Drapanie teflonu

Drapanie teflonu

Dodano:   /  Zmieniono: 
Najlepszym uczniem Tony'ego Blaira jest nowy przywódca konserwatystów David Cameron
Od kilku miesięcy nie ma właściwie dnia, by media nie wieściły rychłego końca jednej z najbardziej błyskotliwych karier politycznych w Europie. "Blair powinien odejść" - zawyrokował lewicowy "The Guardian". "Ostatnie dni Tony'ego Blaira" - orzekł prestiżowy "The Economist", który dotychczas stronił od ostrego atakowania premiera. Równie bezlitosne były sondaże. Według kwietniowej ankiety dziennika "Daily Telegraph", tylko 30 proc. Brytyjczyków jest zadowolonych z polityki szefa rządu, a 60 proc. jej nie aprobuje. Autorytet i wiarygodność przywódcy Partii Pracy spadły do poziomu najniższego od dziesięciu lat. Polityk, któremu partyjni koledzy często zarzucali "imperatorskie maniery", zdaje się nie panować nad sterami władzy. Krąg przyjaciół i doradców się rozpłynął. Sugestywny mówca, łatwo nawiązujący kontakt z otoczeniem, ma kłopoty z komunikowaniem się. Słynny, nie schodzący z twarzy uśmiech budzi irytację i uchodzi za fałszywy.

Trzecia droga
Lewicowe media doradzają Blairowi, by odszedł, póki nie będzie za późno, by dobrze zapisać się w historii. Premier ma wszak na koncie osiągnięcia, które go do tego predestynują. Ten syn konserwatywnego adwokata z Edynburga napisał na nowo historię brytyjskich laburzystów. "Nie wiem, kim jest ten młodzieniec, ale na pewno nie jest laburzystą" - mówił w 1979 r. o Blairze James Callaghan, ostatni premier Partii Pracy przed długą epoką politycznej i ideologicznej hegemonii konserwatystów. Po 18 latach przełamał ją właśnie Tony Blair, tworząc wcześniej New Labour, partię neolaburzystowską, którą nieraz nazywano "nielaburzystowską". Traktowany przez wielu jej członków jak obce ciało, systematycznie obalał ideologiczne tabu i świętości, coraz bardziej zbliżając partię do postulatów i pragnień 60 proc. Brytyjczyków tworzących Middle England, dziś nazywanych klasą średnią. Tę grupę odebrała swego czasu laburzystom Margaret Thatcher. Powrót okazał się trwały, czego dowodem było trzykrotne zwycięstwo Blaira w wyborach parlamentarnych.
Nowemu przywódcy obcy był radykalizm. Blair odrzucił dawne hasła socjalizmu, stawiając na "trzecią drogę", która - według jego krytyków - była kontynuacją polityki Margaret Thatcher i prowadziła prosto do kapitalizmu. New Labour, w odróżnieniu od "starej" Partii Pracy, dążyła nie tyle do równości, ile do tworzenia równych szans. Starała się przy tym nie tylko wyrażać aspiracje nowej klasy średniej, ale także stwarzać warunki dla mniej zamożnych, by mogli do niej awansować. "Praca ci służy" , "Więcej umiesz, więcej zarabiasz" - głosiły neolaburzystowskie slogany. Głównym osiągnięciem Blaira było utrwalenie prorynkowych reform zapoczątkowanych przez Margaret Thatcher i rozszerzenie ich na sferę edukacji i służby zdrowia. Premier naraził się własnej partii, wprowadzając w 1998 r. opłaty za studia na publicznych uniwersytetach. Otworzył też drogę do kontynuacji takich reform, dających brytyjskim uczelniom szanse konkurowania z lepiej uposażonymi uniwersytetami amerykańskimi. Efekty są dostrzegalne: w pierwszej dziesiątce najlepszych uniwersytetów świata poza amerykańskimi są dziś tylko dwie uczelnie z Europy, obie brytyjskie - Cambridge i Oksford.

W rękach Boga
"The Economist" niewiele przesadził, nazywając swego czasu Tony'ego Blaira "najlepszym konserwatywnym premierem". Gospodarz gabinetu przy Downing Street 10 zbierał też punkty za politykę zagraniczną: większa aktywność w UE, otwarcie na problemy Bałkanów i świata muzułmańskiego, inicjatywy na rzecz Afryki. "Ocena Blaira byłaby jednoznacznie pozytywna, gdyby nie Irak" - twierdzi historyk Timothy Garton Ash. Charyzmatyczny premier początkowo przekonał większość społeczeństwa do "sprawiedliwej wojny", którą uzasadniały domniemane zasoby broni masowego rażenia w rękach Saddama. W kwietniu 2003 r. 60 proc. Brytyjczyków poparło wysłanie wojsk do Iraku w celu likwidacji niszczycielskiego arsenału. Wraz z pojawianiem się wątpliwości co do jego istnienia malała aprobata dla tej operacji. Niedawne oświadczenie Blaira, że pozostawia on ocenę polityki irackiej "w rękach Boga", wzburzyło Brytyjczyków. "The Economist" przekręca dziś nazwisko premiera na "Bliar", utożsamiając go z "liar", czyli kłamcą, a 57 proc. Brytyjczyków uważa zbrojną interwencję za błąd. Z tego powodu dziewięcioletnie rządy Blaira są dzielone na dwa okresy - przed i po Iraku. "Przed" maluje się w barwach niemal wyłącznie jasnych: otwarcie na Europę i świat, wprowadzenie minimalnej płacy, poprawa usług publicznych, reforma instytucji, ograniczona autonomia dla Szkocji i Walii, umocnienie pokoju w Irlandii Północnej. "Po" to okres nasilających się burz i wewnętrznych podziałów w partii zarówno w kwestii wojny w Iraku, jak i reform w szkolnictwie, służbie zdrowia i systemie emerytalnym, a także w walce z terroryzmem oraz polityce imigracyjnej. W Izbie Gmin laburzyści sabotują praktycznie każde posunięcie premiera. W listopadzie zeszłego roku odrzucili pakiet ustaw antyterrorystycznych, w marcu głosowali przeciw liberalnej reformie edukacji. Projekt przeszedł dzięki poparciu... deputowanych konserwatywnych.
W polityce poparcie przeciwników może odstręczyć najwierniejszych przyjaciół. A tych Blair, oskarżany już wcześniej o zdradę, ma w partii coraz mniej. Nie jest nawet pewne, czy należy do nich kanclerz skarbu Gordon Brown, od dawna typowany na następcę obecnego lidera. Gordon, w odróżnieniu od Blaira, cieszył się zawsze opinią człowieka oddanego laburzystowskim wartościom. Jeszcze w 1994 r., gdy Blair przejmował ster Partii Pracy, miał otrzymać obietnicę awansu na ministra finansów, a z biegiem czasu także na przywódcę ugrupowania. Wszystko zdawało się przebiegać zgodnie z ustalonym scenariuszem, kiedy w końcu 2004 r. Blair zapowiedział, że nie będzie startował w następnych wyborach. Wkrótce wyraźnie tego pożałował. Perspektywa rezygnacji lidera uruchomiła bowiem w partii walki podjazdowe, a jego samego zdegradowała do statusu lame duck, kulawej kaczki, czyli polityka skazanego na bieżące administrowanie i niezdolnego do podejmowania strategicznych decyzji. W Londynie zaczęto mówić, że Blair cierpi na syndrom Nixona.

Bielsze od bieli
O tym, że wielu laburzystów uważa już Blaira za ekslidera, świadczyły reakcje na jego słowa o "zbyt pospiesznej" zapowiedzi odejścia z polityki. W partii wybuchła panika, że może on ponownie ubiegać się o przywództwo. Blair musiał zapewnić, że nie ma takich zamiarów. Nie zapobiegło to jednak nowym manewrom, mającym przyspieszyć jego definitywne rozstanie się z fotelem lidera. W połowie marca konsternację w brytyjskiej polityce wywołała wiadomość o pożyczkach w wysokości 14 mld funtów, którymi zadłużona po uszy Labour Party finansowała swoją ostatnią kampanię wyborczą. Formalnie nie były one sprzeczne z prawem, ale były na bakier z etyką i dowodziły zręcznego wykorzystania luk prawnych. Co gorsza, nazwiska niektórych hojnych wierzycieli figurowały na uprzywilejowanych miejscach na liście kandydatów do tytułu lordowskiego lub dożywotniego miejsca w izbie wyższej parlamentu. Pogłoski o puczu w partii przybrały na sile po deklaracji Browna, iż nic nie wiedział o pożyczkach. Dla Blaira sytuacja była podwójnie kłopotliwa: podważała solenne zapewnienia, że jego kierownictwo będzie "bardziej niż czyste" i "bielsze od bieli", a przy tym potwierdzała bliskie, a zdaniem krytyków w partii, "nieczyste" związki z biznesem.
Blair nie rezygnuje z reform. Prócz przeforsowanych z pomocą konserwatystów zmian w systemie edukacji przymierza się do reform socjalnych, m.in. ograniczenia grupy przyjmujących zasiłki dla niepełnosprawnych i reformy służby zdrowia. Na decyzję czeka też sprawa budowy nowych elektrowni atomowych i modernizacji arsenału nuklearnego. Projekty premiera z coraz większą zaciekłością są jednak torpedowane przez jego partyjnych przeciwników. Nie przeszkadza im nawet to, że w ten sposób mogą osłabić pozycję Browna. Mniej charyzmatyczny od Blaira, z kłopotami w komunikowaniu się z mediami, ma za przeciwnika nowego lidera Partii Konserwatywnej, błyskotliwego Davida Camerona. Mimo braku doświadczenia politycznego uchodzi on za polityka zdolnego przełamać wyborczy impas, w którym torysi tkwią od 1997 r. Jednocześnie z sondaży wynika, że laburzyści z mocno atakowanym Blairem stawiają czoło konserwatystom Camerona skuteczniej niż z bezbarwnym Brownem, o którym nowy szef torysów mówi, że jest "analogowym człowiekiem w epoce technologii cyfrowej".

Przykuty do urzędu
Czy dni Blaira są rzeczywiście policzone? 53-letniemu politykowi już nieraz przepowiadano klęskę, która jednak nie następowała. Premier zdobył nawet przydomek "teflonowego Tony'ego" - polityka, który gładko wychodzi z opresji. Jego biograf Anthony Seldon twierdzi, że Blair przegapił najlepszy moment do odejścia, kiedy nie stracił jeszcze aury sukcesu, choćby po zamachach zeszłego roku w Londynie. Z perspektywy ambitnego polityka, który postawił sobie za cel trwałe przeobrażenie kraju, optymalny byłby termin końca kadencji - rok 2009. Minister spraw wewnętrznych Charles Clarke stwierdził niedawno, że premier nie odejdzie przed 2008 r. Zdaniem innych, może to nastąpić jeszcze przed Bożym Narodzeniem. Wielu przypomina Blairowi, by nie powtarzał błędu Margaret Thatcher, która po 12 latach rządów została zmuszona do odejścia przez własną partię. "Zarówno przyjaciele, jak i wrogowie ostrzegają dziś Blaira przed przeciąganiem obecności w polityce i zdawaniem się na łaskę wydarzeń, nad którymi nie jest w stanie zapanować. Niestety, jak wszyscy liderzy u władzy wygląda on na przykutego do urzędu" - twierdzi Polly Toynbee, komentatorka dziennika "The Guardian".
Finał Blaira mogą przyspieszyć wybory 5 maja rozpisane w większości brytyjskich okręgów. Koła rządowe w Londynie z niepokojem przyjęły sondaże wskazujące na umacnianie się wpływów skrajnie prawicowej Brytyjskiej Partii Narodowej (BNP), na którą byłaby dziś skłonna głosować znaczna część elektoratu laburzystów. Powód: rozczarowanie polityką socjalną Partii Pracy, która zapewnia nadmierne przywileje imigrantom kosztem białej ludności uboższych dzielnic Londynu i innych miast. "Każdy kraj potrzebuje partii socjaldemokratycznej, ale w Wielkiej Brytanii już jej nie ma" - napisał w "The Guardian" laburzystowski deputowany George Galloway.
Margaret Thatcher powiedziała kiedyś, że najlepszą rzeczą, jaką po sobie zostawia, jest odnowiona, zmierzająca w kierunku liberalnym Partia Pracy. O Tonym Blairze mówi się, że jego najlepszym uczniem jest nowy przywódca konserwatystów David Cameron.
Więcej możesz przeczytać w 17/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 17/2006 (1220)

  • Na stronie - Równiejszość konstytucyjna 30 kwi 2006 Egzamin państwowy nie wystarczy, doktorat nie wystarczy - nie masz kuzyna w palestrze, won na pocztę! 5
  • Skaner 30 kwi 2006 SKANER POLSKA KOLEKCJA Göring, brytyjska królowa i skarb Wrocławia Skarb wrocławski, czyli bezcenna kolekcja wyrobów złotników ze stolicy Dolnego Śląska, który nabyło właśnie Muzeum Miejskie Wrocławia, to... 8
  • Dossier 30 kwi 2006 LECH WAŁĘSA Były prezydent "Wierzę, że [Kaczyńscy] mają koncepcję, że mają koncepcję rozebrania, by zbudować" Polsat ANDRZEJ LEPPER Przewodniczący Samoobrony, Wicemarszałek Sejmu "Jak człowiek rano wstaje i posłucha jednej... 9
  • Sawka czatuje 30 kwi 2006 10
  • Playback 30 kwi 2006 © M. Stelmach Radosław Sikorski, minister obrony narodowej, i Stefan Meller, minister spraw zagranicznych 14
  • Poczta 30 kwi 2006 Widacki autorytet Z przykrością przeczytałem felieton cenionego przeze mnie publicysty Bronisława Wildsteina "Widacki autorytet" (nr 15). Z zestawienia kontaktów "bohatera" artykułu z kilkoma podejrzanymi osobnikami... 14
  • Ryba po polsku - No comment 30 kwi 2006 Polityka to jest pytel codzienny. Kto nie pytluje, ten nie jest 15
  • Okiem barbarzyńcy - Demokracja przy grillu 30 kwi 2006 Gdy politycy przestają się z sobą spierać,obywatele powinni się czuć zaniepokojeni 16
  • Z życia koalicji 30 kwi 2006 Wicepremier Andrzej Lepper - nie, nie, nic strasznego nie zrobił. Po prostu przyzwyczajamy się do nowej tytulatury. Prawa ręka przyszłego wicepremiera, Janusz Maksymiuk, opowiadał nam, jak to w 1994 r. postanowił pierwszy raz napić się z... 18
  • Z życia opozycji 30 kwi 2006 Dostaliśmy maila od zdesperowanego rodaka, który uciekł do Londynu, bo miał dosyć Przemysława Edgara Gosiewskiego. Niestety, w tamtejszym metrze co krok spoziera z plakatów jakiś edgaroidalny stwór, a może i sam... 19
  • Nałęcz - Cnocie wojskowej 30 kwi 2006 Żołnierze pełniący misję w Iraku służą sprawie polskiej nie gorzej niż ich poprzednicy na polach bitewnych 20
  • Fotoplastykon 30 kwi 2006 © Henryk Sawka www.przyssawka.pl 21
  • Prawnicza samoobrona 30 kwi 2006 Trybunał Konstytucyjny chroni dochody adwokatów 22
  • Korupcja w marynarce 30 kwi 2006 Na łapówkarstwie w marynarce wojennej zarabiali skorumpowani oficerowie rosyjskiej floty 30
  • Gejrlin 30 kwi 2006 20 tysięcy polskich lesbijek i gejów przeniosło się do Berlina 34
  • Giełda 30 kwi 2006 Hossa Świat Azjatycka NAFTA Szesnaście państw Azji i Pacyfiku ma objąć proponowana przez japoński rząd strefa wolnego handlu. Państwa strefy będą współpracować także w zakresie inwestycji, usług i ochrony własności... 38
  • Perón kontra Meciar 30 kwi 2006 Każdy populizm zakończył się kryzysem gospodarczym, biedą, wielką inflacją i megabezrobociem 40
  • Narodowe Fundusze Interesików 30 kwi 2006 Program Powszechnej Prywatyzacji zamiast uwłaszczyć społeczeństwo, skorumpował klasę polityczną 46
  • Ekonomiczna ruletka 30 kwi 2006 Czy w 2006 r. zacznie się zachód świata Zachodu? 50
  • Przeminęło z Quandtem 30 kwi 2006 Najpotężniejsza niemiecka rodzina marnotrawi majątek przodków 52
  • Praca i kołacze 30 kwi 2006 Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli z kogo brać przykład, aby godziwie zarabiać 56
  • Zemsta liberalizmu 30 kwi 2006 Nie dajmy się nabrać na solidarność rozumianą jako tzw. sprawiedliwy podział 58
  • Supersam 30 kwi 2006 60
  • Espace z reality show 30 kwi 2006 Nowy espace jest jak żywcem wyjęty z reality show "Chcę być piękna". Niby nic mu nie brakowało, na urodę i zainteresowanie nie mógł narzekać, ale podobnie jak kobiecie żądnej gwałtownych namiętności tu i ówdzie coś mu... 60
  • 25 gramów muzyki 30 kwi 2006 Trzy minuty - tylko tyle czasu na ładowanie potrzebuje akumulator nowego cyfrowego walkmana firmy Sony, by można było słuchać muzyki przez trzy godziny. To absolutny rekord na rynku przenośnych odtwarzaczy. Debiutująca w maju na polskim... 60
  • Serwis na komunię 30 kwi 2006 Polacy najczęściej spotykają się z rodziną podczas przyjęć komunijnych swoich dzieci - tak wynika z ostatnich badań CBOS. Coraz większą wagę przywiązują też do atmosfery i stylu, w jakim obchodzą tę uroczystość. Dlatego firma... 60
  • Drugie odkrycie Polski 30 kwi 2006 Tylko 11 państw na świecie przyciąga więcej turystów niż nasz kraj 62
  • Polski kompleks zagraniczny 30 kwi 2006 Adwokatów cudzych interesów jest wśród polskich elit bez liku 68
  • Gułag Putina 30 kwi 2006 Michaił Chodorkowski, najbogatszy Rosjanin, odsiaduje wyrok w pseudokapitalistycznej kopii łagru 72
  • Komuno, nie wracaj! 30 kwi 2006 Koniec świata kibuców 76
  • Pierwsza zagłada Polaków 30 kwi 2006 Co najmniej 100 tys. Polaków zamordowano w ZSRR podczas wielkiej czystki końca lat 30. 78
  • Know-how 30 kwi 2006 Balonikowanie zatok Nowy sposób leczenia zapalenia zatok przynosowych zastąpi zabiegi chirurgiczne. Lekarze z Rush University w Chicago opracowali metodę udrażniania przewodów nosowych za pomocą tzw. balonikowania. W wyniku tego... 82
  • Telenet zjada telewizję 30 kwi 2006 Sami będziemy układać telewizyjną ramówkę. 84
  • Przedszkole Tarzana 30 kwi 2006 Dzieci z Wybrzeża Kości Słoniowej intelektualnie rozwijają się szybciej niż przedszkolaki we Francji 92
  • Bez granic 30 kwi 2006 Mao demokrata Nepal stoi na granicy wojny domowej. Od kilku tygodni trwają tam wiece maoistycznej opozycji, żądającej od króla Gyanendry przywrócenia demokracji. Policja i wojsko otworzyły ogień do demonstrantów.... 94
  • Drapanie teflonu 30 kwi 2006 Najlepszym uczniem Tony'ego Blaira jest nowy przywódca konserwatystów David Cameron 96
  • Trójkąt George 30 kwi 2006 Indie przeciwwagą dla Chin - to nowa strategia Ameryki 100
  • Bomba Mahdiego 30 kwi 2006 Izrael wciąż jest w stanie obudzić ajatollahów z atomowego snu 104
  • NATO bez granic 30 kwi 2006 Jeśli przegramy w Afganistanie, zagrożenie terrorystyczne pojawi się i w Warszawie, i w Amsterdamie. Rozmowa z Jaapem de Hoop Schefferem, sekretarzem generalnym NATO 106
  • Menu 30 kwi 2006 "WPROST" POLECA: MUZYKA KLASYCZNA Brahms, The Piano Concertos, Nelson Freire, Decca Po płycie Krystiana Zimermana ukazuje się kolejne nagranie koncertów fortepianowych Brahmsa. Porównanie obu rejestracji pozwala docenić... 110
  • Recenzje 30 kwi 2006 112
  • Dziewczynka na wielorybie 30 kwi 2006 ***** Nowozelandzki film sprzed lat pt. "Tylko instynkt" epatował przemocą, ukazując degrengoladę maoryskiej społeczności. Akcja "Jeźdźców wielorybów" rozgrywa się również wśród Maorysów, w małej nadmorskiej... 112
  • A planety szaleją... 30 kwi 2006 ***  "Dni wiatru" grupy Ścianka były objawieniem na polskiej scenie, tak od lat zapatrzonej w siebie, jakby Polska była jedynym krajem, w którym się gra rocka. Ścianka pokazała, że w Polsce rzeczywiście można grać nie gorzej... 112
  • Rockowy kopista 30 kwi 2006 ***  Gdy dołączył do Tiltu, zespół się rozpadł. Z T.Love został wyproszony, kiedy grupa była na muzycznym szczycie. Jego Suka, czyli formacja do upadłego przerabiająca przeboje Rolling Stonesów, nie odniosła sukcesu i skończyła w... 112
  • Ciuciunuda 30 kwi 2006 ***  Zdarzyło się, że jeden poeta zasypał miesięcznik literacki odkrywczymi wierszami z Waszyngtonu. A w kraju przydzielili mu za to główną nagrodę literacką oraz czek na 100 tys. Te 100 tys. to dla biednieńkiego miesięcznika kusząco... 112
  • Literatura teczkowa 30 kwi 2006 Teczka, a nie fantasy czy wspomnienia o papieżu, jest najmodniejszym gatunkiem literackim sezonu 2006 114
  • Górna półka - Geopolityczna dwunastka 30 kwi 2006 Historią rządzi geografia" - twierdził wybitny brytyjski historyk George M. Trevelyan. Czy rzeczywiście tak jest? Od dawna spierają się na ten temat zarówno politycy, jak i naukowcy próbujący analizować procesy... 118
  • Pazurem - Ginepolo 30 kwi 2006 Wisłocka była mądrzejsza od profesorów o paręset orgazmów, z czego wyniknęła jej słynna książeczka 120
  • Ueorgan Ludu 30 kwi 2006 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 17 (183) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 24 kwietnia 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Wojsko Polskie postępowe Ledwie min. Sikorski wprowadził instytucję rzecznika praw kobiet w WP, a już... 121
  • Skibą w mur - Śmiali na fali 30 kwi 2006 Andrzej Lepper na kursach śmiałości mógłby tłumaczyć, jak dawać w papę, a jak lać w ryja 122