Kobiece sprawy

Kobiece sprawy

Z prof. zw. Janiną Markowską ginekologiem onkologiem z Uniwersyteckiego Szpitala Przemienienia Pańskiego w Poznaniu, członkiem ASCO, rozmawia Katarzyna Pinkosz

Dużo się mówi o nowotworach piersi u kobiet, znacznie mniej o innych nowotworach ginekologicznych. Czy można im zapobiec albo wykryć je na tak wczesnym etapie, że możliwe będzie skuteczne leczenie?

Każda kobieta powinna raz w roku udać się na wizytę do ginekologa – nawet jeśli nie zauważa żadnych niepokojących objawów. Większość nowotworów rozwija się długo, bezobjawowo. Wczesne wykrycie zwiększa szansę na wyleczenie.

Jeszcze do niedawna pokazywano Polskę jako przykład kraju, w którym jest bardzo dużo przypadków raka szyjki macicy, znacznie więcej niż w innych krajach Europy. To się zmieniło?

Rzeczywiście, w ostatnich latach tych zachorowań jest mniej – z powodu upowszechnienia badań cytologicznych oraz szczepień przeciw wirusowi HPV. Jednak nadal co roku jest ok. 3,5 tys. nowych zachorowań. Rak szyjki macicy jest związany z przetrwałą infekcją wysoko onkogennymi typami brodawczaka ludzkiego, czyli HPV. Do dziś zidentyfikowano 18 wysoko onkogennych typów HPV; wszystkich typów poznano już ponad 200. Jeśli infekcja jest przetrwała, to najpierw rozwijają się stany przedrakowe, a po pięciu, a nawet 15 latach – rak szyjki macicy.

Skoro rozwija się tak długo, to można go wcześniej wykryć i wyleczyć?

Właśnie dlatego trzeba wykonywać badania cytologiczne, które wykrywają nieprawidłowości w szyjce macicy. Jeśli jest taka możliwość, to warto też sprawdzić obecność wirusów HPV. Pierwszą cytologię należy wykonać dwa lata po rozpoczęciu współżycia. Jeśli wynik jest dobry, to na kolejne badania wystarczy się zgłaszać co półtora roku, dwa lata. Oczywiście, jeżeli jest jakiekolwiek podejrzenie stanu przednowotworowego, to badanie trzeba wykonać wcześniej.

Szczepionka przeciw wirusowi HPV dobrze chroni przed nowotworem?

Szczepienia są najlepszą prewencją przeciw chorobom wirusowym. Z badań Amerykańskiej Akademii Pediatrii wynika, że chronią one w mniej więcej 98 proc. przed zachorowaniem na raka szyjki macicy, a niektóre badania mówią nawet o 100-procentowej ochronie. Szczepionki nie powodują dużego ryzyka poważnych działań niepożądanych. Najlepiej szczepić się przed rozpoczęciem współżycia, jednak można to również zrobić później. Dobrze jednak byłoby wykonać test sprawdzający obecność wirusów HPV.

Gdy niedawno zmarła z powodu raka jajnika Kora Jackowska, dużo się mówiło o tym nowotworze. Można mu zapobiec?

Konieczne są coroczne wizyty u ginekologa. Kobiety, u których w rodzinie zdarzały się zachorowania na nowotwór jajnika lub piersi, mogą być nosicielkami zmutowanych genów, w tym BRCA1 i BRCA2. Konieczne jest wykonanie badań genetycznych, które dla kobiet z grup ryzyka są bezpłatne w ramach NFZ. Aby się im poddać, należy mieć skierowanie do poradni genetycznej. Jeśli kobieta jest nosicielką zmutowanych genów, to po zrealizowaniu planów prokreacyjnych, warto rozważyć operację profilaktyczną, ponieważ ryzyko zachorowania jest wysokie. Dotychczas uważano, że warto profilaktycznie usunąć jajniki i jajowody. Podczas ostatniego zjazdu ASCO (American Society of Clinical Oncology) pojawiły się opracowania, że inną opcją może być usunięcie jajowodu, w którym rozpoczyna się rozwój nowotworu, wraz z drobną przylegającą częścią jajnika.

Najczęstszym nowotworem ginekologicznym jest rak endometrium. Jak się przed nim ustrzec?

Średni wiek rozwoju raka endometrium to 74 lata. Czynnikami ryzyka są m.in. otyłość, nadciśnienie, cukrzyca, tak więc ważne jest dbanie o styl życia. Panie nie powinny też zapominać o corocznych wizytach u ginekologa. To również konieczne w przypadku pojawienia się niepokojących objawów, jak krwawienia, plamienia, ucisk w jamie brzusznej.

Nowotwory ginekologiczne to tylko kobieca sprawa? Mężczyźni powinni przypominać kobietom o takich badaniach?

Układ partnerski sprawdza się wszędzie, także w zdrowiu. Jednak wiele kobiet jest samotnych: one też powinny dbać o zdrowie.

Więcej możesz przeczytać w 45/2018 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2018 (1860)

  • Krótki alfabet Niepodległej4 lis 2018, 20:00BOHATEROWIE – bez nich nie byłoby Polski. Cześć i chwała. „Runęli przez ogień, straceńcy, niejeden z nich dostał i padł, jak ci, z Somosierry szaleńcy, jak ci, spod Rokitny, sprzed lat” – fragment „Czerwonych maków na Monte...3
  • Kobiece sprawy4 lis 2018, 20:00Z prof. zw. Janiną Markowską ginekologiem onkologiem z Uniwersyteckiego Szpitala Przemienienia Pańskiego w Poznaniu, członkiem ASCO, rozmawia Katarzyna Pinkosz5
  • Niedyskrecje parlamentarne4 lis 2018, 20:00ELIZY OLCZYK I JOANNY MIZIOŁEK MAREK BALT, LIDER SLD NA ŚLĄSKU, miał się bardzo zdenerwować wytycznymi szefa partii Włodzimierza Czarzastego, zakazującymi radnym wchodzenia do koalicji z PiS. – Włodek usłyszał od nich, żeby nie...6
  • Obraz tygodnia4 lis 2018, 20:005mld zł to majątek owczarka niemieckiego Gunthera IV. Odziedziczył fortunę po swoim ojcu Guntherze III (któremu zapisała ją hrabina Karlotta Liebenstein), po czym, z pomocą wiernych ludzi, pomnożył dziedzictwo, inwestując je w...9
  • Info radar4 lis 2018, 20:00Bielan może zostać szefem MSZ Adam Bielan może zastąpić Jacka Czaputowicza na stanowisku szefa MSZ – dowiedział się „Wprost”. Jarosław Kaczyński jest podobno niezadowolony ze sposobu prowadzenia polityki międzynarodowej przez Jacka...10
  • Dwa dni smutnego świętowania4 lis 2018, 20:00Z tym 11 listopada jest trochę jak z zimą, która co roku zaskakuje drogowców. Politycy od lat nadymają się, że teraz już powinno być razem, wspólnie i bez względu na polityczne barwy. I co roku okazuje się, że jednak nic z tego....11
  • Nie jestem lewą nogą4 lis 2018, 20:00Rozmowa ze Zbigniewem Zamachowskim, odtwórcą głównej roli w sztuce „Żołnierz królowej Madagaskaru” w reżyserii Krzysztofa Jasińskiego wystawianym w Teatrze Polskim w Warszawie.12
  • Ostrygi najlepsze są jesienią!4 lis 2018, 20:00W sierpniu kończą swój sezon rozrodczy, dlatego jesienią – po krótkiej przerwie – wracają na talerze i smakują najlepiej. Są źródłem cynku i... kulinarnej rozkoszy.13
  • 100 lat4 lis 2018, 20:00Pewo ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI ZAWSZE KOJARZYŁO MI SIĘ Z ZADYMĄ. W latach 70. była msza w katedrze, a potem nielegalna manifestacja pod pomnikiem Mickiewicza, oczywiście z udziałem służb specjalnych. W latach 80. nielegalna manifestacja...14
  • Ranking Wprost: Kto jest najbogatszym Polakiem stulecia?4 lis 2018, 20:00Kupowali wsie i budowali miasta. Jeden rozbił bank w kasynie w Monte Carlo, drugi oszalał z miłości, popadł w depresję i popełnił samobójstwo. Najbogatsi Polacy w historii to nie tylko Kulczyk i Solorz. Tygodnik „Wprost” jako pierwszy publikuje...16
  • Zabrakło pomysłów na stulecie niepodległości4 lis 2018, 20:00Źle się stało, że partia, która uważa się za wyjątkowo patriotyczną, tak słabo sobie poradziła z obchodami Święta Niepodległości – mówi prof. Antoni Dudek44
  • Totalny atlas stulecia4 lis 2018, 20:00Świętujemy stulecie odrodzenia Polski w granicach, które trwały zaledwie 20 lat. A mimo to II RP jest bardzo ważna jako rodzaj przerwy w meczu, czasu wziętego w rozgrywce, którą od ponad 1000 lat toczymy z historią – mówi prof. Marcin Solarz.48
  • Teraz jadę na urlop4 lis 2018, 20:00Większości mieszkańców Warszawy sprawa reprywatyzacji zbytnio nie obchodzi – mówi Patryk Jaki, wiceminister sprawiedliwości.53
  • O upadku komentatorów4 lis 2018, 20:00Przygniatające zwycięstwo wyborcze w Brazylii byłego oficera Jaira Bolsonaro wywołało znów falę psychozy i emocjonalnego uniesienia komentatorów. To, co można usłyszeć bądź przeczytać w większości polskich mediów, wygląda tak,...57
  • Upadek Kukiza4 lis 2018, 20:00Wiele wskazuje na to, że Kukiz’15 nie przetrwa na scenie politycznej dłużej niż obecną kadencję, która powoli dobiega końca.58
  • Rzecznik praw dziecka dla Kościoła4 lis 2018, 20:00Stanowisko rzecznika praw dziecka PiS może oddać Bezpartyjnym Samorządowcom. To cena za koalicję w sejmiku dolnośląskim – ustalił „Wprost”. Jeśli tak się stanie, urząd może objąć osoba bliska Kościołowi.61
  • Kafka w pełnej krasie4 lis 2018, 20:00Sprawa niewinnie skazanego Tomasza Komendy od pół roku budzi emocje, ale takich spraw w Polsce jest więcej. W więzieniach siedzą ofiary nieudolnych śledczych albo głodnych sukcesu prokuratorów.63
  • Plastikowi mówimy nie!4 lis 2018, 20:00Jeśli nie powstrzymamy produkcji śmieci, wkrótce w morzach będzie pływać więcej butelek i torebek niż ryb. Parlament Europejski chce zakazać sprzedaży plastikowych przedmiotów jednorazowego użytku.66
  • Przeminęło z dymem zniczy4 lis 2018, 20:00Klikamy w wirtualnego nieboszczyka bez poczucia wstydu, z pełnym przekonaniem, jakbyśmy co najmniej wyszorowali mu płytę nagrobną, zagrabili liście, przystroili grób świerkiem i chryzantemami. Zwłaszcza 1 listopada, kiedy wojeryzm...71
  • Porwanie Europy4 lis 2018, 20:00Populiści próbują ukraść Stary Kontynent i oddać go w niepowołane ręce skrajnej prawicy. Przed wyborami do europarlamentu tworzą europejski sojusz, bardzo przyjaźnie nastawiony do Rosji.72
  • Putin może być sojusznikiem4 lis 2018, 20:00Z Rosją trzeba się dogadać, bo to nasz sojusznik w walce z islamizacją Europy – mówi Mischaël Modrikamen, jeden z założycieli sojuszu partii populistycznych w Europie.74
  • Nagrody ponad podziałami4 lis 2018, 20:00To była niezwykła uroczystość: Orły Wprost, przedsiębiorcy mali i duzi, reprezentujący różne branże i zakątki regionu, w ważnych sprawach mówili w większości jednym głosem.76
  • Nagroda dla Targów Kielce!4 lis 2018, 20:00Kielecki ośrodek wystawienniczy został wyróżniony nagrodą Innowatory tygodnika „Wprost”. Podkreślono w ten sposób znaczenie Targów Kielce dla polskiego biznesu.78
  • Warsaw Motor Show znów bije rekord premier4 lis 2018, 20:00Na targach Warsaw Motor Show co roku są prezentowane premiery motoryzacyjne. Na tegorocznych targach, które odbędą się 16-18 listopada w Ptak Warsaw Expo, ma być jeszcze więcej nowości niż rok temu.80
  • Zagadkowe NET-y4 lis 2018, 20:00Przez wiele lat te nowotwory mogą rozwijać się skrycie, nie dając objawów lub przybierając maski innych chorób.82
  • Poznaj chorych na mukowiscydozę4 lis 2018, 20:00Usprawnienie systemu opieki zdrowotnej dałoby szansę na przedłużenie życia pacjentom o 20, 30 lat i więcej.84
  • Gdy zmysły pożądają, a ciało zawodzi4 lis 2018, 20:00Ze świecą szukać mężczyzny, który bez cienia zażenowania przyzna otwarcie, że ma lub choć raz w życiu miał problemy z potencją. A szkoda, bo o tym nie tylko trzeba mówić, ale przede wszystkim reagować.86
  • Jubileusz Andrzeja Piasecznego. Artysta obchodzi 25-lecie pracy artystycznej9 lis 2018, 7:54– Jestem przykładem, który nadaje się do natychmiastowego leczenia – mówi Andrzej Piaseczny w rozmowie z „Wprost” na ćwierćwiecze swojej pracy artystycznej.88
  • Porobić nic4 lis 2018, 20:00Jestem przykładem, który nadaje się do natychmiastowego leczenia – mówi Andrzej Piaseczny na ćwierćwiecze swojej pracy.88
  • Historia w wersji pop4 lis 2018, 20:00Obrazy Jakuba Różalskiego to gotowe opowieści. Nic dziwnego, że stały się kanwą literatury, gier planszowych i komputerowych.92
  • Wydarzenie4 lis 2018, 20:00W starym kinie „Po drugiej stronie wiatru”, reż. Orson Welles Orson Welles kręcił „Po drugiej stronie wiatru” między 1970 a 1976 r. Potem przez dziewięć lat, aż do śmierci, próbował sfinalizować projekt. Zostawił ponad 1080...96
  • Film4 lis 2018, 20:00Pod czerwoną gwiazdą 8 listopada rusza 12. edycja Festiwalu Filmów Rosyjskich „Sputnik nad Polską” (SputnikFestiwal.pl), ale zanim poznamy najnowsze produkcje ze Wschodu, warto przypomnieć sobie najciekawsze obrazy sprzed rozpadu ZSRR. W...97
  • Muzyka4 lis 2018, 20:00The Black Eyed Peas „Masters of the Sun Vol. 1”, Universal Powrót do korzeni Nic nie zmieni faktu, że miliony będą ich kojarzyły z przebojami, które w pierwszej dekadzie tego wieku grała każda rozgłośnia radiowa. Te piosenki były...98
  • Książka4 lis 2018, 20:00Sztuka piękna Czasy przyszły takie, że dzieci i nastolatki wpatrzone w ekrany swoich tabletów czy smartfonów głównie tłuką wirtualne potwory albo oglądają seriale i niechętnie patrzą na co innego. A naszym trudnym obowiązkiem jest...99
  • Kalejdoskop4 lis 2018, 20:00Zachód spotkał Wschód GDY MIESZKAJĄCY W WALII POLSKI FOTOGRAFIK MICHAŁ IWANOWSKI zobaczył na murze napis „Go home, Polish”, postanowił udać się do domu na Dolny Śląsk (choć nie na zawsze). Przeszedł 1883 km, podczas których...100
  • Kulturalna trzynastka4 lis 2018, 20:00Łukasz Jemioł PROJEKTANT MODY 1. Kulturalnie potrafię być… Asertywny. 2. Którym bohaterem z literatury chciałbyś być i dlaczego? Może nie konkretnym, ale typem podróżnika z powieści przygodowych, ale też podróży w głąb siebie....102
  • Japońska księżniczka i brudna robota4 lis 2018, 20:00Mężczyzna kupuje sobie żonę. Za równowartość 30 tys.zł. Żona nie będzie miała ani swojego zdania, ani zbyt wygórowanych wymagań, ani najmniejszej nawet skazy na urodzie. Nie będzie też menstruowała, ale proszę się nie...103
  • …jak się nie dać jesieni4 lis 2018, 20:00Zrobiło się zimno, wietrznie, ciemno… Smutno? Co zrobić, żeby nie dopadło nas SAD, czyli z ang. seasonal affective disorder, sezonowe zaburzenie afektywne, powszechnie znane jako jesienna chandra.104
  • Zrób sobie… Marszałka4 lis 2018, 20:00Jak kraj długi i szeroki, w szkołach, świetlicach i domach kultury trwa produkcja Ziuków przed jubileuszowymi akademiami. Zdesperowanym podajemy instrukcję.106