Andy Burnham 20 lipca, tuż po godzinie 13:00, dotarł do Pałacu Buckingham, gdzie spotkał się z królem Wielkiej Brytanii, Karolem III. Niespełna pół godziny później Pałac wydał komunikat. „Jego Wysokość przyjął na audiencji Czcigodnego Andrew Burnhama, posła i poprosił go o utworzenie nowej administracji. Czcigodny Andrew Burnham przyjął propozycję Króla i ucałował jego ręce po mianowaniu na stanowisko Premiera i Pierwszego Lorda Skarbu Państwa” – czytamy w oświadczeniu.
Wcześniej króla odwiedził Keir Starmer i oficjalnie zrezygnował ze stanowiska. Starmer wygłosił przed tą wizytą ostatnie przemówienie w roli szefa rządu. Twierdził, że zostawia Wielką Brytanię silniejszą i sprawiedliwszą niż przed jego kadencją. – Odchodzę z uśmiechem, dumny ze wszystkiego, co osiągnęliśmy – stwierdził Keir Starmer. Przekonywał, że za jego kadencji poprawił się stan gospodarki i usług publicznych. Podkreślił, że w pełni popiera swego następcę, Andy'ego Burnhama. Nie wiadomo jeszcze, kto wejdzie w skład nowego rządu.
Wybór był oczywisty
Andy Burnham w poniedziałek objął urząd premiera Wielkiej Brytanii, niespełna miesiąc po zdobyciu mandatu poselskiego. To pokłosie decyzji Keira Starmera, który 22 czerwca zapowiedział rezygnację po słabych wynikach Partii Pracy w majowych wyborach lokalnych oraz wyborach w Szkocji i Walii.
Wybór Burnhama był w praktyce formalnością. Jego kandydaturę na lidera laburzystów poparło 379 posłów, a wyścig o przywództwo stał się konkursem jednego kandydata.
Po wizycie u króla nowy premier ma udać się na Downing Street. Tam wygłosi pierwsze przemówienie. Zdaniem BBC głównym motywem pierwszego wystąpienia Burnhama ma być stabilność polityczna. Nowy premier zamierza podkreślić, że będzie szóstym szefem brytyjskiego rządu w ciągu dziesięciu lat. Ma mówić o potrzebie „uczciwości i refleksji”, odbudowaniu zaufania do państwa oraz zapewnieniu obywatelom „większej przestrzeni do oddychania”, szczególnie w związku z kosztami życia.
Jaką politykę będzie prowadził Burnham?
Andy Burnham zapowiada politykę nastawioną przede wszystkim na stabilizację państwa, obniżenie kosztów życia i zwiększenie kontroli publicznej nad kluczowymi sektorami gospodarki. Nowy premier ma wycofać się z planu wprowadzenia obowiązkowej cyfrowej identyfikacji dla dorosłych, dopuścić dalsze wydobycie ropy i gazu na Morzu Północnym w ramach istniejących licencji oraz zabiegać o większy wpływ państwa na sektor energetyczny i wodociągowy, choć bez jednoznacznej zapowiedzi pełnej nacjonalizacji. Wśród jego propozycji znajduje się również obniżenie o 20 proc. podatku od nieruchomości dla pubów i klubów muzycznych, finansowane wyższymi obciążeniami nakładanymi na wielkie magazyny wykorzystywane przez firmy takie jak Amazon. Szczegóły zapowiadanych działań mających zapewnić Brytyjczykom „więcej przestrzeni do oddychania” w związku z kosztami życia nie zostały jeszcze przedstawione.
Kim jest Andy Burnham?
Nowy premier Wielkiej Brytanii urodził się w 1970 roku, studiował anglistykę w Cambridge i przed wejściem do polityki pracował jako dziennikarz. Posłem został w 2001 roku, a później pełnił m.in. funkcje ministra kultury i ministra zdrowia. Dwukrotnie bez powodzenia walczył o przywództwo w Partii Pracy – w 2010 i 2015 roku. Od 2017 roku był burmistrzem metropolitalnym Wielkiego Manchesteru.
BBC zaznacza również, że krytycy nazywają Burnhama politycznym „wiatrowskazem”, zarzucając mu dostosowywanie poglądów do aktualnej sytuacji. Początkowo kojarzono go z centroprawym, blairystowskim skrzydłem laburzystów, ale z czasem przesunął się w lewo, popierając m.in. większą kontrolę państwa nad energetyką i wodociągami.
Czytaj też:
10 lat po Brexicie. Rozwód z UE to dla Brytyjczyków nie tylko pasmo samych klęsk Czytaj też:
Kajdanki zamiast pomocy. Nowe informacje w sprawie śmierci Henry'ego Nowaka