Cesarz nowej ery

Cesarz nowej ery

Cesarz Akihito podczas przemowy z okazji swoich 84 urodzin
Cesarz Akihito podczas przemowy z okazji swoich 84 urodzin / Źródło: Newspix.pl / WENN.com
Tylko w Japonii możliwe jest, żeby cesarz historyk zastąpił na tronie cesarza ichtiologa. Czy nowy władca podoła wyzwaniom epoki?

Tegoroczny Złoty Tydzień, jak nazywają w Japonii majówkę, będzie wyjątkowy. Normalnie na początku maja przez tydzień świętuje się kolejną rocznicę intronizacji cesarzy, święto konstytucji i Dzień Dziecka. Jednak w tym roku do kalendarza trzeba dodać jeszcze jedno, bardzo wyjątkowe wydarzenie. 1 maja na Chryzantemowym Tronie Japonii, zajmowanym nieprzerwanie od ponad 2600 lat przez przedstawicieli tego samego cesarskiego rodu, następuje pokoleniowa zmiana. W ostatnim dniu kwietnia swoje panowanie kończy udający się na zasłużoną emeryturę cesarz Akihito. Tytuł przejmuje jego syn Naruhito, 126. władca w najdłużej panującej dynastii dziedzicznej na świecie. Jako młody chłopak Naruhito skutecznie wyłamywał się z niezmiennych od stuleci dworskich konwenansów.

Był pierwszym następcą tronu Japonii, który wyjechał na studia za granicę. Pasjonowała go historia, dlatego w latach 80. pojechał do Oksfordu studiować dzieje transportu. Sam potem wspominał, że to były jego najpiękniejsze lata. We wspomnieniach z tamtych czasów, wznowionych z okazji jego intronizacji, pisał, jak omal nie zalał pokoju w akademiku, gdy po raz pierwszy w życiu samodzielnie próbował zrobić pranie, i jak cieszyło go, gdy wypraszano go z barów i klubów z powodu zbyt nieformalnego stroju. Nawet gdy miał dynastyczne obowiązki, były one znacząco inne od tego, co znał z domu. Zazdrościł np. brytyjskiej królowej Elżbiecie, że może sama nalewać sobie herbatę i serwować przekąski gościom. Beztroska skończyła się, gdy trzeba było wrócić do Tokio i zadbać o ciągłość dynastii. W 1986 r., podczas przyjęcia z okazji wizyty hiszpańskiej księżniczki Eleny, Naruhito poznał Masako Owadę, pracownicę japońskiej służby dyplomatycznej, która mogła poszczycić się studiami na Oxfordzie i Harvardzie. Księciu zawsze imponowały wykształcone kobiety, dlatego zagiął parol na Masako. Jednak ona nie chciała poświęcać kariery w dyplomacji dla roli lalki na cesarskim dworze.

Wedle innej wersji panna Owada nie zyskała też akceptacji dworu. Wszystko z powodu dziadka, który szefował niesławnej Chisso Corporation. W latach 50. firma zatruła rtęcią całą zatokę Minamata w okolicach Nagasaki, doprowadzając do śmierci ok. 2 tys. okolicznych mieszkańców. Książę nie poddał się jednak i długo lobbował za wybranką, wzorując się na własnym ojcu, który sam musiał przekonać dwór do zgody na poślubienie jego matki, która była katoliczką. Ostatecznie Naruhito przełamał niechęć rodziny, przekonując jednocześnie samą Masako obietnicą, że będzie chronił ją przed konsekwencjami wejścia do rodziny cesarskiej. Nie bardzo mu się to udało.

Masako chciała wykorzystywać swoje dyplomatyczne doświadczenie w podróżach zagranicznych, ale dynastia potrzebowała męskiego potomka, a nie ambitnej żony bezdzietnego następcy tronu. Oczekiwanie na jej ciąże stało się problemem wagi państwowej, a w Japonii zapanowała medialna histeria. Prasa nie odstępowała jej na krok, a gdy w końcu zaszła w ciążę, każda jej wizyta u lekarza była obserwowana przez helikoptery stacji telewizyjnych. Nagonka zakończyła się poronieniem i depresją, z której księżniczka Masako długo nie mogła się wygrzebać. Gdy próbowała, zgodnie z zaleceniami lekarzy, relaksować się, media krytykowały ją, że jeździ na nartach, zamiast wypełniać dynastyczne obowiązki. W 2001 r. udało jej się urodzić córkę, ale to nie rozwiązało problemu, bo Chryzantemowego Tronu nie da się odziedziczyć w linii żeńskiej. W desperacji rząd zaczął rozważać nawet zmianę prawa sukcesyjnego, ale na szczęście problem rozwiązał młodszy brat następcy tronu, książe Fumihito. W 2006 r. jego żona urodziła syna. To on będzie cesarzem po zakończeniu panowania Naruhito.

Cesarskie brzemię

By nadać jego intronizacji należytą wagę, rząd Japonii zarządził z okazji Złotego Tygodnia już nie siedmio-, ale dziesięciodniowe wakacje. Jest to ewenement w kraju, gdzie bardzo oszczędnie dysponuje się czasem wolnym od pracy. Pokazuje to jednak, jak wielkie nadzieje wiązane są z nowym władcą. Bo zgodnie z tradycją wraz ze zmianą cesarza kraj wkracza także w nową erę, mającą nadawać ton życiu poddanych. Jej nazwa wybierana jest po długich i utrzymywanych w ścisłej tajemnicy namysłach na najwyższym szczeblu państwowym. Najstarsi Japończycy pamiętają na pewno erę Shōwa, czyli „oświeconego pokoju”, za panowania cesarza Hirohito.

Z pokojem początkowo nie miała ona wiele wspólnego. W imieniu tego władcy imperialna Japonia wszczęła wojnę w Azji, która zakończyła się zdetonowaniem bomby atomowej nad Hiroszimą i Nagasaki. W okresie powojennym Hirohito patronował jednak bujnemu rozwojowi kraju. Gdy umarł w 1989 r., Kraj Kwitnącej Wiśni był globalną potęgą gospodarczą. Jego następca Akihito nie miał już tyle szczęścia. Co prawda jego panowanie nazwano erą Heisei, czyli „powszechnego pokoju”, ale Japonia wiele tego pokoju nie zaznała. Tuż po wstąpieniu Akihito na tron nastąpił krach japońskiej gospodarki, która do dziś trwa w zastoju, wykorzystywanym przez Chiny.

W erze Heisei kraj dotknęły też zdarzenia mocno wpływające na fatalne nastroje społeczne. W 1995 r. trzęsienie ziemi zrównało z ziemią miasto Kobe, a fanatycy z sekty Aum Shinrikyō zaatakowali trującymi gazami tokijskie metro. Akihito musiał także zmierzyć się z wielką katastrofą. W 2011 r. tsunami zniszczyło elektrownię jądrową w Fukushimie, zapoznając kolejne pokolenie Japończyków z traumą nuklearnej zagłady. Na jaw wyszło także gigantyczne niedbalstwo administratorów elektrowni, podkopując resztki wiary w tradycyjne japońskie wartości, takie jak uczciwość i szacunek dla pracy. Największym garbem ery Heisei okazało się jednak drastyczne starzenie się i wymieranie społeczeństwa Ogłoszona w 2016 r. przez Akihito decyzja o oddaniu tronu synowi była więc symboliczna. Po raz pierwszy od 200 lat panujący cesarz abdykował, i to nie z powodów politycznych, tylko dlatego że jak wielu jego poddanych jest zbyt stary i słaby, żeby podołać obowiązkom.

Nakaz pokoju

Nazwę nowej ery, która będzie także przydomkiem nowego cesarza, ogłoszono 1 kwietnia po dwugodzinnym posiedzeniu rządu. Jego uczestnicy, z powodu obaw o przecieki, mieli zakaz wnoszenia na obrady telefonów, a nawet smartwatchy. Zaszczyt ujawnienia poddanym decyzji elit przypadł szefowi kancelarii premiera Shinzō Abe, panu Yoshihide Suga. Warto zapamiętać to nazwisko, bo polityk, który dostąpi takiego zaszczytu, zazwyczaj prędzej czy później sam zostaje premierem. Tak było w przypadku Keizō Obuchi, który w 1989 r. ogłaszał początek epoki Heisei. Przygotowania do kolejnej takiej ceremonii zaczęły się już w następnym roku i były regularnie ćwiczone przez ostatnie 30 lat. Tym razem politycy i uczeni powołani przez dwór cesarski zdecydowali się na nazwę Reiwa, zaprezentowaną poddanym wykaligrafowaną tuszem na kawałku czerpanego papieru.

Reiwa to nazwa wzięta nie, jak bywało dotąd, z tradycyjnych tekstów chińskich, ale z japońskiego poematu „Manyoshu”, pochodzącego z VIII w. naszej ery. Znaki „rei” i „wa” interpretowane są jako „poszukiwanie pokoju” albo „harmonii”. Tyle że samo „rei” oznacza też „rozkaz”, co zdaniem wielu Japończyków zmienia całkiem znaczenie symbolicznego przekazu. Konserwatywny premier Shinzō Abe tłumaczy, że nazwa Reiwa najlepiej oddaje bogatą tradycję i kulturę Japonii, ale jego przeciwnicy doszukują się w niej wątków imperialnych i nacjonalistycznych. Bo jak pogodzić ‚pokój” z „rozkazem”? Ci, którzy uważają, że nazwy nadawane okresom panowania kolejnych japońskich cesarzy definiują także ducha współczesnych im czasów, są zaniepokojeni. Zwracają uwagę, że era „nakazu pokoju” zbiega się ze wzrostem politycznych i wojskowych napięć między Japonią i Chinami.

Wiele też mówi się o zniesieniu pacyfistycznej konstytucji, napisanej po wojnie przez Amerykanów, co może prowadzić do powrotu militarystycznych nastrojów z pierwszego etapu ery Shōwa cesarza Hirohito. To tylko niektóre z wyzwań stojących przed 59-letnim władcą. Rząd zadbał, żeby wyczyścić część starych brudów przed objęciem tronu przez Naruhito. W zeszłym roku stracono ostatnich winnych zamachom członków sekty Aum Shinrikyō. Wiele innych problemów jednak pozostaje.

Tuż przed intronizacją Naruhito firma energetyczna Tepco zaczęła żmudny proces wydobywania stopionych prętów uranowych z ruin elektrowni jądrowej w Fukushimie. Operacja zajmie kilka pierwszych lat ery Reiwa, a że najdrobniejszy błąd może spowodować kolejne skażenie, cesarzowi trudno będzie z optymizmem spoglądać w przyszłość. Stąd też poszukiwania innej, bardziej optymistycznej wykładni nowej cesarskiej symboliki. W 2020 r. w Tokio odbędzie się olimpiada. Po raz ostatni Japonia gościła igrzyska w 1964 r., wykorzystując je do prezentacji światu powojennego cudu gospodarczego ery Shōwa. Czy Japonii pod panowaniem Naruhito uda się pokazać światu sprawczą moc poszukiwania harmonii, czy też z symboliki Reiwa pozostanie tylko rozkaz?

Okładka tygodnika WPROST: 18/2019
Więcej możesz przeczytać w 18/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 18/2019 (1883)

  • Trzeba działać! 21 kwi 2019, 20:00 A może wreszcie zejść z drzewa? Ta myśl kołatała się w głowie Człowieka od jakiegoś czasu, aż skrystalizowała się w czystej postaci, z wnioskiem: trzeba działać! Niby na drzewie nie było tak źle, jednak mimo wszystko trochę... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 21 kwi 2019, 20:00 ADAM BIELAN MA ZIELONE SERCE. POWAŻNIE. TAKI TYTUŁ POJAWIŁ SIĘ NA PIERWSZEJ STRONIE OKOLICZNOŚCIOWEJ GAZETY „Fakty ziemi radomskiej – gazeta niecodzienna”. Okoliczność, z jaką jest związane wydanie tej gazetki, to rzecz jasna wybory... 6
  • Obraz tygodnia 21 kwi 2019, 20:00 10 mld ludzi będzie – wg prognozy World Factbook – mieszkać na Ziemi w 2050 r. Wygrany Ryszard Legutko jedna z amerykańskich uczelni odwołała jego wykład, ale dzielny profesor wdarł się tylnym wejściem i powiedział co swoje, czyli to... 9
  • Info radar 21 kwi 2019, 20:00 Co dalej z gospodarką polską i światową Jakie są obecnie główne wyzwania w biznesie międzynarodowym? Dlaczego globalizacja jest politycznie niepoprawna? Co niesie ze sobą chińska „Inicjatywa pasa i szlaku”? To tylko niektóre... 10
  • Notre Dame, czyli cywilizacja nie upada 21 kwi 2019, 20:00 ks. Michał Zalewski SJ Wbrew twierdzeniom, że pożar Notre Dame to symbol upadku zachodniej cywilizacji, reakcje mieszkańców Paryża i europejskich przywódców pokazują, że nasz kontynent nie zapomniał o swoich chrześcijańskich... 12
  • Odbudowa Notre Dame 21 kwi 2019, 20:00 Czy Polska powinna się w to zaangażować? 16
  • IV władza jest kobietą 21 kwi 2019, 20:00 Martyna Wojciechowska jest najbardziej rozpoznawalną i opiniotwórczą polską dziennikarką telewizyjną – wynika z badania przeprowadzonego dla „Wprost” na panelu Ariadna. 18
  • Kobiecy styl jest skuteczniejszy 21 kwi 2019, 20:00 Latami walczyłam ze stereotypem, że kobieta nie ma prawa się wypowiadać w „męskich sprawach” – mówi Martyna Wojciechowska, liderka rankingu „Wprost”. 24
  • Awantura o kasę 21 kwi 2019, 20:00 Od 300 tys. zł do zaledwie kilkudziesięciu tysięcy złotych – tyle będą mieli prawo wydać kandydaci Koalicji Europejskiej na europosłów. Ten, kto dostanie więcej, ma znacznie większe szanse na sukces. 26
  • Koalicja PO z SLD to ponury żart 21 kwi 2019, 20:00 Mam wrażenie, że PiS z opozycją ścigają się na robienie głupstw. Eurowybory ma szansę wygrać ten, kto pierwszy nie odpowie głupotą na głupotę przeciwnika – mówi prof. Jarosław Flis, socjolog, znawca systemów wyborczych. 30
  • Blef Broniarza 21 kwi 2019, 20:00 Rozgrywce strajkowej rząd kontra opozycja jeszcze co prawda daleko do końca, ale na razie jest wynik 2:0 dla rządu. Mało kto się spodziewał, że najbardziej upolitycznione egzaminy szkolne w historii przejdą aż tak gładko i bez... 33
  • Tak czy owak, Donald Tusk 21 kwi 2019, 20:00 Tusk szykuje polityczne wystąpienie na 3 maja. Zapowiada, że powie w nim „coś ważnego i ciekawego”. Jednak kluczowe deklaracje byłego premiera padną dopiero po wyborach europejskich. 34
  • Bandzior potrzebuje czasu 21 kwi 2019, 20:00 Polskie więzienia mają ten sam problem co szkoły czy szpitale – brak kadr. Specyfika branży polega na tym, że jeśli nie ma komu wychowywać więźniów, wychowują się oni sami. 36
  • Zaklinacz smaku 21 kwi 2019, 20:00 Daniel Pawełek prowadzi pięć restauracji. Cztery z nich znalazły się w przewodniku Michelin. Jak to się stało, że były kelner zrewolucjonizował polską gastronomię? 41
  • Hossa Bessa 21 kwi 2019, 20:00 Greckie żale W ubiegłym tygodniu grecki parlament zadecydował, że Ateny mają się oficjalnie domagać od Niemców reparacji za zniszczenia i zbrodnie wojenne z czasów II wojny światowej. Grecy wyliczyli, że zadośćuczynienie za straty... 44
  • Orły Wprost nagrodzone w Toruniu 21 kwi 2019, 20:00 Wśród najlepszych przedsiębiorców województwa kujawsko-pomorskiego znaleźli się liderzy swoich branż w kraju i zagranicą. 46
  • Cesarz nowej ery 21 kwi 2019, 20:00 Tylko w Japonii możliwe jest, żeby cesarz historyk zastąpił na tronie cesarza ichtiologa. Czy nowy władca podoła wyzwaniom epoki? 48
  • Fantazmaty Benedykta 21 kwi 2019, 20:00 Niedawno pokazywałam znajomym Berlin nocą. W pewnym momencie koleżanka zapytała: „A ta długa kolejka to do czego?”. „Do KitKat – odpowiedziałam – to najsłynniejszy w Berlinie seksklub”. Podobny obraz w latach 70. zapadł w... 52
  • Polska pustynią Europy 21 kwi 2019, 20:00 Ostatnia susza zniszczyła w Polsce aż 3,5 mln ha upraw i dotknęła 350 tys. gospodarstw. W związku z tym rząd przeznaczył rekordowe w historii środki na pomoc dla rolników. Jeśli jednak nie zaczniemy działać długofalowo, z każdym rokiem może być gorzej. 54
  • Szybki rozwój, mądry nadzór 21 kwi 2019, 20:00 Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa to instytucja powołana w celu prowadzenia aktywnej polityki wspierania wsi i rozwoju rolnictwa. 56
  • Mówimy stop suszy! 21 kwi 2019, 20:00 O koniecznych inwestycjach w gospodarce wodnej i długofalowej strategii przeciwdziałania skutkom suszy mówi Przemysław Daca, prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. 58
  • Tracimy wodę. Musimy ją zatrzymać 21 kwi 2019, 20:00 Suszy pokonać się nie da. Można jednak ograniczać jej następstwa. W tym celu powstaje plan przeciwdziałania skutkom suszy. 59
  • Cyfryzacja kontra susza 21 kwi 2019, 20:00 Innowacje proponowane przez BASF służą wsparciem w minimalizowaniu następstw suszy w rolnictwie. 60
  • Wspieramy elektromobilność 21 kwi 2019, 21:00 W tym roku planujemy seryjną produkcję pierwszego polskiego ultralekkiego elektrycznego auta dla logistyki – mówi Łukasz Blichewicz z Assay Consulting & Research. 61
  • Przykład idzie z dołu 21 kwi 2019, 21:00 Norwegia, Holandia, Słowenia czy Portugalia to kraje, które udowodniły, że najważniejszą siłą napędową do rozwiązywania problemów ekologicznych jest zaangażowane społeczeństwo. 62
  • Kolejny rynek ORLENu 21 kwi 2019, 21:00 ORLEN ma swoją pierwszą stację paliw na Słowacji. Jeszcze w tym roku 10 polskich stacji pod marką Benzina ma stanąć u naszego południowego sąsiada. 64
  • Sztuka inwestycji 21 kwi 2019, 21:00 Pierścionek z 33-karatowym brylantem to inwestycja dla milionerów. Ale dzisiaj nawet niepozorna butelka wina może zrobić z kogoś krezusa. 66
  • Nowoczesność na bank 21 kwi 2019, 21:00 Chcemy być wszędzie tam, gdzie klienci nas potrzebują. Nie chcemy być zwykłym bankiem, ale partnerem klienta – mówi Bartosz Chytła, pierwszy wiceprezes zarządu Nest Banku. 70
  • Luksus na wynajem 21 kwi 2019, 21:00 Zakup lokalu na cele inwestycyjne to strzał w dziesiątkę. Zyskać można nie tylko piękną nieruchomość w dobrej lokalizacji, lecz także duże zyski z jej wynajmu. 72
  • Czas na markizy 21 kwi 2019, 21:00 Nowoczesne markizy umożliwiają ochronę pomieszczeń przed nagrzewaniem bez utraty korzyści wynikających z dostępu do światła słonecznego. 74
  • Škoda w leasingu przez internet 21 kwi 2019, 21:00 Škoda to pierwsza w Polsce marka samochodowa, która umożliwiła klientom zakup auta w leasingu za pośrednictwem e-sklepu. 76
  • CAR-T, czyli przełom 21 kwi 2019, 21:00 Wyniki stosowania terapii CAR-T w opornej na leczenie ostrej białaczce limfoblastycznej zaskakują: wielu pacjentów, którym nie dawano nadziei, nadal żyje. 78
  • (Nie)wydolne serce 21 kwi 2019, 21:00 Organizacje pacjenckie zaapelowały o koordynowaną opiekę i możliwość leczenia najciężej chorych lekami dostępnymi już w całej Europie. Chodzi o niewydolność serca, w której rokowanie jest gorsze niż w wielu nowotworach. 80
  • Walczymy o lata życia 21 kwi 2019, 21:00 W Polsce pacjenci ze szpiczakiem żyją przeciętnie o połowę krócej niż na zachodzie Europy. To musi się zmienić – mówi prof. Artur Jurczyszyn z Katedry Hematologii Collegium Medicum UJ w Krakowie. 82
  • Wszystkie sekrety da Vinci 21 kwi 2019, 21:00 Prostatektomia radykalna w asyście robota da Vinci nie tylko usuwa nowotwór stercza, ale też umożliwia mężczyznom normalne funkcjonowanie – mówi 83
  • Łączy nas niepowtarzalna więź 21 kwi 2019, 21:00 Wielu ludzi, których dotknęła choroba, może liczyć na bezwarunkowe wsparcie swoich pupili, co dodaje im sił i motywuje do walki – mówi Oliver Koehncke, dyrektor generalny Boehringer Ingelheim Polska. 84
  • Optyka ery cyfrowej 21 kwi 2019, 21:00 Aplikacja Glasson pomoże wyszukać soczewki okularowe oraz umożliwi zarządzanie salonem i gabinetem optycznym. 86
  • Zadbaj o oczy 21 kwi 2019, 21:00 Niektóre choroby oczu w początkowym stadium nie dają objawów. Dlatego osoby dorosłe powinny chodzić do okulisty co najmniej raz na dwa lata – mówi prof. Iwona Grabska-Liberek, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego. 88
  • Chirurgia przyszłości 21 kwi 2019, 21:00 Nowe techniki małoinwazyjne pozwalają wcześnie wykryć chorobę i ocalić wzrok – mówi prof. Jerzy Szaflik, właściciel CMO Laser. 90
  • Technologie XXI wieku w okulistyce 21 kwi 2019, 21:00 To trochę tak, jakbyśmy przesiedli się z auta do promu kosmicznego – ocenia nowe możliwości leczenia Andrzej Dmitriew, koordynator Okulistyki w Szpitalu św. Wojciecha w Poznaniu. 92
  • Dobór okularów to sztuka 21 kwi 2019, 21:00 Tylko dobry fachowiec dobierze i wymodeluje oprawę tak, aby zapewniła komfort noszenia na wiele lat – tłumaczy Szymon Grygierczyk, zastępca dyrektora generalnego w Hoya Lens Poland. 94
  • Wzrok, cesarz zmysłów 21 kwi 2019, 21:00 Prowadzimy działania edukacyjne, które pomogą Polakom nauczyć się dbania o wzrok – mówi Mirosław Nowak, prezes Grupy Essilor – Polska, Litwa, Łotwa, Estonia. 96
  • Łabędzi śpiew dinozaurów 21 kwi 2019, 21:00 Operacja serca Micka Jaggera to medyczny banał, ale medialny szum wokół niej jest ogromny. Choroba wokalisty The Rolling Stones jest sygnałem, że oto kończy się rock. 98
  • Niesmak elit 21 kwi 2019, 21:00 Wystawa „Sztuka to wartość” jest owocem kooperacji dwóch narodowych instytucji: PKO Banku Polskiego i Muzeum Narodowego. Warto się na nią wybrać, aby zadać sobie pytanie o charakter polskiego gustu. 102
  • Wydarzenie 21 kwi 2019, 21:00 Joanna Kulig w rytmie hip-hopu „HANNA” reż. Sarah Adina Smith, 1. sezon już na Amazon Prim Z okazji Super Bowl Amazon udostępnił w lutym na 24 godziny pierwszy odcinek serialu „Hanna”. Natychmiast polski internet zalała fala... 106
  • Film 21 kwi 2019, 21:00 Nielegalni Artyści w przeszłości szukają matrycy do rzeczywistości. Christian Petzold poszedł o krok dalej. Powieść Anny Seghers z 1944 r., „Tranzyt”, zekranizował w scenografii XXI w. Bohaterowie chodzą ulicami współczesnych miast... 107
  • Muzyka 21 kwi 2019, 21:00 Odrodzenie gwiazdy TO BĘDZIE ZASKOCZENIE DLA FANÓW jednej z największych gwiazd alternatywnego rocka. PJ Harvey udostępniła nagrania, które stanowią ścieżkę dźwiękową do spektaklu teatralnego. Dziesięć kompozycji instrumentalnych... 108
  • Książka 21 kwi 2019, 21:00 Zabójczy humor Janusz Rudnicki był przed laty wielką nadzieją polskiej literatury – napisał serię świetnych opowiadań, zdobył rozgłos. I dał mu się uwieść. Zaczął pisać coraz „lżejsze” i coraz bardziej frywolne felietony,... 109
  • O niekochaniu katedry 21 kwi 2019, 21:00 Od paru dni usiłuję gwałtem wycisnąć z siebie choć cień żalu po katedrze Notre Dame, szczypię się, aby pobudzić oczy do płaczu, i, kurde, nic. Nie leci! Znowu ja wychodzę na tego niewrażliwego, płaskiego, co to by płakał, gdyby... 110
  • Dokąd na majówkę 21 kwi 2019, 21:00 Długi, majowy weekend ma jedną wadę: wszyscy chcą wtedy jechać w to samo miejsce. Oto wskazówki, gdzie pojechać, żeby uniknąć tłumów i odpocząć. 112
  • W co się bawić 21 kwi 2019, 21:00 Wiosenne wolne dni to nie tylko czas grilli. Budzi się też kultura – zarówno ta lżejsza, jak i skierowana do wyrobionych widzów. 116
  • Droga do szczęścia to poszukiwanie go w sobie 21 kwi 2019, 21:00 Może brzmi to banalnie, ale wierzę, że choć ta droga jest trudna i wymagająca, to jednocześnie najtrwalsza. 118
  • Sucharki Marszałka 21 kwi 2019, 21:00 By ich zasmakować, wystarczy udać się do Sulejówka, w którym od 1923 r. do 1926 r. Józef Piłsudski mieszkał i został zapamiętany jako miłośnik litewskich sucharów. 120
  • 5 sposbów na regenerację sił w długi weekend 21 kwi 2019, 21:00 Psychologowie twierdzą, że – aby skutecznie wypocząć – trzeba wziąć urlop na co najmniej dwa tygodnie. „Wprost” podpowiada, jak zregenerować siły w długi weekend. 121
  • Zrób sobie Korwin-Mikkego 21 kwi 2019, 21:00 Hej, feministki, nauczyciele, niepełnosprawni – dziś, specjalnie dla Was, Janusz Korwin-Mikke w wersji do nakłuwania szpilkami. 122

ZKDP - Nakład kontrolowany