Rewolucja na wodzie i pod wodą

Rewolucja na wodzie i pod wodą

Bez załgowy okręt podwodny
Bez załgowy okręt podwodny
Drony zdobyły już przestworza i żadna nowoczesna armia nie może się bez nich obyć. Teraz czas na bezzałogowce w oceanach.

W brytyjskim parlamencie odbyła się ostatnio debata na temat przyszłości obronnego systemu Trident, składającego się z czterech 150-metrowych okrętów podwodnych, wyposażonych w rakiety z głowicami nuklearnymi. Posłowie głosowali za jej odnowieniem, kosztem, bagatela, prawie 160 mld zł. Nie ukrywali jednak, że ich poważne wątpliwości budzi błyskawiczny rozwój technologii, dzięki której powstają coraz doskonalsze podwodne i nawodne bezzałogowce. Jaki ma to związek z systemem Trident? Brytyjskie okręty z bronią nuklearną na pokładzie odstraszają potencjalnego wroga, ponieważ są praktycznie niewykrywalne, jednak pojawienie się zdalnie sterowanych dronów, których głównym celem jest namierzenie okrętów przeciwnika, może sprawić, że ukrywająca się pod powierzchnią oceanów kosztowna flota stanie się bezużyteczna. Eksperci z think tanku BASIC (British American Security Information Council) zwracają też uwagę, że w przyszłości będzie można zdalnie sterować całymi grupami podwodnych i nawodnych dronów, tak zresztą jak próbuje się to robić w powietrzu, a to jeszcze bardziej zagrozi Tridentowi. Kłopoty pojawią się być może już wkrótce.

– Brytyjczycy słusznie obawiają się o bezpieczeństwo swoich okrętów podwodnych, ponieważ postęp w dziedzinie ich zwalczania z szybkiego zmienił się w galopujący – mówi Grzegorz Trzeciak, redaktor naczelny portalu Bezzałogowce.pl. I jest to bardzo szybki galop, bo według wiceadmirała Jamesa G. Foggo, dowódcy amerykańskiej 6. Floty USA, który mówił o dronach na tegorocznej konferencji MAST w Amsterdamie, w 2024 r. 30 do 40 proc. operacji militarnych na morzu będzie się odbywać z wykorzystaniem tzw. platform bezzałogowych.

Napięcie rośnie

W tym technologicznym wyścigu, który już się zaczął, prowadzą Amerykanie, ale Rosjanie także podobno pracują nad skonstruowaniem podwodnych dronów, które mogłyby nie tylko śledzić okręty przeciwnika, ale i przenosić taktyczną broń nuklearną.

A jeszcze do niedawna wydawało się, że tzw. reset w stosunkach USA z Rosją spowolnił rozwój przemysłu obronnego i uśpił czujność NATO. Amerykanie w ciągu ostatniej dekady sporadycznie używali na przykład strategicznej bazy powietrznej w Keflaviku, położonej w południowo-zachodniej części Islandii, z której w czasach zimnej wojny patrolowali północny Atlantyk w poszukiwaniu sowieckich łodzi podwodnych. Wszystko zmieniło się w związku z rosyjską agresją na Ukrainie. Według gazety „Stars and Stripes”, specjalizującej się w informacjach na temat armii USA, islandzka baza ma znów służyć polowaniu na rosyjskie okręty podwodne na północnym Atlantyku. I trudno się dziwić. W marcu ub. roku Rosjanie przeprowadzili w tym rejonie manewry, w których wzięło udział m.in. 15 łodzi podwodnych i 41 okrętów. Napięcie więc rośnie, a rosyjskie okręty podwodne coraz częściej pojawiają się blisko wybrzeży Skandynawii i Szkocji, dlatego Pentagon przeznaczył w przyszłorocznym budżecie prawie 100 mln zł na odnowienie hangarów i lotniska w Keflaviku. Mają tam stacjonować posejdony P-8, samoloty patrolowe, które będą pilnować wybrzeży Anglii, Irlandii, Islandii i Grenlandii. Jednak wciąż modernizująca się rosyjska flota – nowe okręty są cichsze, szybsze, lepiej uzbrojone i trudniejsze do wykrycia niż jednostki sprzed kilkunastu lat – wymaga skutecznych szpiegów, dlatego do amerykańskich samolotów patrolowych w przyszłości mają też dołączyć podwodne drony, i to nie tylko takie, które tropią miny morskie lub monitorują porty i tory wodne, ale także bezzałogowe pojazdy zdolne do wykrycia nieprzyjacielskich okrętów podwodnych. Niedawno DARPA, czyli amerykańska agencja zajmująca się badaniami i rozwojem systemów obronnych (Defense Adavanced Research Projects Agency), ujawniła, że opracowała prototyp bezzałogowca, nazwanego „Morskim Myśliwym” (po ang. Sea Hunter), którego zadaniem będzie właśnie poszukiwanie wrogich okrętów podwodnych. Jak donosi „Stars and Stripes”, „Sea Hunter” jest największym na świecie 40-metrowym podwodnym dronem, mającym gabaryty małego okrętu. Bezzałogowy kolos może przemierzyć pod wodą tysiące mil. Prototyp kosztował 23 mln dolarów, co w porównaniu z przeciętnym okrętem wojennym, za który trzeba zapłacić co najmniej 1 mld dolarów, wydaje się ceną niezbyt wysoką. Według cytowanego przez „Stars and Stripes” Scotta Littlefielda, szefa rozpoczętego w 2010 r. projektu ACTUV (czyli budowy bezzałogowców do zwalczania łodzi podwodnych), stosunkowo niskie koszty produkcji podwodnych dronów to jedna z ich największych zalet. Amerykańska marynarka wojenna jest bowiem naszpikowana wielkimi, superdrogimi, a więc trudnymi do zastąpienia, okrętami załogowymi. Łatwiej będzie spisać na straty znacznie tańsze drony.

Bez sternika

„Sea Hunter” jest o wiele cięższy niż dotychczasowe bezzałogowce – waży 145 t – służące głównie do tropienia i niszczenia min, ale dzięki temu może pływać dłużej i dalej (nawet 10 tys. mil morskich). W dodatku, dzięki komputerom umieszczonym w jednym z trzech pomieszczeń w kadłubie, zachowuje się jak doświadczony kapitan i potrafi unikać kolizji z innymi statkami na otwartym morzu. Zbudowany w Portland w stanie Oregon, przechodzi teraz dwuletnie testy w San Diego. – Amerykańska armia najwyraźniej widzi w bezzałogowcach przyszłość, bo w budżecie na 2017 r. przeznaczyła 68 mln dolarów na kontynuację programu ACTUV prowadzonego przez Littlefielda (i testy „Sea Huntera”), a także dodatkowe 634 mln dolarów na tworzenie nowych prototypów podwodnych dronów. Polacy również są zainteresowani skuteczniejszym wykrywaniem okrętów podwodnych oraz tropieniem i niszczeniem min. Na razie od kilkunastu lat Marynarka Wojenna RP wykorzystuje polskie systemy bezzałogowe niszczenia min, opracowane wspólnie przez Politechnikę Gdańską i wchodzący w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej ośrodek badawczo-rozwojowy Centrum Techniki Morskiej SA w Gdyni. Są to zdalnie sterowane drony „Ukwiał” i obecnie dostarczane drony „Morświn”, przenoszące opracowane w CTM bezprzewodowo aktywowane ładunki wybuchowe „Toczek”. Miny wykrywa się najpierw za pomocą sonaru, a później zrzuca się do wody drona z kamerą i ładunkiem. Jeśli obraz z kamery potwierdza namierzenie miny, dron zostawia na miejscu ładunek i ucieka, po czym następuje detonacja. Jakie problemy napotykają polscy konstruktorzy? – Bardzo trudne jest sterowanie podwodnym dronem, głównie ze względu na ograniczone możliwości transmisji sygnałów sterujących w wodzie – mówi dr Hubert Jando, rzecznik prasowy Centrum Techniki Morskiej SA w Gdyni. – Problem nabiera szczególnego znaczenia w rejonie południowego Bałtyku, gdzie komunikację z dronem utrudniają dodatkowo występujące tu warstwy termiczne. Innym poważnym problemem, który stoi przed konstruktorami podwodnych dronów, jest opracowanie źródeł energii (baterie akumulatorów), które wydłużą ich czas pracy do 20 godzin, a także zdolność do operowania wieloma platformami bezzałogowymi jednocześnie, szczególnie gdy chodzi o drony wspierające zadania realizowane przez grupę okrętów. Jednak, jak przyznaje dr Jando, Polska ma potencjał intelektualny i produkcyjny, aby włączyć się do tego technologicznego wyścigu. CTM od czterech lat uczestniczy w unijnym programie Europejskiej Agencji Obrony pod nazwą UMS (Unmanned Maritime Systems, po pol. Bezzałogowe Systemy Morskie) i opracował lekki, modułowy system do niszczenia min morskich (MLM), holowany przez francuską platformę bezzałogową „Sterren Du”, oraz podwodną platformę sensoryczną do detekcji min morskich (BURMIN) prezentowaną w tym roku na konferencjach Undersea Defence Technology w Oslo i Maritime/Air Systems Technologies (MAST) w Amsterdamie. W ramach programu Bezzałogowe Platformy Morskie Nawodne i Podwodne z 2013 r. mają też powstać kolejne autonomiczne pojazdy nawodne i podwodne, wspomagające siły obrony przeciwminowej, które będą częścią wyposażenia takich jednostek, jak choćby okręt patrolowy „Czapla”.

Okładka tygodnika WPROST: 32/2016
Więcej możesz przeczytać w 32/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2016 (1748)

  • Partnerzy we frankowym przekręcie 7 sie 2016, 20:00 Symbole i pojedyncze decyzje, a nie wyborcze tyrady i gospodarcze strategie, decydują ostatecznie o historycznej ocenie rządu. Tak jak nacjonalizacja OFE więcej powiedziała nam o państwie Platformy Obywatelskiej niż wszystkie obietnice Tuska, tak ustawa frankowa może być tym,... 3
  • Ratowała tonących uchodźców. Teraz będzie ich reprezentować w Rio 7 sie 2016, 20:00 18-letnia pływaczka Yusra Mardini pojawi się na igrzyskach olimpijskich w Rio de Janeiro, chociaż planowała start dopiero za cztery lata. Uciekinierka z Syrii wystąpi w barwach utworzonej wyjątkowo w tym roku reprezentacji uchodźców.... 8
  • Zdarzyło się jutro 7 sie 2016, 20:00 Kurs im. Kurskiego, odwołanie odwołania i barykady z parawanów, czyli nasz Duda dance. 12
  • Próba zrzucenia odpowiedzialności za zbrodnie 7 sie 2016, 20:00 Niemiecka telewizja zamierza udowodnić przed sądem, że polscy partyzanci podczas II wojny światowej pomagali Niemcom mordować Żydów. To próba napisania historii Holocaustu na nowo. 14
  • Gdzie naród, a gdzie Rzesza? 7 sie 2016, 20:00 Mit o tym, że naród niemiecki i Rzesza to dwie zupełnie różne rzeczy, pozwala gładko prześlizgiwać się naszym sąsiadom nad niewygodnymi fragmentami własnej historii. 16
  • Świadków wkrótce zabraknie 7 sie 2016, 20:00 Dopóki żyją świadkowie, trwa pamięć o historii, choćby mieli po dziewięćdziesiątce. Zahartowani w czasie wojny starsi państwo potrafią upomnieć się o swoje. Najczęściej zresztą nie jest to żadne tam „ich”, tylko narodowe, wspólne. 17
  • Kurski dostał od nas żółtą kartkę 7 sie 2016, 20:00 Nie ma dziś w TVP szczucia na całe grupy Polaków, a było – mówi „Wprost” Joanna Lichocka, posłanka PiS, członkini Rady Mediów Narodowych. 18
  • Grzegorz łapie PO za twarz 7 sie 2016, 20:00 Okres zmian personalnych w Platformie się nie skończył. Dla tych, którzy nie zastosują się do zasad Schetyny, nie będzie litości. Na cenzurowanym są kolejni politycy. Inni sami rozważają odejście z partii. 22
  • Wszystkie grzechy narodowców 7 sie 2016, 20:00 Są głośni i widoczni, mają swoją reprezentację w Sejmie, a mimo to nie są w stanie wyjść z politycznej niszy, w której utknęli. 24
  • Wszystkie grzechy narodowców 12 sie 2016, 6:52 Są głośni i widoczni, mają swoją reprezentację w Sejmie, a mimo to nie są w stanie wyjść z politycznej niszy, w której utknęli. 24
  • Będziemy żyć jak Włosi 7 sie 2016, 20:00 Po pół roku czekania rząd w końcu wyłożył karty na stół. Wreszcie poznaliśmy treść planu Morawieckiego. Na ponad 200 stronach wicepremier uszył nową wersję Polski. Ma nam się żyć lepiej. Mniej więcej tak jak teraz Włochom. Pytanie, na ile ta wizja jest realna. 29
  • Gdzie się podział zdrowy rozsądek? 7 sie 2016, 20:00 Mamy rekordowo niskie bezrobocie i pracodawcy biją na alarm: brakuje rąk do pracy. Dotkliwy deficyt panuje w rolnictwie, a ratują nas pracownicy z Ukrainy. Co w tym czasie powinien robić rząd? Cieszyć się, zachęcać, stwarzać warunki…... 35
  • Nowe rozdanie w Kościele 7 sie 2016, 20:00 Biskupi Grzegorz Ryś i Marek Solarczyk to – po Światowych Dniach Młodzieży – wschodzące gwiazdy polskiego Kościoła. 36
  • Wakacje z luksusem 7 sie 2016, 20:00 W wakacyjnym cyklu „Wprost” polecamy dziesięć niezwykłych miejsc, w których osobiście można się przekonać, co to znaczy luksus. 38
  • AdBlue – istotny dodatek 7 sie 2016, 20:00 Coraz więcej samochodów z silnikami Diesla ma pod klapką wlewu paliwa także drugi, mniejszy, korek. To zbiornik płynu AdBlue. Jego zadaniem jest ograniczenie emisji tlenków azotu, uważanych za znacznie bardziej szkodliwe od tlenku węgla. 44
  • Radość ze sportu. Odkryj nowe pasje z BMW 7 sie 2016, 20:00 Żagle, a może golf? Letnie dni to doskonały czas, aby sprawdzić się w nowym sporcie lub poprawić dotychczasowe umiejętności pod okiem certyfikowanego instruktora. 45
  • Zostań mistrzem publicznych wystąpień 7 sie 2016, 20:00 Boisz się publicznych wystąpień, przed prowadzeniem szkolenia drżą ci ręce? Trener retoryki dr hab. Jacek Wasilewski wskazuje ścieżkę, która poprowadzi cię do sukcesu. Tylko sześć kroków! 46
  • 25 sposobów na długie i zdrowe życie 7 sie 2016, 20:00 Winston Churchill, zapytany o to, jak zachował sprawność umysłową do późnej starości, odpowiedział: „Absolutely no sports” (absolutnie zero sportu). Lekarze podważają dziś słuszność tej opinii. I podpowiadają, jak żyć długo i zdrowo. 48
  • Jesteśmy tym, co jemy 7 sie 2016, 20:00 Odpowiednią dietą można uzyskać efekty porównywalne nawet z terapią farmakologiczną – mówi dr n. med. Edyta Biernat-Kałuża. 50
  • Kiedy przedsionki migoczą, niszczą serce i mózg 7 sie 2016, 20:00 Ponad 90 proc. chorych z migotaniem przedsionków jest zagrożonych udarem niedokrwiennym mózgu, który może się skończyć zgonem. Udaru doznaje co szósta nieleczona osoba. 20-25 proc. pacjentów z migotaniem przedsionków nie wie ani o chorobie, ani o poważnym ryzyku zagrożenia... 52
  • Szansa na życie 7 sie 2016, 20:00 Każdego roku udarów mózgu doświadcza w Polsce 80 tys. osób. Aż 90 proc. stanowią udary niedokrwienne. Właśnie pojawiła się przełomowa metoda ich leczenia. 54
  • Rośliny w proszku – samo zdrowie 7 sie 2016, 20:00 Chilli, szafran, baobab, maca, lucuma to naturalne suplementy diety. I choć ich nazwy brzmią nieco egzotycznie, bez większego trudu kupimy je, w sproszkowanej postaci, w naszych sklepach. Warto mieć je w kuchennej szafce! 55
  • Ortopedia XXI wieku 7 sie 2016, 20:00 O tym, jak zachować sprawność ruchową do późnych lat, mówi Michał Szyszka, ortopeda z Centrum Medycznego Gamma w Warszawie. 56
  • Cenne poczucie bezpieczeństwa 7 sie 2016, 20:00 Na kradzież w domu czy mieszkaniu jesteśmy narażeni cały rok. Jednak w wakacje nasze miejsce zamieszkania dłużej pozostaje bez opieki. Włamanie skutkuje zaś nie tylko stratami materialnymi, ale jest także dużym przeżyciem emocjonalnym. Na szczęście nie brakuje sposobów... 58
  • Milion polo 7 sie 2016, 20:00 Branża muzyki lekkiej, łatwej i przyjemnej to żyła złota, która z roku na rok się rozrasta. Topowy zespół disco polo w Polsce może zarobić rocznie nawet milion dolarów. 60
  • Ile zarabiają muzycy disco polo? "Woodstockiem tej branży jest festiwal w Ostródzie" 20 sie 2016, 15:52 Branża muzyki lekkiej, łatwej i przyjemnej to żyła złota, która z roku na rok się rozrasta. Topowy zespół disco polo w Polsce może zarobić rocznie nawet milion dolarów. 60
  • Gaz-mat 7 sie 2016, 20:00 Rząd PiS właśnie rozpoczął wojnę z wyłudzeniami VAT w obrocie paliwami. Amunicji ma tyle, że może nie obyć się bez przypadkowych ofiar. Ale jest też szansa, że paliwowa szara strefa znacznie się skurczy. 64
  • Ogryzek dla frankowiczów 7 sie 2016, 20:00 Prezydent się pomylił” – to pierwsze słowa frankowiczów, którzy po miesiącach prac wreszcie zobaczyli prezydencki projekt ustawy pomocy dla kredytobiorców walutowych. Nie będzie żadnego przewalutowania kredytów. Nie będzie... 66
  • Jak potoczy się wojna z Rosją 7 sie 2016, 20:00 Putin będzie potrzebował około tygodnia na zajęcie wschodniej Polski i nie zawaha się przed uderzeniem nuklearnym w Warszawę lub Berlin, żeby powstrzymać odsiecz NATO – mówi gen. Richard Shirreff, współautor raportu na temat sposobów uniknięcia rosyjskiej inwazji na wschodniej... 71
  • Kto rozbije bank? 7 sie 2016, 20:00 Kandydaci na prezydenta USA walczą ze sobą nie tylko na słowa, ale ścigają się też na wielkość funduszy wyborczych. Dotąd to Hillary Clinton była w tej konkurencji najlepsza. 74
  • Państwo zaginionych dzieci 7 sie 2016, 20:00 Każdego roku w Chinach kilkadziesiąt tysięcy dzieci znika bez śladu. Większość z nich nigdy już nie wróci do domu. 76
  • Wiwat niedojrzałość 7 sie 2016, 20:00 Obok tych dla dzieci i tych dla całej rodziny w kinach czasem pojawia się trzeci rodzaj filmów animowanych. Ale uwaga – z wyraźnym przeznaczeniem: tylko dla dorosłych! 78
  • Upiornie zdolny w operze 7 sie 2016, 20:00 Ma już za sobą występy w Royal Albert Hall, La Scali, Carnegie Hall, Covent Garden, czyli zaśpiewał tam, gdzie liczący się artysta operowy powinien wystąpić. Polski tenor Krystian Adam Krzeszowiak odnosi sukces za sukcesem, a znawcy przewidują, że przed nim naprawdę wielka... 81
  • Allen i beton z owsianki 7 sie 2016, 20:00 Granie czarnych charakterów jest zdrowe, bo wszyscy mamy mroczne obszary w swoich głowach i szansa na ich bezpieczną eksplorację to błogosławieństwo – mówi „Wprost” Corey Stoll, aktor w Polsce najlepiej znany z roli Petera Russo w serialu „House of Cards”. Na swoim koncie ma... 84
  • Jak cenzor został recenzentem 7 sie 2016, 20:00 Polscy naukowcy wprowadzili do nauki nowy termin – recenzja cenzorska. Ten nowy gatunek nobilituje zawód powszechnie w demokracji pogardzany. W warunkach demokratycznych również doświadczamy cenzury wydawców, redaktorów naczelnych i autocenzury. Czy oni też stosują recenzje... 88
  • Rewolucja na wodzie i pod wodą 7 sie 2016, 20:00 Drony zdobyły już przestworza i żadna nowoczesna armia nie może się bez nich obyć. Teraz czas na bezzałogowce w oceanach. 90
  • Cadykowie i biskupi 7 sie 2016, 20:00 W lubelskiej szkole rabinicznej zaczyna się strajk,część studentów sprzeciwia się wyborowi nowego cadyka. Kiedy do akcji wkracza policja, w rytualnej łaźni zostają znalezione zwłoki samobójcy. Tak zaczyna się ósmy z serii... 92
  • Pogodna energia 7 sie 2016, 20:00 Kathleen Hanna to niegdyś ikona feministycznej, awangardowej muzyki punk z dość poszarpaną karierą, głównie z powodu choroby. Ten album, druga płyta jednego z jej trzech zespołów – mimo wyraźnego pazura – zawiera muzykę znacznie... 94
  • Wyluzowane mamy 7 sie 2016, 20:00 Jeśli oglądaliście „Kac Vegas”, wiecie, jakiego humoru można się tu spodziewać. Scenariusze do tych filmów popełnił bowiem ten sam duet twórców – Jon Lucas i Scott Moore. Przy „Złych mamuśkach” panowie zdecydowali zająć... 95
  • Superszybka zabawka 7 sie 2016, 20:00 Z punktu widzenia użyteczności mini cooper S jest właściwie pozbawiony sensu. Aby do niego wsiąść, trzeba się porządnie wygiąć, a potem ma się wrażenie, że siedzi się niemal na asfalcie. No i miejsca na tylnej kanapie nie jest za... 96
  • Bardzo górna półka 7 sie 2016, 20:00 Lg w tym roku zaszalał. Nowa linia telewizorów OLED powala. To już nie telewizor, ale dzieło sztuki. I mamy z czego wybierać. Dostępne są cztery modele oznaczone literami – B6 jako wersja podstawowa, C6, E6 i flagowy G6. Różnią się... 97
  • Niewdzięczność Januszów 7 sie 2016, 20:00 Zaczęło się niby niewinnie. Celebrytka Agata Młynarska pojechała nad polskie morze i zobaczyła Januszów znajdujących się w „zaawansowanej piwnej ciąży”. Poczuła obrzydzenie. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany