Zaklinacz smaku

Zaklinacz smaku

Gwiazdka Michelina dla polskiej restauracji. Dwie inne wyróżnione (fot. sxc.hu) / Źródło: FreeImages.com
Daniel Pawełek prowadzi pięć restauracji. Cztery z nich znalazły się w przewodniku Michelin. Jak to się stało, że były kelner zrewolucjonizował polską gastronomię?

Znowu odwiedzili kilkaset polskich restauracji, chociaż ich właściciele za bardzo nie wiedzieli, kiedy dokładnie ich obsługiwali. Obwąchiwali dania, trzymali kęsy jedzenia dłużej od zwykłego klienta, badali zębami twarde i miękkie struktury potraw, końcówką języka smakowali sosy. To nie kontrola sanepidu, lecz inspektorzy z prestiżowego przewodnika Michelin, którzy od dziesięcioleci oceniają najlepsze restauracje na świecie. Pojawiają się ni stąd, ni zowąd: zamawiają, jedzą, płacą, wychodzą i przyznają oceny: gwiazdki (maksymalnie trzy) za pyszne jedzenie, symbole sztućców (maksymalnie pięć) za wnętrze lokalu, obsługę i przystępne menu oraz Bib Gourmand za korzystny stosunek jakości potraw do ich ceny. Ujawniają się tylko raz na samym początku, kiedy pytają właściciela knajpy, czy wyraża zgodę na udział w takim osobliwym badaniu. Do tej pory w Polsce gwiazdki mamy dwie.

Pierwszą od siedmiu lat trzyma Modest Amaro, słynny restaurator z warszawskiej restauracji Atelier Amaro. Drugą gwiazdkę obroniła restauracja Senses, również z Warszawy, w której szefem kuchni jest Włoch Andrea Camastra. Ale gwiazdki, chociaż najbardziej prestiżowe, zawężają grono klientów do tych z najgrubszym portfelem i najbardziej kapryśnym podniebieniem. Żeby poszerzyć grono czytelników przewodnika, jego twórcy zaczęli więc kosztem gwiazdek promować wyróżnienie Bib Gourmand. Stolików w restauracjach z Bibem nie trzeba rezerwować z wielomiesięcznym wyprzedzeniem. To tam na kolację czy szybki lunch wpada klasa średnia. W Polsce zaledwie sześć restauracji doceniono znakiem Bib Gourmand. I tutaj fenomen: cztery z nich należą do jednego człowieka, warszawskiego restauratora Daniela Pawełka, który swoją karierę w gastronomii zaczynał jako kelner w jednej z londyńskich knajp.

Gessler ocenia

W sumie w tegorocznym wydaniu przewodnika Michelin wyróżniono 52 polskie restauracje: 27 z Warszawy, 25 z Krakowa. I chociaż żadna nowa restauracja nie dostała kolejnej gwiazdki, to nie obyło się bez niespodzianek. Po raz pierwszy z zestawienia zniknęła restauracja Magdy Gessler. Inspirowana Młodą Polską AleGloria przy placu Trzech Krzyży w Warszawie została wymazana z przewodnika Michelin. A to właśnie Magda Gessler zrobiła najlepszą reklamę Danielowi Pawełkowi, który w 2011 r. otwierał swoją pierwszą restaurację Butchery & Wine przy ul. Żurawiej w Warszawie. Gessler w swoim felietonie dla „Wprost” pisała wtedy, że próżno szukać w polskich restauracjach dobrze przyrządzonej wołowiny. Sama w AleGlorii ratowała się wtedy polędwicą podawaną na gorącym kamieniu. „Szukałam gwarancji prawdziwego steku i do niedawna wydawało mi się, że są to poszukiwania skazane na porażkę. I wtedy znalazłam Butchery & Wine.

Mała, zgrabna, skromna restauracja, której poświęcam ten tekst z nieukrywaną radością, bo po raz pierwszy od dawna zostałam zaskoczona małą kartą, w której każde co do joty danie jest tak dopracowane i przemyślane, że spełnia moje wszystkie marzenia” – pisała. – Pamiętam, jak bardzo byłem podekscytowany tą recenzją, wręcz trochę zawstydzony, bo słyszałem, że Magda Gessler opowiadała o mojej restauracji też na otwarciu swojej własnej knajpy Biała Gęś przy Belwederskiej – wspomina Pawełek. W pierwszą restaurację zainwestował 600 tys. zł – oszczędności życia i pożyczki od rodziny. Na kilka dni przed otwarciem przeszedł załamanie nerwowe. – Miałem taki wielki moment zwątpienia. Myślałem, że to wszystko, co sobie wymyśliłem, nie będzie w ogóle działać.

Nie wiedziałem nawet, że mój organizm może zareagować w taki sposób – opowiada. Dobre restauracje kojarzyły się wtedy z wystawnym wnętrzem, białymi obrusami i świecznikami na stołach. Pawełek przywiózł do Polski restauracyjne trendy z Zachodu. Solidne stoły z dębiny jak w knajpach Gordona Ramsaya. Drewniane panele na ścianach jak u Toma Aikensa. Białe kafelki trochę w stylu rzeźni, które pojawiały się wtedy we francuskich i w angielskich restauracjach. Obsługa w fartuchach w biało-niebieskie paski jak u Marca Pierre’a White’a na znak pokory i gotowości do nieustannej nauki. Te inspiracje od najlepszych szefów kuchni na świecie Pawełek zmiksował w jednej knajpie. Butchery od razu było sukcesem. Pozytywna recenzja znanego krytyka kulinarnego Macieja Nowaka, tytuł „Knajpy Roku” od „Gazety Wyborczej”, teksty we „Wprost” i w „Polityce” zrobiły marketingową robotę. Restauracja stała się świątynią mięsa, specjalizującą się w stekach.

Wtedy takich miejsc w ogóle w Warszawie nie było. No może z wyjątkiem kuchni w hotelu Marriott. Ale od początku.

Francuz, Anglik I Polak

Pawełek bawił się na jednym podwórku z Wojciechem Modestem Amaro, dzisiaj najbardziej uznanym szefem kuchni w kraju, który przed siedmioma laty jako pierwszy Polak został wyróżniony gwiazdką przez inspektorów Michelin. – Wychowaliśmy się w tej samej dzielnicy, na Pogoni w Sosnowcu – mówi. Pawełek zawsze chciał zostać chirurgiem. Dwa razy aplikował na akademię medyczną w Katowicach. Nie dostał się. Wybrał więc szkołę bankową, ale to nie było to. W wakacje pracował na budowie, dorabiał sobie jako kelner w restauracjach. Zbierał na wyjazd do Londynu, gdzie pierwsze kulinarne szlify zdobywał przecież jego kolega – Wojciech Amaro. – Nie miałem tam żadnej nagranej pracy. Roznosiłem CV po restauracjach i przyjęto mnie do jednej na stanowisko kelnera – wspomina Pawełek. Knajpy zmieniał co roku, żeby poznać jak najwięcej punktów na kulinarnej mapie Londynu.

Przełomem była restauracja w hotelu Dorchester, jednym z najbardziej luksusowych pięciogwiazdkowych hoteli na świecie – przyjmował takich gości jak Elizabeth Taylor, Alfred Hitchcock czy T.S. Eliot. Restauracja funkcjonowała tam od lat 30. i postanowiła dosyć drastycznie odświeżyć swój wizerunek. Jako szefa kuchni zatrudniono Olliego Couillauda, jednego z najbardziej utytułowanych francuskich szefów kuchni. Sommelierem został znany brytyjski znawca win Jason McAuliffe. Brakowało jeszcze menedżera, który zapanuje nad tym, co dzieje się na sali. Właściciele Dorchester nie chcieli skostniałego kandydata z doświadczeniem w topowych restauracjach. Poszukiwali raczej młodego i energicznego pracownika, który tchnie w starą restaurację nowe życie. – Jak poszedłem na rozmowę o pracę i dotknąłem tych grubych, włochatych dywanów, poczułem ten blichtr i historię tego miejsca, to trochę mnie zatkało. Nie ukrywam, że pierwszy raz byłem wtedy w pięciogwiazdkowym hotelu – wspomina. Interview trwało cztery godziny.

Pawełek dostał posadę. Praca w Dorchester zmieniła go całkowicie. Hotel zatrudniał przecież ponad pół tysiąca ludzi i dał mu biznesową szkołę życia. Masa wyjazdów, szkoleń, konferencji. Najważniejsza zasada to „mission and vision” (misja i wizja – red.), która stała się też podstawą w jego restauracjach. – Żeby ludzie, którzy dla mnie pracują, zdawali sobie sprawę, że tworzą coś wielkiego. Kucharzowi czy kelnerowi nie wystarczy tylko dobrze zapłacić, ale trzeba też dać im poczucie, że ich praca nie polega tylko na gotowaniu potraw i podawaniu talerzy – tłumaczy Pawełek. Po kilkunastu latach pobytu w Londynie do Polski ściągnął go zmarły w 2009 r. Jan Wejchert. Twórca telewizji TVN i jeden z najbogatszych Polaków w Pałacu Sobańskich przy Alejach Ujazdowskich tworzył wtedy elitarny klub Polskiej Rady Biznesu. Jego częścią miała być restauracja Amber Room, którą Pawełek stworzył razem ze starym dobrym kolegą Wojciechem Amaro. W knajpie zaczęli się pojawiać bohaterowie rankingu 100 najbogatszych Polaków „Wprost”. Po dwóch latach pracy dla kogoś Pawełek poszedł wreszcie na swoje. W 2011 r. otworzył pierwszą własną knajpę Butchery & Wine. Rok później tuż obok Sejmu powstała Brasserie Warszawska. W 2014 r. Kieliszki na Próżnej, a dwa lata potem kolejne dwie restauracje: Rozbrat 20 i Kieliszki na Hożej.

Przepis na sukces

Dla Pawełka restauracja składa się z dwóch części: 51 proc. to tzw. hospitality (gościnność – red.), czyli to, w jaki sposób przyjmuje i obsługuje się klientów, a 49 proc. to po prostu produkt. – Ważne, żeby ten stek był dobry, ale musimy go jeszcze podać w taki sposób, żeby klient przy płaceniu rachunku nie miał do końca poczucia, że płaci tylko za to, co zjadł i wypił – tłumaczy restaurator. Liczy się więc doświadczenie. To się zapamiętuje, do tego się wraca, wtedy przyprowadza się znajomych, żeby pochwalić się im, jaką fajną restaurację się znalazło. Taką, gdzie wiedzą, co lubię, gdzie mnie znają, gdzie się o mnie zatroszczą. Produkt ma być przede wszystkim wysokiej jakości. Jeśli mięso, to tylko z najlepszych ekologicznych hodowli, z których zwierzęta trafiają do ubojni działających w najbardziej humanitarny sposób. – Stres zabijanych zwierząt można wyczuć też na talerzu – mówi. Denerwuje się na politykę wielkich sieci handlowych, które ukuły slogan „tanie i dobre”. – To dla mnie się wyklucza. W historii mięso nigdy nie było tak tanie.

Teraz się to zmieniło i ludzie jedzą bardzo dużo bardzo taniego białka, które jest po prostu niezdrowe – opowiada. On sam jako jeden z pierwszych Polaków jeździł po polskich rzeźnikach ze schematem podziału tuszy wołowej i szukał takiego, który wyselekcjonuje mu najlepsze kawałki mięsa. Z doświadczeń w londyńskich restauracjach spisał sobie na kartce kilkadziesiąt potraw, które zaproponował w menu swoich restauracji. Jego popisowe dania to m.in. szpik kostny, czyli najpierw gotowany, a później pieczony lub grillowany tuk wołowy podawany z sałatką z pietruszki. Sałatka z kalarepy z kaparami, która jest dobrą przeciwwagą dla tłustych steków. Kaszanka własnej roboty z purée chrzanowym i jajkiem sadzonym. Pawełek chce pokazać tradycyjne dania w nowoczesnym formacie. Uzupełnia je ofertą winiarską swojej żony Beaty Gawędy-Pawełek, która jest dużym importerem europejskich win do Polski. Fenomenem na światową skalę jest możliwość spróbowania w restauracjach Pawełka aż 200 rodzajów wina.

Tajemnica gwiazdek

Czy to wszystko wystarczy, żeby podbić podniebienia inspektorów Michelin? Na nich Pawełek ma tylko jeden patent: żeby im smakowało, gdy przyjdą. I odkrywa prawdę, jaka stoi za przewodnikiem. W Chorwacji jest pięć restauracji z gwiazdką Michelin. Na Węgrzech sześć. W kilkukrotnie większej Polsce zaledwie dwie. Pawełek mówi, że większa liczba gwiazdek dla polskich restauracji powinna być lobbowana na poziomie naszego Ministerstwa Sportu i Turystyki. Taką drogą poszli Węgrzy, którzy w zeszłym roku zorganizowali przecież w Budapeszcie wielką galę wręczenia wyróżnień przyznawanych przez Michelin. Z podobną inicjatywą wyszły Singapur czy Chorwacja. – Powinniśmy potraktować Michelin jako partnera biznesowego. Zaproponować mu zwykłą transakcję, żeby przysyłał do Polski więcej inspektorów, którzy zaczęliby oceniać nie tylko knajpy w Warszawie czy Krakowie, ale też w innych polskich miastach – mówi Pawełek. On ma w planach otwarcie we wrześniu kolejnej restauracji, po drugiej stronie Wisły, w Centrum Praskim Koneser.

Chce wyjść też poza Warszawę i otworzyć lokal w Trójmieście. Sam ma apetyt na pierwszą gwiazdkę Michelin. Szansy upatruje w restauracji Rozbrat 20. – Bartek Szymczak, tamtejszy szef kuchni, gotuje na gwiazdkowym poziomie już od dawna i mamy ambicje na pierwszą gwiazdkę – mówi Pawełek. – Ale zdaję sobie też sprawę, że gwiazdka Michelin to powód do dumy, ale i przekleństwo, bo jej strata może wpędzić w depresję nawet największych szefów kuchni. Trzy lata temu samobójstwo popełnił Benoît Violier, który kierował szwajcarską restauracją Violier. Jego śmierć wstrząsnęła kulinarnym światem. Znajomi podejrzewali, że Violier nie wytrzymał presji, żeby zachować perfekcyjny standard w swojej restauracji. Dzień po jego śmierci przewodnik Michelin utrzymał jednak przyznane mu wcześniej trzy gwiazdki. Kilka lat przed nim samobójstwo popełnił Bernard Loiseau. Francuski szef kuchni strzelił do siebie ze strzelby po całym dniu pracy w kuchni. Przed jego śmiercią dziennik „Le Figaro” zaczął spekulować, że restauracja Loiseau może stracić gwiazdkę. Przewodnik Michelin odciął się od tych spekulacji.

Okładka tygodnika WPROST: 18/2019
Więcej możesz przeczytać w 18/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 18/2019 (1883)

  • Trzeba działać! 21 kwi 2019, 20:00 A może wreszcie zejść z drzewa? Ta myśl kołatała się w głowie Człowieka od jakiegoś czasu, aż skrystalizowała się w czystej postaci, z wnioskiem: trzeba działać! Niby na drzewie nie było tak źle, jednak mimo wszystko trochę... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 21 kwi 2019, 20:00 ADAM BIELAN MA ZIELONE SERCE. POWAŻNIE. TAKI TYTUŁ POJAWIŁ SIĘ NA PIERWSZEJ STRONIE OKOLICZNOŚCIOWEJ GAZETY „Fakty ziemi radomskiej – gazeta niecodzienna”. Okoliczność, z jaką jest związane wydanie tej gazetki, to rzecz jasna wybory... 6
  • Obraz tygodnia 21 kwi 2019, 20:00 10 mld ludzi będzie – wg prognozy World Factbook – mieszkać na Ziemi w 2050 r. Wygrany Ryszard Legutko jedna z amerykańskich uczelni odwołała jego wykład, ale dzielny profesor wdarł się tylnym wejściem i powiedział co swoje, czyli to... 9
  • Info radar 21 kwi 2019, 20:00 Co dalej z gospodarką polską i światową Jakie są obecnie główne wyzwania w biznesie międzynarodowym? Dlaczego globalizacja jest politycznie niepoprawna? Co niesie ze sobą chińska „Inicjatywa pasa i szlaku”? To tylko niektóre... 10
  • Notre Dame, czyli cywilizacja nie upada 21 kwi 2019, 20:00 ks. Michał Zalewski SJ Wbrew twierdzeniom, że pożar Notre Dame to symbol upadku zachodniej cywilizacji, reakcje mieszkańców Paryża i europejskich przywódców pokazują, że nasz kontynent nie zapomniał o swoich chrześcijańskich... 12
  • Odbudowa Notre Dame 21 kwi 2019, 20:00 Czy Polska powinna się w to zaangażować? 16
  • IV władza jest kobietą 21 kwi 2019, 20:00 Martyna Wojciechowska jest najbardziej rozpoznawalną i opiniotwórczą polską dziennikarką telewizyjną – wynika z badania przeprowadzonego dla „Wprost” na panelu Ariadna. 18
  • Kobiecy styl jest skuteczniejszy 21 kwi 2019, 20:00 Latami walczyłam ze stereotypem, że kobieta nie ma prawa się wypowiadać w „męskich sprawach” – mówi Martyna Wojciechowska, liderka rankingu „Wprost”. 24
  • Awantura o kasę 21 kwi 2019, 20:00 Od 300 tys. zł do zaledwie kilkudziesięciu tysięcy złotych – tyle będą mieli prawo wydać kandydaci Koalicji Europejskiej na europosłów. Ten, kto dostanie więcej, ma znacznie większe szanse na sukces. 26
  • Koalicja PO z SLD to ponury żart 21 kwi 2019, 20:00 Mam wrażenie, że PiS z opozycją ścigają się na robienie głupstw. Eurowybory ma szansę wygrać ten, kto pierwszy nie odpowie głupotą na głupotę przeciwnika – mówi prof. Jarosław Flis, socjolog, znawca systemów wyborczych. 30
  • Blef Broniarza 21 kwi 2019, 20:00 Rozgrywce strajkowej rząd kontra opozycja jeszcze co prawda daleko do końca, ale na razie jest wynik 2:0 dla rządu. Mało kto się spodziewał, że najbardziej upolitycznione egzaminy szkolne w historii przejdą aż tak gładko i bez... 33
  • Tak czy owak, Donald Tusk 21 kwi 2019, 20:00 Tusk szykuje polityczne wystąpienie na 3 maja. Zapowiada, że powie w nim „coś ważnego i ciekawego”. Jednak kluczowe deklaracje byłego premiera padną dopiero po wyborach europejskich. 34
  • Bandzior potrzebuje czasu 21 kwi 2019, 20:00 Polskie więzienia mają ten sam problem co szkoły czy szpitale – brak kadr. Specyfika branży polega na tym, że jeśli nie ma komu wychowywać więźniów, wychowują się oni sami. 36
  • Zaklinacz smaku 21 kwi 2019, 20:00 Daniel Pawełek prowadzi pięć restauracji. Cztery z nich znalazły się w przewodniku Michelin. Jak to się stało, że były kelner zrewolucjonizował polską gastronomię? 41
  • Hossa Bessa 21 kwi 2019, 20:00 Greckie żale W ubiegłym tygodniu grecki parlament zadecydował, że Ateny mają się oficjalnie domagać od Niemców reparacji za zniszczenia i zbrodnie wojenne z czasów II wojny światowej. Grecy wyliczyli, że zadośćuczynienie za straty... 44
  • Orły Wprost nagrodzone w Toruniu 21 kwi 2019, 20:00 Wśród najlepszych przedsiębiorców województwa kujawsko-pomorskiego znaleźli się liderzy swoich branż w kraju i zagranicą. 46
  • Cesarz nowej ery 21 kwi 2019, 20:00 Tylko w Japonii możliwe jest, żeby cesarz historyk zastąpił na tronie cesarza ichtiologa. Czy nowy władca podoła wyzwaniom epoki? 48
  • Fantazmaty Benedykta 21 kwi 2019, 20:00 Niedawno pokazywałam znajomym Berlin nocą. W pewnym momencie koleżanka zapytała: „A ta długa kolejka to do czego?”. „Do KitKat – odpowiedziałam – to najsłynniejszy w Berlinie seksklub”. Podobny obraz w latach 70. zapadł w... 52
  • Polska pustynią Europy 21 kwi 2019, 20:00 Ostatnia susza zniszczyła w Polsce aż 3,5 mln ha upraw i dotknęła 350 tys. gospodarstw. W związku z tym rząd przeznaczył rekordowe w historii środki na pomoc dla rolników. Jeśli jednak nie zaczniemy działać długofalowo, z każdym rokiem może być gorzej. 54
  • Szybki rozwój, mądry nadzór 21 kwi 2019, 20:00 Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa to instytucja powołana w celu prowadzenia aktywnej polityki wspierania wsi i rozwoju rolnictwa. 56
  • Mówimy stop suszy! 21 kwi 2019, 20:00 O koniecznych inwestycjach w gospodarce wodnej i długofalowej strategii przeciwdziałania skutkom suszy mówi Przemysław Daca, prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. 58
  • Tracimy wodę. Musimy ją zatrzymać 21 kwi 2019, 20:00 Suszy pokonać się nie da. Można jednak ograniczać jej następstwa. W tym celu powstaje plan przeciwdziałania skutkom suszy. 59
  • Cyfryzacja kontra susza 21 kwi 2019, 20:00 Innowacje proponowane przez BASF służą wsparciem w minimalizowaniu następstw suszy w rolnictwie. 60
  • Wspieramy elektromobilność 21 kwi 2019, 21:00 W tym roku planujemy seryjną produkcję pierwszego polskiego ultralekkiego elektrycznego auta dla logistyki – mówi Łukasz Blichewicz z Assay Consulting & Research. 61
  • Przykład idzie z dołu 21 kwi 2019, 21:00 Norwegia, Holandia, Słowenia czy Portugalia to kraje, które udowodniły, że najważniejszą siłą napędową do rozwiązywania problemów ekologicznych jest zaangażowane społeczeństwo. 62
  • Kolejny rynek ORLENu 21 kwi 2019, 21:00 ORLEN ma swoją pierwszą stację paliw na Słowacji. Jeszcze w tym roku 10 polskich stacji pod marką Benzina ma stanąć u naszego południowego sąsiada. 64
  • Sztuka inwestycji 21 kwi 2019, 21:00 Pierścionek z 33-karatowym brylantem to inwestycja dla milionerów. Ale dzisiaj nawet niepozorna butelka wina może zrobić z kogoś krezusa. 66
  • Nowoczesność na bank 21 kwi 2019, 21:00 Chcemy być wszędzie tam, gdzie klienci nas potrzebują. Nie chcemy być zwykłym bankiem, ale partnerem klienta – mówi Bartosz Chytła, pierwszy wiceprezes zarządu Nest Banku. 70
  • Luksus na wynajem 21 kwi 2019, 21:00 Zakup lokalu na cele inwestycyjne to strzał w dziesiątkę. Zyskać można nie tylko piękną nieruchomość w dobrej lokalizacji, lecz także duże zyski z jej wynajmu. 72
  • Czas na markizy 21 kwi 2019, 21:00 Nowoczesne markizy umożliwiają ochronę pomieszczeń przed nagrzewaniem bez utraty korzyści wynikających z dostępu do światła słonecznego. 74
  • Škoda w leasingu przez internet 21 kwi 2019, 21:00 Škoda to pierwsza w Polsce marka samochodowa, która umożliwiła klientom zakup auta w leasingu za pośrednictwem e-sklepu. 76
  • CAR-T, czyli przełom 21 kwi 2019, 21:00 Wyniki stosowania terapii CAR-T w opornej na leczenie ostrej białaczce limfoblastycznej zaskakują: wielu pacjentów, którym nie dawano nadziei, nadal żyje. 78
  • (Nie)wydolne serce 21 kwi 2019, 21:00 Organizacje pacjenckie zaapelowały o koordynowaną opiekę i możliwość leczenia najciężej chorych lekami dostępnymi już w całej Europie. Chodzi o niewydolność serca, w której rokowanie jest gorsze niż w wielu nowotworach. 80
  • Walczymy o lata życia 21 kwi 2019, 21:00 W Polsce pacjenci ze szpiczakiem żyją przeciętnie o połowę krócej niż na zachodzie Europy. To musi się zmienić – mówi prof. Artur Jurczyszyn z Katedry Hematologii Collegium Medicum UJ w Krakowie. 82
  • Wszystkie sekrety da Vinci 21 kwi 2019, 21:00 Prostatektomia radykalna w asyście robota da Vinci nie tylko usuwa nowotwór stercza, ale też umożliwia mężczyznom normalne funkcjonowanie – mówi 83
  • Łączy nas niepowtarzalna więź 21 kwi 2019, 21:00 Wielu ludzi, których dotknęła choroba, może liczyć na bezwarunkowe wsparcie swoich pupili, co dodaje im sił i motywuje do walki – mówi Oliver Koehncke, dyrektor generalny Boehringer Ingelheim Polska. 84
  • Optyka ery cyfrowej 21 kwi 2019, 21:00 Aplikacja Glasson pomoże wyszukać soczewki okularowe oraz umożliwi zarządzanie salonem i gabinetem optycznym. 86
  • Zadbaj o oczy 21 kwi 2019, 21:00 Niektóre choroby oczu w początkowym stadium nie dają objawów. Dlatego osoby dorosłe powinny chodzić do okulisty co najmniej raz na dwa lata – mówi prof. Iwona Grabska-Liberek, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego. 88
  • Chirurgia przyszłości 21 kwi 2019, 21:00 Nowe techniki małoinwazyjne pozwalają wcześnie wykryć chorobę i ocalić wzrok – mówi prof. Jerzy Szaflik, właściciel CMO Laser. 90
  • Technologie XXI wieku w okulistyce 21 kwi 2019, 21:00 To trochę tak, jakbyśmy przesiedli się z auta do promu kosmicznego – ocenia nowe możliwości leczenia Andrzej Dmitriew, koordynator Okulistyki w Szpitalu św. Wojciecha w Poznaniu. 92
  • Dobór okularów to sztuka 21 kwi 2019, 21:00 Tylko dobry fachowiec dobierze i wymodeluje oprawę tak, aby zapewniła komfort noszenia na wiele lat – tłumaczy Szymon Grygierczyk, zastępca dyrektora generalnego w Hoya Lens Poland. 94
  • Wzrok, cesarz zmysłów 21 kwi 2019, 21:00 Prowadzimy działania edukacyjne, które pomogą Polakom nauczyć się dbania o wzrok – mówi Mirosław Nowak, prezes Grupy Essilor – Polska, Litwa, Łotwa, Estonia. 96
  • Łabędzi śpiew dinozaurów 21 kwi 2019, 21:00 Operacja serca Micka Jaggera to medyczny banał, ale medialny szum wokół niej jest ogromny. Choroba wokalisty The Rolling Stones jest sygnałem, że oto kończy się rock. 98
  • Niesmak elit 21 kwi 2019, 21:00 Wystawa „Sztuka to wartość” jest owocem kooperacji dwóch narodowych instytucji: PKO Banku Polskiego i Muzeum Narodowego. Warto się na nią wybrać, aby zadać sobie pytanie o charakter polskiego gustu. 102
  • Wydarzenie 21 kwi 2019, 21:00 Joanna Kulig w rytmie hip-hopu „HANNA” reż. Sarah Adina Smith, 1. sezon już na Amazon Prim Z okazji Super Bowl Amazon udostępnił w lutym na 24 godziny pierwszy odcinek serialu „Hanna”. Natychmiast polski internet zalała fala... 106
  • Film 21 kwi 2019, 21:00 Nielegalni Artyści w przeszłości szukają matrycy do rzeczywistości. Christian Petzold poszedł o krok dalej. Powieść Anny Seghers z 1944 r., „Tranzyt”, zekranizował w scenografii XXI w. Bohaterowie chodzą ulicami współczesnych miast... 107
  • Muzyka 21 kwi 2019, 21:00 Odrodzenie gwiazdy TO BĘDZIE ZASKOCZENIE DLA FANÓW jednej z największych gwiazd alternatywnego rocka. PJ Harvey udostępniła nagrania, które stanowią ścieżkę dźwiękową do spektaklu teatralnego. Dziesięć kompozycji instrumentalnych... 108
  • Książka 21 kwi 2019, 21:00 Zabójczy humor Janusz Rudnicki był przed laty wielką nadzieją polskiej literatury – napisał serię świetnych opowiadań, zdobył rozgłos. I dał mu się uwieść. Zaczął pisać coraz „lżejsze” i coraz bardziej frywolne felietony,... 109
  • O niekochaniu katedry 21 kwi 2019, 21:00 Od paru dni usiłuję gwałtem wycisnąć z siebie choć cień żalu po katedrze Notre Dame, szczypię się, aby pobudzić oczy do płaczu, i, kurde, nic. Nie leci! Znowu ja wychodzę na tego niewrażliwego, płaskiego, co to by płakał, gdyby... 110
  • Dokąd na majówkę 21 kwi 2019, 21:00 Długi, majowy weekend ma jedną wadę: wszyscy chcą wtedy jechać w to samo miejsce. Oto wskazówki, gdzie pojechać, żeby uniknąć tłumów i odpocząć. 112
  • W co się bawić 21 kwi 2019, 21:00 Wiosenne wolne dni to nie tylko czas grilli. Budzi się też kultura – zarówno ta lżejsza, jak i skierowana do wyrobionych widzów. 116
  • Droga do szczęścia to poszukiwanie go w sobie 21 kwi 2019, 21:00 Może brzmi to banalnie, ale wierzę, że choć ta droga jest trudna i wymagająca, to jednocześnie najtrwalsza. 118
  • Sucharki Marszałka 21 kwi 2019, 21:00 By ich zasmakować, wystarczy udać się do Sulejówka, w którym od 1923 r. do 1926 r. Józef Piłsudski mieszkał i został zapamiętany jako miłośnik litewskich sucharów. 120
  • 5 sposbów na regenerację sił w długi weekend 21 kwi 2019, 21:00 Psychologowie twierdzą, że – aby skutecznie wypocząć – trzeba wziąć urlop na co najmniej dwa tygodnie. „Wprost” podpowiada, jak zregenerować siły w długi weekend. 121
  • Zrób sobie Korwin-Mikkego 21 kwi 2019, 21:00 Hej, feministki, nauczyciele, niepełnosprawni – dziś, specjalnie dla Was, Janusz Korwin-Mikke w wersji do nakłuwania szpilkami. 122

ZKDP - Nakład kontrolowany