Pomost Europy

Pomost Europy

Dodano:   /  Zmieniono: 
Rozmowa z Zygmuntem Berdychowskim, przewodniczącym rady programowej Forum Ekonomicznego w Krynicy
Małgorzata Zdziechowska: Co zostało z Mitteleuropy zdefiniowanej w pierwszej połowie ubiegłego wieku przez niemieckiego politologa Friedricha Naumanna?
Zygmunt Berdychowski: Po traktacie wersalskim, gdy zniknęły Austro-Węgry, gdy zmieniła się sytuacja geograficzna, polityczna, a także gospodarcza Niemiec, to pojęcie było dalekie od wizji Naumanna. Owszem, powstały nowe państwa: Polska, Czechosłowacja, Węgry, ale one zajmowały się przede wszystkim rozwiązywaniem własnych problemów. Już wtedy nie było mowy o wspólnych przedsięwzięciach gospodarczych.

- A można o nich mówić na początku XXI w?
- Mitteleuropa jest nadal tylko pojęciem geograficznym. Nie można mówić o zacieśnionej współpracy między krajami środkowoeuropejskimi - ani pod względem politycznym, ani gospodarczym. Trudno sobie nawet wyobrazić, na czym miałaby ona polegać.

- Przecież jeszcze kilka lat temu Polska, Czechy, Słowacja i Węgry współpracowały z sobą w ramach Grupy Wyszehradzkiej.
- I wszyscy bardzo na tej współpracy skorzystali. W okresie przedakcesyjnym znieśliśmy wiele istotnych ograniczeń w wymianie gospodarczej, we wzajemnych inwestycjach, wprowadziliśmy nowoczesne rozwiązania w prawie podatkowym, swobodę w świadczeniu usług itp. Obecnie jesteśmy jednak w unii i taka współpraca traci sens. Zasadniczym graczem w naszym regionie, owej geograficznej Mittel-europie, gospodarką o największym potencjale są Niemcy. Niemcy mają jednak swoje interesy o wymiarze raczej globalnym; reszta dawnej Mitteleuropy jest tylko jednym, wcale nie najważniejszym elementem tych interesów.

- Czy Europa Środkowa może realizować jakieś wspólne cele?
- Nie sądzę, by była możliwa realizacja celów pod hasłem: zgrupujmy się w środku Europy, to może osiągniemy coś więcej. Każdy z krajów ma własne priorytety i trudno liczyć na zaakceptowanie naszych interesów przez inne kraje. Inną sprawą jest to, że ciągle nie potrafimy wykorzystać atutu, jakim jest nasze położenie w środku Europy. Nadal mamy za dużo kompleksów, uprzedzeń, niedojrzałości w myśleniu o tym, co można osiągnąć w bliższej współpracy z naszymi partnerami. Najgorsze jest to, że ciągle niewiele możemy zaproponować.

- Co zatem powinniśmy zaproponować?
- Powinniśmy wykorzystać swoją wyjątkową sytuację i stać się pomostem między Wschodem a Zachodem. Z jednej strony, kulturowo, cywilizacyjnie nadal jesteśmy - jakkolwiek byśmy się od tego odżegnywali - bliscy wschodnim narodom Europy (Ukraińcom, Rosjanom, Białorusinom). Z drugiej strony, dzięki przynależności do Unii Europejskiej, zaakceptowaniu pewnych wartości, rozstrzygnięć instytucjonalnych i formalnych, staliśmy się częścią świata zachodniego. Jednym z najistotniejszych celów naszej polityki zagranicznej jest przyjęcie Ukrainy do Unii Europejskiej. Jeżeli udałoby nam się to osiągnąć przez nasze zaangażowanie polityczne, byłoby nam znacznie łatwiej rozszerzyć naszą obecność gospodarczą na liczącym 50 mln mieszkańców ukraińskim rynku, który po Niemczech i Francji byłby trzecim - na równi z brytyjskim - w Unii Europejskiej.

- Na razie nie jesteśmy pomostem. Ba, najważniejsze sprawy polityczno-gospodarcze, na przykład budowa Gazociągu Północnego, odbywają się ponad naszymi głowami i wbrew naszym interesom.
- Trudno oczekiwać, że wszędzie osiągniemy sukces. Nie udało się w wypadku Gazociągu Północnego, bo Niemcy bez oglądania się na polską rację stanu podpisały umowę, do której bardzo szybko przystąpili m.in. Holendrzy i Brytyjczycy.

- Czy nie oznacza to, że Wschód z Zachodem bez problemu potrafią się porozumieć bez Polski?
- Nie. To tylko ostrzeżenie, które pokazuje, że nie zawsze odniesiemy sukces w sprawach, które są dla nas ważne. Nie znaczy to jednak, że Polska ma przestać pośredniczyć w kontaktach między Wschodem a Zachodem.

- Na czym ma polegać to pośrednictwo?
- Polska może być przede wszystkim gospodarzem, który organizuje na naszym terytorium dialog między Wschodem a Zachodem. Na przykładzie odbywającego się w tym roku już po raz szesnasty Forum Ekonomicznego w Krynicy obserwuję, że osoby z Zachodu coraz bardziej interesują się Wschodem. Przedsiębiorcy, politycy z Europy Zachodniej nabierają przekonania, że warto tu przyjechać, bo można spotkać ludzi, których nigdzie indziej się nie spotyka, i porozmawiać na tematy, których nigdzie indziej się nie porusza. O tym, że jest to właściwa droga, świadczy rosnące zainteresowanie forum. Co roku liczba uczestników zwiększa się o 10-15 proc.

- Mamy szansę stać się w Europie Środkowo-Wschodniej tym, czym w Mitteleuropie były Niemcy?
- Francuski "Le Monde" napisał w artykule o forum, że Polska coraz częściej występuje w roli regionalnego mocarstwa. Nikt inny w tej części Europy nie jest w stanie zaprosić tylu znakomitych gości z całego świata. "Le Monde" miał w tym rację.

- Nie chodzi jednak tylko o to, kto przyjedzie, ale o efekty tych spotkań.
- O to należałoby spytać ludzi biznesu, których z roku na rok coraz więcej przybywa do Krynicy, i polityków, którzy uznają, że do Krynicy warto przyjechać. Skoro chcą przyjeżdżać, oznacza to, że osiągają swoje cele.

- Jakie są więc najważniejsze efekty forum?
- Lawinowo wzrastające inwestycje europejskie, w tym polskie, a także czeskie, a nawet rumuńskie, w Rosji, na Białorusi i Ukrainie. Bardzo szybko mimo licznych barier wzrasta wymiana gospodarcza między tymi krajami a Polską. Tempo wzrostu szacuje się na poziomie od kilkunastu do kilkudziesięciu procent rocznie. To pokazuje, że w dużej części udaje się wykorzystać te ogromne możliwości niezależnie od klimatu politycznego, który jest po prostu kiepski.

Fot: M. Stelmach
Więcej możesz przeczytać w 36/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 36/2006 (1238)

  • Na stronie - Na złość15 gru 2006, 15:00Jesteśmy małymi zawistnikami i złośliwcami: tym mniejszymi, im bardziej górnolotnymi w deklaracjach3
  • Skaner15 gru 2006, 15:00AFERA Zamach na Gudzowatego Zostałem zatrudniony do przeprowadzenia wraz z wynajętą do tego celu grupą porwania Tomasza Gudzowatego albo, gdyby to się nie udało, zabicia Aleksandra Gudzowatego". Takie słowa usłyszał Aleksander...3
  • Playback15 gru 2006, 15:00Premier Jarosław Kaczyński i José Manuel Barroso, przewodniczący Komisji Europejskiej © A. Jagielak14
  • Ryba po polsku - Polska jak Dunajec15 gru 2006, 15:00Tak przywykliśmy do przełomów, że bez choć jednego historycznego przełomu tygodniowo żyć nie możemy15
  • Z życia koalicji15 gru 2006, 15:00ANDRZEJ LEPPER MA DWIE TWARZE. Obie opalone. Pierwsza to twarz męża stanu, pomstującego na Macierewicza i użalającego się nad Bartoszewskim. Druga to stara, znana gęba ludowego bohatera, walczącego o supersam i wyścigi na Służewcu. Czy...16
  • Z życia opozycji15 gru 2006, 15:00JAK WIADOMO, TYGODNIK "OZON" UPADŁ. Zdarza się. Głównym właścicielem pisma był poseł Platformy Obywatelskiej Janusz Palikot - jak wynika z rankingu "Wprost" całkiem dziany biznesmen. Trudno zatem zrozumieć, dlaczego...17
  • Wprost przeciwnie - Hossa, czyli bessa15 gru 2006, 15:00Wzrost gospodarczy rozcieńczy się w "dziurze Kluzy"18
  • Fotoplastykon15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)19
  • Bankomachia15 gru 2006, 15:00Wyłączenie Hanny Gronkiewicz-Waltz z przesłuchań praktycznie zawiesza prace komisji na kilka miesięcy20
  • Lewy wrześniowy15 gru 2006, 15:00Jarosław Kaczyński jest dla młodej polskiej lewicy tym, kim Charles de Gaulle był dla zbuntowanych studentów w 1968 r.24
  • Scenariusz Kuronia15 gru 2006, 15:00Przez całe lata 80. Jacek Kuroń liczył, że kierownictwo PZPR rozpocznie negocjacje z Lechem Wałęsą i jego doradcami28
  • Nie słucham Kaczyńskiego!15 gru 2006, 15:00Rozmowa z Lechem Wałęsą31
  • Uniwersalny esbek15 gru 2006, 15:00Płk Lesiak zawsze rozpracowywał opozycję - zarówno w PRL, jak i w III RP32
  • Giełda15 gru 2006, 15:00Hossa Świat Pluton zysków Wielkich zysków spodziewają się producenci gadżetów po decyzji Międzynarodowej Unii Astronomicznej o zdegradowaniu Plutona do kategorii planet karłowatych. W sklepach internetowych natychmiast pojawiły się...36
  • 100 najbogatszych w Europie Środkowej i Wschodniej15 gru 2006, 15:00Dobrą passę i pęczniejące konta od popadnięcia w niełaskę u rządzących i finansowych tarapatów wciąż dzieli w postkomunistycznej Europie bardzo cienka linia38
  • Pomost Europy15 gru 2006, 15:00Rozmowa z Zygmuntem Berdychowskim, przewodniczącym rady programowej Forum Ekonomicznego w Krynicy70
  • 2 x 2 = 4 - Władza à discrétion15 gru 2006, 15:00Demagogią i walką z inteligencją można wygrać wybory, ale nie rządzić nowoczesnym państwem72
  • Supersam15 gru 2006, 15:0074
  • Prêt-à-porter dla psów15 gru 2006, 15:00Burberry i Gucci rozszerzyły swą ofertę o ubrania i gadżety dla psów. Firma brytyjska przedstawiła kolekcję płaszczy i kombinezonów dla czworonogów. W zestawie można znaleźć też sweter i obrożę z charakterystycznym dla Burberry'ego...74
  • Marka to jest to!15 gru 2006, 15:00Coca-Cola to najcenniejsza marka na świecie. W rankingu firmy Interbrand, która co roku szacuje wartość wizerunkową poszczególnych firm, największy skok w tym roku zanotował Google - wartość tej marki wzrosła w ciągu 12 miesięcy o 46...74
  • Spinki ze szkła15 gru 2006, 15:00Mody się zmieniają, ale eleganckiemu mężczyźnie nadal nie wypada pokazać się w koszuli bez spinek. Marcin Giebułtowski, współpracujący m.in. z firmą Svarowski, proponuje spinki awangardowe - z ręcznie robionego szkła układanego w...74
  • Trylogia z Wiednia15 gru 2006, 15:00Wiedeń to jedyna europejska stolica, która ma status pełnoprawnego regionu winiarskiego. Kto jednak kojarzy to miasto wyłącznie z młodymi heurigerami, serwowanymi w ogródkach Greenzingu, jest w błędzie. Otóż, po drugiej stronie Dunaju...74
  • Telefon od Versace15 gru 2006, 15:00Telefony komórkowe stały się takim samym dodatkiem do stroju jak torebka czy pasek. Po tym jak na Paryskim Tygodniu Mody swój pokaz urządziła Nokia, a na Warsaw Fashion Street kolekcję inspirowaną telefonem Siemens pokazała Natacha...74
  • Peeling pachnący winem15 gru 2006, 15:00Salvador Dali nie pielęgnował swoich wąsów, a Sophia Loren nie dbała o swoją cerę. Robiły to za nich siostry Maria i Rosy Carita, Hiszpanki, które po przeprowadzce do Paryża stały się fryzjerkami i kosmetyczkami europejskiej bohemy....74
  • Uniform sukcesu15 gru 2006, 15:00Mundurek mobilizuje ucznia do pracy nad sobą i zdrowej konkurencji w grupie76
  • Całus, który mówi15 gru 2006, 15:00Jarosław Kaczyński i Andrzej Lepper pocałunkami torują sobie drogę do sukcesu80
  • Czekosmetyki15 gru 2006, 15:00Czekolada jest najlepsza jako kosmetyk i lekarstwo84
  • Samolotnicy15 gru 2006, 15:00Utrzymanie małego samolotu kosztuje tyle, ile utrzymania dużego samochodu86
  • Know-how15 gru 2006, 15:00Zakrzepica turystyczna Ponadczterogodzinna podróż jakimkolwiek środkiem lokomocji może wywołać zakrzepicę. W wyniku tej choroby w żyłach powstają zakrzepy uniemożliwiające prawidłowy przepływ krwi. Uczeni z Centrum Medycznego...88
  • Ostatni oddech15 gru 2006, 15:00Astma nie jest chorobą, lecz objawem wielu chorób - odkryli naukowcy90
  • Ludzkie zwierzęta15 gru 2006, 15:00Szympansy pocieszają się nawzajem, stają w obronie słabszych i przeżywają żałobę po stracie bliskich94
  • Wszechświat wątpliwości15 gru 2006, 15:00Koniec Wielkiego Wybuchu?96
  • Bez granic15 gru 2006, 15:00Pamięć i Solidarność Trzecia wojna libańska zaczęła się w Izraelu. Jest ostra i wewnętrznie wykańczająca. Z punktu widzenia izraelskich elit, drugą wojnę libańską, trwającą do zawieszenia broni z 14 sierpnia, przegraliśmy. To...98
  • Efekt 11 września15 gru 2006, 15:00Choć pięć lat temu celem Al-Kaidy była Ameryka, największego zniszczenia terroryści dokonali w Europie100
  • Doktryna Condoleezzy15 gru 2006, 15:00Ameryka pragmatyków usłyszy głos Polski, gdy będziemy ważnym państwem w Unii Europejskiej106
  • Biznes ci wszystko wybaczy!15 gru 2006, 15:00Białoruś nie wytyka Niemcom zbrodni wojennych, od kiedy Berlin stał się jej głównym partnerem handlowym109
  • Menu15 gru 2006, 15:00KRÓTKO PO WOLSKU W łóżku z panną S. "Nie masz już za grosz intymności" - skarżył się pewien londyński złodziej, zauważony w trakcie wynoszenia telewizora przez internautę aż w Teksasie. W dodatku Amerykanin zawiadomił brytyjską...110
  • Recenzje15 gru 2006, 15:00 112
  • Dłużnicy, rozdział drugi15 gru 2006, 15:00Krzysztof Krauze jeszcze niedawno deklarował, że teraz zajmie się "jasną stroną życia". Jeśli ktoś potraktował serio te obietnice, może się poczuć nabity w butelkę. "Plac Zbawiciela" jest dziełem niemal tak samo...112
  • Istnieje życie po Stalinie15 gru 2006, 15:00Dymitr Szostakowicz, laureat nagród partyjnych i państwowych, musiał poczuć sporą ulgę w 1938 r. Po skomponowaniu muzyki do propagandowego "Wspaniałego obywatela", mógł zabrać się do tworzenia muzyki do kreskówki...112
  • Dylan: reanimacja15 gru 2006, 15:00Trzeba czekać cierpliwie aż do ostatniego utworu - mrocznej, nasyconej przeczuciem zbliżającej się apokalipsy ballady "Ain't Talkin'", by poczuć dreszcz, jaki pojawiał się przy słuchaniu utworów klasy "Ballad Of A Thin...112
  • Długi film o bohaterach15 gru 2006, 15:00Oliver Stone uległ presji rodzin ofiar tragedii w WTC: nie pokazał dramatu skazanych na spalenie i zmiażdżenie114
  • Totalny show15 gru 2006, 15:00Edynburg figuruje w "Księdze rekordów Guinnessa" jako największy festiwal na świecie118
  • Pazurem - Popłuczyny15 gru 2006, 15:00Mamy wielowiekową tradycję oblewania pomyjami znienacka. W dodatku zawsze nie tego, co trzeba120
  • Ueorgan Ludu15 gru 2006, 15:00Nr 36 (203) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 4 września 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Komunistycznym samochodom - nie! Już wkrótce w Polsce będzie można kupować chińskie samochody, sprowadzone na zasadzie tzw. importu indywidualnego,...121
  • Skibą w mur - Przereklamowanie15 gru 2006, 15:00Kiedy zapewniają nas, że zobaczymy hit roku,najczęściej jest to gniot miesiąca122