Stara baśń, nowe znaczenia

Stara baśń, nowe znaczenia

Stara baśń, nowe znaczenia
Stara baśń, nowe znaczenia
Animowana „Piękna i Bestia” jest uznawana za jedno z największych osiągnięć Disneya. Koncern postanowił więc wyprodukować jej „aktorską” wersję. Przy okazji to i owo zmienił.

Bartosz Czartoryski

Zapewne nie taką reklamę wymarzył sobie Disney tuż przed premierą „Pięknej i Bestii”. A przecież zaczęło się obiecująco. Przekazywane z ust do ust plotki o homoerotyzmie relacji łączącej niektóre postaci ustawiły wytwórnię na pozycji studia postępowego i opowiadającego się za przystającą do XXI w. tolerancją, szczególnie gdy rosyjskie kina zadecydowały, że film obejrzą jedynie widzowie dorośli. Lecz według części opinii publicznej ostatnia sesja zdjęciowa grającej Piękną Emmy Watson dla amerykańskiego magazynu „Vanity Fair” stawia pod znakiem zapytania szczerość feministycznego aktywizmu gwiazdy. Nowa księżniczka Disneya nieskromnie odsłoniła część nieopiętych biustonoszem piersi, czym ściągnęła na siebie falę krytyki. Sama zwykła bowiem krytykować swoje koleżanki z show-businessu za podobne posunięcia. Brytyjska aktorka decyzję o udziale w nie tak znowu odważnej sesji podpiera tłumaczeniem o chęci zamanifestowania siły kobiecej seksualności. I choć nie jest to może wymarzony dla studia rozgłos, słowa Watson mogłaby równie dobrze wypowiedzieć filmowa Bella. Warto jednak pamiętać, że nie zawsze o feminizmie i zmianach obyczajowych „Piękna i Bestia” traktowała.

Syrenka przetarła drogę bestii

Stare powiedzenie głosi, że każda legenda zawiera choćby ziarnko prawdy. Ale kiedy mijają stulecia, rzeczywistość i fikcja nieuchronnie się splatają. Stąd pewnie nigdy nie znajdzie ostatecznego potwierdzenia teza, że słynna opowieść o Pięknej i Bestii, spisana przez XVIII-wieczną francuską pisarkę Gabrielle-Suzanne Barbot de Villeneuve została zainspirowana faktycznym życiorysem niejakiego Petrusa Gonsalvusa. Przeszło 200 lat wcześniej Petrus przybył na paryski dwór z Hiszpanii. Dziecko cierpiące na hipertrichozę, czyli nadmierne owłosienie, szybko stało się atrakcją, ale z czasem brzydal doczekał się upragnionej akceptacji i paryżanie poczęli traktować go jak szlachcica. Gonslavus, mimo swojej przypadłości, ożenił się z piękną kobietą z zamożnego rodu i doczekał licznego potomstwa. Ale pytanie, czy istotnie de Villeneuve zaczerpnęła cokolwiek z tej historii, nie jest tak zajmujące jak to, co działo się z jej dziełem później. Uznane za przydługie i nudnawe zostało bowiem skrócone i zredagowane przez Jeanne-Marie Leprince de Beaumont, którą uważa się niekiedy za pierwszą autorkę historii o Pięknej i Bestii.

Dokonane przez de Beaumont uproszczenia zbliżyły opowieść do baśniowej formy, dzisiaj kanonicznej. Dlatego francuski poeta i filmowiec Jean Cocteau zaraz po wojnie zaadaptował tę, a nie inną jej wersję. Jego „Piękna i Bestia” z 1946 r., dzisiaj kinowy klasyk, zachwyca narracyjną maestrią, hipnotyczną muzyką, subtelnymi gestami i oszczędnymi dialogami zestawionymi po mistrzowsku ze scenograficznym bogactwem i wymyślnymi kostiumami. Cocteau do oryginalnej baśni o tyleż pięknej, co skromnej i mądrej córce drobnego rzemieślnika, uwięzionej w zamczysku zalecającego się doń monstrum, dodał ważny dla późniejszej adaptacji Disneya wątek amanta narcyza. Ten ma na Bellę nie mniejszą ochotę niż Bestia. Nieprzypadkowo padło nazwisko amerykańskiego geniusza animacji. Studio Walta Disneya jeszcze w latach 30. przystępowało do realizacji „Pięknej i Bestii”, lecz ówczesna technika nie pozwoliła na wykreowanie wymarzonej przez założyciela wytwórni wizji. Po wojnie poczyniono kolejne przymiarki do nakręcenia tego wystawnego spektaklu, ale, jak głosi plotka, to właśnie film Cocteau ostatecznie zniechęcił Disneya, który nie miał pomysłu, jak z nim konkurować. Nic dziwnego, że pełnometrażowa animacja, ukończona ostatecznie na początku lat 90., czerpie po równo z opowieści spisanej przez Leprince de Beaumont i dzieła Francuza. Dodajmy, że tę udaną próbę podjęto po sukcesie „Małej syrenki” z 1989 r., rozpoczynającej okres zwany potem renesansem Disneya.

Reinterpretacja znanej historii

Prace nad ówczesną „Piękną i Bestią” trwały o połowę krócej niż przyjęte zwyczajowo przez wytwórnię Disneya cztery lata, stąd tym bardziej zachwycał efekt osiągnięty przez ekipę odpowiedzialną za film. Użycie nowatorskich wtedy, opracowanych przez Pixara, efektów komputerowych przekonało studio, że w podobne techniki warto będzie inwestować w przyszłości. Ukończona w 1991 r. „Piękna i Bestia” otrzymała nominację do Oscara w kategorii najlepszy film, co nie udało się wcześniej żadnej innej animacji (statuetki otrzymała za ścieżkę dźwiękową i piosenkę). Po tym sukcesie całe lata eksploatowano atrakcyjną licencję niezbyt szczęśliwie: dokręcono marnej jakości sequele („Zaczarowane święta” i „Zaczarowany świat Belli”), wyprodukowano gry wideo (do końca lat 90. wydano ich aż pięć) oraz zlecono produkcję serialu z aktorami żywego planu pt. „Sing Me a Story with Belle”, gdzie Piękna, właścicielka księgarni, śpiewała z dziećmi i zaproszonymi gośćmi piosenki. Animacja z 1991 r. zgodnie uznawana jest za jedno z największych osiągnięć Disneya, dlatego nie może dziwić, że po fabularnych adaptacjach innych swoich ikonicznych dzieł – jak „Kopciuszkek” czy „Księga dżungli” – koncern postanowi wyprodukować również „aktorską” wersję „Pięknej i Bestii”.

Tegoroczną wariację w reżyserii Billa Condona można więc odczytać jako hołd oddany jednemu ze szczytowych osiągnięć sztuki animacji, hołd niepozbawiony jednak autorskich naleciałości. Condon, zapewne świadomy pewnego „rozrzedzenia” opowieści o Belli i przeklętym księciu Adamie, jakie dokonało się na przestrzeni lat za sprawą kultury popularnej, kurczowo trzyma się oryginału, doprawiając go przy tym interesującymi tropami zahaczającymi o dominację patriarchatu czy stereotypy płciowe. Stąd też, choć skorzystał z potencjału ekranizowanej historii i na dobrą sprawę zrealizował remake, to na poziomie interpretacyjnym bardzo go uwspółcześnił. Disneyowi do tej pory niemal bezbłędnie udała się sztuka swoistego przywłaszczenia sobie wszelakich dóbr kultury światowej, dzisiaj kojarzonych częściej z animacjami i filmami fabularnymi amerykańskiego studia niż z materiałem źródłowym. Po tegorocznej premierze „Pięknej i Bestii” obraz napisanej kilkaset lat temu baśni utrwali się zapewne na dobre w powszechnej świadomości jako romans włochatego monstrum w niebieskim surducie i rozśpiewanej dziewczyny w żółtej sukni balowej. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 12/2017
Więcej możesz przeczytać w 12/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2017 (1779)

  • Łączy nas Polska 19 mar 2017, 20:00 To wyjątkowe wydarzenie: laureatem nagrody Człowiek Roku 2016 tygodnika „Wprost” została reprezentacja Polski w piłce nożnej. Redakcja „Wprost” uhonorowała już co prawda w 2007 r. tym tytułem postać ze świata futbolu – trenera Polaków Leo Beenhakkera. Teraz nagroda miała... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 19 mar 2017, 20:00 PLATFORMA OBYWATELSKA ZAPREZENTOWAŁA W MINIONY PIĄTEK wniosek o konstruktywne wotum nieufności wobec rządu Beaty Szydło. Kandydatem na premiera został Grzegorz Schetyna, lider PO. Myliłby się jednak ktoś, kto by sądził, że jest to... 6
  • Obraz tygodnia 19 mar 2017, 20:00 1 720 000 tys widzów obejrzało już film „Sztuka kochania. Historia Michaliny Wisłockiej” 7% pracowników biurowych w Polsce stwierdza, że prowadzenie biura bez papieru jest nierealne Wygrani Wioletta Grzegorzewska Poetka i autorka... 8
  • Spięcie tygodnia 19 mar 2017, 20:00 Andrzej Halicki (Platforma Obywatelska) Trzeba pokazać Polakom, jak bardzo zły jest ten rząd GRZEGORZ SCHETYNA JEST NAJLEPSZYM KANDYDATEM NA PREMIERA. To logiczne. Nie będziemy ściemniać i stosować zabiegów, które tuszują rzeczywistą... 10
  • Gnał do ludzi 19 mar 2017, 20:00 Parę razy widziałem, co się działo, kiedy artyści dowiadywali się, że na widowni jest Młynarski. Aktorzy mówili wyraźniej, muzycy lepiej grali, piosenkarki ładniej śpiewały. Głupio było w Jego obecności wyjść na scenę z czymś... 11
  • Holandia: zwycięstwo strachu 19 mar 2017, 20:00 Europa odetchnęła z ulgą. Rządzący dotąd Holandią konserwatyści premiera Marka Rutte pokonali w wyborach eurosceptycznego Geerta Wildersa, który ostro krytykował politykę imigracyjną UE. Premier Rutte zawdzięcza zwycięstwo przejęciu... 12
  • Zdarzyło się jutro 19 mar 2017, 20:00 Salut Prezesa, monolog Korwina, zdjęcie Zygmunta i inne atrakcje. 13
  • Lewo 19 mar 2017, 20:00 prof. Magdalena Środ, filozofka, feministka PPP TERMIN „POPRAWNOŚĆ POLITYCZNA” ZOSTAŁ WPROWADZONY W LATACH 70. na określenie zestawu reguł językowych, których stosowanie miało zapobiec krzywdzie i dyskryminacji grup z powodu ich rasy,... 14
  • Prawo 19 mar 2017, 20:00 Jan Wróbel, zawodowy nauczyciel, dziennikarz, publicysta Chcę całej Polski WSKUTEK ŚMIERCI MISTRZA WIELEKROĆ W OSTATNICH DNIACH SŁYSZAŁO SIĘ HASŁO „RÓBMY SWOJE”. Że aktualne. Odwrotnie. „Róbmy swoje” Anno Domini 2017 jest... 14
  • Polska. Biało-Czerwoni 19 mar 2017, 20:00 Nagrodę Człowiek Roku za 2016 r. redakcja „Wprost” przyznała polskiej reprezentacji w piłce nożnej. Za bezprecedensowy sukces sportowy, przywrócenie polskiej piłce należnego miejsca w Europie oraz łączenie Polaków ponad podziałami. 16
  • Marka narodowa 19 mar 2017, 20:00 Polacy w końcu mogą być dumni ze swojej drużyny i to nie tylko z powodu sukcesów na boisku. Dziś wizerunek naszego sportowca jest tak samo cenny, jak jego talent. 24
  • Orły Nawałki 19 mar 2017, 20:00 – Przywróciliście polskiej piłce należne miejsce w Europie i połączyliście Polaków ponad podziałami – mówił Michał Maciej Lisiecki, wydawca tygodnika „Wprost”, wręczając polskiej reprezentacji narodowej statuetkę Człowieka Roku „Wprost” 2016. 26
  • Kwestia zasad 19 mar 2017, 20:00 Polski rząd pokazał, że potrafi zagrać ostro i konfrontacyjnie, ale przy wielu innych okazjach demonstrował wolę poszukiwania kompromisu – mówi Konrad Szymański, sekretarz stanu ds. europejskich. 28
  • Operacja – ratowanie twarzy 19 mar 2017, 20:00 Cały ubiegły tydzień PiS prowadził akcję niwelowania strat po szczycie w Brukseli. Jak na skalę poniesionej porażki partii rządzącej wyszło to nadspodziewanie dobrze. 32
  • Patologie Krajowego Przewoźnika 19 mar 2017, 20:00 Kontrola wykazała, że PKP podpisały umowę na ochronę dworców z nieistniejącą firmą. Co więcej, zapłaciły jej za sprzęt cztery razy więcej niż kosztował na rynku. Wątpliwości jest więcej. 35
  • Polskie zbrojenia w ślepym zaułku 19 mar 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK generał broni Aby mieć przegląd rozwoju polskiej myśli technicznej po 1945 r. na potrzeby sił zbrojnych, trzeba pamiętać, że dyrektywy z Moskwy rozstrzygały, co Polsce wolno, a czego nie. Możliwości było niewiele.... 36
  • Miejska wojna rowerowa 19 mar 2017, 20:00 Wiosną w przyrodzie odradza się życie, a w mieście – konflikt między rowerzystami, kierowcami i pieszymi. Na rozejm raczej nie ma co liczyć. 38
  • Elektryczne dwa kółka 19 mar 2017, 20:00 Trans Hybrid 3.0 i 5.0 to propozycja dla tych, którzy lubią jeździć na dwóch kółkach, ale nie przepadają za wysiłkiem i poceniem się. 43
  • Par jednopłciowych nie ma. I już 19 mar 2017, 20:00 Dlaczego ślub gejów w jednym państwie jest zwykłą ceremonią, a w innym zagraża praworządności? – pytają osoby LGBT. 44
  • Wielka gra 19 mar 2017, 20:00 Przedsiębiorcy mogą się bać. Będzie ich szukać superskarbówka i grozi im 25 lat więzienia za fałszywe faktury. Tak rząd chce walczyć z niepłacącymi podatków. 49
  • Podróby na talerzu 19 mar 2017, 20:00 Sery, pierogi, bułki, ryby. W Polsce podrabia się wszystko. Fałszerze żywności zarabiają praktycznie tyle, ile handlarze narkotyków. 52
  • Bój o giełdę 19 mar 2017, 20:00 Na giełdzie mamy zawieszenie broni i nowego, tymczasowego prezesa. I dla sam ej giełdy byłoby lepiej, gdyby pozostał on na dłużej. Bo im mniej polityki na giełdzie, tym korzystniej dla inwestorów. Kilkumiesięczna wojna podjazdowa o... 56
  • Chiński superelektryk 19 mar 2017, 20:00 Kiedy Polacy wciąż czekają na własny samochód elektryczny, swoje najnowsze elektrocudo pokazali Chińczycy. Na targach motoryzacyjnych w Genewie zadebiutował Techrules Ren. To chińskie superauto potrzebuje 2,5 sekundy do setki. Na jednym... 57
  • Rosyjska pajęczyna 19 mar 2017, 20:00 Politykę Kremla wspiera dziś w całej Europie sieć politycznych, zarówno lewicowych, jak i prawicowych, sprzymierzeńców. Dlatego w zbliżających się francuskich wyborach prezydenckich niemal każdy z kandydatów sprzyja Rosji. 58
  • Aktywa Putina 19 mar 2017, 20:00 Historia, którą opowiada film „Snowden”, wpisuje się w wielką światową grę mocarstw. 62
  • Co dalej z 5 mln pacjentów kardiologicznych? 19 mar 2017, 20:00 Choroby sercowo-naczyniowe są główną przyczyną zgonów w Polsce. Jak proponowane zmiany w systemie opieki zdrowotnej wpłyną na zdrowie Polaków? Przedstawiamy głos w dyskusji. 64
  • Złodzieje prądu 19 mar 2017, 20:00 Sony opatentował bezprzewodowy sposób na podbieranie energii z akumulatora innego telefonu albo np. z lodówki. Firma od dawna pracuje nad rozbudową systemu NFC, który pozwalał na zbliżeniową synchronizację czy połączenie telefonu z... 66
  • Kosmiczna energia 19 mar 2017, 20:00 Ogniwa paliwowe najpierw sprawdziły się w kosmosie. Dziś są stosowane do produkcji ciepła, energii elektrycznej i w motoryzacji. 68
  • Ogniwa przyszłości 19 mar 2017, 20:00 Pierwsza w Polsce mikroinstalacja z ogniwami paliwowymi do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła. 70
  • Pasze ze znakiem jakości 19 mar 2017, 20:00 Nowoczesne technologie, drobiazgowa kontrola jakości i dbałość o higienę – pasze z Piły spełniają najwyższe standardy rynku. 71
  • Kolej na zmiany 19 mar 2017, 20:00 Rośnie liczba Polaków, którzy decydują się zamienić samochód na pociąg. 72
  • Drogowcy czekają na Autostradę 19 mar 2017, 20:00 Największe branżowe wydarzenie w Europie Środkowo-Wschodniej już w maju na Targach Kielce. 73
  • Setki milionów logistyków 19 mar 2017, 20:00 Klient e-sklepu, decydując o sposobie zakupu, testowania i odbioru towaru oraz płatności, ma wielki wpływ na łańcuchy dostaw. 74
  • Zdrowy, zielony, zadowolony – taki staje się Wrocław 19 mar 2017, 20:00 Wrocław stara się o tytuł Zielonej Stolicy Europy w 2019 r. Jeśli to się uda, będzie pierwszym polskim miastem z takim wyróżnieniem. 78
  • Noc w muzeum 19 mar 2017, 20:00 Historyczny obiekt hotelowy jest jak stare wino – z wiekiem nabiera klasy, o jakiej nowo wybudowane hotele mogą tylko marzyć. 82
  • Nie zobaczysz nas w telewizji śniadaniowej 19 mar 2017, 20:00 Płyta „Songs of Love and Death” to projekt na polskim rynku muzycznym wyjątkowy. Ze zderzenia dwóch osobowości – Johna Portera i Nergala (Adam Darski) – wyzwala się nowa energia i rodzi nowa jakość. 86
  • Stara baśń, nowe znaczenia 19 mar 2017, 20:00 Animowana „Piękna i Bestia” jest uznawana za jedno z największych osiągnięć Disneya. Koncern postanowił więc wyprodukować jej „aktorską” wersję. Przy okazji to i owo zmienił. 90
  • Musical o tolerancji 19 mar 2017, 20:00 Mogłem zrobić, co podpowiadała mi wyobraźnia – mówi Bill Condon, reżyser „Pięknej i Bestii”. 92
  • Agustin Egurrola: To się państwu spodoba 19 mar 2017, 20:00 LUBIĘ FILMY Z CHARYZMATYCZNYMI BOHATERAMI, którzy pokazują, że w życiu trzeba iść prostą drogą i kierować się jasnymi zasadami. Takie mocne obrazy, które motywują do pracy nad sobą, zmuszają do myślenia i bycia lepszym – pod tym... 93
  • Wydarzenie 19 mar 2017, 20:00 SERIAL Problemy pierwszego świata Scorsese, Campion, Haynes, Fincher. Najlepsi reżyserzy kręcą seriale. Teraz do ich grona dołączył twórca m.in. „Witaj w klubie” Jean-Marc Vallée. Dawno nie było tak mocnej wiwisekcji zamożnej... 94
  • Wędrówka ludów trwa 19 mar 2017, 20:00 EWA WANAT Dla wielu imigrantów największym szokiem jest dyscyplina – że o siódmej rano trzeba wstać, żeby zdążyć do szkoły, że trzeba odrabiać lekcje, że wszystko robi się w określonym czasie. Pewien człowiek ma na przykład... 98
  • Emisja obligacji jako źródło finansowania przedsiębiorstw 19 mar 2017, 20:00 Przedsiębiorstwa stające przed decyzją dotyczącą pozyskania kapitału na rozwój działalności, coraz częściej muszą mierzyć się z niełatwym wyborem formy finansowania. 102
  • Stopy zwrotu na przykładzie akcji wchodzących w skład indeksu WIG20 w 2016 roku 19 mar 2017, 20:00 Umiejętność zarządzania własnymi pieniędzmi jest podstawowym warunkiem osiągnięcia sukcesu finansowego. Najbardziej efektywnym sposobem zarządzania jest inwestowanie. 104
  • Konsolidacja w wielu branżach przyspieszy 19 mar 2017, 20:00 Konkurencja w wielu branżach zaostrza się, co odbija się na rentowności spółek. W takiej sytuacji zarządzający firmami często decydują się na przejęcia konkurentów z branży, ponieważ to najszybszy sposób na zwiększenie skali działania, przejęcie udziałów rynkowych i... 105
  • Emerytura z funduszami private equity 19 mar 2017, 20:00 Polski system emerytalny zbudowany jest z dwóch filarów: repartycyjnego i kapitałowego. W przypadku tego drugiego kluczowe znaczenie ma ocena ryzyka rynków finansowych i przełożenie sytuacji na GPW na stan oszczędności. 106
  • Multikanałowość i wysoka specjalizacja 19 mar 2017, 20:00 Co najmniej 20-proc. wzrost poziomu EBITDA, budowa i integracja technologii oraz rozwój kompetencji w zakresie omnichannel, to jedne z priorytetów, jakie ogłosiła w nowej Strategii Korporacyjnej, obejmującej lata 2017–2019. Spółka przedstawiła również wizję swojego biznesu do... 107
  • Wizjonerzy i księgowi w świecie polityki 19 mar 2017, 20:00 Sukcesu w biznesie nie można zagwarantować. Zgodnie z teorią ekonomii, im wyższa oczekiwana stopa zwrotu, czyli zysk lub korzyści, które chcemy uzyskać, tym wyższe ryzyko musimy ponieść. Przy czym ryzyko oznacza utratę odsetek lub nawet stratę części, a nawet całości... 108
  • Inwestor też człowiek, czyli relacje inwestorskie po ludzku 19 mar 2017, 20:00 Prasa branżowa coraz częściej porusza temat komunikacji human to human jako nowej jakości, która ma zastąpić marketing B2B oraz B2C. Relacje inwestorskie niestety pozostają w tyle. 109

ZKDP - Nakład kontrolowany