Recenzor

Recenzor

FILMY

KINO

MĘKA NAD PILICĄ

Ludzie cierpią i dokonują fatalnych życiowych wyborów. Wyzwolić ich z zaklętego kręgu udręki i błędów może tylko miłość. Ta jednak przychodzi przeważnie zbyt późno. Połączenie melodramatu, turystycznego kina drogi (ach, te malownicze rozlewiska nad Pilicą!) i filozofującej przypowiastki, a nawet podszytej groteską komedii - zamiary reżysera były ambitne. Młodzi aktorzy - Borys Szyc jako były zakonnik Jakub oraz Agnieszka Grochowska jako Julia, dziewczyna, która zbłądziła - pokazują, że są pełni energii. Niestety, uroda naszej prowincji, gdzie każdy las i stodółka wyglądają jak obrazek z kalendarza, w połączeniu z zacięciem twórcy do rozważania meandrów ludzkiego losu dają efekt wręcz osłupiający. Podobnie jak obsadzenie Roberta Więckiewicza aż w pięciu rolach drugoplanowych i dziwaczny popis Stanisławy Celińskiej, rodem z ludowego teatrzyku. Wielokrotna zmiana tonacji opowiadania odbiera fabule wiarygodność. A końcowa pochwała trwałych wartości brzmi minoderyjnie i fałszywie. Styl filmu Łukasza Karwowskiego jest mniej podniosły, ale rezultat równie żenujący jak w wypadku "Kto nigdy nie żył..." Andrzeja Seweryna.
Tomasz Jopkiewicz
"Południe - Północ", reż. Łukasz Karwowski, UIP

DVD

KUTZ SIĘ POMYLIŁ

To już pewne - PRL zostanie zapamiętana jako kraina wszechogarniającego absurdu. A odpowiedzialność ponosi za to obywatel Stanisław Bareja (dla przyjaciół Stanik). W czerwcu minie 20 lat od śmierci reżysera, którego twórczość była dla komunistycznych zarządców naszej kinematografii dopustem bożym, zaś dla Kazimierza Kutza - synonimem partactwa i bezguścia. Dziś "bareizm" jest obiektem kultu tysięcy, a może i milionów Polaków. Czyżby rację mieli pesymiści twierdzący, że nasze życie nie zmieniło się aż tak bardzo od czasów, gdy polowanie na papier toaletowy lub ustalanie "zawartości cukru w cukrze" było narodowym sportem? Pięć filmów składających się na "Kolekcję Stanisława Barei" dobrze ilustruje ewolucję stylu reżysera: od pogodnej komedyjki "Żona dla Australijczyka" do jadowitej (i przez to zmasakrowanej przez cenzurę) groteski "Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz". Rzucenie tego pakietu na rynek tuż przed premierą "Rysia" to jawny akt sabotażu - szansa, że Stanisław Tym zdoła przebić Bareję jest niemal równa zeru.
Wiesław Chełminiak
"Kolekcja Stanisława Barei" ("Żona dla Australijczyka", "Poszukiwany, poszukiwana", "Nie ma róży bez ognia", "Brunet wieczorową porą", "Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz"), Carisma


TV

REQUIEM Z MORAŁEM

"Umarli ze Spoon River" to portret podwójny. Opowieść o nieżyjących mieszkańcach fikcyjnego miasteczka i zarazem rocznicowy hołd dla ofiar katastrofy w katowickiej hali targowej. Przypominają o tym niewidzialne gołębie krążące nad miastem i szukające właścicieli, którzy zginęli pod gruzami. Dedykacja równie szczytna, co niepotrzebna. Trudno bowiem oprzeć się wrażeniu, że to żerowanie na emocjach widza. Widowisko Jolanty Ptaszyńskiej jest adaptacją wierszy Edgara Lee Mastersa. Leżący na miejskim cmentarzu zmarli wygłaszają krótkie, luźno powiązane monologi. Opowiadają swoje historie i wynikające z nich przesłania. I choć wszystkich życie złamało, to przekonują, że żyć jednak warto. Narrator w pierwszym zdaniu ostrzega, że nie ma ucieczki od ślepego losu, ale w ostatnim znajduje antidotum - należy patrzeć przez szkiełka, w których "każda rzecz świata jak zabawka". I w ten oto sposób ponury spektakl zyskuje coś w rodzaju happy endu. W projekcie udział wziął kwiat polskiego aktorstwa, a wśród trzydziestki wybrańców znaleźli się m.in. Zbigniew Zapasiewicz, Daniel Olbrychski, Zbigniew Zamachowski, Jerzy Trela, Anna Dymna i Leon Niemczyk, który zagrał tu swoją ostatnią rolę. Dodatkowym atutem jest oryginalny pomysł inscenizatorski - zdjęcia powstały na terenie nieczynnej śląskiej huty.
Iga Nyc
"Umarli ze Spoon River", reż. Jolanta Ptaszyńska, 29.01. godz. 21, Teatr Telewizji TVP 1


KSIĄŻKI

THRILLER EKUMENICZNY

Tomasz Piątek bije rekordy twórczej płodności. "Błogosławiony wiek" to już dziesiąta książka w krótkiej karierze 33-letniego pisarza. Koncept stojący u źródeł tej alternatywnej historii jest znakomity: w epoce nowożytnej rozwinęła się technologia, ale Bóg nie umarł. W chrześcijańskiej Europie naszych czasów kwitnie kolonializm i toczy się walka o wpływy między Imperium Brytyjskim a Cesarstwem Francuskim. Bohaterowie powieści korzystają z dobrodziejstw nauki, ale nawet Internet nie jest w stanie odwieść ich od kultywowania purytańskiej moralności (rzecz dzieje się w ortodoksyjnie protestanckiej Brytanii). Misjonarze różnych wyznań prowadzą ze sobą grę wywiadowczą, a w centrum zainteresowania ogółu pozostają stare problemy Kościoła: kwestie predestynacji, wolnej woli czy posłuszeństwa. Rozbudowany wątek teologiczny prowadzi do ekumenicznego wniosku, że kluczem do zbawienia nie są uczynki, lecz wiara w zbawczą moc Chrystusa. W gruncie rzeczy powieść Piątka bardziej przypomina jednak odrealnioną prozę Wiktora Pielewina niż pobożny traktat. Dość wspomnieć, że powieściowi Polacy oddają się mesjańskim obrzędom rodem z "Dziadów" Mickiewicza, a w żyłach Kozaków płynie indiańsko-rosyjsko-meksykańska krew. Plus za wyobraźnię, minus za sprowadzenie ciekawego konceptu do absurdu.
Wojciech Wencel
Tomasz Piątek "Błogosławiony wiek", PIW

KSIĘGA TAJEMNIC

Ani to political fiction, ani powieść historyczna. Tytuł też jest oszustwem. "Libra" nie wzięło się od zawołania "Cuba Libre!", a skojarzenia z łacińską księgą też są mylnym tropem. Idzie o znak zodiaku Lee Harveya Oswalda - urodzonego pod Wagą zabójcy prezydenta Johna F. Kennedy'ego. Książka Dona DeLillo to coś więcej niż kolejny thriller polityczny. Analiza spisków, manipulacji i prowokacji jest tu podstawową metodą percepcji rzeczywistości. Osią fabularną opowieści są smętne losy Oswalda - od młodzieńczych wagarów w Nowym Jorku, przez ucieczkę do ZSRR, aż po słynny słoneczny dzień w Dallas. Drugim bohaterem autor uczynił agenta CIA, który pragnie śmierci prezydenta w zemście za spapranie przez niego inwazji w Zatoce Świń. Pytań jest mnóstwo, ale nie ma dobrych odpowiedzi. Najbardziej misterne plany rujnowane są przez prawdziwych bohaterów tej powieści: chaos, entropię i rozkład. Wszyscy budujemy misterny labirynt półprawd - sugeruje DeLillo - ale to wysiłek dający tylko złudzenie panowania nad rzeczywistością. Mimo pozorów "historyczności" jego powieść sytuuje się bliżej literackich mistyfikacji Thomasa Pynchona. Reszta jest złudzeniem.
Piotr Gociek
Don DeLillo "Libra", Noir Sur Blanc

OSTATNIA AKCJA MONTALE

Zła wiadomość dla czytelników, którzy niecierpliwie czekają na kolejne śledztwa detektywa Montale. To koniec - "Solea" jest ostatnią powieścią o mrocznych stronach życia w Marsylii nieżyjącego już Jeana Claude'a Izzo. Poprzednie - "Total Cheops" i "Szurmo" - zdobyły sporą rzeszę wielbicieli w naszym kraju. "Solea" też nie zawiedzie ich oczekiwań. Powieści Izzo pełne są dygresji i osobistych refleksji autora. Nie ma tu ludzi szczęśliwych - nikt nie osiągnął w życiu tego, o czym marzył
w młodości. Montale coraz mniej rozumie zmiany, jakie dokonują się we Francji, ale wie, z której strony czyhają zagrożenia. One zawsze wywodzą się z czasów minionych - kiedyś wyrządzona krzywda wraca jako krwawa zemsta. Tym razem śmierć podkrada się do wieloletniej przyjaciółki bohatera, dziennikarki Babette. Kobieta tropi marsylską mafię, wiedząc, że igra z ogniem, ale poczucie obowiązku jest silniejsze od strachu. Trudno czytać tę powieść, zapominając, iż wraz z nią coś się nieodwołalnie kończy. Ale może właśnie dlatego jest tak poruszająca.
Artur Górski
Jean Claude Izzo "Solea", W.A.B.


MUZYKA

CD

ŚWIAT WE MGLE

Tony Allen. Lat 66. Najlepszy bębniarz, jaki kiedykolwiek się urodził (przynajmniej w mniemaniu Briana Eno). Paul Simonon. Lat 51. Basista The Clash, bohater okładki słynnej płyty "London Calling", na której rozbija swoją kolejną gitarę. Simon Tong. Lat 35. Gitarzysta i klawiszowiec grupy The Verve, z którą nagrał m.in. album "Urban Hymns". Co ich łączy? Muzyka i Damon Albarn, lat 38, jedna z najpłodniejszych postaci współczesnej sceny brytyjskiej, ojciec sukcesów grupy Blur i genialnego komiksowego projektu Gorillaz. Co wyszło z tego międzypokoleniowego i międzygatunkowego spotkania? Allen twierdzi, że po ponad 20 latach od rozpadu tak mogliby brzmieć The Clash. Ale pierwsze skrzypce gra tu Albarn. To krążek, który pogodzi z sobą fanów jego britpopowego wcielenia z czasów "Parklife" czy "The Great Escape", jak i dwóch przebojowych płyt początku wieku "Gorillaz" i "Demon Days". Proste, melancholijne, zazwyczaj oparte na gitarze, nieraz akustycznej, albo pochmurnym brzmieniu Hammonda kompozycje są jak mgła, z której od niechcenia wyłania się głos Albarna, by za chwilę znów w niej zatonąć. Brak tu narzucających się przebojów, jest za to trudna do zdefiniowania magnetyczna siła, która zmusza do odtwarzania tej płyty - chciałoby się napisać - do zdarcia.
Przemysław Dziubłowski
The Good, The Bad & The Queen, "The Good, The Bad & The Queen", EMI

POTWÓR Z POWYŁAMYWANYMI ZĘBAMI

Zadebiutowali od razu na pierwszym miejscu prestiżowej listy przebojów "Billboard". I już tydzień później byli na 37. pozycji. Incubus z nowym albumem "Light Grenades" zaliczył najszybszy spadek w historii owego zestawienia i tym samym pozbawił Marilyna Mansona pozycji lidera w rankingu wielkich rozczarowań. Nadzieje na powrót do formy zespołu, dla którego jeszcze kilka lat temu specjalnie stworzono określenie nu-metal, okazały się płonne. Muzycy w pierwszym zdaniu pierwszej piosenki zapowiadają, że zbudził się potwór, który zmieni świat. Niestety, już kolejny utwór świadczy, że to deklaracja bez pokrycia. Album składa się z kompozycji ułagodzonych i poprawnych. Instrumentaliści jak zwykle grają bez zarzutu, charakterystyczny głos Brandona Boyda nadal brzmi czysto, ale zabrakło nowatorskich aranżacji, znanych z wczesnych dokonań kwintetu, i spójnej koncepcji. Przeplatanka dynamicznych, niemal punkowych piosenek z mdłymi balladami wprowadza stylistyczny chaos. Sam gitarzysta Mike Einziger powiedział, że album brzmi, jakby nagrało go 13 różnych zespołów. I, niestety, ma rację. Choć na "Light Grenades" jest kilka perełek - takich jak singiel "Anna Molly" czy rozbita na dwie części "Earth to Bella" - to Incubus niebezpiecznie zmierza w kierunku bezpłciowego poprockowego boysbandu.
Iga Nyc
Incubus, "Light Grenades", Sony BMG

DVD

MROKI ROSYJSKIEJ DUSZY

Gdy w latach 30. ubiegłego wieku Dymitr Szostakowicz komponował swą operę, był ledwie po studiach. Świat zyskał jedno z największych arcydzieł XX wieku, a władza radziecka - kłopot na całe dekady. Najpierw z tytułową bohaterką: że jak na morderczynię jest zbyt sympatyczna. Potem z muzyką: że zbyt awangardowa. Wreszcie z genialną odtwórczynią roli Katarzyny - Galiną Wiszniewską. Tylko jakiś socjalistyczny cud sprawił, że w 1966 r. udało się nakręcić ten film, już kilka lat później obłożony zakazem rozpowszechniania, gdy Wiszniewska i jej mąż, Mścisław Rostropowicz, zostali przez Breżniewa pozbawieni radzieckiego obywatelstwa. Wznowiony za Gorbaczowa na kiepskiej jakości kasecie wideo, doczekał się teraz odrestaurowanej wersji DVD. Kipiąca seksem historia małżeńskiej zdrady i morderstw, jakie Katarzyna popełnia na teściu i mężu w imię miłości do Siergieja, jest faktycznie bardzo filmowa. Zrealizowany w konwencji "małego realizmu" film okazuje się wciąż najlepszą inscenizacją tego operowego thrillera.
Jacek Melchior
Dymitr Szostakowicz, "Katarzyna Izmaiłowa" (Lady Makbet mceńskiego powiatu), Universal
Okładka tygodnika WPROST: 4/2007
Więcej możesz przeczytać w 4/2007 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 4/2007 (1257)

  • Wprost od czytelników 22 sty 2007, 1:00 POLSKA JEST FACETEM Krzysztof Skiba pisze w felietonie "Polska jest facetem" (nr 2): "Dobrze, że Partia Kobiet powstała w Polsce. Ten historyczny fakt zapracuje na zaszczytne notki w encyklopediach światowych, gdzie wymienieni... 3
  • Na stronie - Depeerelizacja genów 22 sty 2007, 1:00 Wygląda na to, że peereliozanie jest chorobą genetyczną, lecz zakaźną 3
  • Skaner 22 sty 2007, 1:00 NISZCZYCIEL KYRILL Wichury, które przeszły nad Europą, zabiły ponad 40 osób. Kilkaset tysięcy gospodarstw domowych pozbawiły prądu. Sparaliżowały ruch kolejowy, lotniczy, a nawet samochodowy. Na europejskich lotniskach przez wiele godzin... 8
  • Sawka czatuje 22 sty 2007, 1:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 14
  • Poczta 22 sty 2007, 1:00 ZABÓJCZY GŁÓD WĘGLA Zzaskoczeniem przeczytałem w artykule "Zabójczy głód węgla" (nr 48) zarzuty pod moim adresem. Wyjaśniam zatem, że podczas mojej pracy w Kompanii Węglowej nakłady na inwestycje rosły, by w 2005 r.... 20
  • Playback 22 sty 2007, 1:00 Od lewej: wiceprezes PZPN Eugeniusz Kolator, prezes PZPN Michał Listkiewicz i członek zarządu Grzegorz Lato © A. JAGIELAK 20
  • Ryba po polsku - Sympatyczny atrament 22 sty 2007, 1:00 Wołoszański najbardziej zaszkodził sobie. I nie wtedy, ale teraz - strugając głupka 21
  • Z życia koalicji 22 sty 2007, 1:00 CAŁY TYDZIEŃ TRWAŁ SPEKTAKL "ocenianie ministrów". W ocenianiu prześcigali się Przemysław Edgar Gosiewski oraz rzecznik rządu Jan Dziedziczak. Każdy chciał pokazać, że lepiej wie, co wie premier. A najważniejsze decyzje... 22
  • Z życia opozycji 22 sty 2007, 1:00 TAJEMNICZY BOGUSŁAW W. był agentem. Podkablował kolegę, że pedał, dziennikarza zachodniego, że imperialistyczna świnia, miał donosić jeszcze na Polonię, ale był nieudolny. I krzyż mu na drogę - byłymi sługusami się nie zajmujemy,... 23
  • Wprost przeciwnie - Wildstein musi zostać! 22 sty 2007, 1:00 Telewizja publiczna wreszcie prezentuje opinie, które eliminowała nieformalna cenzura III RP 24
  • Fotoplastykon 22 sty 2007, 1:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 25
  • Polska mania antypolska 22 sty 2007, 1:00 Za granicą polscy politycy rozprawiają się z własnym krajem w przekonaniu, że w ten sposób są bardziej europejscy 26
  • Postmodernista Giertych 22 sty 2007, 1:00 Zamiast oddawać szkołę rodzicom i nauczycielom, minister edukacji chce ją centralizować 30
  • Operacja Papież 22 sty 2007, 1:00 NRD-owska Stasi odkryła tajny plan wyboru Karola Wojtyły na papieża 34
  • Giełda 22 sty 2007, 1:00 ŚWIAT Wieczyste więzienie Kreml długo nie pozwoli opuścić więzienia Michaiłowi Chodorkowskiemu, byłemu szefowi koncernu naftowego Jukos. Prokurator generalny Rosji Jurij Czajka zapowiedział, że najbogatszemu niegdyś Rosjaninowi oraz... 38
  • Państwo nędza 22 sty 2007, 1:00 Polska oszczędza na administracji miliony, żeby stracić miliardy 40
  • Liberalizm kropelkowy 22 sty 2007, 1:00 Liberalni ministrowie ratują honor rządu Jarosława Kaczyńskiego 44
  • Golenie owiec 22 sty 2007, 1:00 Samodzielnie kupując akcje, mielibyśmy lepszy wynik niż ponad 90 proc. "speców" od zarządzania pieniędzmi 46
  • Thatcherówka 22 sty 2007, 1:00 Holenderska Kanadyjka broni niezależności Wielkiej Brytanii 48
  • Supersam 22 sty 2007, 1:00 52
  • Diabelskie pachnidło 22 sty 2007, 1:00 Jeśli już diabeł kupuje perfumy, to musi to być Prada Men. Pierwsza w historii tej marki woda toaletowa dla mężczyzn właśnie wchodzi na polski rynek. Podobnie jak w wypadku damskich wód toaletowych Prady, główną nutą tego zapachu jest... 52
  • Rzut laptopem 22 sty 2007, 1:00 Aktorka Denise Richards zasłynęła ostatnio wyrzuceniem przez okno notebooka uprzykrzonego paparazziego. Wprawdzie ciskanie komputerami zdarza się rzadko, ale na takie sytuacje możemy się przygotować, nabywając toughbooki Panasonica. Modele... 52
  • Narty z kierownicą 22 sty 2007, 1:00 Skki Trikke, czyli połączenie trzech nart i kierownicy, jest - jak zapewnia producent - szansą na szusowanie dla każdego. Podstawy jazdy na tym sprzęcie można opanować w 5 minut, nawet jeśli nigdy wcześniej nie próbowało się żadnej... 52
  • Gra na dwa fronty 22 sty 2007, 1:00 "Gothic 3" to kontynuacja jednej z najpopularniejszych serii komputerowych gier RPG. Studio Pyranha Bytes stworzyło świat, w którym ważą się losy królestwa ludzi, opanowanego przez butnych orków, obracających obywateli w... 52
  • Poskodowany rynek aut 22 sty 2007, 1:00 Używane auta ze starej unii zaszkodziły producentom samochodów. Sprzedaż nowych pojazdów spada - twierdzi Polski Związek Przemysłu Motoryzacyjnego, który właśnie opublikował raport o krajowym rynku aut osobowych. W 2005 r. rynek ten... 52
  • Kalkulator jak komputer 22 sty 2007, 1:00 ClassPad 300, kolejny innowacyjny kalkulator Casio, można już porównać z komputerem - ma pakiet obliczeń algebraicznych CAS, możliwość kreślenia wykresów 3D i sporządzania notatek elektronicznych. Uczniów na pewno ucieszy pakiet... 52
  • Realne życie wirtualne 22 sty 2007, 1:00 W Stanach Zjednoczonych przychody ze sprzedaży wirtualnych przedmiotów trzeba już ujawnić w zeznaniu podatkowym 54
  • Jutro będzie futro 22 sty 2007, 1:00 Futrem ozdabia się dziś dżinsy, szpilki, a nawet bieliznę i rajstopy 58
  • Zmysłoterapia 22 sty 2007, 1:00 Bycie SPA jest dziś równie modne jak niedawno bycie trendy 60
  • Pazurem - Déjà vu 22 sty 2007, 1:00 Są miliony do rozdania, jest frekwencja u ministra 63
  • Krótko po wolsku - Podwójna księgowość 22 sty 2007, 1:00 Podwójna księgowość 63
  • Zamach mniemany 22 sty 2007, 1:00 Wśród 46 udokumentowanych prób zabicia Hitlera nie ma zamachu Eddiego Chapmana 64
  • Know-how 22 sty 2007, 1:00 Papieros z gruźlicą Palacze częściej niż inni chorują na gruźlicę i częściej z jej powodu umierają - twierdzą naukowcy z Harvard Medical School. Uczeni przeanalizowali 43 historie tej choroby i jej związek z aktywnym paleniem... 68
  • Pierwsi super-Polacy 22 sty 2007, 1:00 Czy uprawianie seksu w celach prokreacyjnych stanie się wkrótce przeżytkiem? W Polsce urodziły się już pierwsze dzieci, których rodzice zdecydowali, że nie będą polegać na genetycznej loterii, jaką jest ciąża uzyskana w sposób naturalny. 70
  • Nieustraszeni zdobywcy rozgłosu 22 sty 2007, 1:00 Jeśli nie jesteś sławny, nie żyjesz! 76
  • Smog światła 22 sty 2007, 1:00 Sztuczne oświetlenie szkodzi zwierzętom aktywnym nocą 78
  • Recenzor 22 sty 2007, 1:00 FILMY KINO MĘKA NAD PILICĄ Ludzie cierpią i dokonują fatalnych życiowych wyborów. Wyzwolić ich z zaklętego kręgu udręki i błędów może tylko miłość. Ta jednak przychodzi przeważnie zbyt późno. Połączenie melodramatu,... 92
  • Wszyscy jesteśmy esbekami 22 sty 2007, 1:00 Film "Życie na podsłuchu" jest wyrzutem sumienia dla polskiego kina 96
  • Trujący zapach dyktatury 22 sty 2007, 1:00 Zamordyzm nie może funkcjonować bez wszechogarniającego strachu 99
  • Tajna policja 22 sty 2007, 1:00 Reaktywacja The Police jest od 20 lat największym marzeniem branży koncertowej 102
  • Wencel gordyjski - Cóż, że ze Szwecji 22 sty 2007, 1:00 Jeśli chcemy liczyć się w finale Eurowizji, zrezygnujmy z narodowych uprzedzeń 104
  • Ueorgan Ludu 22 sty 2007, 1:00 Nr 4 (221) Rok wyd. 6 WARSZAWA, poniedziałek 22 stycznia 2007 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza WOŁOSZAŃSKI NIE DONOSIŁ! Prawdziwa sensacja XX i XXI wieku Rośnie liczba tych, którzy współpracowali z SB i nie donosili. Do listy niedonoszących,... 105
  • Skibą w mur - Brudne myśli 22 sty 2007, 1:00 Auto brudas to piękny brutal, a nie mięczak wyciągany z garażu na wycieczkę do banku 106

ZKDP - Nakład kontrolowany