Jesteśmy tym, co jemy

Jesteśmy tym, co jemy

Dodano:   /  Zmieniono: 
Mrożenie owoców i warzyw
Mrożenie owoców i warzyw Źródło: Fotolia
Odpowiednią dietą można uzyskać efekty porównywalne nawet z terapią farmakologiczną – mówi dr n. med. Edyta Biernat-Kałuża.

„Niech pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem”. To zalecenie Hipokratesa sprzed 2,5 tys. lat stosuje pani w praktyce. Co przede wszystkim?

Dr Edyta Biernat-Kałuża: To, jak się odżywiamy oraz jaki prowadzimy styl życia, ma kluczowy wpływ na nasze zdrowie. Proszę zauważyć, że współczesne najczęstsze choroby – cukrzyca oraz choroby sercowo-naczyniowe – zależą właśnie od stylu życia. Odpowiada za nie nadmiar pożywienia, zły dobór produktów, wszechogarniający stres oraz brak ruchu i snu. Otyłość i jej konsekwencje to epidemie XXI w. Niewłaściwe odżywianie powoduje choroby, a prawidłowe nie tylko zapobiega im, ale także leczy.

Czy zmiana diety może odwrócić niektóre procesy chorobowe?

Tak. Odpowiednią dietą można uzyskać efekty porównywalne nawet z terapią farmakologiczną. Leczenie polega nie tylko na zwalczaniu objawów choroby, ale przede wszystkim na eliminowaniu jej przyczyn. Podam przykład. Dzięki medycynie żywienia można u chorych z miażdżycą obniżyć stężenie złego cholesterolu nawet o 36 proc., czyli podobnie jak przy użyciu leków.

Co panią przekonało do stosowania zaleceń żywieniowych jako do równorzędnej z farmakoterapią metody leczenia?

Spostrzeżenia dokonane przez badaczy wśród niektórych społeczności w różnych stronach świata. Na przykład niewystępowanie chorób krążenia nawet u starszych mieszkańców Melanezji. Uczeni powiązali fakt ich dobrego zdrowia ze stosowanym przez nich sposobem odżywiania. Otóż podstawą ich jadłospisu są warzywa i owoce: bulwy jam, bataty, papaja, mango, melon, dynia, a tylko od czasu do czasu ryby. Z kolei mieszkańcy wyspy Okinawa w Japonii, gdzie zachorowalność na chorobę niedokrwienną serca należała dotychczas do najniższych na świecie, odżywiali się do niedawna aż w 96 proc. batatami, ryżem, warzywami, owocami, soją, a tylko w 4 proc. rybami. Dieta, którą zalecam pacjentom, opiera się na nieprzetworzonych produktach roślinnych.

Jakie są główne zalecenia dietetyczne?

Podstawą diety są cztery grupy pokarmowe: warzywa, owoce, rośliny strączkowe i pełne ziarna zbóż oraz orzechy i pestki. Warzywa i owoce zawierają bardzo dużo związków o działaniu przeciw zapalnym, przeciwnowotworowym i przeciwmiażdżycowym. Dlatego dietą można leczyć także choroby autoimmunologiczne. Oczywiście stosuję także farmakoterapię. Jednak dieta ma w moim przekonaniu znaczenie fundamentalne. W swojej pracy korzystam z doświadczenia innych lekarzy. Niektórym pacjentom zalecam np. oczyszczającą kurację warzywno-owocową dr Ewy Dąbrowskiej.

Pod pani redakcją medyczną opublikowano w Polsce książkę „Spektrum” dr. Deana Ornisha z Uniwersytetu Harvarda.

Doświadczenie dr. Ornisha jest dla mnie ogromnie inspirujące. Ma on spektakularne wyniki nie tylko jeśli chodzi o obniżanie poziomu cholesterolu, ale w ogóle w zapobieganiu i zwalczaniu chorób układu krążenia, a także cukrzycy oraz nowotworów raka piersi i prostaty. Jego programy żywieniowe redukują czynniki ryzyka choroby wieńcowej w stopniu porównywalnym z terapią farmakologiczną, i to bez skutków niepożądanych. Po 20 latach badań amerykański Departament Zdrowia zarejestrował program Ornisha jako jedną z możliwości terapeutycznych dla pacjentówz chorobą niedokrwienną serca, kwalifikujących się do operacji wszczepienia bypassów, stentów, angioplastyki oraz osób po przebytym zawale serca.

Jakim chorym może pani pomóc?

Pacjentom z chorobą wieńcową, miażdżycą, w tym miażdżycą tętnic obwodowych, hipercholesterolemią, nadciśnieniem, otyłością, nadwagą, nietolerancją glukozy, cukrzycą typu 2 leczoną doustnymi lekami hipoglikemizującymi. Odpowiednia dieta może wspomóc leczenie schorzeń związanych z zapaleniem stawów. Na przykład dieta bezglutenowa jest zalecana przez prof. Alessio Fasano z Harvardu w terapii nie tylko reumatoidalnego zapalenia stawów, ale również innych chorób autoimmunologicznych, takich jak choroba Hashimoto czy zmniejszenie przepuszczalności jelitowej. Wiele osób cierpi dzisiaj na tzw. nietolerancje pokarmowe. W proponowanym przeze mnie sposobie leczenia kluczowa jest motywacja pacjentów do podjęcia dużych zmian w stylu życia i sposobie odżywiania. No, ale jest o co powalczyć. O życie w zdrowiu, i to długie.

Wapń nie tylko z mleka

Dieta Polaków prowadzi do miażdżycy m.in. ze względu na spożycie zbyt tłustego mleka i jego przetworów. Dlatego warto korzystać z roślinnych źródeł wapnia, jakimi są kapusta, kalafior, brokuły, brukselka, sezam, mak, nasiona chia. A także orzechy i migdały. Wystarczy dziennie zjadać jedną czwartą szklanki orzechów, najlepiej każdego dnia tygodnia innego gatunku, ponieważ orzechy mogą wywoływać alergie.

Top 10 w diecie Polaka

Profesor Artur Mamcarz, kierownik III Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM, radzi, co jeść, by długo żyć w zdrowiu. W powszechnym przekonaniu najlepszy model żywienia stanowi dieta śródziemnomorska, w Polsce niemożliwa do wprowadzenia w pełnym zakresie ze względu na różnice klimatyczne i położenie geograficzne. Możemy jednak czerpać z niej inspiracje. Co jeść? 1. Tłuste ryby morskie. Są bogate w tłuszcze nienasycone i lepsze niż słodkowodne, a także zdecydowanie zdrowsze niż wieprzowina czy wołowina. Przy okazji dodam, że białe mięso drobiowe jest lepsze niż czerwone. 2. Olej rzepakowy zawiera najlepsze dla nas, Polaków, proporcje kwasów omega (3:6), jest lepszy dla nas niż oliwa z oliwek. 3. Pomidory. Powinniśmy je jeść przez cały rok – nie tylko surowe, ale także duszone, gotowane, w sosach – najlepiej domowych, bo bez konserwantów, dodatku cukru itp. Są niskokaloryczne i zawierają likopen, poprawiający funkcje śródbłonka naczyń krwionośnych, a także chroniący przed rakiem prostaty. Należy je jeść koniecznie z pestkami, które zawierają substancję rozrzedzającą krew, a więc chronią przed zakrzepami. 4. Orzechy i migdały. Obniżają ryzyko choroby niedokrwiennej serca. 5. Kasze – pęczak, gryczana, jaglana. Mają mnóstwo błonnika. 6. Ciemne pieczywo z ziarnami. Jedzmy je zamiast białego, ale uważajmy na ilość, bo jest kaloryczne. 7. Margaryny wzbogacone sterolami i stanolami. Obniżają poziom cholesterolu o 10-15 proc. Jedzmy je zamiast masła. 8. Wino, kawa, herbata, kakao, gorzka czekolada. Powinny się znaleźć w diecie ze względu na polifenole o działaniu przeciwnowotworowym. 9. Strączkowe. Soczewica, ciecierzyca, fasola zawierają błonnik i białko. 10. Warzywa. Kiszona kapusta, ogórki, jarmuż plus spośród owoców jabłka to cenne źródła witamin i mikroelementów.

Więcej możesz przeczytać w 32/2016 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2016 (1748)

  • Partnerzy we frankowym przekręcie7 sie 2016, 20:00Symbole i pojedyncze decyzje, a nie wyborcze tyrady i gospodarcze strategie, decydują ostatecznie o historycznej ocenie rządu. Tak jak nacjonalizacja OFE więcej powiedziała nam o państwie Platformy Obywatelskiej niż wszystkie obietnice Tuska, tak...3
  • Ratowała tonących uchodźców. Teraz będzie ich reprezentować w Rio7 sie 2016, 20:0018-letnia pływaczka Yusra Mardini pojawi się na igrzyskach olimpijskich w Rio de Janeiro, chociaż planowała start dopiero za cztery lata. Uciekinierka z Syrii wystąpi w barwach utworzonej wyjątkowo w tym roku reprezentacji uchodźców. Historia...8
  • Zdarzyło się jutro7 sie 2016, 20:00Kurs im. Kurskiego, odwołanie odwołania i barykady z parawanów, czyli nasz Duda dance.12
  • Próba zrzucenia odpowiedzialności za zbrodnie7 sie 2016, 20:00Niemiecka telewizja zamierza udowodnić przed sądem, że polscy partyzanci podczas II wojny światowej pomagali Niemcom mordować Żydów. To próba napisania historii Holocaustu na nowo.14
  • Gdzie naród, a gdzie Rzesza?7 sie 2016, 20:00Mit o tym, że naród niemiecki i Rzesza to dwie zupełnie różne rzeczy, pozwala gładko prześlizgiwać się naszym sąsiadom nad niewygodnymi fragmentami własnej historii.16
  • Świadków wkrótce zabraknie7 sie 2016, 20:00Dopóki żyją świadkowie, trwa pamięć o historii, choćby mieli po dziewięćdziesiątce. Zahartowani w czasie wojny starsi państwo potrafią upomnieć się o swoje. Najczęściej zresztą nie jest to żadne tam „ich”, tylko narodowe, wspólne.17
  • Kurski dostał od nas żółtą kartkę7 sie 2016, 20:00Nie ma dziś w TVP szczucia na całe grupy Polaków, a było – mówi „Wprost” Joanna Lichocka, posłanka PiS, członkini Rady Mediów Narodowych.18
  • Grzegorz łapie PO za twarz7 sie 2016, 20:00Okres zmian personalnych w Platformie się nie skończył. Dla tych, którzy nie zastosują się do zasad Schetyny, nie będzie litości. Na cenzurowanym są kolejni politycy. Inni sami rozważają odejście z partii.22
  • Wszystkie grzechy narodowców7 sie 2016, 20:00Są głośni i widoczni, mają swoją reprezentację w Sejmie, a mimo to nie są w stanie wyjść z politycznej niszy, w której utknęli.24
  • Wszystkie grzechy narodowców12 sie 2016, 6:52Są głośni i widoczni, mają swoją reprezentację w Sejmie, a mimo to nie są w stanie wyjść z politycznej niszy, w której utknęli.24
  • Będziemy żyć jak Włosi7 sie 2016, 20:00Po pół roku czekania rząd w końcu wyłożył karty na stół. Wreszcie poznaliśmy treść planu Morawieckiego. Na ponad 200 stronach wicepremier uszył nową wersję Polski. Ma nam się żyć lepiej. Mniej więcej tak jak teraz Włochom. Pytanie, na ile ta wizja...29
  • Gdzie się podział zdrowy rozsądek?7 sie 2016, 20:00Mamy rekordowo niskie bezrobocie i pracodawcy biją na alarm: brakuje rąk do pracy. Dotkliwy deficyt panuje w rolnictwie, a ratują nas pracownicy z Ukrainy. Co w tym czasie powinien robić rząd? Cieszyć się, zachęcać, stwarzać warunki… Tak by było,...35
  • Nowe rozdanie w Kościele7 sie 2016, 20:00Biskupi Grzegorz Ryś i Marek Solarczyk to – po Światowych Dniach Młodzieży – wschodzące gwiazdy polskiego Kościoła.36
  • Wakacje z luksusem7 sie 2016, 20:00W wakacyjnym cyklu „Wprost” polecamy dziesięć niezwykłych miejsc, w których osobiście można się przekonać, co to znaczy luksus.38
  • AdBlue – istotny dodatek7 sie 2016, 20:00Coraz więcej samochodów z silnikami Diesla ma pod klapką wlewu paliwa także drugi, mniejszy, korek. To zbiornik płynu AdBlue. Jego zadaniem jest ograniczenie emisji tlenków azotu, uważanych za znacznie bardziej szkodliwe od tlenku węgla.44
  • Radość ze sportu. Odkryj nowe pasje z BMW7 sie 2016, 20:00Żagle, a może golf? Letnie dni to doskonały czas, aby sprawdzić się w nowym sporcie lub poprawić dotychczasowe umiejętności pod okiem certyfikowanego instruktora.45
  • Zostań mistrzem publicznych wystąpień7 sie 2016, 20:00Boisz się publicznych wystąpień, przed prowadzeniem szkolenia drżą ci ręce? Trener retoryki dr hab. Jacek Wasilewski wskazuje ścieżkę, która poprowadzi cię do sukcesu. Tylko sześć kroków!46
  • 25 sposobów na długie i zdrowe życie7 sie 2016, 20:00Winston Churchill, zapytany o to, jak zachował sprawność umysłową do późnej starości, odpowiedział: „Absolutely no sports” (absolutnie zero sportu). Lekarze podważają dziś słuszność tej opinii. I podpowiadają, jak żyć długo i zdrowo.48
  • Jesteśmy tym, co jemy7 sie 2016, 20:00Odpowiednią dietą można uzyskać efekty porównywalne nawet z terapią farmakologiczną – mówi dr n. med. Edyta Biernat-Kałuża.50
  • Kiedy przedsionki migoczą, niszczą serce i mózg7 sie 2016, 20:00Ponad 90 proc. chorych z migotaniem przedsionków jest zagrożonych udarem niedokrwiennym mózgu, który może się skończyć zgonem. Udaru doznaje co szósta nieleczona osoba. 20-25 proc. pacjentów z migotaniem przedsionków nie wie ani o chorobie, ani o...52
  • Szansa na życie7 sie 2016, 20:00Każdego roku udarów mózgu doświadcza w Polsce 80 tys. osób. Aż 90 proc. stanowią udary niedokrwienne. Właśnie pojawiła się przełomowa metoda ich leczenia.54
  • Rośliny w proszku – samo zdrowie7 sie 2016, 20:00Chilli, szafran, baobab, maca, lucuma to naturalne suplementy diety. I choć ich nazwy brzmią nieco egzotycznie, bez większego trudu kupimy je, w sproszkowanej postaci, w naszych sklepach. Warto mieć je w kuchennej szafce!55
  • Ortopedia XXI wieku7 sie 2016, 20:00O tym, jak zachować sprawność ruchową do późnych lat, mówi Michał Szyszka, ortopeda z Centrum Medycznego Gamma w Warszawie.56
  • Cenne poczucie bezpieczeństwa7 sie 2016, 20:00Na kradzież w domu czy mieszkaniu jesteśmy narażeni cały rok. Jednak w wakacje nasze miejsce zamieszkania dłużej pozostaje bez opieki. Włamanie skutkuje zaś nie tylko stratami materialnymi, ale jest także dużym przeżyciem emocjonalnym. Na...58
  • Milion polo7 sie 2016, 20:00Branża muzyki lekkiej, łatwej i przyjemnej to żyła złota, która z roku na rok się rozrasta. Topowy zespół disco polo w Polsce może zarobić rocznie nawet milion dolarów.60
  • Ile zarabiają muzycy disco polo? "Woodstockiem tej branży jest festiwal w Ostródzie"20 sie 2016, 15:52Branża muzyki lekkiej, łatwej i przyjemnej to żyła złota, która z roku na rok się rozrasta. Topowy zespół disco polo w Polsce może zarobić rocznie nawet milion dolarów.60
  • Gaz-mat7 sie 2016, 20:00Rząd PiS właśnie rozpoczął wojnę z wyłudzeniami VAT w obrocie paliwami. Amunicji ma tyle, że może nie obyć się bez przypadkowych ofiar. Ale jest też szansa, że paliwowa szara strefa znacznie się skurczy.64
  • Ogryzek dla frankowiczów7 sie 2016, 20:00Prezydent się pomylił” – to pierwsze słowa frankowiczów, którzy po miesiącach prac wreszcie zobaczyli prezydencki projekt ustawy pomocy dla kredytobiorców walutowych. Nie będzie żadnego przewalutowania kredytów. Nie będzie przeliczeń po...66
  • Jak potoczy się wojna z Rosją7 sie 2016, 20:00Putin będzie potrzebował około tygodnia na zajęcie wschodniej Polski i nie zawaha się przed uderzeniem nuklearnym w Warszawę lub Berlin, żeby powstrzymać odsiecz NATO – mówi gen. Richard Shirreff, współautor raportu na temat sposobów uniknięcia...71
  • Kto rozbije bank?7 sie 2016, 20:00Kandydaci na prezydenta USA walczą ze sobą nie tylko na słowa, ale ścigają się też na wielkość funduszy wyborczych. Dotąd to Hillary Clinton była w tej konkurencji najlepsza.74
  • Państwo zaginionych dzieci7 sie 2016, 20:00Każdego roku w Chinach kilkadziesiąt tysięcy dzieci znika bez śladu. Większość z nich nigdy już nie wróci do domu.76
  • Wiwat niedojrzałość7 sie 2016, 20:00Obok tych dla dzieci i tych dla całej rodziny w kinach czasem pojawia się trzeci rodzaj filmów animowanych. Ale uwaga – z wyraźnym przeznaczeniem: tylko dla dorosłych!78
  • Upiornie zdolny w operze7 sie 2016, 20:00Ma już za sobą występy w Royal Albert Hall, La Scali, Carnegie Hall, Covent Garden, czyli zaśpiewał tam, gdzie liczący się artysta operowy powinien wystąpić. Polski tenor Krystian Adam Krzeszowiak odnosi sukces za sukcesem, a znawcy przewidują, że...81
  • Allen i beton z owsianki7 sie 2016, 20:00Granie czarnych charakterów jest zdrowe, bo wszyscy mamy mroczne obszary w swoich głowach i szansa na ich bezpieczną eksplorację to błogosławieństwo – mówi „Wprost” Corey Stoll, aktor w Polsce najlepiej znany z roli Petera Russo w serialu „House...84
  • Jak cenzor został recenzentem7 sie 2016, 20:00Polscy naukowcy wprowadzili do nauki nowy termin – recenzja cenzorska. Ten nowy gatunek nobilituje zawód powszechnie w demokracji pogardzany. W warunkach demokratycznych również doświadczamy cenzury wydawców, redaktorów naczelnych i autocenzury....88
  • Rewolucja na wodzie i pod wodą7 sie 2016, 20:00Drony zdobyły już przestworza i żadna nowoczesna armia nie może się bez nich obyć. Teraz czas na bezzałogowce w oceanach.90
  • Cadykowie i biskupi7 sie 2016, 20:00W lubelskiej szkole rabinicznej zaczyna się strajk,część studentów sprzeciwia się wyborowi nowego cadyka. Kiedy do akcji wkracza policja, w rytualnej łaźni zostają znalezione zwłoki samobójcy. Tak zaczyna się ósmy z serii kryminałów Marcina...92
  • Pogodna energia7 sie 2016, 20:00Kathleen Hanna to niegdyś ikona feministycznej, awangardowej muzyki punk z dość poszarpaną karierą, głównie z powodu choroby. Ten album, druga płyta jednego z jej trzech zespołów – mimo wyraźnego pazura – zawiera muzykę znacznie bardziej melodyjną...94
  • Wyluzowane mamy7 sie 2016, 20:00Jeśli oglądaliście „Kac Vegas”, wiecie, jakiego humoru można się tu spodziewać. Scenariusze do tych filmów popełnił bowiem ten sam duet twórców – Jon Lucas i Scott Moore. Przy „Złych mamuśkach” panowie zdecydowali zająć się także reżyserią i...95
  • Superszybka zabawka7 sie 2016, 20:00Z punktu widzenia użyteczności mini cooper S jest właściwie pozbawiony sensu. Aby do niego wsiąść, trzeba się porządnie wygiąć, a potem ma się wrażenie, że siedzi się niemal na asfalcie. No i miejsca na tylnej kanapie nie jest za dużo. Dwójka...96
  • Bardzo górna półka7 sie 2016, 20:00Lg w tym roku zaszalał. Nowa linia telewizorów OLED powala. To już nie telewizor, ale dzieło sztuki. I mamy z czego wybierać. Dostępne są cztery modele oznaczone literami – B6 jako wersja podstawowa, C6, E6 i flagowy G6. Różnią się kilkoma...97
  • Niewdzięczność Januszów7 sie 2016, 20:00Zaczęło się niby niewinnie. Celebrytka Agata Młynarska pojechała nad polskie morze i zobaczyła Januszów znajdujących się w „zaawansowanej piwnej ciąży”. Poczuła obrzydzenie.98