Roboty planetarne

Roboty planetarne

Dodano:   /  Zmieniono: 
Wysyłanie ludzi w kosmos to przeżytek
Pluton wkrótce przestanie być jedyną planetą Układu Słonecznego, do której nie dotarło urządzenie skonstruowane przez człowieka. Za kilka dni w jego kierunku zostanie wystrzelona sonda New Horizons, wyposażona w najnowszą aparaturę badawczą pozwalającą poznać tajemniczy glob i jego księżyce, ledwie dostrzegalne przez ziemskie teleskopy. "Być może przy okazji Pluton straci status planety, bo jest tylko dużą, zlodowaciałą planetoidą, wchodzącą w skład pasa Kuipera" - mówi prof. Alan Stern z Southwest Research Institute, kierownik naukowy misji. Niewiele brakowało, by to przedsięwzięcie nie doszło do skutku - wcześniejszy projekt Pluto-Kuiper Express w 2000 r. zarzucono z powodu cięć budżetowych w NASA.
Loty sond kosmicznych przegrywają konkurencję o pieniądze z misjami załogowymi, bo są mniej atrakcyjne medialnie. Gdyby nie zyski propagandowe, prawdopodobnie nie byłoby załogowego programu kosmicznego ZSRR ani amerykańskich lotów na Księżyc. Dziś - po wysłaniu trzech osób na orbitę- Chiny mówią o załogowej misji na Srebrny Glob przed 2020 r. Odbudowująca prestiż Rosja myśli o podobnej misji (i to nawet w 2014 r.), do tego wysyła turystów na orbitę i pracuje nad Klipperem, statkiem wielokrotnego użytku. USA, nie chcąc zostawać w tyle, zamierzają nie tylko ponownie zdobyć Księżyc, ale też wyprzedzić inne państwa w wyścigu na Marsa. Pytanie tylko: po co?


Inflacja z Księżyca
Przy współczesnym poziomie technologii loty załogowe są niebezpieczne i horrendalnie drogie. Na 114 wypraw promów kosmicznych przypadają dwie katastrofy - Challengera w 1986 r. i Columbii w 2003 r. - w których zginęło 14 astronautów. Same pojazdy spędziły w hangarach niemal jedną czwartą czasu eksploatacji, nic więc dziwnego, że USA chcą jak najszybciej zrezygnować z tej przestarzałej technologii. Koszt księżycowego programu Apollo był ogromny: po uwzględnieniu inflacji wynosił 101 mld dolarów. Wszystko dla 14 osób, które spędziły na Księżycu zaledwie 12,5 dnia. Nowy program ESAS ma pozwolić Amerykanom na wysyłanie na powierzchnię Księżyca czteroosobowych załóg na okres do tygodnia (w wypadku Apolla było to dwoje ludzi na trzy dni). Szacunkowy koszt siedmiu takich wypraw ma wynieść 97,6 mld dolarów, a więc niewiele mniej niż na przełomie lat 60. i 70. Koszty załogowej misji marsjańskiej NASA szacuje na 400 mld dolarów!
"Agencja pozwala wielkim koncernom znakomicie zarabiać na kontraktach rządowych, nie dopuszczając do realizacji tańszych, ambitniejszych projektów" - uważa Robert Zubrin, założyciel Mars Society. Za 30 mld dolarów - co najmniej na tyle ocenia on koszty wyprawy na Marsa - można by wysłać w kosmos sto takich urządzeń jak sonda Stardust, która dostarczyła niedawno na Ziemię próbki pyłu z ogona komety Wild 2 (dzięki nim uczeni będą mogli sprawdzić, czy te ciała niebieskie mogły sprowadzić na Ziemię związki chemiczne niezbędne do powstania życia).
Loty załogowe są dopiero planowane, ale ich ofiarami już padają misje automatyczne. Sonda Dawn miała wyruszyć w podróż do największych planetoid w czerwcu 2006 r., a poleci - jak dobrze pójdzie - pół roku później. Względy oszczędnościowe sprawiły, że NASA zarzuciła na razie pomysł wyremontowania Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, a to skazuje go na powolną śmierć. Urzędnicy, szukający w ciasnym budżecie pieniędzy na sfinansowanie podboju Marsa, zagrozili nawet wystrzelonym w latach 70. Voyagerom. Obie sondy przebijają się przez miejsca, gdzie wiatr słoneczny zderza się z materią międzygwiazdową, dostarczając unikatowych danych o budowie zewnętrznego Układu Słonecznego.

Sondy w natarciu
Uczeni starają się uzyskać jak najwięcej danych z sond, które udało się wyprawić w kosmos. Marsjańskie łaziki Spirit i Opportunity, które kosztem 820 mln dolarów miały pracować przez 90 dni, wytrzymały aż dwa lata i cały czas nadsyłają wyniki badań. Pomogły im w tym "marsjańskie diabły" - niewielkie tornada pyłowe, które czyszczą baterie słoneczne pojazdów, chroniąc je przed odcięciem od źródła energii. Nadal analizowane są też dane zebrane przez próbnik Huygens, który wylądował na Tytanie, księżycu Saturna. Cassini, statek-matka Huygensa, krąży wokół tej planety, zbierając informacje o jej pierścieniach i odkrywając szczegóły budowy innych księżyców: wodne fontanny Enceladusa czy powstałe najprawdopodobniej wskutek zderzenia z pierścieniem pasma górskie Japetusa.
Do komety Czuriumow-Gierasimienko leci europejska sonda Rosetta. Znajdujący się na niej lądownik Philae, zawierający m.in. polskie narzędzia badawcze, wyląduje na jądrze komety w 2014 r. W połowie drogi do Czerwonej Planety jest Mars Reconnaissance Orbiter, który ma badać marsjański klimat i szukać wody pod powierzchnią planety. W podróż wyruszyła też misja Venus Express, która za kilka miesięcy rozpocznie badania przesłoniętej gęstymi chmurami Wenus. Do Merkurego zmierza amerykański Messenger (osiągnie cel w 2011 r.). Wkrótce sporo zacznie się też dziać wokół Księżyca, który znamy gorzej od Marsa. Dziś wokół Srebrnego Globu krąży tylko jedna sonda - europejski Smart-1 z eksperymentalnym napędem jonowym. Za rok dołączy do niej chiński satelita Chang'e 1. Indie także celują w Księżyc: w latach 2007-2008 planują wysłanie tam orbitera Chandrayan-1.

Stada próbników
W przyszłości sondy i pojazdy planetarne mają być bardziej samodzielne. Przykładem może być Spray - prototyp maszyn mających badać ukryte pod lodem oceany Europy (księżyca Jowisza) lub jeziora Tytana. W czasie ziemskich testów Spray samodzielnie pokonał tysiąc kilometrów w wodach Atlantyku. Na Marsie mają lądować stada autonomicznych próbników, współpracujących z sobą przy wykonywaniu różnych zadań. Uczeni z Massachusetts Institute of Technology i New Mexico Tech zaprojektowali roboty przypominające kształtem i rozmiarami piłki tenisowe. Wyposażone w ogniwa paliwowe, czujniki i kamery mogłyby podskakiwać dzięki sztucznym mięśniom, szukając śladów życia nawet w tak niedostępnych miejscach jak marsjańskie jaskinie.
NASA zaczyna brać przykład z takich inicjatyw jak nagroda X-Prize, dzięki której doszło do udanego lotu prywatnej rakiety pasażerskiej SpaceShipOne. Agencja ogłosiła niedawno dwa otwarte konkursy na projekty robotów. Jeden dotyczy budowy półautonomicznego urządzenia umiejącego budować skomplikowane struktury bez nadzoru człowieka, na przykład wytwarzać elementy przyszłej stacji marsjańskiej. Celem drugiego jest stworzenie samodzielnego pojazdu, mogącego się unosić w atmosferze Marsa, Wenus, Tytana lub gazowych planet gigantów. Pieniądze na nagrody w konkursach - pół miliona dolarów - będą dla NASA lepszą inwestycją niż wysyłanie ludzi w kosmos, za czym nie przemawiają ani argumenty naukowe, ani ekonomiczne.
Więcej możesz przeczytać w 3/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2006 (1206)

  • Krasnoludki 22 sty 2006 Żyjemy w demokracji mozaikowej i pora się pożegnać z marzeniami o dawnych dobrych czasach jasnych podziałów 3
  • Skaner 22 sty 2006 SKANER - POLSKA Władza Marcinkiewicz przed Kaczyńskimi Premier Kazimierz Marcinkiewicz tak często pokazuje się ostatnio w mediach, że Polacy uwierzyli, iż to on kieruje braćmi Kaczyńskimi, a nie na odwrót. Z badań Pentora na... 6
  • Dossier 22 sty 2006 BRONISŁAW KOMOROWSKI wicemarszałek Sejmu, poseł PO "W moim przekonaniu Marek Jurek został zgwałcony przez własne środowisko polityczne" Radio Zet JÓZEF OLEKSY były premier "Współczuję wszystkim z wielkimi... 7
  • Sawka czatuje 22 sty 2006 8
  • Playback 22 sty 2006 12
  • Poczta 22 sty 2006 Listy od czytelników 12
  • To straszne wychowanie 22 sty 2006 Edukować można tylko wtedy, gdy przyjmuje się porządek rzeczywistości i hierarchię wartości 13
  • Z życia koalicji 22 sty 2006 Tłumy walą do naszej rubryki. Najpierw żądzą ścisłej komitywy z PiS zapałała PO, potem w konkury do premiera uderzał Roman Giertych, a skończyć się może na przejściu do nas Samoobrony i PSL. Tylko czerwoni tak się przekabacili, że... 14
  • Z życia opozycji 22 sty 2006 Furda awantury w Sejmie! Dokonała się rzecz znacznie bardziej wiekopomna. Nie tylko dla Polski, ale dla całego kosmosu. Oto wreszcie, po latach próżniowej tułaczki, do Tytana dotarła sonda, na której pokładzie znajduje się... 15
  • Myśliwy i zwierzyna 22 sty 2006 Celem Jarosława Kaczyńskiego jest osaczenie, a nie partnerskie pozyskanie Platformy Obywatelskiej 16
  • Fotoplastykon 22 sty 2006 17
  • Drugie wejście Kaczyńskich 22 sty 2006 Przyspieszone wybory doprowadziłyby do powstania w Polsce systemu dwupartyjnego 18
  • Wielka gra 22 sty 2006 W historii polskiego parlamentaryzmu nie było rządu, który chciałby wysadzić w powietrze własny budżet 21
  • Prusaczka Kaczyńskiego 22 sty 2006 Czy Zyta Gilowska zrobi z prezesa PiS "grzesznika nawróconego na liberalizm"? 24
  • Nie gram dowolnej melodii 22 sty 2006 Rozmowa z Zytą Gilowską, wicepremierem i ministrem finansów 26
  • Rozłam? 22 sty 2006 Niech w Polsce wygra katolicyzm łagiewnicki z katolicyzmem toruńskim" - zaapelował Jan Rokita. Zrobił to tuż po krakowskich "dniach skupienia" parlamentarzystów Platformy Obywatelskiej. Działacze platformy zjechali do Krakowa, by stworzyć przeciwwagę dla układów Prawa i... 28
  • Rokosz Rydzyka 22 sty 2006 Rzym jasno zaznaczył, że jeśli ojciec Rydzyk nie podda się decyzjom episkopatu, przestanie być dyrektorem Radia Maryja 34
  • Giełda 22 sty 2006 HossaŚwiat Radary łatają budżet Ponad 204 mln euro wpłynęło w ubiegłym roku do francuskiej kasy państwa tytułem mandatów za przekroczenie prędkości. To dwa razy więcej niż rok wcześniej. Tak ogromna kwota jest efektem... 40
  • Struś, syn orła 22 sty 2006 Wolny rynek i liberalna polityka gospodarcza to najtrudniejsza droga do dobrobytu, ale jedyna, która się sprawdziła 42
  • Wojna butów 22 sty 2006 Mistrzostwa świata w piłce nożnej wygra Adidas, Nike lub Puma 46
  • Rzeczpospolita wielu smaków 22 sty 2006 Polska może się wybić na smakowitość 48
  • Luka edukacyjna 22 sty 2006 Niechęć rządu do strefy euro bierze się z obawy o utratę możliwości manipulowania bankiem centralnym 52
  • Wielki szus 22 sty 2006 Na nartach jeździ się w blisko 6 tysiącach kurortów w 75 krajach świata 54
  • Dobrzy Niemcy 22 sty 2006 W III Rzeszy nie było żadnego ruchu oporu 68
  • Know-how 22 sty 2006 Ojcowskie nuty Ptaki uczą się śpiewu podobnie jak dzieci opanowują sztukę mówienia. Eksperymenty wykazały, że młode zeberki (Poephila guttata) zapamiętują popisy wokalne swych ojców w tym fragmencie kory mózgowej,... 70
  • Klan specjalistów 22 sty 2006 Monopol lekarzy specjalistów tłamsi polską służbę zdrowia i wygania młodych na emigrację 72
  • Profesor Blagier 22 sty 2006 Do odkryć naukowych trzeba podchodzić z podobnym sceptycyzmem jak do deklaracji polityków 76
  • Roboty planetarne 22 sty 2006 Wysyłanie ludzi w kosmos to przeżytek 78
  • Brudy pod Kapitolem 22 sty 2006 Superlobbysta zatapia republikanów 80
  • Islamska bomba atomowa 22 sty 2006 Wojna z Iranem to najgorszy z możliwych scenariuszy. I coraz bardziej prawdopodobny 84
  • Dehamasyzacja Hamasu 22 sty 2006 Izrael zostawia otwarte drzwi do rozmów z islamskimi fundamentalistami 88
  • Teatr kijowski 22 sty 2006 Egzotyczna antyjuszczenkowska koalicja na Ukrainie ma siłę niszczenia rządów 90
  • Austriackie gadanie 22 sty 2006 W Europie wcale nie rządzi Komisja Europejska, lecz kraj sprawujący prezydencję w unii 92
  • Menu 22 sty 2006 WYDARZENIE TYGODNIA Podróż do światła Gdyby nie zaryzykował, pewnie nadal nagrywałby i koncertował z Orkiestrą Ósmego Dnia. On jednak postawił na Hollywood. I wygrał! Gdy w 1989 r. przyjechał do Kalifornii, ledwie wiązał... 94
  • Recenzje 22 sty 2006 96
  • Racjonalność chrześcijaństwa 22 sty 2006 ***** Jedna z najbardziej zdumiewających i absurdalnych opinii, którą udało się upowszechnić współcześnie, zakłada, że między rozumem a chrześcijaństwem istnieje sprzeczność. Oczywiście trudno bronić jej komuś, kto ma choćby... 96
  • Małpie figle w sieci 22 sty 2006 **** Arctic Monkeys to nie tylko najlepsza rzecz, jaką dał światu Sheffield od czasu The Human League i Pulp, ale też jeden z sygnałów rewolucji, jaka dokonuje się w wirtualnej przestrzeni w promowaniu muzyki i budowaniu silnej więzi... 96
  • Bractwo zabawiaczy 22 sty 2006 **** Afrykański noblista przyzwyczaił nas do dobrych książek. Po przenikliwym "Mistrzu z Petersburga" i gorzkiej "Hańbie", dostajemy powieść mądrą i przewrotną. Tytułowa bohaterka to uznana pisarka, która objeżdża... 96
  • Anioł zagłady 22 sty 2006 **** Film "Kill Bill" i cały zestaw krwawych B-movies, na których Quentin Tarantino się wzorował, dobitnie wskazywały, że wiotkie, kruche kobietki mogą być nie mniej efektywnymi, a na pewno bardziej wyrafinowanymi i bezlitosnymi... 96
  • Pralnia płócien 22 sty 2006 O tym, ile falsyfikatów i zrabowanych płócien wisi w polskich muzeach, nie wiedzą nawet ich pracownicy 98
  • Taniec z Nosferatu 22 sty 2006 Gothic z wyszydzanej początkowo mody zamienił się w bardzo lukratywny biznes 101
  • Protokół z romansu 22 sty 2006 Publiczne opuszczanie bielizny w bieżącym sezonie odbywa się głównie w wersji hard core 104
  • Ueorgan Ludu 22 sty 2006 Prezydent L. Kaczyński pierwszą publiczną wizytę złożył w Polskim Komitecie Olimpijskim, gdzie oświadczył, że sport oparty na czysto komercyjnych zasadach sponsoringu się nie sprawdził. 105
  • Dzieje się! 22 sty 2006 Patriotyzm pod rządami Prawa i Sprawiedliwości rośnie szybciej niż nasze zadłużenie 106