Wprost

 Po inauguracji w 2004 r. gazety pisały, że Putin wyglądał jak grabarz. Prezydent wyciągnął z tego należytą lekcję – teraz jego ubiorem zajmą się Włosi. Brioni, którego salon od niedawna sąsiaduje z siedzibą najwyższej władzy w Rosji, nieoficjalnie awansował na głównego krawca Kremla. Koniec szarzyzny i nudy. Nadchodzą garnitury na jedwabnych podszewkach z najdelikatniejszej wełny szyte nićmi z końskiego włosia. Putin chce być jak Silvio Berlusconi. Albo jeszcze lepiej – jak Bond, James Bond.

Czerwony Batman

Na początku politycznej kariery, jako zastępca mera Sankt Petersburga Anatolija Sobczaka, były wysoki funkcjonariusz KGB Władimir Putin nosił się jak każdy szanujący się agent – na szaro. Na tle ubierającego się jak londyński dandys Sobczaka był praktycznie niewidoczny. Zmiana zaszła nieoczekiwanie i w nie najlepszym kierunku: któregoś dnia u boku mera stanął mężczyzna w malinowej marynarce ze złotymi guzikami, w tureckich spodniach dziwnego kroju, adidasach oraz w krawacie w różyczki. Nowa wersja Putina była dziełem jego żony Ludmiły. Prowadziła wówczas luksusowy jak na tamte czasy butik firmy Trussardi, gdzie kupić można było malinowe marynarki wszelkiego kroju. Gdy Ludmiła Putina zorientowała się, że towar idzie jak gorące bułeczki, sprawiła prezent mężowi. Jak wspomina ze śmiechem milioner na wygnaniu, Borys Bieriezowski, Putin, wkładając tę marynarkę, znalazł się automatycznie w szeregach wielotysięcznej masy nuworyszy i bandytów, których symbolem w połowie lat 90. były właśnie malinowe garnitury ze złotymi łańcuchami. W późniejszych latach Putin wzorował się między innymi na bohaterach znanych filmów przygodowych (nosił kurtkę Canada Goos, w której Nicholas Cage szukał zaginionych skarbów w filmie „Skarb narodów") czy swoim politycznym druhu Dmitriju Miedwiediewie, dzięki któremu nabrał nieco luzu i zaczął pokazywać się w swetrach, bluzach, podkoszulkach, rozpiętych koszulach czy wręcz z nagim torsem. Ale dopiero Silvio Berlusconiemu udało się przekonać go, że warto mieć klasę.

– Jeszcze do niedawna Putin źle się czuł, gdy uwaga skupiona była na nim – mówi politolog Igor Mintusow. – To Berlusconi nauczył go, że powinien pracować nad swym wizerunkiem, zmieniać się, zaskakiwać wyborców wyglądem. Za jego radą opanował sztukę wyjazdów w głąb kraju, gdzie na tle miejscowych elit zawsze wypada lepiej, nonszalancko zrzucając marynarkę czy krawat. Dodaje mu to osobistego czaru, wyborcy myślą o nim jak o chłopaku z sąsiedniego podwórka. Berlusconi wywarł przemożny wpływ na styl Putina. To przy nim odważył się choćby włożyć czerwony kombinezon narciarski. Zobaczyliśmy wtedy Batmana w wersji czerwonej. Czerwony Batman – nasz Batman!

We fraku, bez łańcucha

Na inaugurację Baracka Obamy stroje zaproponowali mu między innymi Carl Lagerfeld i Christian Lacroix. Zgodnie z tradycją zmiana w Białym Domu to także zmiana sposobu ubierania się Amerykanów. Zapoczątkował ją w 1797 r. drugi prezydent Stanów Zjednoczonych, John Adams, który pierwszy włożył na zaprzysiężenie nie pantalony, lecz normalne spodnie oraz cylinder. Cylindry zniknęły wraz z dojściem do władzy Johna Kennedy’ego błagającego gości, by nie wkładali ich na ceremonię. Z kolei Jimmy Carter składał przysięgę w skromnym, biznesowym garniturze i ten styl kontynuowali później George Bush senior i Bill Clinton. Obama wybrał się na złożenie przysięgi w szytym na zamówienie, jednorzędowym garniturze jednego z amerykańskich domów mody.

W Rosji również przez lata ceniło się rodzimych krawców. Leonid Breżniew ubierał się w domu mody na ulicy Kuzniecki Most u ówczesnego dyktatora mody sowieckiej Aleksandra Igmanda. Breżniew pierwszy zaczął się pokazywać w przeciwsłonecznych okularach. Lubił też błękitne koszule i podkoszulki, w które zaopatrywała go fabryka Bolszewiczka. Krawaty nosił na spinkach (żeby nie dusiły), a podczas urlopów na Krymie pozwalał fotografować się w sportowym dresie i koszulkach w błękitne paski, zwanych „alkoholiczkami", bo często chodził w nich tak zwany element aspołeczny.

Ojczyźnianym producentom od początku wierny był także pierwszy i ostatni prezydent ZSRR – Michaił Gorbaczow. Garnitury nosił wprawdzie wyłącznie szyte na zamówienie, ale koszule czy spinki kupował już w fabryce Czerwony Komunard oraz w setnym oddziale GUM – położonym naprzeciwko Kremla wielkim domu handlowym, który w czasach Związku Radzieckiego był oazą zaopatrzenia (setny oddział obsługiwał wyłącznie wyższych funkcjonariuszy partyjnych). Gorbaczow pierwszy narzucił w polityce własny styl ubierania się, podobnie jak jego żona Raisa, co w narodzie spotkało się z krytyką za prowokacyjne wywyższanie się ponad przeciętność.

Pierwszym przywódcą, w którego garderobie pojawiły się ciuchy od Diora i Pierre’a Cardina, był Borys Jelcyn. Jak twierdzi szef jego protokołu Władimir Szewczenko, Jelcyn był pedantem. – Nigdy nie pokazywał się publicznie w wymiętym garniturze. Nawet gdy pracował na budowie, wyglądał jak prosto od krawca. Koszule miał zawsze idealnie odprasowane, potrafił zmieniać je po kilka razy dziennie.

Szewczenko przypomina, że to Jelcyn jako pierwszy założył podczas ceremonii inauguracji prezydencki łańcuch, symbol władzy państwowej. Po nim ani Putin, ani Miedwiediew go nie zakładali. Siódmego maja będzie podobnie. – Władimir Putin nie lubi żadnych świecidełek – mówi Szewczenko. – Pozostanie przy włoskim garniturze i nie będzie psuł efektu złotym łańcuchem.

Jelcyn był też pierwszym prezydentem, który wystąpił w smokingu. Miało to miejsce w 1994 r., podczas wizyty królowej Elżbiety na Kremlu. Podobno smoking na tę okazję powstawał półtora miesiąca. Jelcyn kilkakrotnie kazał go przerabiać. Efekt był znakomity, a prezydent wspominał później, że czuł się jak brytyjski lord. Dziesięć lat później Putin tej sztuki nie powtórzył. Na wizytę u królowej zgodnie z protokołem wdział frak, ale widać było, że mimo wysiłków krawców nie dało się z niego zrobić dżentelmena. „Szyja osobno, frak osobno" – szydził jeden z rosyjskich satyryków. „Kwadratowy” Putin męczył się w świetle reflektorów, a na domiar złego mucha wciąż zjeżdżała mu to na jedną, to na drugą stronę szyi.

Mienia zawut Putin, Władimir Putin

Jak wygląda nowy Putin? Oddajmy głos Damiano Labricosie, jednemu z głównych krawców Brioniego: – Radzimy mu nie nosić szerokich i długich marynarek. Wszelkie proporcje powinny być zachowane, tak aby nasz klient wyglądał elegancko, a jednocześnie czuł się sobą. Do tej pory rosyjscy prezydenci mieli z tym kłopoty, widocznie brakowało im odpowiednich doradców. Marynarka musi sięgać do miejsca, gdzie zaczynają się nogi, czyli jak my to nazywamy – do szwu siedzenia. Długość rękawów mierzymy natomiast od palca, tak by mankiet koszuli wyzierał na centymetr. Klientom niskiego wzrostu odradzamy marynarki na trzy guziki, rekomendując dwa – tak wyglądają znacznie lepiej.

Kilka uwag dorzuca Franco Alquati, szef moskiewskiego działu sprzedaży Brioniego: – Weźmy chociażby taki drobiazg jak chusteczka w butonierce – mało, że powinna wyglądać jak kwiat, musi być dopasowana kolorem nie do krawata, lecz do koszuli. Guziki na zarękawkach marynarki szyte są wyłącznie ręcznie, to niewiarygodnie żmudna, wielogodzinna praca, ale potem śmiało można gestykulować i każdy od razu doceni twój garnitur. Co się tyczy krawatów, wszystkie są jedwabne, także robione ręcznie.

Putin nie korzysta jedynie z Brioniego. Z przyjemnością nosi czerwone krawaty od Lacroix, Moschino i Valentino, palta od Niny Ricci (ceny od 2,5 tys. dolarów), okulary przeciwsłoneczne Cartier lub Ray Ban, zegarek Patek Philippe Perpetual Calendar (60 tys. dolarów), buty Baldinini lub Salvatore Ferragamo (od 2 tys. dolarów). W doborze tych akcesoriów wzoruje się na Berlusconim, któremu zazdrości nie tylko włoskiego poczucia smaku, ale też politycznej długowieczności. A tę, jak uczy Silvio, zapewnia żmudna praca nad sobą i częste zmiany wizerunku. Władimir Putin jeszcze odmładzać się nie musi, ale z uwagą przypatruje się swemu włoskiemu koledze. Możemy się też domyślać, dlaczego wybrał akurat markę Brioni. To w garniturach tego producenta wystąpił Daniel Craig w filmie „Casino Royal". Jego bohater, niejaki James Bond, zadanie jak zwykle miał niełatwe – uratować świat. I jak zwykle podołał mu bez mrugnięcia okiem. A w dodatku z klasą, nienagannie ubrany.