Koalicja PO z SLD to ponury żart

Koalicja PO z SLD to ponury żart

Jarosław Flis (fot. Maciej Biedrzycki/FORUM)
Mam wrażenie, że PiS z opozycją ścigają się na robienie głupstw. Eurowybory ma szansę wygrać ten, kto pierwszy nie odpowie głupotą na głupotę przeciwnika – mówi prof. Jarosław Flis, socjolog, znawca systemów wyborczych.

W tegorocznych wyborach europejskich dwa główne obozy, PiS i Koalicja Europejska, postawiły na gwiazdorskie nazwiska. Co z tego wyniknie?

Po pierwsze mam poważne wątpliwości, czy te nazwiska rzeczywiście są aż tak znane. Nie jestem pewien, czy ich wybór został poparty jakimiś głębokimi badaniami rozpoznawalności potencjalnych kandydatów. Poza tym wybory wyborami, ale swoje interesy w wewnętrznych rozgrywkach trzeba zabezpieczyć.

Co pan ma na myśli?

Chociażby odesłanie Patryka Jakiego do Małopolski. Ta decyzja nie była podyktowana chęcią osiągnięcia jak najlepszego wyniku Zjednoczonej Prawicy. Gdyby o to chodziło, to minister Jaki powinien startować z Warszawy, bo przecież partia wyłożyła grube miliony, żeby go w stolicy wypromować. Ale chodziło o to, żeby nie zaszkodził Ryszardowi Czarneckiemu, który w razie konkurencji z Jakim mógłby nie zdobyć mandatu. A wrzucony do Małopolski też nie miałby wielkich szans na sukces. Po stronie Koalicji Europejskiej mamy z kolei takie kwiatki jak wyrzucenie z list Bogdana Zdrojewskiego czy umieszczenie na nich Leszka Millera.

Jaki jest problem z Leszkiem Millerem?

Dla konserwatywnego wyborcy Platformy Obywatelskiej jest on nie do przyjęcia. Po pierwsze trudno się wściekać na ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobrę, że wysyła na kogoś służby z powodów politycznych, skoro ma się w swoich szeregach Millera, który wysłał ABW, żeby wymienić prezesa Orlenu. Krytykuje się PiS, że pcha Polskę w ręce Putina, a ma się na listach człowieka, któremu zarzucano wzięcie pożyczki od KGB. To jest ponury żart. I to świetnie widać w sondażach. Na pytanie: „Na kogo będziecie państwo głosować w wyborach europejskich?” prawe skrzydło PO często odpowiada: „Trudno powiedzieć”.

A więc nie zdziwiła pana decyzja Jana Rulewskiego, który wyszedł z PO, bo – jak powiedział – nie będzie roznosił ulotek Janusza Zemkego z SLD?

Naturalnie, że nie. Dotychczas PO postępowała wobec SLD następująco – współpracujemy tylko, gdy musimy, wyrzucamy, jak tylko możemy. Przykładowo na Opolszczyźnie, gdy mniejszość niemiecka chciała za dużo, ściągano do koalicji SLD, ale gdy mniejszość niemiecka spuściła z tonu, Sojusz natychmiast był wyrzucany z koalicji. Gdy w Łódzkiem doszło do rozpadu w klubie radnych PiS i wyszło z niego kilka osób, które można było wciągnąć do koalicji, to by to zrobić, wyrzucono z niej radnych Sojuszu. Przez 10 lat z okładem to była podstawowa, żelazna reguła w PO.

Słuszna?

Przynosiła sukcesy. W czasach świetności PO prawie połowa jej wyborców określałaswoje poglądy jako prawicowe. Poza tym Platforma powstała i określała swoją linię programową w opozycji do rządu SLD w latach 2001-2005. To jest bardzo istotna składowa tożsamości PO. A Sojusz naprawdę nie jest aż tak istotnym graczem na scenie politycznej, żeby oddawać mu aż tyle miejsc na listach Koalicji Europejskiej, ile mu dano. W gruncie rzeczy stał pod ścianą i zadowoliłby się czymkolwiek. Biedroń Sojuszu nie chciał, a ta partia sama nie dałaby sobie rady. Grzegorz Schetyna się chwali, że Donald Tusk nigdy nie zbudował takiej szerokiej koalicji jak on. Ale Tusk miał 40 proc. poparcia bez lewicy, a nie razem z nią.

Uważa pan, że Grzegorz Schetyna popełnił błąd?

Zachowuje się podobnie jak Kaczyński w 2006 r. Można było zrozumieć potrzebę koalicji z Lepperem i LPR-em oraz chęć budowy obozu anty liberalnego. Lecz ostentacja temu towarzysząca zraziła część wyborców i rozjuszyła przeciwników. Zaś na zwycięstwo tak stworzonego bloku trzeba było czekać dziewięć lat. Rozumiem, że liderzy PO wystraszyli się Roberta Biedronia, a raczej tego, że powstanie blok na lewicy: od Biedronia, przez partię Razem, po SLD. Wtedy to być może byłoby jakieś zagrożenie, choć pewności nie ma. To wrażenie, że Wiosna może zepchnąć PO w cień, jest wywołane wyłącznie zamieszaniem medialnym, które przypadło na okres kłopotów Platformy. Przeszarżowała wtedy z rozbijaniem Nowoczesnej, co wywołało ogólną konfuzję. Ale to, że nastąpi wahnięcie sympatii społecznych w stronę Wiosny, jest mało prawdopodobne. Nie bez powodu Donald Tusk trzymał centrowy kurs i u szczytu popularności partii powtarzał: „Nasz rząd broni Polski przed ekstremizmami z lewa i z prawa”. Tego chcieli wyborcy.

Ale czy możliwość odsunięcia PiS od władzy nie jest najważniejsza?

To nie jest tak, że niechęć do PiS usprawiedliwia wszystkie działania, nawet wpuszczanie na listy każdego, choćby nie wiadomo jak się skompromitował wcześniejszymi aferami i porażkami. W USA w 2016 r. mówiono, że z Donaldem Trumpem mógłby wygrać każdy, ale demokraci wystawili Hillary Clinton. Być może z PiS mógłby wygrać każdy, ale Platforma wystawiła Leszka Millera.

Kto przy tych załadowanych wielkimi nazwiskami listach zdobędzie mandat?

To, kto zdobędzie mandat, ma znaczenie jedynie w przypadku PSL. Bo jeżeli Koalicja Europejska przegra z PiS, a ludowcy zdobędą np. trzy mandaty, to uznają, że w jesiennych wyborach parlamentarnych dadzą sobie radę sami, i wyjdą z koalicji. Ale skoro pyta pani o mandaty, to warto przypomnieć sobie doświadczenie innej koalicji, w której połączyły się naprawdę różne środowiska, czyli Lewicy i Demokratów. Okazało się, że podczas głosowania twardy elektorat SLD szukał na liście pierwszego swojego kandydata i wypychał go wyżej. Oczywiście były takie środowiska w Sojuszu, które cieszyły się z LiD, ale generalnie elektorat popierał swoich, choć uważał za takich także rozłamowców z SdPl. A to oznaczało, że tylko jedynki spoza starej lewicy mogły się obronić przed atakiem SLD-owca. I niektórym się udawało, a niektórym nie.

Uważa pan, że twardy elektorat PO może sprawić, że jedynki z innych partii nie zdobędą mandatu?

Tak było z Marianem Krzaklewskim w 2009 r. Dostał do Tuska jedynkę na Podkarpaciu, ale przeskoczyła go lokalna liderka PO Elżbieta Łukacijewska. Dla byłego szefa Solidarności, twórcy AWS, ta przygoda z kandydowaniem skończyła się jedynie drobnym upokorzeniem. Wracając do LiD, poziom wewnętrznych napięć po tej wyborczej rozgrywce był taki wysoki, że cały projekt się posypał. Twardy elektorat SLD nie wierzył, że mniejsze partie cokolwiek dołożyły do wyniku całej koalicji, a nawet jeżeli coś wniosły, to tylko dlatego, że dostały jedynki. Natomiast ci wszyscy, którzy zostali wypchnięci z list, mieli ogromne pretensje. Taka presja zabiła tę koalicję. Moim zdaniem Koalicja Europejska jest dokładnie na takim samym kursie. Rozmawiałem niedawno z asystentką jednego z europosłów, która mówi, że dookoła słyszy pretensje: „Ludzie, co, my z komuchami mamy iść?”.

Niejednemu nasuwa się taka interpretacja, że Zemke Schetynie nie zagrozi, a Zdrojewski mógłby, więc lepiej mieć na listach Zemkego niż Zdrojewskiego.

Nie wierzy pan w tłumaczenie Schetyny, że chciał ze Zdrojewskiego uczynić lokomotywę w wyborach parlamentarnych, czyli w najważniejszej bitwie?

Być może w tłumaczeniu Grzegorza Schetyny tkwi ziarno prawdy, ale cała prawda to na pewno nie jest. W Gdańsku jakoś nie wytypowano Janusza Lewandowskiego czy Jarosława Wałęsy do walki o krajowy parlament. Start Andrzeja Dudy do europarlamentu nie przeszkodził mu później w wygraniu wyborów prezydenckich. Trochę się dziwię Schetynie, bo jeśli powinie mu się noga, to wygryziony z list Zdrojewski może jesienią stać się lokomotywą o tyle, o ile wcześniej stanie na czele buntu przeciw Schetynie. A ponieważ do PE nie startuje, to trudno mu będzie powiedzieć, że PiS wygrał, bo on się mało starał. Tak czy inaczej, zasady układania list się nie zmieniły. Oparte są na szacowaniu lojalności, wcześniejszych zobowiązaniach czy starych układzikach. Mam wrażenie, że w tej kampanii oba wielkie bloki wcale się tak nie sprężają, jak to starają się przedstawić szeregowym aktywistom. Raczej kierują się filozofią, że skoro przeciwnicy robią takie głupstwa, to my też możemy sobie pozwolić na niejedno.

Na czym polegają głupstwa popełniane przez PiS?

Chociażby na piątce Kaczyńskiego, wymyślonej w ostatniej chwili. Wcześniej politycy PiS wypuszczali nieoficjalnie informacje o badaniach, że socjal już nie będzie działał, że Polacy oczekują spokoju i są przeciwni polaryzacji. Miał być spokój, ale nadeszła jedna afera KNF, potem druga ze spółką Srebrna. Niby to kapiszony, ale odpowiedziano na nie ostrzałem artyleryjskim, czyli piątką Kaczyńskiego. A towarzyszyły temu radosne komentarze „Zaoraliśmy opozycję”. Na razie tego w sondażach nie widać.

A może gdyby PiS nie ogłosił piątki, to byłoby już po nim?

A gdyby Schetyna inaczej rozegrał koalicję z SLD, to może też byłoby już po nim? Nie wiemy. Na razie obserwujemy po obu stronach wyścig głupich kroków, a do wyborów zostało sporo czasu i można ich narobić jeszcze wiele. Poza tym jest strajk nauczycieli. Temperatura się podnosi. Jeszcze nie widziałem takiej sytuacji, żeby wysoka temperatura sporu sprzyjała rządzącym. Choć zdarzyło się już, że opozycja przegrzała w swoim zapale. Tak było podczas okupacji sali plenarnej Sejmu na przełomie 2016 i 2017 r. Tyle że partia rządząca, gdy wygrała tę bitwę, natychmiast zaszarżowała na Tuska i za chwilę miała największy dołek sondażowy po wyborach 2015 r. Zupełnie jakby PiS z opozycją ścigały się na robienie głupstw. Ciekaw jestem, kto pierwszy nie odpowie głupotą na głupotę przeciwnika. Bo ten ma szansę wygrać.

Co będzie z innymi partiami w tych wyborach?

Partią, która w 2015 r. zgarnęła sporo elektoratu wahającego się, była Kukiz’15. Na razie wiele wskazuje na to, że Kukiz’15 może nie przeżyć wyborów europejskich. Z lewej strony podgryza go Biedroń kokietujący elektorat antysystemowy, z prawej Konfederacja, czyli Korwin z przyległościami, a jeszcze pewnie jakieś pół procenta zgarnie ugrupowanie Roberta Gwiazdowskiego Polska Fair Play. Głównym atutem nowej partii jest to, że jest nowa, a to już nie jest cecha Kukiz’15.

A co będzie z Wiosną?

Powstanie Koalicji Europejskiej uderzyło w podstawy projektu Biedronia. On sytuuje się nieco na lewo od starej Platformy, ale nie tak daleko na lewo, jak SLD. Czyli właściwie w samym centrum Koalicji Europejskiej, do której nie wszedł. Mało go od KE odróżnia. Do tego Wiosna to jest jednak partia „patrycjuszy”, nie „plebejuszy”. Udział wyborców z wyższym wykształceniem jest wśród jej zwolenników wyższy niż w przypadku PO. Marzenia Macieja Gduli, żeby się otworzyć na klasę ludową, niespecjalnie się jak dotąd spełniają.

Robert Biedroń twierdzi, że emeryci, najmniej zarabiający – wszyscy dostaną więcej pieniędzy. Nie przekonuje to pana?

Wszyscy obiecują, że będzie lepiej, pytanie, na ile to jest wiarygodne. A po Wiośnie widać, że prawdziwe emocje są tam związane ze sprawami obyczajowymi, a nie z ekonomią. Na konwencjach Biedronia nie zbierano podpisów pod dochodem podstawowym, tylko pod ustawą o świeckim państwie. Czasami grupa założycielska tak dobrze bawi się we własnym gronie, iż nie zauważa, że nie da się go powiększyć. I to chyba jest przypadek Biedronia.

A co będzie po wyborach europejskich z SLD? Czy gdyby ta partia chciała powalczyć samodzielnie o wyborców, będzie jeszcze do tego zdolna?

Nic na to nie wskazuje. SLD został brutalnie ogryziony ze wszystkich stron. Przykładowo w Małopolsce dwóch ostatnich sejmikowych radnych SLD w ubiegłorocznych wyborach samorządowych wystartowało z list PSL. Tu i ówdzie są jeszcze grupki aktywistów Sojuszu, nawet się spotykają, ale kandydatów w wyborach to już nie wystawiają. Jeżeli projekt Biedronia okaże się mało rokujący, to być może pojawi się nowa konfiguracja lewicowa. Ale nie wiem, czy emerytowany major Ludowego Wojska Polskiego, który zawsze głosował na SLD, zdecyduje się poprzeć Biedronia, czy jednak wybierze PSL.

Okładka tygodnika WPROST: 18/2019
Więcej możesz przeczytać w 18/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 18/2019 (1883)

  • Trzeba działać! 21 kwi 2019, 20:00 A może wreszcie zejść z drzewa? Ta myśl kołatała się w głowie Człowieka od jakiegoś czasu, aż skrystalizowała się w czystej postaci, z wnioskiem: trzeba działać! Niby na drzewie nie było tak źle, jednak mimo wszystko trochę... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 21 kwi 2019, 20:00 ADAM BIELAN MA ZIELONE SERCE. POWAŻNIE. TAKI TYTUŁ POJAWIŁ SIĘ NA PIERWSZEJ STRONIE OKOLICZNOŚCIOWEJ GAZETY „Fakty ziemi radomskiej – gazeta niecodzienna”. Okoliczność, z jaką jest związane wydanie tej gazetki, to rzecz jasna wybory... 6
  • Obraz tygodnia 21 kwi 2019, 20:00 10 mld ludzi będzie – wg prognozy World Factbook – mieszkać na Ziemi w 2050 r. Wygrany Ryszard Legutko jedna z amerykańskich uczelni odwołała jego wykład, ale dzielny profesor wdarł się tylnym wejściem i powiedział co swoje, czyli to... 9
  • Info radar 21 kwi 2019, 20:00 Co dalej z gospodarką polską i światową Jakie są obecnie główne wyzwania w biznesie międzynarodowym? Dlaczego globalizacja jest politycznie niepoprawna? Co niesie ze sobą chińska „Inicjatywa pasa i szlaku”? To tylko niektóre... 10
  • Notre Dame, czyli cywilizacja nie upada 21 kwi 2019, 20:00 ks. Michał Zalewski SJ Wbrew twierdzeniom, że pożar Notre Dame to symbol upadku zachodniej cywilizacji, reakcje mieszkańców Paryża i europejskich przywódców pokazują, że nasz kontynent nie zapomniał o swoich chrześcijańskich... 12
  • Odbudowa Notre Dame 21 kwi 2019, 20:00 Czy Polska powinna się w to zaangażować? 16
  • IV władza jest kobietą 21 kwi 2019, 20:00 Martyna Wojciechowska jest najbardziej rozpoznawalną i opiniotwórczą polską dziennikarką telewizyjną – wynika z badania przeprowadzonego dla „Wprost” na panelu Ariadna. 18
  • Kobiecy styl jest skuteczniejszy 21 kwi 2019, 20:00 Latami walczyłam ze stereotypem, że kobieta nie ma prawa się wypowiadać w „męskich sprawach” – mówi Martyna Wojciechowska, liderka rankingu „Wprost”. 24
  • Awantura o kasę 21 kwi 2019, 20:00 Od 300 tys. zł do zaledwie kilkudziesięciu tysięcy złotych – tyle będą mieli prawo wydać kandydaci Koalicji Europejskiej na europosłów. Ten, kto dostanie więcej, ma znacznie większe szanse na sukces. 26
  • Koalicja PO z SLD to ponury żart 21 kwi 2019, 20:00 Mam wrażenie, że PiS z opozycją ścigają się na robienie głupstw. Eurowybory ma szansę wygrać ten, kto pierwszy nie odpowie głupotą na głupotę przeciwnika – mówi prof. Jarosław Flis, socjolog, znawca systemów wyborczych. 30
  • Blef Broniarza 21 kwi 2019, 20:00 Rozgrywce strajkowej rząd kontra opozycja jeszcze co prawda daleko do końca, ale na razie jest wynik 2:0 dla rządu. Mało kto się spodziewał, że najbardziej upolitycznione egzaminy szkolne w historii przejdą aż tak gładko i bez... 33
  • Tak czy owak, Donald Tusk 21 kwi 2019, 20:00 Tusk szykuje polityczne wystąpienie na 3 maja. Zapowiada, że powie w nim „coś ważnego i ciekawego”. Jednak kluczowe deklaracje byłego premiera padną dopiero po wyborach europejskich. 34
  • Bandzior potrzebuje czasu 21 kwi 2019, 20:00 Polskie więzienia mają ten sam problem co szkoły czy szpitale – brak kadr. Specyfika branży polega na tym, że jeśli nie ma komu wychowywać więźniów, wychowują się oni sami. 36
  • Zaklinacz smaku 21 kwi 2019, 20:00 Daniel Pawełek prowadzi pięć restauracji. Cztery z nich znalazły się w przewodniku Michelin. Jak to się stało, że były kelner zrewolucjonizował polską gastronomię? 41
  • Hossa Bessa 21 kwi 2019, 20:00 Greckie żale W ubiegłym tygodniu grecki parlament zadecydował, że Ateny mają się oficjalnie domagać od Niemców reparacji za zniszczenia i zbrodnie wojenne z czasów II wojny światowej. Grecy wyliczyli, że zadośćuczynienie za straty... 44
  • Orły Wprost nagrodzone w Toruniu 21 kwi 2019, 20:00 Wśród najlepszych przedsiębiorców województwa kujawsko-pomorskiego znaleźli się liderzy swoich branż w kraju i zagranicą. 46
  • Cesarz nowej ery 21 kwi 2019, 20:00 Tylko w Japonii możliwe jest, żeby cesarz historyk zastąpił na tronie cesarza ichtiologa. Czy nowy władca podoła wyzwaniom epoki? 48
  • Fantazmaty Benedykta 21 kwi 2019, 20:00 Niedawno pokazywałam znajomym Berlin nocą. W pewnym momencie koleżanka zapytała: „A ta długa kolejka to do czego?”. „Do KitKat – odpowiedziałam – to najsłynniejszy w Berlinie seksklub”. Podobny obraz w latach 70. zapadł w... 52
  • Polska pustynią Europy 21 kwi 2019, 20:00 Ostatnia susza zniszczyła w Polsce aż 3,5 mln ha upraw i dotknęła 350 tys. gospodarstw. W związku z tym rząd przeznaczył rekordowe w historii środki na pomoc dla rolników. Jeśli jednak nie zaczniemy działać długofalowo, z każdym rokiem może być gorzej. 54
  • Szybki rozwój, mądry nadzór 21 kwi 2019, 20:00 Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa to instytucja powołana w celu prowadzenia aktywnej polityki wspierania wsi i rozwoju rolnictwa. 56
  • Mówimy stop suszy! 21 kwi 2019, 20:00 O koniecznych inwestycjach w gospodarce wodnej i długofalowej strategii przeciwdziałania skutkom suszy mówi Przemysław Daca, prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. 58
  • Tracimy wodę. Musimy ją zatrzymać 21 kwi 2019, 20:00 Suszy pokonać się nie da. Można jednak ograniczać jej następstwa. W tym celu powstaje plan przeciwdziałania skutkom suszy. 59
  • Cyfryzacja kontra susza 21 kwi 2019, 20:00 Innowacje proponowane przez BASF służą wsparciem w minimalizowaniu następstw suszy w rolnictwie. 60
  • Wspieramy elektromobilność 21 kwi 2019, 21:00 W tym roku planujemy seryjną produkcję pierwszego polskiego ultralekkiego elektrycznego auta dla logistyki – mówi Łukasz Blichewicz z Assay Consulting & Research. 61
  • Przykład idzie z dołu 21 kwi 2019, 21:00 Norwegia, Holandia, Słowenia czy Portugalia to kraje, które udowodniły, że najważniejszą siłą napędową do rozwiązywania problemów ekologicznych jest zaangażowane społeczeństwo. 62
  • Kolejny rynek ORLENu 21 kwi 2019, 21:00 ORLEN ma swoją pierwszą stację paliw na Słowacji. Jeszcze w tym roku 10 polskich stacji pod marką Benzina ma stanąć u naszego południowego sąsiada. 64
  • Sztuka inwestycji 21 kwi 2019, 21:00 Pierścionek z 33-karatowym brylantem to inwestycja dla milionerów. Ale dzisiaj nawet niepozorna butelka wina może zrobić z kogoś krezusa. 66
  • Nowoczesność na bank 21 kwi 2019, 21:00 Chcemy być wszędzie tam, gdzie klienci nas potrzebują. Nie chcemy być zwykłym bankiem, ale partnerem klienta – mówi Bartosz Chytła, pierwszy wiceprezes zarządu Nest Banku. 70
  • Luksus na wynajem 21 kwi 2019, 21:00 Zakup lokalu na cele inwestycyjne to strzał w dziesiątkę. Zyskać można nie tylko piękną nieruchomość w dobrej lokalizacji, lecz także duże zyski z jej wynajmu. 72
  • Czas na markizy 21 kwi 2019, 21:00 Nowoczesne markizy umożliwiają ochronę pomieszczeń przed nagrzewaniem bez utraty korzyści wynikających z dostępu do światła słonecznego. 74
  • Škoda w leasingu przez internet 21 kwi 2019, 21:00 Škoda to pierwsza w Polsce marka samochodowa, która umożliwiła klientom zakup auta w leasingu za pośrednictwem e-sklepu. 76
  • CAR-T, czyli przełom 21 kwi 2019, 21:00 Wyniki stosowania terapii CAR-T w opornej na leczenie ostrej białaczce limfoblastycznej zaskakują: wielu pacjentów, którym nie dawano nadziei, nadal żyje. 78
  • (Nie)wydolne serce 21 kwi 2019, 21:00 Organizacje pacjenckie zaapelowały o koordynowaną opiekę i możliwość leczenia najciężej chorych lekami dostępnymi już w całej Europie. Chodzi o niewydolność serca, w której rokowanie jest gorsze niż w wielu nowotworach. 80
  • Walczymy o lata życia 21 kwi 2019, 21:00 W Polsce pacjenci ze szpiczakiem żyją przeciętnie o połowę krócej niż na zachodzie Europy. To musi się zmienić – mówi prof. Artur Jurczyszyn z Katedry Hematologii Collegium Medicum UJ w Krakowie. 82
  • Wszystkie sekrety da Vinci 21 kwi 2019, 21:00 Prostatektomia radykalna w asyście robota da Vinci nie tylko usuwa nowotwór stercza, ale też umożliwia mężczyznom normalne funkcjonowanie – mówi 83
  • Łączy nas niepowtarzalna więź 21 kwi 2019, 21:00 Wielu ludzi, których dotknęła choroba, może liczyć na bezwarunkowe wsparcie swoich pupili, co dodaje im sił i motywuje do walki – mówi Oliver Koehncke, dyrektor generalny Boehringer Ingelheim Polska. 84
  • Optyka ery cyfrowej 21 kwi 2019, 21:00 Aplikacja Glasson pomoże wyszukać soczewki okularowe oraz umożliwi zarządzanie salonem i gabinetem optycznym. 86
  • Zadbaj o oczy 21 kwi 2019, 21:00 Niektóre choroby oczu w początkowym stadium nie dają objawów. Dlatego osoby dorosłe powinny chodzić do okulisty co najmniej raz na dwa lata – mówi prof. Iwona Grabska-Liberek, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego. 88
  • Chirurgia przyszłości 21 kwi 2019, 21:00 Nowe techniki małoinwazyjne pozwalają wcześnie wykryć chorobę i ocalić wzrok – mówi prof. Jerzy Szaflik, właściciel CMO Laser. 90
  • Technologie XXI wieku w okulistyce 21 kwi 2019, 21:00 To trochę tak, jakbyśmy przesiedli się z auta do promu kosmicznego – ocenia nowe możliwości leczenia Andrzej Dmitriew, koordynator Okulistyki w Szpitalu św. Wojciecha w Poznaniu. 92
  • Dobór okularów to sztuka 21 kwi 2019, 21:00 Tylko dobry fachowiec dobierze i wymodeluje oprawę tak, aby zapewniła komfort noszenia na wiele lat – tłumaczy Szymon Grygierczyk, zastępca dyrektora generalnego w Hoya Lens Poland. 94
  • Wzrok, cesarz zmysłów 21 kwi 2019, 21:00 Prowadzimy działania edukacyjne, które pomogą Polakom nauczyć się dbania o wzrok – mówi Mirosław Nowak, prezes Grupy Essilor – Polska, Litwa, Łotwa, Estonia. 96
  • Łabędzi śpiew dinozaurów 21 kwi 2019, 21:00 Operacja serca Micka Jaggera to medyczny banał, ale medialny szum wokół niej jest ogromny. Choroba wokalisty The Rolling Stones jest sygnałem, że oto kończy się rock. 98
  • Niesmak elit 21 kwi 2019, 21:00 Wystawa „Sztuka to wartość” jest owocem kooperacji dwóch narodowych instytucji: PKO Banku Polskiego i Muzeum Narodowego. Warto się na nią wybrać, aby zadać sobie pytanie o charakter polskiego gustu. 102
  • Wydarzenie 21 kwi 2019, 21:00 Joanna Kulig w rytmie hip-hopu „HANNA” reż. Sarah Adina Smith, 1. sezon już na Amazon Prim Z okazji Super Bowl Amazon udostępnił w lutym na 24 godziny pierwszy odcinek serialu „Hanna”. Natychmiast polski internet zalała fala... 106
  • Film 21 kwi 2019, 21:00 Nielegalni Artyści w przeszłości szukają matrycy do rzeczywistości. Christian Petzold poszedł o krok dalej. Powieść Anny Seghers z 1944 r., „Tranzyt”, zekranizował w scenografii XXI w. Bohaterowie chodzą ulicami współczesnych miast... 107
  • Muzyka 21 kwi 2019, 21:00 Odrodzenie gwiazdy TO BĘDZIE ZASKOCZENIE DLA FANÓW jednej z największych gwiazd alternatywnego rocka. PJ Harvey udostępniła nagrania, które stanowią ścieżkę dźwiękową do spektaklu teatralnego. Dziesięć kompozycji instrumentalnych... 108
  • Książka 21 kwi 2019, 21:00 Zabójczy humor Janusz Rudnicki był przed laty wielką nadzieją polskiej literatury – napisał serię świetnych opowiadań, zdobył rozgłos. I dał mu się uwieść. Zaczął pisać coraz „lżejsze” i coraz bardziej frywolne felietony,... 109
  • O niekochaniu katedry 21 kwi 2019, 21:00 Od paru dni usiłuję gwałtem wycisnąć z siebie choć cień żalu po katedrze Notre Dame, szczypię się, aby pobudzić oczy do płaczu, i, kurde, nic. Nie leci! Znowu ja wychodzę na tego niewrażliwego, płaskiego, co to by płakał, gdyby... 110
  • Dokąd na majówkę 21 kwi 2019, 21:00 Długi, majowy weekend ma jedną wadę: wszyscy chcą wtedy jechać w to samo miejsce. Oto wskazówki, gdzie pojechać, żeby uniknąć tłumów i odpocząć. 112
  • W co się bawić 21 kwi 2019, 21:00 Wiosenne wolne dni to nie tylko czas grilli. Budzi się też kultura – zarówno ta lżejsza, jak i skierowana do wyrobionych widzów. 116
  • Droga do szczęścia to poszukiwanie go w sobie 21 kwi 2019, 21:00 Może brzmi to banalnie, ale wierzę, że choć ta droga jest trudna i wymagająca, to jednocześnie najtrwalsza. 118
  • Sucharki Marszałka 21 kwi 2019, 21:00 By ich zasmakować, wystarczy udać się do Sulejówka, w którym od 1923 r. do 1926 r. Józef Piłsudski mieszkał i został zapamiętany jako miłośnik litewskich sucharów. 120
  • 5 sposbów na regenerację sił w długi weekend 21 kwi 2019, 21:00 Psychologowie twierdzą, że – aby skutecznie wypocząć – trzeba wziąć urlop na co najmniej dwa tygodnie. „Wprost” podpowiada, jak zregenerować siły w długi weekend. 121
  • Zrób sobie Korwin-Mikkego 21 kwi 2019, 21:00 Hej, feministki, nauczyciele, niepełnosprawni – dziś, specjalnie dla Was, Janusz Korwin-Mikke w wersji do nakłuwania szpilkami. 122

ZKDP - Nakład kontrolowany