Dziesiąte "hau"

Dziesiąte "hau"

Młodym polskim kabareciarzom nie chce się uczyć i pracować Dwaj myśliwi polowali na zające. Jeden się potknął, przewrócił i stracił przytomność. Drugi przez telefon komórkowy zawiadomił pogotowie. - Kolega upadł, chyba nie żyje, co mam robić? - spytał. - Najpierw niech się pan upewni, że rzeczywiście jest martwy - mówi dyżurna pogotowia. Zapada cisza, po czym słychać strzał. - Dobra, jest martwy. Co dalej". Takich dowcipów nie można było usłyszeć na tegorocznym XXI Przeglądzie Kabaretów PaKA, choć kontekst tego żartu pasuje do krakowskiej imprezy. Wystarczyłby jeden strzał, by się upewnić, że najmłodszy polski kabaret wyzionął ducha, zanim się rozwinął, a w najlepszym razie wegetuje w stanie śpiączki.
Świadczą o tym tegoroczne nagrody. Kilka dni temu w programie "Tadeusz Drozda & Sami swoi" znany kabareciarz poinformował widzów: "Ostatnio skończył się doroczny festiwal kabaretów młodych PaKA i wygrał kabaret, który ma taką formę wyrazu, że gra na butelkach... pustych. I koniec". Zenon Laskowik, jeden z jurorów Paki, kiedyś filar świetnego kabaretu Tey, a dziś kabaretu O.B.O.R.A., tłumaczył nagrodę "mocnym zakorzenieniem rekwizytu butelki w kulturze studenckiej".
Zwycięzca Paki - grupa Egri Bikaver Ensemble - tak naprawdę gra na butelkach pustych częściowo, ale jej program jest pusty całkowicie. To jednak jurorom, satyrykom z dużym stażem, się podobało. Trudno powiedzieć, czy są aż tacy nowocześni, czy zakpili z nagrodzonych. Ich decyzja to rodzaj absurdalnego żartu w stylu: "Do urzędu pocztowego wchodzi pies, bierze formularz telegramu i pisze >>hau, hau, hau, hau, hau, hau, hau, hau, hau<<. Urzędniczka przygląda się telegramowi i ze stoickim spokojem oświadcza: - Tu jest tylko dziewięć słów. Może pan dodać jeszcze jedno >>hau<<, a cena się nie zmieni. - Wtedy całe zdanie nie będzie miało sensu - protestuje pies". Tak też było z większością kabaretów występujących na Pace: tylko oni wiedzieli, że dodatkowe "hau" coś znaczy.

Hałda ze skeczami
- Satyra to zamienianie żółci w śmiech. Satyrycy dbają, by ludzie, którzy śledzą to, co się dzieje w ich kraju, nie czuli się tylko wściekli i bezradni, lecz by zobaczyli też komiczny aspekt sprawy. Nawet jeśli jest to czarny humor - mówił "Wprost" satyryk Krzysztof Piasecki. Większość debiutujących dziś satyryków nie ma takich ambicji: chcą się po prostu publicznie powygłupiać. Twórcy młodych kabaretów twierdzą zgodnie, że współczesny widz, głównie student bądź niedawny absolwent, nie szuka na estradzie politycznych żartów czy odniesień do bieżących wydarzeń, bo od tego ma gazety. Współczesny widz chce absurdu, groteski czy parodii dzieł literackich i filmowych. Może twórcy mają rację, bo widownia Paki z ich żartów była zadowolona. A może na widowni Paki zasiadają osoby bardzo do twórców młodego kabaretu podobne?
Nowe kabarety sprawiają wrażenie, jakby chciały nam powiedzieć coś ważnego, ale gdy już zaczynają to robić, zapominają, o co chodziło. Albo robią quasi-spektakl, który z trudem udaje im się dowlec do końca, bo owszem, jest spójny tematycznie, ale rozlazły dramaturgicznie i konstrukcyjne, o ile dramaturgię i konstrukcję można tam w ogóle wypatrzyć. Tak było w wypadku Kabaretu Młodych Panów, który żarty wplótł w opowieść o bezrobotnych poszukujących pracy, a całość zakończył męskim striptizem. Spójny tematycznie spektakl przedstawiła Grupa Inicjatyw Teatralnych, pokazując wieczór trzyminutowych randek. Większość kabaretów prezentowała jednak typową objazdową sztampę, czyli zlepek skeczów na różne tematy. Kabareciarze sprawiali wrażenie, jakby akurat przechodzili obok hałdy ze skeczami i co im z tej hałdy spadło, to podnieśli.

Uczmy się kochać ministrów, tak szybko odchodzą
Aktor Maciej Stuhr, który przed laty występował na Pace z grupą Po Żarcie i do dziś pojawia się na kabaretowej estradzie, uważa, że "sprawy, które nas śmieszą, są niezmienne. Zawsze śmieszy nas zaskoczenie, zestawienie znanych elementów w nowy sposób, przekraczanie tematów tabu". Stuhr ma rację, ale jego młodsi koledzy nie bardzo się tymi receptami przejmują. Rozumieją to natomiast starsi satyrycy - jak pracujący dla "Wprost" Henryk Sawka. Podczas koncertu "Od Paki do Paki" Sawka na oczach widowni rysunkiem skomentował zatrzymanie na Kubie grupy polskich dziennikarzy, m.in. Seweryna Blumsztajna, szefa krakowskiego oddziału "Gazety Wyborczej". Sawka narysował gen. Jaruzelskiego dzwoniącego do Fidela Castro. W dymku można było przeczytać: "Fidel? Tu Wojtek, Adam prosi, żebyś zwolnił Blumsztajna". Sprawdzone reguły kabaretu zna też Piotr Bałtroczyk, "dożywotni konferansjer Paki". Podczas kilkuminutowego improwizowanego monologu (grupa Egri Bikaver Ensemble akurat rozstawiała na scenie swoje butelki), był o niebo śmieszniejszy niż laureaci pierwszej nagrody w ciągu całego programu (Grand Prix nie przyznano).
O tym, że siła kabaretu tkwi nie w rekwizytach typu butelki, lecz w języku, przekonali laureaci trzeciej nagrody - kabaret Neo-Nówka. Nieprzypadkowo ten kabaret pokazał niezłe żarty polityczne. Neo-Nówka ostro żartuje na przykład z prezydenta Kwaśniewskiego, parodiując jego noworoczne orędzie. Prezydent wygłasza je w przerwie mocno zakrapianego sylwestra. Wystąpienie przerywa telefon od zapłakanego Leszka Millera. Puentą jest parafraza wiersza ks. Jana Twardowskiego: "Uczmy się kochać ministrów, tak szybko odchodzą".
O tym, że kabaret jest silny słowem, przekonał też Tomasz Jachimek, laureat sprzed trzech lat, który w tym roku przygotował towarzyszący imprezie kabareton "Od Paki do Paki, czyli kabaretowy przegląd roku". Jednym z hitów okazała się piosenka, której słowa były wyłącznie cytatami z gazet ("Wyborcza", "Fakt", "Nasz Dziennik") na temat śmierci Czesława Miłosza. Jachimek napisał również teksty dla Grupy Inicjatyw Teatralnych, nagrodzonej wyróżnieniem. Innym kabaretom raczej nie chciało się mierzyć z rzeczywistością i materią języka.

Brygady Pythona
Jan Pietrzak, legenda polskiego kabaretu, uważa Pakę i wyrosłe z niej towarzystwo za nieporozumienie. - Na Pace promuje się wygłup, pusty śmiech, niemądre wice. Nie ma kabaretu obywatelskiego, który poruszałby rzeczy istotne społecznie - mówi "Wprost" Pietrzak. Pusty śmiech jest potrzebny, ale pod warunkiem że jest coś jeszcze. Z tym "jeszcze" jednak ostatnio jest kiepsko, i to może nie z powodu quasi-cenzury, szczególnie w telewizjach, o czym często mówi Pietrzak, lecz z powodu umysłowego lenistwa. Zastanawiające, jak wielu mamy kabareciarzy odwołujących się do brytyjskiego Monty Pythona, lecz tylko niewielu ma świadomość, że nie jest to czczy wygłup, jaki serwuje na przykład Arkadiusz Jakubik, autor "Cyrku Monty Pythona" w Teatrze Nowym, lecz perełki językowe, które przeszły do kanonu współczesnej kultury. Naszym pythonowcom po prostu nie chce się uczyć i pracować.
Jan Tadeusz Stanisławski, nestor polskiej sceny kabaretowej, radzi młodym: - Bądźcie odważniejsi, stańcie w obronie słabszych, pokażcie ciekawy, kontrowersyjny, złośliwy dowcip. Wtedy macie szansę na dobry kabaret. I to by było na tyle".
Okładka tygodnika WPROST: 22/2005
Więcej możesz przeczytać w 22/2005 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 22/2005 (1174)

  • Na stronie - Klub Anonimowych Euroholików 5 cze 2005 Na szczęście dziesiątki milionów Europejczyków ciąż opierają się dilerom eurokonstytucji Jeśli tym samym lekiem, którym będzie można leczyć z alkoholizmu, nikotynizmu i narkomanii (vide: "Wyłącznik nałogów"), da się leczyć także z euroholizmu, a zwłaszcza z jego najcięższej... 3
  • Skaner 5 cze 2005 WSZYSCY LUDZIE BRACHMAŃSKIEGO Andrzej Brachmański, zdymisjonowany w ubiegłym tygodniu wiceminister spraw wewnętrznych, narzeka, że "polityka można zabić gazetą". Zapewne były wiceminister wiedział, o czym mówi, bo... 8
  • Dossier 5 cze 2005 Donald Tusk lider PO W Polsce ciągle rządzą ci, dla których mówienie nieprawdy jest normą Program I Polskiego Radia Adam Rotfeld minister spraw zagranicznych Naród pozbawiony elit jest tłumem, motłochem, a nie... 9
  • Sawka 5 cze 2005 10
  • Playback 5 cze 2005 12
  • Nałęcz - Śmiertelna rozgrywka 5 cze 2005 LPR i PiS w walce o wyborców strzelają do siebie z najcięższej artylerii Zaostrza się wojna między LPR i PiS. Zaczęło się od złośliwości prawionych sobie przez Romana Giertycha i braci Kaczyńskich. Dzisiaj obie strony strzelają z najcięższej artylerii. "Liga Polskich Rodzin... 14
  • Okiem barbarzyńcy - Cimoszewicz i etos 5 cze 2005 Stowarzyszenie Ordynacka jest ostentacyjnym wcieleniem patologii III RP, podnoszonych z dumą do rangi cnoty Zjazd Ordynackiej wystąpił z supliką do Włodzimierza Cimoszewicza, by ten pochylił się nad ludem (lewicy) i zgodził się kandydować na stanowisko prezydenckie. Nadziejo... 15
  • Z życia koalicji 5 cze 2005 Józef Oleksy się wycofał. Człowiek, który gotów był objąć wszelkie możliwe stanowiska, zrezygnował ze wszystkich funkcji i zaszczytów i podobno chce zostać pustelnikiem. I pomyśleć, że faceta nie wykończyli... 16
  • Z życia opozycji 5 cze 2005 Wielki comeback Macieja Płażyńskiego! PSL zamierza zbudować wokół Płażyńskiego "szeroki blok chadecki", a samego pana Macieja wystawić na prezydenta. Zaiste, znakomicie świadczy to o talentach strategicznych... 17
  • Fotoplastykon 5 cze 2005 18
  • Centralne Biuro Ślepe 5 cze 2005 Popełniono podwójne zabójstwo: zadano cios wolnej prasie ujawniającej afery oraz najbardziej skutecznej w walce z przestępczością instytucji państwa - CBŚ W nocy pod dom podjeżdża samochód z wyłączonymi światłami. Pasażerowie wysiadają i zaczajają się na tyłach posesji. Jeden... 20
  • Ostatnia nadzieja czerwonych 5 cze 2005 SLD jest tak wykrwawiony, że sierżanci muszą pełnić funkcje generałów Gdyby trzy lata temu ktoś powiedział, że trzeciorzędne postacie będą walczyć o najwyższe stanowiska w Sojuszu Lewicy Demokratycznej, zostałby uznany za wariata. Bo Marek Dyduch, Jacek Piechota czy Wojciech... 24
  • Prawda kłamstw 5 cze 2005 Jak wiedza z teczek bezpieki zmieni historię PRL? Spuścizna po komunistycznym aparacie bezpieczeństwa jest pierwszorzędnym źródłem wiedzy o Polsce Ludowej. Można tak stwierdzić wbrew opiniom wielu publicystów,... 28
  • Wałęsa przeciw Wałęsie 5 cze 2005 Nie do przecenienia jest wkład Lecha Wałęsy w obalenie systemu, który łamał charaktery i wymuszał zło Nikt nie zaszkodził wizerunkowi Lecha Wałęsy tak bardzo jak on sam. Wraz z wieloma innymi bohaterami naszej walki z komunizmem po odniesieniu zwycięstwa zrobił dużo, by je... 36
  • Kwaśniepaństwo 5 cze 2005 Zjednoczenie Obrońców Kwaśniewskich "Niebo błękitne nade mną, prawo moralne we mnie" - zapewniał niedawno w telewizyjnej Jedynce Aleksander Kwaśniewski. A Jolanta Kwaśniewska w każdej publicznej wypowiedzi dowodzi, że to także jej życiowa maksyma. Ale tak naprawdę to kpina ze... 38
  • Piłka skopana 5 cze 2005 Korupcja w polskim futbolu jest normą co najmniej od 40 lat 40
  • Giełda 5 cze 2005 Hossa Świat Bankofon Irlandzki Northern Bank jest pierwszym na świecie bankiem, który zaadaptował bankomaty - na razie dwa - do potrzeb niewidomych i niedowidzących. Maszyny są wyposażone w specjalne przystawki i gniazdka słuchawek.... 44
  • Ropociąg do wolności 5 cze 2005 Amerykanie ograli Rosjan w Azji Moskwa poniosła jedną z największych powojennych porażek - w ubiegłą środę uruchomiono w Sangachal pod Baku azerski odcinek pierwszego wielkiego rurociągu, całkowicie niezależnego od Rosji. "Morze Kaspijskie zostało odkorkowane" - mówili obecni... 46
  • Krzywa linia prosta 5 cze 2005 Prawdziwy podatek liniowy uwolniłby nas od horroru wypełniania PIT-ów Międzynarodowy Fundusz Walutowy udowodnił, że nie jest krową, która nie zmienia poglądów - na początku maja pochwalił pomysł wprowadzenia w Polsce podatku liniowego. Szkoda, że nie zrobił tego jedenaście... 50
  • Klucz amerykański 5 cze 2005 Kiedy Europa na dźwięk słowa "globalizacja" blednie, twarz Ameryki rozjaśnia się w szerokim uśmiechu Upadają General Motors, Ford, linie lotnicze Delta, czyli ikony amerykańskiej gospodarki, a Ameryka ciągle góruje nad resztą świata, przede wszystkim nad "starą" Europą.... 54
  • Grzmocąca pięść 5 cze 2005 Kirk Kerkorian, czyli ostatnia nadzieja General Motors Właściciel połowy kasyn w Las Vegas i jeden z największych udziałowców koncernu DaimlerChrysler co kilka lat trafia na czołówki światowych gazet, choć unika rozgłosu. To jeden z najbogatszych ludzi świata, 87-letni Kirk... 58
  • Załatwione odmownie - Nieoczekiwana zmiana miejsc 5 cze 2005 Polska nie przypomina gospodarczego tygrysa, ale wyliniałego kota dachowca Właśnie tak - "Trading Places" - był zatytułowany jeden z amerykańskich filmów. Tymczasem zupełnie niepostrzeżenie nie w filmie, a w życiu, dokonała się prawie nie zauważona zmiana miejsc między Polską... 60
  • Supersam 5 cze 2005 62
  • Coupe dla romantyków 5 cze 2005 Cayman S został stworzony z myślą o tych dwojgu, którzy pragną wspólnie ukraść księżyc. Jeśli do plaży jest 100 m, znajdą się tam w okamgnieniu (5,4 s do setki). Jeśli ona wymyśli wypad na zakupy np. z Poznania do Berlina, to... 62
  • Wyluzuj! 5 cze 2005 Polscy projektanci mody zyskują międzynarodowych mecenasów. Po współpracy Macieja Zienia z firmą Samsung i Gosi Baczyńskiej z producentem ekskluzywnego koniaku Remy Martin duet projektantów Paprocki & Brzozowski zyskał jako sponsora... 62
  • Prysznic z porzeczką 5 cze 2005 Aromaterapia coraz częściej stosowana jest we współczesnej kosmetologii. Naukowo dowiedzione działanie zapachów na skórę i ciało wykorzystują już nie tylko gabinety odnowy biologicznej, ale i koncerny kosmetyczne. Zawarte w żelu pod... 62
  • Wanna leniucha 5 cze 2005 O 20 proc. wzrasta każdego roku sprzedaż urządzeń z funkcją hydromasażu. W najnowszej ofercie Pool-Spa, lidera wśród producentów takich akcesoriów, znalazła się dwuosobowa asymetryczna wanna narożna Aquamarina. Jej kształt utrzymany... 62
  • Dzieci sukcesu 5 cze 2005 Siedem powodów, dla których warto mieć liczne potomstwo Narzekasz na brak pieniędzy, jesteś biedny - zainwestuj w dzieci" - przekonywał Francuzów Charles de Gaulle. Większość finansowych imperiów nigdy by nie powstała, gdyby nie wielodzietne rodziny. Archie Campbell,... 64
  • Wakacyjny uniwersytet globalny 5 cze 2005 Już w 80 krajach mogą pracować polscy studenci podczas wakacji Fryzjer psów w kanadyjskiej prowincji Manitoba, asystent głównego informatyka w Islandii czy pilot wycieczek na Sri Lance to niektóre z około 200 tys. ofert pracy, jakie czekają w tym roku na polskich studentów.... 72
  • Niewinni zbrodniarze 5 cze 2005 Wymazywanie pamięci o Holocauście stało się obecnie centralnym nurtem niemieckiej kultury Były ambasador Izraela w Polsce, profesor na Uniwersytecie Warszawskim i w Instytucie Izraelsko-Polskim na uniwersytecie w Tel Awiwie, przewodniczący Knesetu (1992-1996), delegat Knesetu... 76
  • Know-how 5 cze 2005 Jak ptak z małpą Dzioborożce (Bucorvus caffer) i koczkodany diana (Cercopithecus diana diana) ostrzegają się przed drapieżnikami. Zoolodzy z University of St Andrews zauważyli, że ptaki natychmiast reagują na ostrzeżenia małp przed... 78
  • Wyłącznik nałogów 5 cze 2005 Jednym lekiem będzie można leczyć uzależnienia od alkoholu, papierosów i narkotyków Whitney Houston musiała się poddać terapii odwykowej z powodu nadużywania alkoholu, marihuany i leków uspokajających. Pete Doherty, wyrzucony za narkotykowe ekscesy z brytyjskiego zespołu... 80
  • Naukowa baśń 5 cze 2005 Centrum Nauki Kopernik stanie w Warszawie nad tunelem Wisłostrady Eksploratorium w San Francisco co roku odwiedza pół miliona osób, oglądając 400 wystaw urządzonych na 10 tys. m2. Większości eksponatów nie tylko można, ale wręcz trzeba dotykać - ich interaktywność pozwala na... 84
  • Pałac Romulusa 5 cze 2005 Legenda o założeniu Rzymu nie jest jedynie mitem? W Villa di Piazza Armerina na Sycylii prof. Andrea Carandini, archeolog z Uniwersytetu La Sapienza, odnalazł mozaiki przedstawiające dziewczęta odziane w najstarsze na świecie bikini. Jeszcze większym jego odkryciem jest... 86
  • Bez granic 5 cze 2005 Ciemno wszędzie... To jeszcze nie zaciemnienie wojenne i nie atak terrorystów. Największa od lat awaria w rosyjskim systemie energetycznym doprowadziła do chao-su i paraliżu komunikacyjnego. Stanęły 43 pociągi metra na sześciu... 90
  • Trik brukselski 5 cze 2005 Traktat konstytucyjny to gra w eurokrętacza Jeżeli referendum w sprawie traktatu konstytucyjnego zostanie przegrane, to należy je powtarzać aż do osiągnięcia pożądanego wyniku - oznajmił w przystępie rozpaczy premier Luksemburga Jean-Claude Juncker. Zacytowana wypowiedź... 92
  • Kryzys na żądanie 5 cze 2005 Wprowadzenie w życie traktatu konstytucyjnego oznacza faktyczny koniec NATO "Europa i Ameryka znów są razem" - ogłosił po spotkaniu przywódców UE i prezydenta Busha przewodniczący Komisji Europejskiej. Rzeczywiście, reelekcja Busha pozbawiła przywódców Francji i Niemiec... 96
  • Poprawni niepoprawni 5 cze 2005 Amsterdam ucieka przed Brukselą Wszystko przez kraje ze wschodu Europy! - Holendrzy nie mają wątpliwości, dlaczego Glennis Grace, ich reprezentantka w konkursie Eurowizji, nie zdołała wejść do finału. 71 proc. jej rodaków uznało, że piosenkarka odpadła w wyniku spisku państw,... 98
  • Trzecia droga donikąd 5 cze 2005 Schroederowi w roli kanclerza nic się nie udało Gerhardowi Schroederowi przydałaby się wojna - zauważył złośliwie jeden z niemieckich komentatorów. Zapowiedź interwencji USA w Iraku była dla kanclerza przed poprzednimi wyborami... 100
  • Menu 5 cze 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Państwo w strachu Najnowsza powieść Michaela Crichtona "Państwo strachu" fabułę ma dość marną, postacie papierowe, ale pomysł - jak zwykle - doskonały. Już nie dinozaury ani nanoprocesory, ale ekologia... 102
  • Dziesiąte "hau" 5 cze 2005 Młodym polskim kabareciarzom nie chce się uczyć i pracować Dwaj myśliwi polowali na zające. Jeden się potknął, przewrócił i stracił przytomność. Drugi przez telefon komórkowy zawiadomił pogotowie. - Kolega upadł, chyba nie żyje, co mam robić? - spytał. - Najpierw niech się... 104
  • Terminator biznesu 5 cze 2005 Big Boss zastępuje Big Brothera Jesteś zatrudniona" (you are hired) - usłyszała 26-letnia Kendra Todd od amerykańskiego miliardera Donalda Trumpa. Teraz będzie zarządzała renowacją jego posiadłości w Palm Beach na Florydzie i zarobi 250 tys. dolarów rocznie. Kendra jest... 108
  • Leonardo z Gdańska 5 cze 2005 Twarze polskich polityków będą mieli apostołowie na malowanym obrazie "Ostatnia wieczerza" Macieja Świeszewskiego Polską sztuką współczesną rządzą lewacy. To dlatego zamiast sztuki mamy performance, happeningi,... 110
  • Ueorgan Ludu 5 cze 2005 Raport Amnesty International Prześladowanie polskich mniejszości Amnesty International ogłosiła raport na temat łamania praw człowieka. Nasz kraj został tam wymieniony obok Białorusi i Kuby Na Kubie F. Castro w ostatnim czasie zasłynął... 113
  • Skibą w mur - Sipa sypie 5 cze 2005 Okazuje się, że za komuny ciężko było nawet blondynkom śpiewającym słodkie piosenki Urszula Sipińska, zwana Sipą, gwiazda piosenki z czasów PRL, napisała wspomnieniową książkę "Hodowcy lalek". W tego typu... 114

ZKDP - Nakład kontrolowany