłaty bezpośrednie i Bóg wie, co jeszcze. Im więcej pracy, tym mniej biednych.
Tego jednak nie potrafią, a częściej jeszcze nie chcą zrozumieć nasi politycy. Do szybkiego wzrostu zatrudnienia potrzebny jest bowiem trwały wysoki wzrost gospodarczy. A do wysokiego wzrostu PKB potrzeba niskich podatków, małych wydatków publicznych, niewielu - ale sensownych - przepisów oraz uczciwych urzędników. Jeśli politycy obniżą podatki, to skorzystają na tym wszyscy. Jedni od razu, gdy zapłacą mniej niż poprzednio; inni później, gdy gospodarka przyspieszy i będzie więcej dochodów, więcej oszczędności, więcej inwestycji - i w efekcie więcej pracy.
O wiele łatwiej zdobyć wdzięczność jakiegoś konkretnego elektoratu - kombinują nasze polityczne cwaniaczki za dychę. I dlatego uchwalają na przykład przed ostatnim dzwonkiem dodatki emerytalne dla najbiedniejszych. Albo robią tak jak były wicepremier Kołodko, który, głośno reklamując to przed wyborami samorządowymi, obniżył akcyzę na wódkę. To też jest konkretny elektorat! Tyle że mniej pewny. Radość tegoż elektoratu z powodu niższych cen "wody ognistej" mogła bowiem utrudnić mu dotarcie do urn wyborczych...

W kraju byłego tygrysa
Na pierwszym roku ekonomii studenci poznają podstawowy cel przedsiębiorstwa - jest nim maksymalizacja zysku w długim okresie. Ale podręczniki to tylko teoria, a praktyka w kraju byłego tygrysa uczy czegoś zupełnie innego. Na pytanie, kto najbardziej dba o wysokość zysku, odpowiedź brzmi - według podręcznika - "właściciel przedsiębiorca" lub "menedżer reprezentujący właściciela bądź właścicieli". I jest to w naszym kraju odpowiedź błędna! O maksymalizację zysku - tyle że nie w długim okresie, a w danym roku - najbardziej dba Ministerstwo Finansów! I to tak dba, że zalicza przedsiębiorcy do zysków jego firmy to, co zyskiem nie jest.
Na niedawnej konferencji w Instytucie Nauk Ekonomicznych PAN pewien znany warszawski przedsiębiorca przedstawił diagram, na którym widniały dwie krzywe. Pierwsza odzwierciedlała wyrażoną w procentach oficjalną stopę podatku CIT w latach 1997-2004. I ta krzywa szła cały czas w dół, czyli podatki (formalnie!) malały. Druga krzywa pokazywała w procentach efektywną stopę CIT, to znaczy, jaki procent zysku ów przedsiębiorca płacił rzeczywiście. I ta krzywa szła w większej części w górę!
Skąd ta rozbieżność między regulacjami a realiami? Właśnie z maksymalizacji zysku przedsiębiorcy, realizowanej przez Ministerstwo Finansów. Otóż stawki podatkowe to jedno, a to, co Jego Pazerność minister finansów określa jako zysk, to drugie. Rok po roku przybywa nam wydatków, których Ministerstwo Finansów nie zalicza do kategorii kosztów. Jeśli nie zaliczyć jakichś rzeczywistych wydatków do kosztów, to fikcyjny - bo przecież nie rzeczywisty! - zysk wzrośnie. I od tego fikcyjnego zysku fiskus każe przedsiębiorcy płacić podatki. Im więcej pozycji rzeczywiście poniesionych kosztów nie zaliczy do kosztów, tym większy fikcyjny zysk, od którego przedsiębiorca płaci bynajmniej nie fikcyjny podatek. Proste jak konstrukcja cepa!
Na szczeblu wielkiej polityki obserwujemy więc rozmaite "kroki w dobrym kierunku", takie jak obniżka CIT do 19 proc. Na szczeblu fiskalnej praktyki Ministerstwo Finansów przepycha jednak z roku na rok kolejne poprawki do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Najnowsza lista tego, czego nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, liczy już w art. 16 ustawy aż 64 pozycje plus inaczej numerowane (a, b, c) pozycje dodatkowe. W tych warunkach, dorzucając nowe wynalazki tego rodzaju, Ministerstwo Finansów zwiększa dochody budżetu, mimo formalnie malejącej stawki podatku CIT. Przedsiębiorcę można jednak w ten sposób "doić" bezkarnie do czasu, bo sztuczki regulacyjne wraz z innymi uciążliwościami wychodzą po pewnym czasie bokiem.
Nie jest przypadkiem, że z ankiety przeprowadzonej w 2003 r. na zlecenie ówczesnej Państwowej Agencji Inwestycji Zagranicznych wynikało, iż prawie 90 proc. zagranicznych przedsiębiorców w naszym kraju było niezadowolonych z wysokości podatków, a prawie 80 proc. z postępowania urzędów skarbowych w sprawach podatkowych. I traci się inwestorów; najpierw zagranicznych, a potem także własnych.

Słowacka linia
Wracajmy do naszych sąsiadów, którzy zamienili się z nami miejscami nie tylko w sprawach podatkowych. Również pod względem skali i zakresu regulacji w gospodarce Słowacja obecnie jest o wiele bardziej liberalna. Jeszcze w 1998 r. Słowacja nie była nawet brana pod uwagę w analizach państw OECD, ponieważ nie była nawet członkiem tej organizacji. Polska zaś już wtedy zajmowała mało zaszczytne ostatnie miejsce pod względem przeregulowania rynków towarowych wśród krajów członkowskich.
W niedawnym raporcie Polska zajmowała nadal ostatnie miejsce, tyle że zwiększył się dystans do wyprzedzających ją krajów. Z kolei Słowacja była najlepsza z krajów postkomunistycznych. To nie wszystko! Słowacja znalazła się bowiem na czele grupy krajów o zbliżonym do średniego poziomie regulacji, wyprzedzając m.in. Szwecję, Japonię, Finlandię, Holandię, także kraje eurosklerotycznego centrum: Niemcy, Austrię, Belgię, Francję i inne. I nasi politycy dziwią się, że inwestorzy wolą Słowację, mimo kolejnych "kroków w dobrym kierunku"...
Okładka tygodnika WPROST: 22/2005
Więcej możesz przeczytać w 22/2005 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 22/2005 (1174)

  • Na stronie - Klub Anonimowych Euroholików 5 cze 2005 Na szczęście dziesiątki milionów Europejczyków ciąż opierają się dilerom eurokonstytucji Jeśli tym samym lekiem, którym będzie można leczyć z alkoholizmu, nikotynizmu i narkomanii (vide: "Wyłącznik nałogów"), da się leczyć także z euroholizmu, a zwłaszcza z jego najcięższej... 3
  • Skaner 5 cze 2005 WSZYSCY LUDZIE BRACHMAŃSKIEGO Andrzej Brachmański, zdymisjonowany w ubiegłym tygodniu wiceminister spraw wewnętrznych, narzeka, że "polityka można zabić gazetą". Zapewne były wiceminister wiedział, o czym mówi, bo... 8
  • Dossier 5 cze 2005 Donald Tusk lider PO W Polsce ciągle rządzą ci, dla których mówienie nieprawdy jest normą Program I Polskiego Radia Adam Rotfeld minister spraw zagranicznych Naród pozbawiony elit jest tłumem, motłochem, a nie... 9
  • Sawka 5 cze 2005 10
  • Playback 5 cze 2005 12
  • Nałęcz - Śmiertelna rozgrywka 5 cze 2005 LPR i PiS w walce o wyborców strzelają do siebie z najcięższej artylerii Zaostrza się wojna między LPR i PiS. Zaczęło się od złośliwości prawionych sobie przez Romana Giertycha i braci Kaczyńskich. Dzisiaj obie strony strzelają z najcięższej artylerii. "Liga Polskich Rodzin... 14
  • Okiem barbarzyńcy - Cimoszewicz i etos 5 cze 2005 Stowarzyszenie Ordynacka jest ostentacyjnym wcieleniem patologii III RP, podnoszonych z dumą do rangi cnoty Zjazd Ordynackiej wystąpił z supliką do Włodzimierza Cimoszewicza, by ten pochylił się nad ludem (lewicy) i zgodził się kandydować na stanowisko prezydenckie. Nadziejo... 15
  • Z życia koalicji 5 cze 2005 Józef Oleksy się wycofał. Człowiek, który gotów był objąć wszelkie możliwe stanowiska, zrezygnował ze wszystkich funkcji i zaszczytów i podobno chce zostać pustelnikiem. I pomyśleć, że faceta nie wykończyli... 16
  • Z życia opozycji 5 cze 2005 Wielki comeback Macieja Płażyńskiego! PSL zamierza zbudować wokół Płażyńskiego "szeroki blok chadecki", a samego pana Macieja wystawić na prezydenta. Zaiste, znakomicie świadczy to o talentach strategicznych... 17
  • Fotoplastykon 5 cze 2005 18
  • Centralne Biuro Ślepe 5 cze 2005 Popełniono podwójne zabójstwo: zadano cios wolnej prasie ujawniającej afery oraz najbardziej skutecznej w walce z przestępczością instytucji państwa - CBŚ W nocy pod dom podjeżdża samochód z wyłączonymi światłami. Pasażerowie wysiadają i zaczajają się na tyłach posesji. Jeden... 20
  • Ostatnia nadzieja czerwonych 5 cze 2005 SLD jest tak wykrwawiony, że sierżanci muszą pełnić funkcje generałów Gdyby trzy lata temu ktoś powiedział, że trzeciorzędne postacie będą walczyć o najwyższe stanowiska w Sojuszu Lewicy Demokratycznej, zostałby uznany za wariata. Bo Marek Dyduch, Jacek Piechota czy Wojciech... 24
  • Prawda kłamstw 5 cze 2005 Jak wiedza z teczek bezpieki zmieni historię PRL? Spuścizna po komunistycznym aparacie bezpieczeństwa jest pierwszorzędnym źródłem wiedzy o Polsce Ludowej. Można tak stwierdzić wbrew opiniom wielu publicystów,... 28
  • Wałęsa przeciw Wałęsie 5 cze 2005 Nie do przecenienia jest wkład Lecha Wałęsy w obalenie systemu, który łamał charaktery i wymuszał zło Nikt nie zaszkodził wizerunkowi Lecha Wałęsy tak bardzo jak on sam. Wraz z wieloma innymi bohaterami naszej walki z komunizmem po odniesieniu zwycięstwa zrobił dużo, by je... 36
  • Kwaśniepaństwo 5 cze 2005 Zjednoczenie Obrońców Kwaśniewskich "Niebo błękitne nade mną, prawo moralne we mnie" - zapewniał niedawno w telewizyjnej Jedynce Aleksander Kwaśniewski. A Jolanta Kwaśniewska w każdej publicznej wypowiedzi dowodzi, że to także jej życiowa maksyma. Ale tak naprawdę to kpina ze... 38
  • Piłka skopana 5 cze 2005 Korupcja w polskim futbolu jest normą co najmniej od 40 lat 40
  • Giełda 5 cze 2005 Hossa Świat Bankofon Irlandzki Northern Bank jest pierwszym na świecie bankiem, który zaadaptował bankomaty - na razie dwa - do potrzeb niewidomych i niedowidzących. Maszyny są wyposażone w specjalne przystawki i gniazdka słuchawek.... 44
  • Ropociąg do wolności 5 cze 2005 Amerykanie ograli Rosjan w Azji Moskwa poniosła jedną z największych powojennych porażek - w ubiegłą środę uruchomiono w Sangachal pod Baku azerski odcinek pierwszego wielkiego rurociągu, całkowicie niezależnego od Rosji. "Morze Kaspijskie zostało odkorkowane" - mówili obecni... 46
  • Krzywa linia prosta 5 cze 2005 Prawdziwy podatek liniowy uwolniłby nas od horroru wypełniania PIT-ów Międzynarodowy Fundusz Walutowy udowodnił, że nie jest krową, która nie zmienia poglądów - na początku maja pochwalił pomysł wprowadzenia w Polsce podatku liniowego. Szkoda, że nie zrobił tego jedenaście... 50
  • Klucz amerykański 5 cze 2005 Kiedy Europa na dźwięk słowa "globalizacja" blednie, twarz Ameryki rozjaśnia się w szerokim uśmiechu Upadają General Motors, Ford, linie lotnicze Delta, czyli ikony amerykańskiej gospodarki, a Ameryka ciągle góruje nad resztą świata, przede wszystkim nad "starą" Europą.... 54
  • Grzmocąca pięść 5 cze 2005 Kirk Kerkorian, czyli ostatnia nadzieja General Motors Właściciel połowy kasyn w Las Vegas i jeden z największych udziałowców koncernu DaimlerChrysler co kilka lat trafia na czołówki światowych gazet, choć unika rozgłosu. To jeden z najbogatszych ludzi świata, 87-letni Kirk... 58
  • Załatwione odmownie - Nieoczekiwana zmiana miejsc 5 cze 2005 Polska nie przypomina gospodarczego tygrysa, ale wyliniałego kota dachowca Właśnie tak - "Trading Places" - był zatytułowany jeden z amerykańskich filmów. Tymczasem zupełnie niepostrzeżenie nie w filmie, a w życiu, dokonała się prawie nie zauważona zmiana miejsc między Polską... 60
  • Supersam 5 cze 2005 62
  • Coupe dla romantyków 5 cze 2005 Cayman S został stworzony z myślą o tych dwojgu, którzy pragną wspólnie ukraść księżyc. Jeśli do plaży jest 100 m, znajdą się tam w okamgnieniu (5,4 s do setki). Jeśli ona wymyśli wypad na zakupy np. z Poznania do Berlina, to... 62
  • Wyluzuj! 5 cze 2005 Polscy projektanci mody zyskują międzynarodowych mecenasów. Po współpracy Macieja Zienia z firmą Samsung i Gosi Baczyńskiej z producentem ekskluzywnego koniaku Remy Martin duet projektantów Paprocki & Brzozowski zyskał jako sponsora... 62
  • Prysznic z porzeczką 5 cze 2005 Aromaterapia coraz częściej stosowana jest we współczesnej kosmetologii. Naukowo dowiedzione działanie zapachów na skórę i ciało wykorzystują już nie tylko gabinety odnowy biologicznej, ale i koncerny kosmetyczne. Zawarte w żelu pod... 62
  • Wanna leniucha 5 cze 2005 O 20 proc. wzrasta każdego roku sprzedaż urządzeń z funkcją hydromasażu. W najnowszej ofercie Pool-Spa, lidera wśród producentów takich akcesoriów, znalazła się dwuosobowa asymetryczna wanna narożna Aquamarina. Jej kształt utrzymany... 62
  • Dzieci sukcesu 5 cze 2005 Siedem powodów, dla których warto mieć liczne potomstwo Narzekasz na brak pieniędzy, jesteś biedny - zainwestuj w dzieci" - przekonywał Francuzów Charles de Gaulle. Większość finansowych imperiów nigdy by nie powstała, gdyby nie wielodzietne rodziny. Archie Campbell,... 64
  • Wakacyjny uniwersytet globalny 5 cze 2005 Już w 80 krajach mogą pracować polscy studenci podczas wakacji Fryzjer psów w kanadyjskiej prowincji Manitoba, asystent głównego informatyka w Islandii czy pilot wycieczek na Sri Lance to niektóre z około 200 tys. ofert pracy, jakie czekają w tym roku na polskich studentów.... 72
  • Niewinni zbrodniarze 5 cze 2005 Wymazywanie pamięci o Holocauście stało się obecnie centralnym nurtem niemieckiej kultury Były ambasador Izraela w Polsce, profesor na Uniwersytecie Warszawskim i w Instytucie Izraelsko-Polskim na uniwersytecie w Tel Awiwie, przewodniczący Knesetu (1992-1996), delegat Knesetu... 76
  • Know-how 5 cze 2005 Jak ptak z małpą Dzioborożce (Bucorvus caffer) i koczkodany diana (Cercopithecus diana diana) ostrzegają się przed drapieżnikami. Zoolodzy z University of St Andrews zauważyli, że ptaki natychmiast reagują na ostrzeżenia małp przed... 78
  • Wyłącznik nałogów 5 cze 2005 Jednym lekiem będzie można leczyć uzależnienia od alkoholu, papierosów i narkotyków Whitney Houston musiała się poddać terapii odwykowej z powodu nadużywania alkoholu, marihuany i leków uspokajających. Pete Doherty, wyrzucony za narkotykowe ekscesy z brytyjskiego zespołu... 80
  • Naukowa baśń 5 cze 2005 Centrum Nauki Kopernik stanie w Warszawie nad tunelem Wisłostrady Eksploratorium w San Francisco co roku odwiedza pół miliona osób, oglądając 400 wystaw urządzonych na 10 tys. m2. Większości eksponatów nie tylko można, ale wręcz trzeba dotykać - ich interaktywność pozwala na... 84
  • Pałac Romulusa 5 cze 2005 Legenda o założeniu Rzymu nie jest jedynie mitem? W Villa di Piazza Armerina na Sycylii prof. Andrea Carandini, archeolog z Uniwersytetu La Sapienza, odnalazł mozaiki przedstawiające dziewczęta odziane w najstarsze na świecie bikini. Jeszcze większym jego odkryciem jest... 86
  • Bez granic 5 cze 2005 Ciemno wszędzie... To jeszcze nie zaciemnienie wojenne i nie atak terrorystów. Największa od lat awaria w rosyjskim systemie energetycznym doprowadziła do chao-su i paraliżu komunikacyjnego. Stanęły 43 pociągi metra na sześciu... 90
  • Trik brukselski 5 cze 2005 Traktat konstytucyjny to gra w eurokrętacza Jeżeli referendum w sprawie traktatu konstytucyjnego zostanie przegrane, to należy je powtarzać aż do osiągnięcia pożądanego wyniku - oznajmił w przystępie rozpaczy premier Luksemburga Jean-Claude Juncker. Zacytowana wypowiedź... 92
  • Kryzys na żądanie 5 cze 2005 Wprowadzenie w życie traktatu konstytucyjnego oznacza faktyczny koniec NATO "Europa i Ameryka znów są razem" - ogłosił po spotkaniu przywódców UE i prezydenta Busha przewodniczący Komisji Europejskiej. Rzeczywiście, reelekcja Busha pozbawiła przywódców Francji i Niemiec... 96
  • Poprawni niepoprawni 5 cze 2005 Amsterdam ucieka przed Brukselą Wszystko przez kraje ze wschodu Europy! - Holendrzy nie mają wątpliwości, dlaczego Glennis Grace, ich reprezentantka w konkursie Eurowizji, nie zdołała wejść do finału. 71 proc. jej rodaków uznało, że piosenkarka odpadła w wyniku spisku państw,... 98
  • Trzecia droga donikąd 5 cze 2005 Schroederowi w roli kanclerza nic się nie udało Gerhardowi Schroederowi przydałaby się wojna - zauważył złośliwie jeden z niemieckich komentatorów. Zapowiedź interwencji USA w Iraku była dla kanclerza przed poprzednimi wyborami... 100
  • Menu 5 cze 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Państwo w strachu Najnowsza powieść Michaela Crichtona "Państwo strachu" fabułę ma dość marną, postacie papierowe, ale pomysł - jak zwykle - doskonały. Już nie dinozaury ani nanoprocesory, ale ekologia... 102
  • Dziesiąte "hau" 5 cze 2005 Młodym polskim kabareciarzom nie chce się uczyć i pracować Dwaj myśliwi polowali na zające. Jeden się potknął, przewrócił i stracił przytomność. Drugi przez telefon komórkowy zawiadomił pogotowie. - Kolega upadł, chyba nie żyje, co mam robić? - spytał. - Najpierw niech się... 104
  • Terminator biznesu 5 cze 2005 Big Boss zastępuje Big Brothera Jesteś zatrudniona" (you are hired) - usłyszała 26-letnia Kendra Todd od amerykańskiego miliardera Donalda Trumpa. Teraz będzie zarządzała renowacją jego posiadłości w Palm Beach na Florydzie i zarobi 250 tys. dolarów rocznie. Kendra jest... 108
  • Leonardo z Gdańska 5 cze 2005 Twarze polskich polityków będą mieli apostołowie na malowanym obrazie "Ostatnia wieczerza" Macieja Świeszewskiego Polską sztuką współczesną rządzą lewacy. To dlatego zamiast sztuki mamy performance, happeningi,... 110
  • Ueorgan Ludu 5 cze 2005 Raport Amnesty International Prześladowanie polskich mniejszości Amnesty International ogłosiła raport na temat łamania praw człowieka. Nasz kraj został tam wymieniony obok Białorusi i Kuby Na Kubie F. Castro w ostatnim czasie zasłynął... 113
  • Skibą w mur - Sipa sypie 5 cze 2005 Okazuje się, że za komuny ciężko było nawet blondynkom śpiewającym słodkie piosenki Urszula Sipińska, zwana Sipą, gwiazda piosenki z czasów PRL, napisała wspomnieniową książkę "Hodowcy lalek". W tego typu... 114

ZKDP - Nakład kontrolowany