Ortopedia XXI wieku

Ortopedia XXI wieku

Dodano:   /  Zmieniono: 
O tym, jak zachować sprawność ruchową do późnych lat, mówi Michał Szyszka, ortopeda z Centrum Medycznego Gamma w Warszawie.

Jesteśmy coraz bardziej starzejącym się społeczeństwem. Z drugiej strony w ciągu kilku dekad mocno zmienił się stosunek do upływu czasu. Chcemy być jak najdłużej młodzi, a więc też jak najdłużej sprawni – intelektualnie i ruchowo. Czy Polacy są w dobrej formie fizycznej?

Z roku na rok przybywa osób aktywnych, i to powyżej 40., 50., a nawet 60. roku życia. Także ich oczekiwania, jeśli chodzi o możliwość uprawiania amatorskich dyscyplin sportu, są coraz większe. Ludzie coraz chętniej się ruszają, w dowolnym wieku zaczynają biegać, uprawiać triatlon, jeździć na nartach, próbują windsurfingu. Są to wymagające sporty, więc i oczekiwania, jeśli chodzi o utrzymanie dobrej kondycji, są coraz większe.

Zapewne wiąże się to także z coraz większą liczbą urazów, z którymi amatorzy aktywnego trybu życia zgłaszają się do ortopedów.

Rzeczywiście, zmiany zwyrodnieniowe stawów i kontuzje, takie jak urazy przeciążeniowe, uszkodzenia więzadeł, mięśni i ścięgien oraz złamania, dotyczą coraz większej liczby osób, także młodych. Dzieje się tak, ponieważ w sporcie kierujemy się ambicją, chcemy mieć jak najlepsze wyniki. Niestety bardzo często nie jesteśmy odpowiednio przygotowani do dużego wysiłku fizycznego.

Jakie grzechy popełniamy najczęściej?

Przede wszystkim chodzi o nieumiejętne przygotowanie do uprawiania konkretnej dyscypliny sportu lub aktywności fizycznej. Nie trenujemy pod okiem instruktorów, nie przeprowadzamy rozgrzewki, rozciągania, które są niezwykle istotne na każdym poziomie uprawiania sportu – zarówno dla amatorów, jak i zawodowych sportowców. Zapominamy, że aktywność fizyczna powinna się wiązać z odpowiednią dietą, stylem życia, odpoczynkiem. Często po długim dniu pracy w bezruchu zaczynamy intensywnie ćwiczyć, bo mamy mało czasu, i w efekcie może dojść do urazu.

Co nam grozi, jeżeli nie będziemy odpowiednio przygotowani?

Schorzenia są zazwyczaj ściśle związane z rodzajem uprawianej dyscypliny. Na przykład w przypadku biegaczy urazy najczęściej dotyczą stopy. Są to m.in.: złamania zmęczeniowe, zapalenia rozcięgna podeszwowego, zespół objawów o nazwie shin splints, zespół pasma biodrowo-piszczelowego w obrębie stawu kolanowego i wiele innych. Jazda na nartach niesie ryzyko urazu stawu kolanowego, zerwania więzadeł krzyżowych, uszkodzenia łąkotek. Obecnie bardzo popularne są zajęcia siłowe lub treningi uwzględniające elementy treningu siłowego. Tam może dochodzić do przeciążeń w obrębie stawów, mięśni oraz uszkodzenia więzadeł i ścięgien praktycznie w każdej okolicy ciała. Centrum Medyczne Gamma, w którym pracuję, specjalizuje się w leczeniu wszelkich schorzeń ortopedycznych, od chirurgii kręgosłupa przez chirurgię kończyny dolnej i górnej, operacje rekonstrukcyjne po chirurgię onkologiczną. Moja specjalność dotyczy leczenia kończyn dolnych – w obrębie stawu biodrowego, kolanowego, skokowego i stopy. Wykonuję zabiegi artroskopowe, operacje ratujące staw (rekonstrukcje i naprawy chrząstki, osteotomie) oraz alloplastykę pierwotną i rewizyjną stawów. Do kliniki zgłaszają się pacjenci w każdym wieku – ludzie młodsi z urazami, złamaniami powstałymi wskutek nieumiejętnego uprawiania sportu i starsi – najczęściej ze zmianami zwyrodnieniowymi.

Musimy zatem mieć świadomość, że wizyta u ortopedy lub choćby lekarza ogólnego leży w naszym interesie. Jeśli sami nie zadbamy o własne bezpieczeństwo, nikt za nas tego nie zrobi.

W dużej mierze to prawda i przed podjęciem aktywności fizycznej należałoby skontrolować formę, ale też coraz częściej w klubach fitness, także w Polsce, pojawiają się formularze dotyczące stanu zdrowia, które należy wypełnić przed rozpoczęciem zajęć. W krajach Europy Zachodniej wymagane jest dostarczenie zaświadczenia lekarskiego, czy nie cierpimy na choroby układów krążenia, oddechowego lub narządu ruchu. To wszystko po to, by sport, który uprawiamy dla przyjemności, dla poprawy jakości i komfortu życia, paradoksalnie nie przysporzył nam problemów zdrowotnych.

Powróćmy do starzenia się. Czy można określić wiek, do którego nasz aparat ruchowy powinien być sprawny, a kiedy pojawiające się problemy można uznać za naturalne, wynikające z fizjologii, zmęczenia materiału?

Tak naprawdę ogromne znaczenie ma genetyka. Niektóre osoby w wieku 30 lat, jeśli nigdy nie były aktywne, są w gorszym stanie niż ludzie 60-, 70-letni – biegający półmaratony, maratony, uprawiający rozmaite sporty, nawet siłowe. Bardzo istotny w zachowaniu kondycji jest tryb życia, jaki prowadzimy od najmłodszych lat. Wiadomo, że osoba, która przez całe życie walczyła z nadwagą, będzie miała większe zmiany zwyrodnieniowe lub schorzenia układu krążeniowo-oddechowego niż ktoś, kto zawsze o siebie dbał.

Czym się charakteryzuje ortopedia XXI w.?

Ten dział medycyny cały czas się rozwija. Naukowcy i zespoły lekarskie poszukują rozwiązań, które będą dawały jak najlepsze wyniki leczenia, skrócą czas potrzebny do wyzdrowienia i umożliwią powrót do pełnej sprawności. Chodzi o to, by poprawić jakość i komfort życia pacjentów, żeby wykonanie zabiegu operacyjnego było ostatecznością i by był on jak najmniej inwazyjny. Wielka w tym zasługa biotechnologii. Posiłkujemy się metodami, które przyspieszają regenerację, ułatwiają przyjmowanie się przeszczepów lub implantów. Są to np. komórki macierzyste, czynniki wzrostu – tego typu rozwiązania coraz częściej są stosowane w najlepszych klinikach w Polsce i na całym świecie. Komórki macierzyste mają szerokie zastosowanie. W Centrum Medycznym Gamma stosujemy je w terapii wczesnych zmian zwyrodnieniowych, uszkodzeń więzadeł, ścięgien i mięśni, kiedy zależy nam na tym, aby przyspieszyć gojenie, gdy uważamy, że zabieg operacyjny nie jest jeszcze konieczny. W pewnych schorzeniach chirurgia na razie na pewno nie zostanie wyparta, choć oczywiście same zabiegi operacyjne znacznie ewoluowały. Jeszcze 30 lat temu urazy stawów kolanowych, zerwania więzadeł krzyżowych kończyły kariery sportowców lub uniemożliwiały uprawianie sportu osobom aktywnym fizycznie. Obecnie wystarczy rutynowa operacja, po której bez większych problemów możemy wrócić do aktywności sprzed urazu.

Wiele się mówi o spojrzeniu holistycznym na człowieka. Czy można je zastosować także w ortopedii?

Obecnie staramy się spojrzeć całościowo na pacjenta. Uwzględniamy występowanieinnych schorzeń, np. zaburzeń wchłaniania, alergii pokarmowych, chorób metabolicznych, endokrynologicznych. To wszystko ma olbrzymi wpływ na gojenie się ran, tempo powrotu do zdrowia, także na ostateczny wynik leczenia. Bardzo często odstępujemy od leczenia chirurgicznego, dopóki pacjent nie będzie do tego przygotowany ogólnoustrojowo. Popularnym trendem jest medycyna żywienia, z którego ortopedia również korzysta. Zalecamy zmianę stylu życia i diety, czasem włączamy suplementację mikroelementów, sugerujemy wykluczenie pewnych produktów, które mogą zaburzyć proces leczenia.

Co powinniśmy robić, by jak najdłużej zachować sprawność ruchową?

Niezwykle ważna jest zbilansowana dieta dostarczająca organizmowi niezbędnych substancji odżywczych. Od najmłodszych lat należy dbać o regularny wysiłek fizyczny. Ruch ma nam sprawiać przyjemność, ma uwolnić dawkę endorfin, które spowodują, że będziemy lepiej się czuli i będziemy sprawniejsi. Warto wcześniej skonsultować stan zdrowia u lekarza chorób wewnętrznych, ortopedy lub fizjoterapeuty. Sport uprawiajmy w sposób racjonalny, słuchajmy własnego ciała, bo nikt nie zna go tak dobrze jak my. Niektórzy mogą trenować dwa razy dziennie, a dla innych optymalne będą dwa treningi w tygodniu. Chodzi o to, by sobie nie zaszkodzić. Osoby w wieku dojrzałym bezwzględnie przed wyborem rodzaju ruchu powinny odbyć konsultację lekarską, żeby nie nasiliły się występujące u nich schorzenia. Ludzie otyli są bardziej narażeni na kontuzje, dlatego trening warto zróżnicować – np. nie tylko i wyłącznie biegać, ale też włączyć ćwiczenia siłowe, zajęcia typu kardio: rower, orbitrek. Metabolizm mięśni jest zawsze wyższy od metabolizmu tkanki tłuszczowej, więc żeby ją spalić, warto zwiększyć masę mięśniową. Przestrzegając tych zasad, będziemy dłużej zdrowsi i sprawniejsi.

Więcej możesz przeczytać w 32/2016 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2016 (1748)

  • Partnerzy we frankowym przekręcie7 sie 2016, 20:00Symbole i pojedyncze decyzje, a nie wyborcze tyrady i gospodarcze strategie, decydują ostatecznie o historycznej ocenie rządu. Tak jak nacjonalizacja OFE więcej powiedziała nam o państwie Platformy Obywatelskiej niż wszystkie obietnice Tuska, tak...3
  • Ratowała tonących uchodźców. Teraz będzie ich reprezentować w Rio7 sie 2016, 20:0018-letnia pływaczka Yusra Mardini pojawi się na igrzyskach olimpijskich w Rio de Janeiro, chociaż planowała start dopiero za cztery lata. Uciekinierka z Syrii wystąpi w barwach utworzonej wyjątkowo w tym roku reprezentacji uchodźców....8
  • Zdarzyło się jutro7 sie 2016, 20:00Kurs im. Kurskiego, odwołanie odwołania i barykady z parawanów, czyli nasz Duda dance.12
  • Próba zrzucenia odpowiedzialności za zbrodnie7 sie 2016, 20:00Niemiecka telewizja zamierza udowodnić przed sądem, że polscy partyzanci podczas II wojny światowej pomagali Niemcom mordować Żydów. To próba napisania historii Holocaustu na nowo.14
  • Gdzie naród, a gdzie Rzesza?7 sie 2016, 20:00Mit o tym, że naród niemiecki i Rzesza to dwie zupełnie różne rzeczy, pozwala gładko prześlizgiwać się naszym sąsiadom nad niewygodnymi fragmentami własnej historii.16
  • Świadków wkrótce zabraknie7 sie 2016, 20:00Dopóki żyją świadkowie, trwa pamięć o historii, choćby mieli po dziewięćdziesiątce. Zahartowani w czasie wojny starsi państwo potrafią upomnieć się o swoje. Najczęściej zresztą nie jest to żadne tam „ich”, tylko narodowe, wspólne.17
  • Kurski dostał od nas żółtą kartkę7 sie 2016, 20:00Nie ma dziś w TVP szczucia na całe grupy Polaków, a było – mówi „Wprost” Joanna Lichocka, posłanka PiS, członkini Rady Mediów Narodowych.18
  • Grzegorz łapie PO za twarz7 sie 2016, 20:00Okres zmian personalnych w Platformie się nie skończył. Dla tych, którzy nie zastosują się do zasad Schetyny, nie będzie litości. Na cenzurowanym są kolejni politycy. Inni sami rozważają odejście z partii.22
  • Wszystkie grzechy narodowców7 sie 2016, 20:00Są głośni i widoczni, mają swoją reprezentację w Sejmie, a mimo to nie są w stanie wyjść z politycznej niszy, w której utknęli.24
  • Wszystkie grzechy narodowców12 sie 2016, 6:52Są głośni i widoczni, mają swoją reprezentację w Sejmie, a mimo to nie są w stanie wyjść z politycznej niszy, w której utknęli.24
  • Będziemy żyć jak Włosi7 sie 2016, 20:00Po pół roku czekania rząd w końcu wyłożył karty na stół. Wreszcie poznaliśmy treść planu Morawieckiego. Na ponad 200 stronach wicepremier uszył nową wersję Polski. Ma nam się żyć lepiej. Mniej więcej tak jak teraz Włochom. Pytanie, na ile ta wizja...29
  • Gdzie się podział zdrowy rozsądek?7 sie 2016, 20:00Mamy rekordowo niskie bezrobocie i pracodawcy biją na alarm: brakuje rąk do pracy. Dotkliwy deficyt panuje w rolnictwie, a ratują nas pracownicy z Ukrainy. Co w tym czasie powinien robić rząd? Cieszyć się, zachęcać, stwarzać warunki…...35
  • Nowe rozdanie w Kościele7 sie 2016, 20:00Biskupi Grzegorz Ryś i Marek Solarczyk to – po Światowych Dniach Młodzieży – wschodzące gwiazdy polskiego Kościoła.36
  • Wakacje z luksusem7 sie 2016, 20:00W wakacyjnym cyklu „Wprost” polecamy dziesięć niezwykłych miejsc, w których osobiście można się przekonać, co to znaczy luksus.38
  • AdBlue – istotny dodatek7 sie 2016, 20:00Coraz więcej samochodów z silnikami Diesla ma pod klapką wlewu paliwa także drugi, mniejszy, korek. To zbiornik płynu AdBlue. Jego zadaniem jest ograniczenie emisji tlenków azotu, uważanych za znacznie bardziej szkodliwe od tlenku węgla.44
  • Radość ze sportu. Odkryj nowe pasje z BMW7 sie 2016, 20:00Żagle, a może golf? Letnie dni to doskonały czas, aby sprawdzić się w nowym sporcie lub poprawić dotychczasowe umiejętności pod okiem certyfikowanego instruktora.45
  • Zostań mistrzem publicznych wystąpień7 sie 2016, 20:00Boisz się publicznych wystąpień, przed prowadzeniem szkolenia drżą ci ręce? Trener retoryki dr hab. Jacek Wasilewski wskazuje ścieżkę, która poprowadzi cię do sukcesu. Tylko sześć kroków!46
  • 25 sposobów na długie i zdrowe życie7 sie 2016, 20:00Winston Churchill, zapytany o to, jak zachował sprawność umysłową do późnej starości, odpowiedział: „Absolutely no sports” (absolutnie zero sportu). Lekarze podważają dziś słuszność tej opinii. I podpowiadają, jak żyć długo i zdrowo.48
  • Jesteśmy tym, co jemy7 sie 2016, 20:00Odpowiednią dietą można uzyskać efekty porównywalne nawet z terapią farmakologiczną – mówi dr n. med. Edyta Biernat-Kałuża.50
  • Kiedy przedsionki migoczą, niszczą serce i mózg7 sie 2016, 20:00Ponad 90 proc. chorych z migotaniem przedsionków jest zagrożonych udarem niedokrwiennym mózgu, który może się skończyć zgonem. Udaru doznaje co szósta nieleczona osoba. 20-25 proc. pacjentów z migotaniem przedsionków nie wie ani o chorobie, ani o...52
  • Szansa na życie7 sie 2016, 20:00Każdego roku udarów mózgu doświadcza w Polsce 80 tys. osób. Aż 90 proc. stanowią udary niedokrwienne. Właśnie pojawiła się przełomowa metoda ich leczenia.54
  • Rośliny w proszku – samo zdrowie7 sie 2016, 20:00Chilli, szafran, baobab, maca, lucuma to naturalne suplementy diety. I choć ich nazwy brzmią nieco egzotycznie, bez większego trudu kupimy je, w sproszkowanej postaci, w naszych sklepach. Warto mieć je w kuchennej szafce!55
  • Ortopedia XXI wieku7 sie 2016, 20:00O tym, jak zachować sprawność ruchową do późnych lat, mówi Michał Szyszka, ortopeda z Centrum Medycznego Gamma w Warszawie.56
  • Cenne poczucie bezpieczeństwa7 sie 2016, 20:00Na kradzież w domu czy mieszkaniu jesteśmy narażeni cały rok. Jednak w wakacje nasze miejsce zamieszkania dłużej pozostaje bez opieki. Włamanie skutkuje zaś nie tylko stratami materialnymi, ale jest także dużym przeżyciem emocjonalnym. Na...58
  • Milion polo7 sie 2016, 20:00Branża muzyki lekkiej, łatwej i przyjemnej to żyła złota, która z roku na rok się rozrasta. Topowy zespół disco polo w Polsce może zarobić rocznie nawet milion dolarów.60
  • Ile zarabiają muzycy disco polo? "Woodstockiem tej branży jest festiwal w Ostródzie"20 sie 2016, 15:52Branża muzyki lekkiej, łatwej i przyjemnej to żyła złota, która z roku na rok się rozrasta. Topowy zespół disco polo w Polsce może zarobić rocznie nawet milion dolarów.60
  • Gaz-mat7 sie 2016, 20:00Rząd PiS właśnie rozpoczął wojnę z wyłudzeniami VAT w obrocie paliwami. Amunicji ma tyle, że może nie obyć się bez przypadkowych ofiar. Ale jest też szansa, że paliwowa szara strefa znacznie się skurczy.64
  • Ogryzek dla frankowiczów7 sie 2016, 20:00Prezydent się pomylił” – to pierwsze słowa frankowiczów, którzy po miesiącach prac wreszcie zobaczyli prezydencki projekt ustawy pomocy dla kredytobiorców walutowych. Nie będzie żadnego przewalutowania kredytów. Nie będzie...66
  • Jak potoczy się wojna z Rosją7 sie 2016, 20:00Putin będzie potrzebował około tygodnia na zajęcie wschodniej Polski i nie zawaha się przed uderzeniem nuklearnym w Warszawę lub Berlin, żeby powstrzymać odsiecz NATO – mówi gen. Richard Shirreff, współautor raportu na temat sposobów uniknięcia...71
  • Kto rozbije bank?7 sie 2016, 20:00Kandydaci na prezydenta USA walczą ze sobą nie tylko na słowa, ale ścigają się też na wielkość funduszy wyborczych. Dotąd to Hillary Clinton była w tej konkurencji najlepsza.74
  • Państwo zaginionych dzieci7 sie 2016, 20:00Każdego roku w Chinach kilkadziesiąt tysięcy dzieci znika bez śladu. Większość z nich nigdy już nie wróci do domu.76
  • Wiwat niedojrzałość7 sie 2016, 20:00Obok tych dla dzieci i tych dla całej rodziny w kinach czasem pojawia się trzeci rodzaj filmów animowanych. Ale uwaga – z wyraźnym przeznaczeniem: tylko dla dorosłych!78
  • Upiornie zdolny w operze7 sie 2016, 20:00Ma już za sobą występy w Royal Albert Hall, La Scali, Carnegie Hall, Covent Garden, czyli zaśpiewał tam, gdzie liczący się artysta operowy powinien wystąpić. Polski tenor Krystian Adam Krzeszowiak odnosi sukces za sukcesem, a znawcy przewidują, że...81
  • Allen i beton z owsianki7 sie 2016, 20:00Granie czarnych charakterów jest zdrowe, bo wszyscy mamy mroczne obszary w swoich głowach i szansa na ich bezpieczną eksplorację to błogosławieństwo – mówi „Wprost” Corey Stoll, aktor w Polsce najlepiej znany z roli Petera Russo w serialu „House...84
  • Jak cenzor został recenzentem7 sie 2016, 20:00Polscy naukowcy wprowadzili do nauki nowy termin – recenzja cenzorska. Ten nowy gatunek nobilituje zawód powszechnie w demokracji pogardzany. W warunkach demokratycznych również doświadczamy cenzury wydawców, redaktorów naczelnych i autocenzury....88
  • Rewolucja na wodzie i pod wodą7 sie 2016, 20:00Drony zdobyły już przestworza i żadna nowoczesna armia nie może się bez nich obyć. Teraz czas na bezzałogowce w oceanach.90
  • Cadykowie i biskupi7 sie 2016, 20:00W lubelskiej szkole rabinicznej zaczyna się strajk,część studentów sprzeciwia się wyborowi nowego cadyka. Kiedy do akcji wkracza policja, w rytualnej łaźni zostają znalezione zwłoki samobójcy. Tak zaczyna się ósmy z serii...92
  • Pogodna energia7 sie 2016, 20:00Kathleen Hanna to niegdyś ikona feministycznej, awangardowej muzyki punk z dość poszarpaną karierą, głównie z powodu choroby. Ten album, druga płyta jednego z jej trzech zespołów – mimo wyraźnego pazura – zawiera muzykę znacznie...94
  • Wyluzowane mamy7 sie 2016, 20:00Jeśli oglądaliście „Kac Vegas”, wiecie, jakiego humoru można się tu spodziewać. Scenariusze do tych filmów popełnił bowiem ten sam duet twórców – Jon Lucas i Scott Moore. Przy „Złych mamuśkach” panowie zdecydowali zająć...95
  • Superszybka zabawka7 sie 2016, 20:00Z punktu widzenia użyteczności mini cooper S jest właściwie pozbawiony sensu. Aby do niego wsiąść, trzeba się porządnie wygiąć, a potem ma się wrażenie, że siedzi się niemal na asfalcie. No i miejsca na tylnej kanapie nie jest za...96
  • Bardzo górna półka7 sie 2016, 20:00Lg w tym roku zaszalał. Nowa linia telewizorów OLED powala. To już nie telewizor, ale dzieło sztuki. I mamy z czego wybierać. Dostępne są cztery modele oznaczone literami – B6 jako wersja podstawowa, C6, E6 i flagowy G6. Różnią się...97
  • Niewdzięczność Januszów7 sie 2016, 20:00Zaczęło się niby niewinnie. Celebrytka Agata Młynarska pojechała nad polskie morze i zobaczyła Januszów znajdujących się w „zaawansowanej piwnej ciąży”. Poczuła obrzydzenie.98