Dziesiąte "hau"

Dodano:   /  Zmieniono: 
Młodym polskim kabareciarzom nie chce się uczyć i pracować Dwaj myśliwi polowali na zające. Jeden się potknął, przewrócił i stracił przytomność. Drugi przez telefon komórkowy zawiadomił pogotowie. - Kolega upadł, chyba nie żyje, co mam robić? - spytał. - Najpierw niech się pan upewni, że rzeczywiście jest martwy - mówi dyżurna pogotowia. Zapada cisza, po czym słychać strzał. - Dobra, jest martwy. Co dalej". Takich dowcipów nie można było usłyszeć na tegorocznym XXI Przeglądzie Kabaretów PaKA, choć kontekst tego żartu pasuje do krakowskiej imprezy. Wystarczyłby jeden strzał, by się upewnić, że najmłodszy polski kabaret wyzionął ducha, zanim się rozwinął, a w najlepszym razie wegetuje w stanie śpiączki.
Świadczą o tym tegoroczne nagrody. Kilka dni temu w programie "Tadeusz Drozda & Sami swoi" znany kabareciarz poinformował widzów: "Ostatnio skończył się doroczny festiwal kabaretów młodych PaKA i wygrał kabaret, który ma taką formę wyrazu, że gra na butelkach... pustych. I koniec". Zenon Laskowik, jeden z jurorów Paki, kiedyś filar świetnego kabaretu Tey, a dziś kabaretu O.B.O.R.A., tłumaczył nagrodę "mocnym zakorzenieniem rekwizytu butelki w kulturze studenckiej".
Zwycięzca Paki - grupa Egri Bikaver Ensemble - tak naprawdę gra na butelkach pustych częściowo, ale jej program jest pusty całkowicie. To jednak jurorom, satyrykom z dużym stażem, się podobało. Trudno powiedzieć, czy są aż tacy nowocześni, czy zakpili z nagrodzonych. Ich decyzja to rodzaj absurdalnego żartu w stylu: "Do urzędu pocztowego wchodzi pies, bierze formularz telegramu i pisze >>hau, hau, hau, hau, hau, hau, hau, hau, hau<<. Urzędniczka przygląda się telegramowi i ze stoickim spokojem oświadcza: - Tu jest tylko dziewięć słów. Może pan dodać jeszcze jedno >>hau<<, a cena się nie zmieni. - Wtedy całe zdanie nie będzie miało sensu - protestuje pies". Tak też było z większością kabaretów występujących na Pace: tylko oni wiedzieli, że dodatkowe "hau" coś znaczy.

Hałda ze skeczami
- Satyra to zamienianie żółci w śmiech. Satyrycy dbają, by ludzie, którzy śledzą to, co się dzieje w ich kraju, nie czuli się tylko wściekli i bezradni, lecz by zobaczyli też komiczny aspekt sprawy. Nawet jeśli jest to czarny humor - mówił "Wprost" satyryk Krzysztof Piasecki. Większość debiutujących dziś satyryków nie ma takich ambicji: chcą się po prostu publicznie powygłupiać. Twórcy młodych kabaretów twierdzą zgodnie, że współczesny widz, głównie student bądź niedawny absolwent, nie szuka na estradzie politycznych żartów czy odniesień do bieżących wydarzeń, bo od tego ma gazety. Współczesny widz chce absurdu, groteski czy parodii dzieł literackich i filmowych. Może twórcy mają rację, bo widownia Paki z ich żartów była zadowolona. A może na widowni Paki zasiadają osoby bardzo do twórców młodego kabaretu podobne?
Nowe kabarety sprawiają wrażenie, jakby chciały nam powiedzieć coś ważnego, ale gdy już zaczynają to robić, zapominają, o co chodziło. Albo robią quasi-spektakl, który z trudem udaje im się dowlec do końca, bo owszem, jest spójny tematycznie, ale rozlazły dramaturgicznie i konstrukcyjne, o ile dramaturgię i konstrukcję można tam w ogóle wypatrzyć. Tak było w wypadku Kabaretu Młodych Panów, który żarty wplótł w opowieść o bezrobotnych poszukujących pracy, a całość zakończył męskim striptizem. Spójny tematycznie spektakl przedstawiła Grupa Inicjatyw Teatralnych, pokazując wieczór trzyminutowych randek. Większość kabaretów prezentowała jednak typową objazdową sztampę, czyli zlepek skeczów na różne tematy. Kabareciarze sprawiali wrażenie, jakby akurat przechodzili obok hałdy ze skeczami i co im z tej hałdy spadło, to podnieśli.

Uczmy się kochać ministrów, tak szybko odchodzą
Aktor Maciej Stuhr, który przed laty występował na Pace z grupą Po Żarcie i do dziś pojawia się na kabaretowej estradzie, uważa, że "sprawy, które nas śmieszą, są niezmienne. Zawsze śmieszy nas zaskoczenie, zestawienie znanych elementów w nowy sposób, przekraczanie tematów tabu". Stuhr ma rację, ale jego młodsi koledzy nie bardzo się tymi receptami przejmują. Rozumieją to natomiast starsi satyrycy - jak pracujący dla "Wprost" Henryk Sawka. Podczas koncertu "Od Paki do Paki" Sawka na oczach widowni rysunkiem skomentował zatrzymanie na Kubie grupy polskich dziennikarzy, m.in. Seweryna Blumsztajna, szefa krakowskiego oddziału "Gazety Wyborczej". Sawka narysował gen. Jaruzelskiego dzwoniącego do Fidela Castro. W dymku można było przeczytać: "Fidel? Tu Wojtek, Adam prosi, żebyś zwolnił Blumsztajna". Sprawdzone reguły kabaretu zna też Piotr Bałtroczyk, "dożywotni konferansjer Paki". Podczas kilkuminutowego improwizowanego monologu (grupa Egri Bikaver Ensemble akurat rozstawiała na scenie swoje butelki), był o niebo śmieszniejszy niż laureaci pierwszej nagrody w ciągu całego programu (Grand Prix nie przyznano).
O tym, że siła kabaretu tkwi nie w rekwizytach typu butelki, lecz w języku, przekonali laureaci trzeciej nagrody - kabaret Neo-Nówka. Nieprzypadkowo ten kabaret pokazał niezłe żarty polityczne. Neo-Nówka ostro żartuje na przykład z prezydenta Kwaśniewskiego, parodiując jego noworoczne orędzie. Prezydent wygłasza je w przerwie mocno zakrapianego sylwestra. Wystąpienie przerywa telefon od zapłakanego Leszka Millera. Puentą jest parafraza wiersza ks. Jana Twardowskiego: "Uczmy się kochać ministrów, tak szybko odchodzą".
O tym, że kabaret jest silny słowem, przekonał też Tomasz Jachimek, laureat sprzed trzech lat, który w tym roku przygotował towarzyszący imprezie kabareton "Od Paki do Paki, czyli kabaretowy przegląd roku". Jednym z hitów okazała się piosenka, której słowa były wyłącznie cytatami z gazet ("Wyborcza", "Fakt", "Nasz Dziennik") na temat śmierci Czesława Miłosza. Jachimek napisał również teksty dla Grupy Inicjatyw Teatralnych, nagrodzonej wyróżnieniem. Innym kabaretom raczej nie chciało się mierzyć z rzeczywistością i materią języka.

Brygady Pythona
Jan Pietrzak, legenda polskiego kabaretu, uważa Pakę i wyrosłe z niej towarzystwo za nieporozumienie. - Na Pace promuje się wygłup, pusty śmiech, niemądre wice. Nie ma kabaretu obywatelskiego, który poruszałby rzeczy istotne społecznie - mówi "Wprost" Pietrzak. Pusty śmiech jest potrzebny, ale pod warunkiem że jest coś jeszcze. Z tym "jeszcze" jednak ostatnio jest kiepsko, i to może nie z powodu quasi-cenzury, szczególnie w telewizjach, o czym często mówi Pietrzak, lecz z powodu umysłowego lenistwa. Zastanawiające, jak wielu mamy kabareciarzy odwołujących się do brytyjskiego Monty Pythona, lecz tylko niewielu ma świadomość, że nie jest to czczy wygłup, jaki serwuje na przykład Arkadiusz Jakubik, autor "Cyrku Monty Pythona" w Teatrze Nowym, lecz perełki językowe, które przeszły do kanonu współczesnej kultury. Naszym pythonowcom po prostu nie chce się uczyć i pracować.
Jan Tadeusz Stanisławski, nestor polskiej sceny kabaretowej, radzi młodym: - Bądźcie odważniejsi, stańcie w obronie słabszych, pokażcie ciekawy, kontrowersyjny, złośliwy dowcip. Wtedy macie szansę na dobry kabaret. I to by było na tyle".
Więcej możesz przeczytać w 22/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Spis treści tygodnika Wprost nr 22/2005 (1174)

  • Na stronie - Klub Anonimowych Euroholików5 cze 2005Na szczęście dziesiątki milionów Europejczyków ciąż opierają się dilerom eurokonstytucji Jeśli tym samym lekiem, którym będzie można leczyć z alkoholizmu, nikotynizmu i narkomanii (vide: "Wyłącznik nałogów"), da się leczyć także z euroholizmu, a...3
  • Skaner5 cze 2005WSZYSCY LUDZIE BRACHMAŃSKIEGO Andrzej Brachmański, zdymisjonowany w ubiegłym tygodniu wiceminister spraw wewnętrznych, narzeka, że "polityka można zabić gazetą". Zapewne były wiceminister wiedział, o czym mówi, bo niektórzy...8
  • Dossier5 cze 2005Donald Tusk lider PO W Polsce ciągle rządzą ci, dla których mówienie nieprawdy jest normą Program I Polskiego Radia Adam Rotfeld minister spraw zagranicznych Naród pozbawiony elit jest tłumem, motłochem, a nie społeczeństwem...9
  • Sawka5 cze 200510
  • Playback5 cze 200512
  • Nałęcz - Śmiertelna rozgrywka5 cze 2005LPR i PiS w walce o wyborców strzelają do siebie z najcięższej artylerii Zaostrza się wojna między LPR i PiS. Zaczęło się od złośliwości prawionych sobie przez Romana Giertycha i braci Kaczyńskich. Dzisiaj obie strony strzelają z najcięższej...14
  • Okiem barbarzyńcy - Cimoszewicz i etos5 cze 2005Stowarzyszenie Ordynacka jest ostentacyjnym wcieleniem patologii III RP, podnoszonych z dumą do rangi cnoty Zjazd Ordynackiej wystąpił z supliką do Włodzimierza Cimoszewicza, by ten pochylił się nad ludem (lewicy) i zgodził się kandydować na...15
  • Z życia koalicji5 cze 2005Józef Oleksy się wycofał. Człowiek, który gotów był objąć wszelkie możliwe stanowiska, zrezygnował ze wszystkich funkcji i zaszczytów i podobno chce zostać pustelnikiem. I pomyśleć, że faceta nie wykończyli Wałęsa z...16
  • Z życia opozycji5 cze 2005Wielki comeback Macieja Płażyńskiego! PSL zamierza zbudować wokół Płażyńskiego "szeroki blok chadecki", a samego pana Macieja wystawić na prezydenta. Zaiste, znakomicie świadczy to o talentach strategicznych chłopów, jeśli...17
  • Fotoplastykon5 cze 200518
  • Centralne Biuro Ślepe5 cze 2005Popełniono podwójne zabójstwo: zadano cios wolnej prasie ujawniającej afery oraz najbardziej skutecznej w walce z przestępczością instytucji państwa - CBŚ W nocy pod dom podjeżdża samochód z wyłączonymi światłami. Pasażerowie wysiadają i...20
  • Ostatnia nadzieja czerwonych5 cze 2005SLD jest tak wykrwawiony, że sierżanci muszą pełnić funkcje generałów Gdyby trzy lata temu ktoś powiedział, że trzeciorzędne postacie będą walczyć o najwyższe stanowiska w Sojuszu Lewicy Demokratycznej, zostałby uznany za wariata. Bo Marek...24
  • Prawda kłamstw5 cze 2005Jak wiedza z teczek bezpieki zmieni historię PRL? Spuścizna po komunistycznym aparacie bezpieczeństwa jest pierwszorzędnym źródłem wiedzy o Polsce Ludowej. Można tak stwierdzić wbrew opiniom wielu publicystów, polityków, a...28
  • Wałęsa przeciw Wałęsie5 cze 2005Nie do przecenienia jest wkład Lecha Wałęsy w obalenie systemu, który łamał charaktery i wymuszał zło Nikt nie zaszkodził wizerunkowi Lecha Wałęsy tak bardzo jak on sam. Wraz z wieloma innymi bohaterami naszej walki z komunizmem po odniesieniu...36
  • Kwaśniepaństwo5 cze 2005Zjednoczenie Obrońców Kwaśniewskich "Niebo błękitne nade mną, prawo moralne we mnie" - zapewniał niedawno w telewizyjnej Jedynce Aleksander Kwaśniewski. A Jolanta Kwaśniewska w każdej publicznej wypowiedzi dowodzi, że to także jej życiowa...38
  • Piłka skopana5 cze 2005Korupcja w polskim futbolu jest normą co najmniej od 40 lat40
  • Giełda5 cze 2005Hossa Świat Bankofon Irlandzki Northern Bank jest pierwszym na świecie bankiem, który zaadaptował bankomaty - na razie dwa - do potrzeb niewidomych i niedowidzących. Maszyny są wyposażone w specjalne przystawki i gniazdka słuchawek. Po...44
  • Ropociąg do wolności5 cze 2005Amerykanie ograli Rosjan w Azji Moskwa poniosła jedną z największych powojennych porażek - w ubiegłą środę uruchomiono w Sangachal pod Baku azerski odcinek pierwszego wielkiego rurociągu, całkowicie niezależnego od Rosji. "Morze Kaspijskie...46
  • Krzywa linia prosta5 cze 2005Prawdziwy podatek liniowy uwolniłby nas od horroru wypełniania PIT-ów Międzynarodowy Fundusz Walutowy udowodnił, że nie jest krową, która nie zmienia poglądów - na początku maja pochwalił pomysł wprowadzenia w Polsce podatku liniowego. Szkoda, że...50
  • Klucz amerykański5 cze 2005Kiedy Europa na dźwięk słowa "globalizacja" blednie, twarz Ameryki rozjaśnia się w szerokim uśmiechu Upadają General Motors, Ford, linie lotnicze Delta, czyli ikony amerykańskiej gospodarki, a Ameryka ciągle góruje nad resztą świata, przede...54
  • Grzmocąca pięść5 cze 2005Kirk Kerkorian, czyli ostatnia nadzieja General Motors Właściciel połowy kasyn w Las Vegas i jeden z największych udziałowców koncernu DaimlerChrysler co kilka lat trafia na czołówki światowych gazet, choć unika rozgłosu. To jeden z najbogatszych...58
  • Załatwione odmownie - Nieoczekiwana zmiana miejsc5 cze 2005Polska nie przypomina gospodarczego tygrysa, ale wyliniałego kota dachowca Właśnie tak - "Trading Places" - był zatytułowany jeden z amerykańskich filmów. Tymczasem zupełnie niepostrzeżenie nie w filmie, a w życiu, dokonała się prawie nie...60
  • Supersam5 cze 200562
  • Coupe dla romantyków5 cze 2005Cayman S został stworzony z myślą o tych dwojgu, którzy pragną wspólnie ukraść księżyc. Jeśli do plaży jest 100 m, znajdą się tam w okamgnieniu (5,4 s do setki). Jeśli ona wymyśli wypad na zakupy np. z Poznania do Berlina, to dotrą tam w godzinę...62
  • Wyluzuj!5 cze 2005Polscy projektanci mody zyskują międzynarodowych mecenasów. Po współpracy Macieja Zienia z firmą Samsung i Gosi Baczyńskiej z producentem ekskluzywnego koniaku Remy Martin duet projektantów Paprocki & Brzozowski zyskał jako sponsora producenta...62
  • Prysznic z porzeczką5 cze 2005Aromaterapia coraz częściej stosowana jest we współczesnej kosmetologii. Naukowo dowiedzione działanie zapachów na skórę i ciało wykorzystują już nie tylko gabinety odnowy biologicznej, ale i koncerny kosmetyczne. Zawarte w żelu pod prysznic...62
  • Wanna leniucha5 cze 2005O 20 proc. wzrasta każdego roku sprzedaż urządzeń z funkcją hydromasażu. W najnowszej ofercie Pool-Spa, lidera wśród producentów takich akcesoriów, znalazła się dwuosobowa asymetryczna wanna narożna Aquamarina. Jej kształt utrzymany jest w modnej...62
  • Dzieci sukcesu5 cze 2005Siedem powodów, dla których warto mieć liczne potomstwo Narzekasz na brak pieniędzy, jesteś biedny - zainwestuj w dzieci" - przekonywał Francuzów Charles de Gaulle. Większość finansowych imperiów nigdy by nie powstała, gdyby nie wielodzietne...64
  • Wakacyjny uniwersytet globalny5 cze 2005Już w 80 krajach mogą pracować polscy studenci podczas wakacji Fryzjer psów w kanadyjskiej prowincji Manitoba, asystent głównego informatyka w Islandii czy pilot wycieczek na Sri Lance to niektóre z około 200 tys. ofert pracy, jakie czekają w tym...72
  • Niewinni zbrodniarze5 cze 2005Wymazywanie pamięci o Holocauście stało się obecnie centralnym nurtem niemieckiej kultury Były ambasador Izraela w Polsce, profesor na Uniwersytecie Warszawskim i w Instytucie Izraelsko-Polskim na uniwersytecie w Tel Awiwie, przewodniczący Knesetu...76
  • Know-how5 cze 2005Jak ptak z małpą Dzioborożce (Bucorvus caffer) i koczkodany diana (Cercopithecus diana diana) ostrzegają się przed drapieżnikami. Zoolodzy z University of St Andrews zauważyli, że ptaki natychmiast reagują na ostrzeżenia małp przed orłami,...78
  • Wyłącznik nałogów5 cze 2005Jednym lekiem będzie można leczyć uzależnienia od alkoholu, papierosów i narkotyków Whitney Houston musiała się poddać terapii odwykowej z powodu nadużywania alkoholu, marihuany i leków uspokajających. Pete Doherty, wyrzucony za narkotykowe...80
  • Naukowa baśń5 cze 2005Centrum Nauki Kopernik stanie w Warszawie nad tunelem Wisłostrady Eksploratorium w San Francisco co roku odwiedza pół miliona osób, oglądając 400 wystaw urządzonych na 10 tys. m2. Większości eksponatów nie tylko można, ale wręcz trzeba dotykać -...84
  • Pałac Romulusa5 cze 2005Legenda o założeniu Rzymu nie jest jedynie mitem? W Villa di Piazza Armerina na Sycylii prof. Andrea Carandini, archeolog z Uniwersytetu La Sapienza, odnalazł mozaiki przedstawiające dziewczęta odziane w najstarsze na świecie bikini. Jeszcze...86
  • Bez granic5 cze 2005Ciemno wszędzie... To jeszcze nie zaciemnienie wojenne i nie atak terrorystów. Największa od lat awaria w rosyjskim systemie energetycznym doprowadziła do chao-su i paraliżu komunikacyjnego. Stanęły 43 pociągi metra na sześciu liniach. W...90
  • Trik brukselski5 cze 2005Traktat konstytucyjny to gra w eurokrętacza Jeżeli referendum w sprawie traktatu konstytucyjnego zostanie przegrane, to należy je powtarzać aż do osiągnięcia pożądanego wyniku - oznajmił w przystępie rozpaczy premier Luksemburga Jean-Claude...92
  • Kryzys na żądanie5 cze 2005Wprowadzenie w życie traktatu konstytucyjnego oznacza faktyczny koniec NATO "Europa i Ameryka znów są razem" - ogłosił po spotkaniu przywódców UE i prezydenta Busha przewodniczący Komisji Europejskiej. Rzeczywiście, reelekcja Busha pozbawiła...96
  • Poprawni niepoprawni5 cze 2005Amsterdam ucieka przed Brukselą Wszystko przez kraje ze wschodu Europy! - Holendrzy nie mają wątpliwości, dlaczego Glennis Grace, ich reprezentantka w konkursie Eurowizji, nie zdołała wejść do finału. 71 proc. jej rodaków uznało, że piosenkarka...98
  • Trzecia droga donikąd5 cze 2005Schroederowi w roli kanclerza nic się nie udało Gerhardowi Schroederowi przydałaby się wojna - zauważył złośliwie jeden z niemieckich komentatorów. Zapowiedź interwencji USA w Iraku była dla kanclerza przed poprzednimi wyborami gwiazdką z...100
  • Menu5 cze 2005KRÓTKO PO WOLSKU Państwo w strachu Najnowsza powieść Michaela Crichtona "Państwo strachu" fabułę ma dość marną, postacie papierowe, ale pomysł - jak zwykle - doskonały. Już nie dinozaury ani nanoprocesory, ale ekologia i...102
  • Dziesiąte "hau"5 cze 2005Młodym polskim kabareciarzom nie chce się uczyć i pracować Dwaj myśliwi polowali na zające. Jeden się potknął, przewrócił i stracił przytomność. Drugi przez telefon komórkowy zawiadomił pogotowie. - Kolega upadł, chyba nie żyje, co mam robić? -...104
  • Terminator biznesu5 cze 2005Big Boss zastępuje Big Brothera Jesteś zatrudniona" (you are hired) - usłyszała 26-letnia Kendra Todd od amerykańskiego miliardera Donalda Trumpa. Teraz będzie zarządzała renowacją jego posiadłości w Palm Beach na Florydzie i zarobi 250 tys....108
  • Leonardo z Gdańska5 cze 2005Twarze polskich polityków będą mieli apostołowie na malowanym obrazie "Ostatnia wieczerza" Macieja Świeszewskiego Polską sztuką współczesną rządzą lewacy. To dlatego zamiast sztuki mamy performance, happeningi, instalacje...110
  • Ueorgan Ludu5 cze 2005Raport Amnesty International Prześladowanie polskich mniejszości Amnesty International ogłosiła raport na temat łamania praw człowieka. Nasz kraj został tam wymieniony obok Białorusi i Kuby Na Kubie F. Castro w ostatnim czasie zasłynął...113
  • Skibą w mur - Sipa sypie5 cze 2005Okazuje się, że za komuny ciężko było nawet blondynkom śpiewającym słodkie piosenki Urszula Sipińska, zwana Sipą, gwiazda piosenki z czasów PRL, napisała wspomnieniową książkę "Hodowcy lalek". W tego typu literaturze zwykle roi...114